İlk Derece Mahkemesi 2025/936 E. 2026/204 K.

T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/936 Esas KARAR NO : 2026/204 Karar

TALEP : Kıymetli Evrak İptali

TALEP TARİHİ : 31/10/2025 KARAR TARİHİ : 12/03/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan "Çek İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonunda, TALEP: Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ciranta olarak elinde bulunduğu 07.11.2015 vade tarihli, .... çek numaralı 36.500 TL bedelli, .... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen .... A.Ş. Avcılar şubesine ait çekin kaybolduğunu, kaybolan çekin 3. Şahıslar tarafından kullanılması ihtimali bulunduğunu, dava konusu çekin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkilinin mağduriyetine neden olacağını beyan ederek, müvekkilin ileride zor durumda kalmaması için ... seri numaralı çek ile ilgili olarak çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir. 6100 sayılı HMK'nun 320. maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında, somut olayın belirginliğine bağlı ve çekişmesiz yargı işi de olması sebebiyle duruşma açılmadan, Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olarak yargılama sonlandırılmıştır. Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757/1. maddesine göre; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." şeklindedir. Söz konusu maddede düzenlenen yetki kuralı kesin yetki kuralı olup mahkemece resen dikkate alınması gerekir. İlgili talep edenin adresinin Bağcılar/İstanbul adresinde bulunduğu anlaşılmakla davanın yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır. İptal davasında mahkeme, dilekçe sahibinin senet elinde iken zayi olduğuna ilişkin iddialarını, yaptığı araştırmalar neticesinde inandırıcı bulursa, senedi eline geçireni muayyen bir süre içerisinde mahkemeye getirmeye davet ve aksi takdirde senedin iptaline karar verileceğini ihtar eder. Bu ilânda senede ilişkin bilgilere de yer verilir. İlân, emre yazılı senetler bakımından TTK m. 760 vd.; hamile yazılı senetler bakımından ise TTK m. 663 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Hamile yazılı senetler yönünden senedi getirme süresinin en az 6 ay olarak belirlenmesi gerekir; bu süre ilk ilân gününden itibaren işlemeye başlar (TTK m. 663). Emre yazılı senetler yönünden ise senedi getirme süresi en az 3 ay, en çok bir yıldır (TTK m. 761/1). İlân, TTK'nun 818/1-son maddesi yollaması ile TTK’nın 762/1. maddesi hükmü uyarınca, TTK’nın 35. maddesinde bahsi geçen Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde üç kere yapılması gerekmekte olup Ticaret Sicil Gazetesinde üç kez ilan yapılmış olup, ilk ilanın 25/11/... tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır. Poliçenin iptalinin TTK’nın 757- 765 maddeleri arasında özel olarak düzenlenmiş olması ve bu hükümlerde poliçenin emre veya nama yazılı olmasına göre bir ayrım yapılmamış olması ile TTK’nın 778/1-(ı) ve 818/1-(s) maddelerinde bono ve çekin iptallerinin poliçe hükümlerine tâbi kılınmış olması sebebiyle, nama yazılı poliçe, bono ve çekin iptalinde hamile yazılı senetlerin iptaline ilişkin TTK’nın 661 vd. hükümleri değil, poliçenin iptalini düzenleyen TTK’nın 757 vd. hükümleri uygulama alanı bulacaktır Poliçeye ilişkin düzenlemeye göre poliçenin kimin elinde olduğu biliniyorsa istirdat davası, poliçenin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa iptal davası açılır (TTK m. 758 – 759). İptal davası sırasında poliçenin kimin elinde olduğu tespit edilir veya poliçe elinde bulunduran kişi, mahkemeye sunarsa bu durumda iptal davasına bakan mahkeme davaya bakmaya devam edemez. Mahkemenin davacıya poliçeyi elinde bulunduran kişiye karşı iade davası açmak için süre vermesi gerekir (TTK m. 758). Davaya konu çeklerin ibraz edilip edilmediği, ibraz edildi ise kim tarafından ibraz edildiği sorulmuş olup ... Bankası Anonim Şirketinin 11/03/2026 tarihli müzekkere cevabında 07/11/2015 vade, ... nolu, 36.500,,00-TL bedelli çekin 17/11/2015 tarihinde takasa giriş yapıldığı, "Mahkeme/Hacir Kararlı Çek" kod ile takastan iade edildiği, evrakın 23/11/2015 tarihinde ... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. (VKN ....) firma yetkilisi ...'e imzası ile teslim edildiği, teslim dair evrak görüntüsünün ekte gönderildiği anlaşılmıştır. Dosya tüm deliller ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; davaya konu 07.11.2015 vade tarihli, .. çek numaralı, 36.500,00-TL bedelli, ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen .. A.Ş. Avcılar şubesine ait çekin ibraz süresi içerisinde talep eden ... tarafından bankaya ibraz edildiği, banka tarafından T.C. Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında ihtiyati tedbir kararından bahisle işlem yapılamadığının şerh düşüldüğü görülmüştür. Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davanın menfi tespit davası olduğu, mahkememizce iptali talep edilen çek bakımından menfi tespit talebi bulunmamakla birlikte taraflar arasındaki ticari ilişki nedeni ile 70.000,00TL borçlu olmadığını ve fazla ödendiği iddia olunan 33.500-TL ninin istirdadı talep edilmiş, davacının iptale konu çekin keşidecisi olduğu, davalılardan birisinin çek iptali talep edenin yetkilisi olduğu ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, mahkemece dosyanın açılmamış sayılmasına karar verildikten sonra BAM kaldırma ilamı ile ... Esas Numarası aldığı, mahkemece iş bu zayi nedeni ile iptale ilişkin dosyanın neticesinin bekletici mesele yapıldığı anlaşılmıştır. Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyasında, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyasında dava açıldığının beyan edilmesi nedeni ile dosya incelenmiş, mahkemece çek iptali talep edenin yetkili hamil olmadığına ilişkin gerekçe ile red kararı verildiği, 22.11.2024 tarihinde red kararının kesinleştiği anlaşılmıştır. Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyasında verilen red kararı bakımından ise, çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlar maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediğinden yargılamaya devam olunmuştur. ... Bankası 11.03.2026 tarihli yazı cevabından da anlaşıldığı gibi; çekin iptalini talep eden ...'in son hamil olduğu, ciro silsilesinin usulüne uygun olduğu, çek üzerinde ödemeden men kararı nedeni ile banka tarafından ödeme yapılmayarak çekin ...'e geri teslim edildiği sabittir. Dolayısıyla talep edenin son hamil olduğuna ilişkin tereddüt bulunmamaktadır. Yargıtay 11. HD, 2014/6701E., 2014/12060K., 25.06.2014 tarihli kararında da belirtildiği gibi, zayi nedeniyle iptali davasının, hamil tarafından açılması gerektiği hususu tartışmasızdır. Bu kapsamda, davacının çekin hamili olduğunu yaklaşık olarak ispatı ve bu hususunun iddiasını yeterli saymak gerekir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasına zorlanması zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkansız hale getirecektir. Anılan karar ve ... Bankası yazı cevabı dikkate alındığında davacının aktif dava ehliyeti mevcuttur. Talebe konu çekin zamanaşımına uğramıştır. Çeklerin zayi olduğu bildirilen tarih itibariyle yürürlükte olan 6762 sayılı TTK'nın 563. maddesinde senet üzerinde hak sahibi olan kişinin, zayi olması halinde senedin iptalini mahkemeden isteyebileceği düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Bununla birlikte senetteki hakkın zamanaşımına uğramış olması iptal kararı verilmesine engel değildir. (Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, 1997, s.270) Ayrıcan kambiyo senedinin zamanaşımına uğramış olması başlı başına zayi nedeniyle iptal davasının reddine gerekçe olamayacağı yönündeki Yargıtay 11. HD'nin 04/06/2018 Tarih ve 2016/12638 E. 2018/4213 K.sayılı Kararı dikkate alınarak gerekli ilanlar yapılmıştır. Neticen, davacının yetkili hamil olduğu, çekin zamanaşımına uğramasının ve Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyasında red kararı verilmiş olmasının açıklanan nedenlerle esas etkisinin olmadığı, bu nedenle mahkememizce TTK'nın 762. maddesi gereğince Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan yaptırılmış olup 3 aylık yasal süre içerisinde, çek ile ilgili olarak mahkememiz dosyasına herhangi bir müracaat bulunmadığı, çekin talep eden tarafından bankaya ibrazından sonra kaybedildiği kanaati ile T.T.K. md 818, 757 ve 764 hükümleri gereğince zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; AÇILAN DAVANIN KABULÜNE; 1-Dava konusu; 07.11.2015 vade tarihli, ... çek numaralı, 36.500,00-TL bedelli, .... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen ... A.Ş. .... şubesine ait çekin, T.T.K. md 818, 757 ve 764 hükümleri gereğince zayi nedeniyle İPTALİNE, 2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 615,40-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA, 3-Talep eden tarafça yatırılan harç ve yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin talep eden tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333.maddesi gereğince iadesine, 5-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair, ilgili talep eden vekilinin yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 341 ila 360. md hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi. 12/03/2026

Katip ... ¸e-imzalı

Hakim ... ¸e-imzalı