İlk Derece Mahkemesi 2025/947 E. 2026/252 K.

T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/947 Esas KARAR NO : 2026/252 Karar

TALEP : Kıymetli Evrak İptali

TALEP TARİHİ : 04/11/2025 KARAR TARİHİ : 06/04/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan "Çek İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonunda, TALEP: Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirket ... Sanayi ve Ticaret A.Ş., başta ... teknolojisi olmak üzere tekstil alanında faaliyet göstermekte olduğunu, ülke çapında toptan ve perakende ürün satışını gerçekleştirmekte, ulusal ve uluslararası firma ve markalarla ticari ilişkileri kapsamında diğer ödeme yöntemlerinin yanı sıra çek de kullandığını, bu kapsamda, dilekçe ekinde sunmuş oldukları cari hesap kayıtlarından ve ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen Çek Çıkış Bordrosundan da açıkça anlaşılacağı üzere müvekkili şirket ile arasında cari hesap ilişkisi bulunan ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, taraflar arasındaki ticari iş ve işlemler kapsamında düzenlenen ve bilgileri aşağıda belirtilen beş (5) adet çeki müvekkil Şirket'e ciro ettiğini, anılan çeklerin, .... LTD. ŞTİ. tarafından .... Kargo’nun .... Şubesi’ne, müvekkili şirketin .... Mah..... Sok. No:3/103 Çatalca/İSTANBUL adresine gönderilmek üzere elden teslim edildiğini, ... LTD. ŞTİ. tarafından müvekkili Şirkete; ... Bankası .... şubesine ait, 27.11.2025 vade tarihli, keşide yeri Bursa olan, .... Çek Seri numaralı, 300.000,00 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait, 30.11.2025 vade tarihli, keşide yeri MUŞ olan, ... Çek Seri numaralı. 400.000,00 TL bedelli, ...bank .... Şubesine ait, 05.02.2026 vade tarihli, keşide yeri İnegöl olan, .... Çek Seri numaralı, 75.000,00 TL bedelli, ...bank ... Şubesine ait, 28.02.2026 vade tarihli, keşide yeri Bursa olan, .... Çek Seri numaralı, 50.000,00 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait, 06.03.2026 vade tarihli, keşide yeri İnegöl olan, .... Çek Seri numaralı, 56.500,00 TL bedelli olmak üzere toplam değeri 881.500,00 TL (SekizYüzSeksenBirBinBeşYüz Türk Lirası) değerinde olan ve dilekçe ekinde görsellerini ibraz ettikleri bu çeklerin lehtarının müvekkili şirket olacak şekilde ciroladığını ve müvekkili şirkete teslim edilmek üzere, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından .... kargo şubesine teslim edildiğini, (5) adet çekin müvekkili şirketin ... Mah. ... Sok. No:3/103 Çatalca/İSTANBUL merkez adresine ulaştırmak üzere, 19.09.2025 tarihinde ... kargo takip numarası ile ... Servisi A.Ş.'nin .... Şubesi'ne ile teslim edildiğini, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirket tarafından müvekkili şirkete cirolanıp da, müvekkili şirketin Çatalca'daki adresine ulaştırmak üzere, kargoya verilen ve içerisinde yukarıda dökümü yapılan çeklerin olduğu kargo ve dolayısıyla çeklerin 20.09.2025'te müvekkili şirketin ... Mah. ... Sok. No:3/103 Çatalca/İSTANBUL ulaştığını, söz konusu çekleri içeren kargonun, müvekkili şirketin merkez adresine teslim edilmek üzere geldiğinde, öncelikle bina güvenlik görevlisi ... tarafından teslim alındığını, akabinde ... tarafından Şirket bünyesinde büro memuru olarak görev yapan ...’a teslim edildiğini, ...'ın da söz konusu kargoyu, Şirkette ithalat-ihracat sorumlusu olarak çalışan ...’ın masasına bıraktığını, ancak bu aşamadan sonra, çeklerin bulunduğu kargonun kaybolduğunun anlaşıldığını, müvekkili şirket tarafından yapılan tüm arama ve araştırmalara rağmen çeklerin bulunamadığını, çekin meşru hamil olmayan kişi ve kişilerce tahsil edilmemesi için ivedi olarak ve kaybolarak zayi olan beş (5) adet çekin meşru hamilinin müvekkili şirket olduğu da gözetilerek teminat aranmaksızın dava süresi boyunca söz konusu çekler için ödemeden men yasağı konulmasına, zayi olan çeklerin iptali ile zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir. 6100 sayılı HMK'nun 320. maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında, somut olayın belirginliğine bağlı ve çekişmesiz yargı işi de olması sebebiyle duruşma açılmadan, Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olarak yargılama sonlandırılmıştır. Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757/1. maddesine göre; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." şeklindedir. Söz konusu maddede düzenlenen yetki kuralı kesin yetki kuralı olup mahkemece resen dikkate alınması gerekir. İlgili talep şirketin sicil adresinin Çatalca/İstanbul adresinde bulunduğu anlaşılmakla davanın yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır. Çek bedellerinin % 15'i tutarı teminat karşılığında çekler üzerine ödeme yasakları konulmuştur. İptal davasında mahkeme, dilekçe sahibinin senet elinde iken zayi olduğuna ilişkin iddialarını, yaptığı araştırmalar neticesinde inandırıcı bulursa, senedi eline geçireni muayyen bir süre içerisinde mahkemeye getirmeye davet ve aksi takdirde senedin iptaline karar verileceğini ihtar eder. Bu ilânda senede ilişkin bilgilere de yer verilir. İlân, emre yazılı senetler bakımından TTK m. 760 vd.; hamile yazılı senetler bakımından ise TTK m. 663 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Hamile yazılı senetler yönünden senedi getirme süresinin en az 6 ay olarak belirlenmesi gerekir; bu süre ilk ilân gününden itibaren işlemeye başlar (TTK m. 663). Emre yazılı senetler yönünden ise senedi getirme süresi en az 3 ay, en çok bir yıldır (TTK m. 761/1). İlân, TTK'nun 818/1-son maddesi yollaması ile TTK’nın 762/1. maddesi hükmü uyarınca, TTK’nın 35. maddesinde bahsi geçen Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde üç kere yapılması gerekmekte olup Ticaret Sicil Gazetesinde üç kez ilan yapılmış olup, ilk ilanın 11/11/.... tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır. Poliçenin iptalinin TTK’nın 757- 765 maddeleri arasında özel olarak düzenlenmiş olması ve bu hükümlerde poliçenin emre veya nama yazılı olmasına göre bir ayrım yapılmamış olması ile TTK’nın 778/1-(ı) ve 818/1-(s) maddelerinde bono ve çekin iptallerinin poliçe hükümlerine tâbi kılınmış olması sebebiyle, nama yazılı poliçe, bono ve çekin iptalinde hamile yazılı senetlerin iptaline ilişkin TTK’nın 661 vd. hükümleri değil, poliçenin iptalini düzenleyen TTK’nın 757 vd. hükümleri uygulama alanı bulacaktır Poliçeye ilişkin düzenlemeye göre poliçenin kimin elinde olduğu biliniyorsa istirdat davası, poliçenin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa iptal davası açılır (TTK m. 758 – 759). İptal davası sırasında poliçenin kimin elinde olduğu tespit edilir veya poliçe elinde bulunduran kişi, mahkemeye sunarsa bu durumda iptal davasına bakan mahkeme davaya bakmaya devam edemez. Mahkemenin davacıya poliçeyi elinde bulunduran kişiye karşı iade davası açmak için süre vermesi gerekir (TTK m. 758). Davaya konu çeklerin ibraz edilip edilmediği, ibraz edildi ise kim tarafından ibraz edildiği sorulmuş olup ilgili bankaların yazı cevaplarında çeklerin ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Dosya tüm deliller ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; mahkememizce TTK'nın 762. maddesi gereğince Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan yaptırılmış olup 3 aylık yasal süre içerisinde, çek ile ilgili olarak mahkememiz dosyasına herhangi bir müracaat bulunmadığı, davaya konu ... Bankası ... şubesine ait, 27.11.2025 vade tarihli, keşide yeri Bursa olan, ... Çek Seri numaralı, 300.000,00 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait, 30.11.2025 vade tarihli, keşide yeri MUŞ olan, ... Çek Seri numaralı. 400.000,00 TL bedelli, ...bank ... Şubesine ait, 05.02.2026 vade tarihli, keşide yeri İnegöl olan, ... Çek Seri numaralı, 75.000,00 TL bedelli, ...bank ... Şubesine ait, 28.02.2026 vade tarihli, keşide yeri Bursa olan, ... Çek Seri numaralı, 50.000,00 TL bedelli, ... Bankası İnegöl/BURSA Şubesine ait, 06.03.2026 vade tarihli, keşide yeri İnegöl olan, ... Çek Seri numaralı, 56.500,00 TL bedelli çeklerin ibraz süresi içerisinde bankalarına ibraz edilmediği anlaşılmakla T.T.K. md 818, 757 ve 764 hükümleri gereğince zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-AÇILAN DAVANIN KABULÜNE; -... Bankası .... şubesine ait, 27.11.2025 vade tarihli, keşide yeri Bursa olan, ... Çek Seri numaralı, 300.000,00 TL bedelli çek, -... Bankası ... Şubesine ait, 30.11.2025 vade tarihli, keşide yeri MUŞ olan, ... Çek Seri numaralı. 400.000,00 TL bedelli çek, -...bank ... Şubesine ait, 05.02.2026 vade tarihli, keşide yeri İnegöl olan, ... Çek Seri numaralı, 75.000,00 TL bedelli çek, -...bank ... Şubesine ait, 28.02.2026 vade tarihli, keşide yeri Bursa olan, ... Çek Seri numaralı, 50.000,00 TL bedelli çek, -... Bankası ... Şubesine ait, 06.03.2026 vade tarihli, keşide yeri İnegöl olan, ... Çek Seri numaralı, 56.500,00 TL bedelli çeklerin T.T.K. md 818, 757 ve 764 hükümleri gereğince zayi nedeniyle İPTALİNE, 2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 615,40-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın talep edenden tahsili ile hazineye irat KAYDINA, 3-Talep eden tarafça yatırılan harç ve yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Ödeme yasaklarının karar kesinleşinceye kadar devamına, 5-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın talep eden tarafa iadesine, 6-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333.maddesi gereğince iadesine, 7-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair, ilgili talep eden vekilinin yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 341 ila 360. md hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/04/2026

Katip ... ¸e-imzalı

Hakim ... ¸e-imzalı