İlk Derece Mahkemesi 2025/994 E. 2025/856 K.

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 20.....Esas - 20..... T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 20.... KARAR NO : 20.....

HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : Hilal Hırdavat Ve Makina Sanayi Ticaret Limited Şirketi - 0463000270800011 Tersane Cad. Abdülselah Sok no 16 Kadıköy İstanbul

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/12/2025 KARAR TARİHİ : 26/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/12/2025 Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) Davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 1'inci Ana Bakım Fb.Md.lüğü İhale Komisyon Başkanlığınca 167 KLM. Muhtelif Araçüstü Avadanlık (53 Kalem) malzemesinin temini için davalı ile 17.05.2019 tarihinde sözleşme imzalandığını, ancak davalı tarafından sözleşme hükümlerine uygun teslimat yapılmaması nedeniyle 21.08.2024 tarihinde sözleşme feshedilerek teminat hazineye irad kaydedildiğini, Kesin teminat güncelleme farkı ile ilgili olarak; 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 22'nci maddesinde "19,20 ve 21'inci maddelere göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar endekse göre güncellenir. Güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edilir." hükmü yer aldığını, Söz konusu ihale ile ilgili olarak 17 Mayıs 2019 tarihinde alınan kesin teminatın 28 Ağustos 2024 tarihinde gelir kaydedildiğinden ve bu zaman zarfında 486.619,93 TL güncelleme farkı doğduğundan bahse konu kesin teminat güncelleme farkının davalı tarafından ödenmesi gerektiğini, Fesih işlemlerine ait Damga Vergisi ile ilgili olarak da; İhale edilerek sözleşmeye bağlanan işin, yüklenici tarafından yerine getirilmemesi nedeniyle idare tarafından tek taraflı fesih edildiği için ve esas itibarıyla fesihname mahiyeti taşıdığından 488 sayılı Damga Vergisi Kanunun I/A-5 fıkrası uyarınca damga vergisine tabi tutulması gerektiğinden sözleşme tutarı olan 1.174.560,00 TL üzerinden (Binde 1,89) vergi alınması mükellefiyeti doğduğu için, 2.219,92 TL damga vergisinin davalı tarafından ödenmesi gerektiğini, Kesin teminat güncellenmesinden doğan 486.619,93-TL fark tutar ile 2.219,92-TL damga vergisinin faizi ile ödenmesi için müvekkil idarece yazılan yazı davalıya 13.09.2024 tarihinde tebliğ edilmiş ancak verilen 30 günlük süre içerisinde davalının ödemediğini, davacı kurum tarafından işbu alacakların tahsili için arabuluculuk yoluna başvurulmuşsa da anlaşmama son tutanağı düzenlendiğini, kesin teminat güncellenmesinden doğan 486.619,93-TL fark tutar ile 2.219,92-TL damga vergisinin 14.10.2024 tarihinden itibaren (davalıya gönderilen yazı 13.09.2024 tarihinde tebliğ edilmesine karşın 30 günlük sürede ödenmediğinden) işlemiş/işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili taleple dava etmiştir. II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar Dava, davacı ve davalı arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklı olarak açılan alacak davasındır. Uyuşmazlık; mahkememizin görevli olup olmadığına ilişkindir. III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller Dava dilekçesi ve ekleri incelendi. III-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nın 114/c maddesi uyarınca mahkemelerin görevi dava şartı olup, 115. maddesi uyarınca mahkeme dava şartlarının varlığını res'en araştırmakla yükümlüdür. Ticaret Mahkemelerinin iş sahası ve hangi davalara bakacağı 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren, 6102 sayılı TTK'nın 5. Maddesinde belirtilmiş olup, 4. madde de hangi davaların ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın madde de belirtilen nedenlerden doğan davaların ticari dava sayıldığı açıklanmıştır. Kanunda sayılan bu davalara mutlak ticari dava denilir. Mutlak ticari davaların yanında nispi ticari davalarda mevcuttur. Bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, her iki tarafın tacir olması ve her iki tarafın ticari işletmesine uyuşmazlığın kaynaklanıyor olması, bu iki unsurun birlikte bulunması gerekmektedir. 6102 sayılı TTK'da değişikli yapan ve 01/07/2012 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6335 sayılı kanunun 2. maddesiyle, 6102 sayılı TTK'nın 5. maddesinin 3. fıkrası değiştirilmiş ve Asliye Ticaret Mahkemesiyle Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak düzenlenmiştir. HMK'nun 2. maddesinde "(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." şeklinde düzenlenmiştir. TTK'nun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." belirtilmiştir. TTK'nun 5. Maddesinde ''Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir. Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder.'' şeklinde düzenleme bulunmaktadır. TTK'nun 16/2. Maddesinde "Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar." düzenlemesi yer almaktadır.

IV-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler Bir davanın ticari dava olarak nitelendirilebilmesi için; her iki tarafın tacir olması, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesi ile ilgili bulunması ya da uyuşmazlığın TTK'nda düzenlenen hususlardan kaynaklanması veya davanın ticari dava sayılacağına ilişkin özel bir düzenleme bulunması gerekir. Somut olayda, yanlar arasındaki uyuşmazlık 6098 Sayılı TBK'nun 207 ve devamı maddesinde düzenlenmiş bulunan satım sözleşmesi hükümlerinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle hukuki sebep taraflar arasındaki sözleşme olduğundan görevli mahkeme HMK'nın ilgili hükümlerine göre belirlenir. Somut olayda; yanlar arasındaki uyuşmazlık 6098 sayılı TBK'nun 207 vd. maddelerinde düzenlenmiş bulunan satış sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davalı tacir olmakla beraber, davalı Milli Savunma Bakanlığı tacir sıfatı taşımamaktadır. Taraflardan biri için ticari olan iş diğeri için de ticari sayılmakla beraber, bu husus görevli mahkemenin belirlenmesinde dikkate alınamaz. Bu itibarla, açılan davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu kanaat ve sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle; davaya bakma görevinin Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu ve dava şartlarından olan görev hususunun yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği, düşünce ve yargısına varılmış ve dava dilekçesinin görev yönünden reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, 2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, 3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği hususunun İHTARINA, Dair; tarafların yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek karar verildi. 26/12/2025

Katip ¸E-İmzalıdır

Hakim ¸E-İmzalıdır