İlk Derece Mahkemesi 2026/157 E. 2026/233 K.

T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/157 Esas KARAR NO : 2026/233

DAVA : Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 23/02/2026 KARAR TARİHİ : 27/02/2026 KARARIN YAZILMA TARİHİ : 27/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Davalı tarafın müvekkilleri hakkında haksız olarak ihtiyati haciz kararı alarak alınan kararı 3 ayrı icra dairesinde infaz ettirdiğini bu nedenle müvekkillerinin icra baskısı altında davalıya ödeme yapmak zorunda kaldığını belirterek yapılan ödemenin iadesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava konusu uyuşmazlığın davacı şirket hakkında İzmir .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında verilen ihtiyati haciz kararının Bakırköy Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyasın infazının istendiği, davacının işbu dosyada üçüncü şahıs olarak göründüğü ve takibin kendisine yöneltilmediği, ihtiyati haciz kararının İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... E ... K sayılı ilamı ile kaldırıldığı bu nedenle ihtirazı kayıtla ödediği bedelin istirdatının talep edildiği anlaşılmaktadır. Borçlu ödeme emrine itiraz etmemiş veya itiraz etmiş olup da itirazının icra mahkeme- since kaldırılmış olması nedeniyle kesinleşen icra takibine rağmen, borçlu olmadığı kanısında bulu- nabilir. Böyle bir borçlu, borçlu olmadığını tespit ettirmek için menfi tespit davası açabilir ve bu davada hiç değilse icra dairesinin banka hesabına yatan paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı alarak (İİK m. 72/III/2.c.) aleyhine yapılmakta olan icra takibinin durdurulmasını ve davayı kazanınca da takibin iptalini sağlayabilir. Dava konusu uyuşmazlığın ödenen para geri istenmesine ilişkin olması nedeniyle öncelikle istirdat davasını açıklamakta fayda bulunmaktadır. HGK'nun 2022/3-80 E. 2022/107 K. Nolu 10.02.2022 tarihli ilamında da vurgulandığı üzere; Türk Hukuk Lûgatında istirdat (geri alma) davası; “1-Haklı bir neden olmaksızın mal ediniminden doğan ve bu yolla edinilen malın geri alın- masını içeren dava (TBK m. 77-82, TMK m. 122), 2- Hakkında yapılan ilamsız icra takibine süresinde itiraz etmediği ya da itirazın kaldırılması nedeniyle gerçekte borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kalan borçlunun ödediğini geri almak amacıyla açtığı dava. " şeklinde tanımlanmaktadır: (İİK m.72)” (Türk Hukuk Lûgatı, Cilt I, Ankara 2021, s. 414). Lûgatta istirdat davası başlığı altında yapılan ilk tanım Borçlar Hukuku'nda yerini bulan sebepsiz zenginleşme davasına karşılık gelmekte olup bu davanın ikinci tanımda açıklanan ve icra iflas hukukuna özgü bir eda davası olan istirdat davası ile benzer yönleri bulunmaktadır. İcra ve İflâs Kanunu’nun 72/1. maddesi “Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir” hükmünü içermektedir. Aynı maddenin 7. Fıkrasında ise “Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir” düzenlemesi mevcuttur. Borçlu, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında öde- miş ise, ödemiş olduğu paranın kendisine geri verilmesi için istirdat davası açabilir (İİK m. 72/VII). Borçlunun menfi tespit davası açmış olması hâlinde, menfi tespit davası sonuçlanmadan önce borcun ödenmesi üzerine de menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilmelidir (İİK m. 72/VI). İstirdat davası, esasen sebepsiz zenginleşme iddiasına dayanan bir eda davası olup, bununla icra takibi sırasında sebepsiz olarak ödenmiş olduğu iddia edilen bir paranın geri verilmesi istenir. Yalnız, davanın şartı icra hukukuna dayanmaktadır: Borçlunun, borcu bulunmadığı bir parayı icra takibinin kesinleşmesi nedeniyle cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalmış olmasıdır.(Arslan, Ramazan/ Yılmaz, Ejder/Taşpınar Ayvaz, Sema/ Hanağası, Emel: İcra İflas Hukuku, Ankara 2018, 4. Baskı,) Bu bilgiler ışığında istirdat davası açılabilmesi için öncelikle davacının takipte borçlu sıfatına haiz olması ve bu sıfat neticesinde aktif husumetinin bulunması gerekmektedir. Somut olayımızda icra takibinin davacı şirket aleyhine yapılmamış olması, başka bir deyişle davacının icra dosyasının borçlusu konumunda bulunmaması davanın istirdat davası olmaması yönünden ayırıcıdır. Çünkü yukarıda da izah edildiği üzere, istirdat davalarında icra takibinin borçlusu, borçlu olmadığını düşündüğü bir parayı mallarının muhafaza altına alınmasını engellemek adına dosya borcunu ödemek durumunda kalan kişidir. Olayımızda ise davacının takipte üçüncü şahıs olarak göründüğü bu nedenle işbu davayı açmasında aktif husumetinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki ihtiyati haciz nedeni ile ödenen bedelin, icra müdürlüğü tarafından reddiyatının yapılması ve akabinde reddiyata konu işlem olan ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin kararının sunulması halinde davacının müdürlük aracılığıyla İİK 361. Maddesi kapsamında ödenen bedelin iadesini talep edilebileceği değerlendirilmesi de dikkate alındığında dava konusu takipte aktif husumeti bulunmayan davacı yönünden aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın Aktif Husumet Yokluğu nedeniyle REDDİNE 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken harç peşin olarak alındığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının talep halinde davacıya iadesine, Dair HMK.320/1 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda kesin olmak üzere karar verildi. 27/02/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır