İlk Derece Mahkemesi 2026/1203 E. 2026/708 K.

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1203 Esas KARAR NO : 2026/708

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 19/03/2026 KARAR TARİHİ : 30/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin müşterisi olan ... ... ve Ticaret Limited Şirketi lehine ... tarafından keşide edilmiş ... seri nolu, 30.06.2024 vadeli, 2.375.000,00 TL bedelli ve ... seri nolu, 30.07.2024 vadeli, 8.893.500,00 TL bedelli iki adet çekin tahsil amacıyla müvekkili bankaya tevdi edildiğini, çeklerin müvekkili bankanın ... / ... Şubesi uhdesinde kaybolduğunu, müvekkili bankanın, dava konusu senedi ciro silsilesi içerisinde meşru hamil olarak iktisap ettiğini ve banka kayıtlarına intikal ederek zilyetliği devralındığını, tahsil için müvekkili banka uhdesine alınan 2 adet çekin zayi olduğunu, banka kayıtlarının, çeklerin müvekkili bankanın iradesi dışında zayi olduğunu kuvvetle muhtemel şekilde ispatladığını, çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve haksız tahsilat yapılması riski bulunduğunu beyan ederek; öncelikle, 2 adet çek hakkında, kötü niyetli üçüncü şahıslar tarafından tahsilini önlemek amacıyla, 6741 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince teminatsız olarak, ttk m. 757 uyarınca dava konusu çeklerin ödenmesinin men'i için ödeme yasağı konulmasına, ilgili ticaret sicili gazetesinde yasal ilanların yapılmasına, ilan süresi sonunda senedin ibraz edilmemesi halinde, 2 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde; davaya konu çeklerin ön ve arka yüzlerinin fotokopilerini ve çeklerin banka sistemindeki kaydına ilişkin ekran görüntüsünün çıktısını sunmuş olduğu görüldü. Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi’nin 30/06/2026 tarihli ve 1420 sayılı kararı ve İstanbul Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı’nın 03/07/2026 tarihli 2026/2153 Karar sayılı kararı ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin dosyaları mahkememize tevzi edilmiştir. Karar sonrası 15/07/2026 tarihinde dosyaların teslim alınması üzerine işbu eski 2026/... Esas sayılı dosya mahkememizde 2026/1203 Esas sırasını alarak tevzi defterine kaydedilmiştir. Dava; TTK'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca açılan zayi nedeniyle çek iptali isteminden ibarettir. Dava dilekçesi ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir. .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 23/03/2026 tarihli tensip tutanağı ile dava dilekçesinde belirtilen çekler ile ilgili ilanların yaptırılmasından sonra ödeme yasağı talebinin %15 teminatla kabulüne karar verildiği görüldü. Davacı vekilince ilan için gerekli gider avansının yatırıldığı, ilanların yaptırıldığı, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin 25/03/2026 tarih ... numaralı 1.690.275,00 TL bedelli teminat mektubunun sunulduğu ve ... Bankası A.Ş.'ye ödeme yasağı kararının gönderildiği ve çeklerin ibraz edilip edilmediği bilgilerinin sorulduğu anlaşıldı. ... Bankası A.Ş. ... / ... Şubesi tarafından verilen 02/0/2026 tarihli cevapta davaya konu ... seri numaralı çekin 08.08.2024 tarihinde ... ... ve Ticaret Limited Şirketi tarafından takastan ibraz edildiğini, sonradan iadesinin talep edildiğinin, ... seri numaralı çekin 01.07.2024 tarihinde takas aracılığıyla ... ... ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği anlaşıldı. .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 24.06.2026 tarihli celsesinde davacı vekiline davaya konu çeklere ilişkin istirdat davası açmak üzere süre verildiği, davacı vekilinin 07.07.2026 tarihli 27.07.2026 tarihli dilekçeleri ile, dava konusu çeklerin üçüncü bir kişi tarafından değil, müvekkili bankanın kendi müşterisi tarafından ibraz edildiğini, istirdat davası açılmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesinin hukuka aykırı olacağını beyan ederek, 24.06.2026 tarihli istirdat davası açmak üzere kesin süre verilmesine dair tesis edilen ara karardan rücu edilmesini talep ettiği anlaşıldı. ... Bankası'nın yazı cevaplarında davaya konu çeklerin ... ... ve Ticaret Limited Şirketi tarafından takastan ibraz edildiği bildirildiği, bunun üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 24.06.2026 tarihli celsesinde davacı vekiline davaya konu çeklere ilişkin istirdat davası açmak üzere süre verilmiş ise de, ibraz eden şirketin davacı bankanın çekleri devraldığını bildirdiği şirket olduğu, dava dilekçesinde de çeklerin davacı bankanın müşterisi olan ... ... ve Ticaret Limited Şirketi'nden devralındığının, devralındıktan sonra çeklerin banka uhdesindeyken kaybolduğunun bildirildiği, bu durumda davacı banka tarafından ... ... ve Ticaret Limited Şirketi'ne istirdat davası açmasının uygun olmayacağı anlaşılmıştır. Kıymetli evrakın ziyaı ve iptali TTK'nun 651 ve 652. maddelerinde düzenlenmiştir. Yasa hükümlerine göre kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Yargıtay içtihatlarına göre yiten, yırtılan, okunamayacak kadar tahrip olan, elden her hangi bir şekilde çıkan senetler zayi kavramı içinde değerlendirilir. Senedin kimin elinde olduğu biliniyorsa o kişiye karşı istirdat davası açılması gerekir. Senedin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa senedin iptali davası açılması gerekir. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak tetkik edildiğinde; davacı vekilinin iptali istenen çeklerin hesap ve seri numarası, keşidecisi, tarihi ve miktarı ile ilgili bilgileri ve çek fotokopilerini sunduğu, ilan prosedürünün yerine getirildiği, ancak üçüncü kişiler tarafından çeklerin ele geçirildiğine dair bir başvuru yapılmamış olduğundan, iptali istenen çeklerin davacı elinde bulunuyorken kaybolduğu kanaatine varılmıştır. Yine iptali talep edilen çeklerin davacının rızası hilafına elinden çıkarak zayi olduğu, Türk Ticaret Kanunu' nun 761. ve 762. maddeleri gözetilerek 3 ay önelli 3 ilanın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yaptırıldığı, usulüne uygun olarak yapılan yasal ilanlara süresinde itiraz edilmediği, çeklerin de bulunamadığı anlaşılmış olmakla talep gibi karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; Davacının davasının kabulü ile; 1-... Bankası A.Ş. ... Şubesi / ... ... numaralı, 30.07.2024 tarihli, 8.893.500,00 TL bedelli ve ... Bankası A.Ş. ... Sitesi / ... Şubesinin ... numaralı, 30.06.2024 tarihli, 2.375.000,00 TL bedelli çeklerin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, 2-Ödeme yasağı kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, 3-Yeterince harç alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 4-Davacı tarafından sunulan teminat mektubunun HMK'nın 392/2. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde davacıya iadesine, 5-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının davacıya iadesine, Dair, tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/09/2026

Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır