İlk Derece Mahkemesi 2025/908 E. 2026/356 K.

T.C. İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/908 Esas KARAR NO : 2026/356

DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) DAVA TARİHİ : 04/12/2025 KARAR TARİHİ : 16/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'un, diğer müvekkili şirketin hakim ortağı ve imza yetkilisi olduğunu, davacı şirketin ... Ltd. Şti., firmasından 5 litrelik ambalajlarda zeytinyağı talep ettiğini, satış karşılığı olarak, avans mahiyetinde olmak üzere ... seri numaralı 20/05/2025 tarihli ...bank ...şubesine ait 250.000-TL bedelli çek teslim edildiğini, ...Tic. Ltd. Şti.nin, aldığı avans çeklerinin karşılığında herhangi bir mal teslimi veya hizmet edimi ifa etmediğini, ilgili çek kapsamında yapılan teslime ilişkin herhangi bir teslim evrakı bulunmadığını, söz konusu çekin sebebe bağlılık ilkesi uyarınca geçersiz hale geldiğini, akabinde söz konusu çekin davalıya teslim edildiğini, kredi kullanımına konu edildiğinin sonradan öğrenildiğini, davalının bu çek üzerinden ... 6.İcra Müdürlüğü'nün ...takip sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi başlattığı,ancak çekin avans mahiyetinde olduğunu ve mal teslim edilmediğinin açık olduğunu, inceleme sonrası çekin bedelsiz olduğunun anlaşılacağını beyanla davacıların borçlu olmadıklarının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini arz ve dava etmiştir . CEVAP: Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı ... ile müvekkili şirket arasında faktoring sözleşmesi akdedildiğini, yapılan sözleşme gereği davalı tarafa ön ödeme yoluyla finansman sağlandığını, bu finansman karşılığında, dava konusu çekin faturaya istinaden teslim tutanağı ile ciro ve teslim alındığını, Müvekkili şirket, 6361 sayılı yasanın belirtmiş olduğu tüm yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle dava konusu çeki iktisap ettiğini, dolayısıyla, müvekkiline herhangi bir kusur isnadı mümkün olmadığını, müvekkili şirketin, kendisine finansman sağlanması talebi ile başvuran müşterisinin taleplerini gerekli yasal prosedürleri ve yükümlülüklerini yerine getirerek karşıladığını,6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu 9/II maddesi, faktoring şirketlerinin hangi alacakları temlik alamayacaklarını düzenlemiş, 38’nci maddesinde ise faktoring sözleşmesinin tanımını yaparken hangi alacakları temlik alabileceğini düzenlediğini, davacı tarafın faktoring ilişkisinin dışında olduğunu, öne sürülmüş olan kişisel nedenler ve def'iler müvekkili şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, davacı tarafın çek iptali talebinin kabulünün mümkün olmadığını, işbu hüküm uyarınca da ispat yükü davacıda olduğunu, davacı tarafın senedin rızası hilafına elinden çıktığını; senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiğini, davacı senedi rızaen borç ilişkisine istinaden teslim etmiştir. Davacı tarafın çeki rızası dışında elinden çıkmadığını tam aksine borç ilişkisi çerçevesinde çeki teslim ettiğini, davacı tarafın çekin iptali ya da istirdatını talep hakkı mevcut olmadığını,.müvekkilinin çek iktisabı hukuka uygun olmakla herhangi bir kusuru bulunmadığını, müvekkilinin çeki 6361 sayılı kanunda belirtilen yükümlülükleri yerine getirerek iktisap ettiğini, buna göre faktoring şirketlerinin bir alacağı temlik alabilmesi için alacağın bir mal veya hizmet satışından doğmuş olması ve fatura ile tevsik edilebilir olması gerektiğini, yasa koyucu bunun dışında faktoring şirketlerine bir yükümlülük yüklemediğini, müvekkili tarafından bu şartların yerine getirildiğini, müvekkilinin, kanuni yükümlülüğü olmamasına rağmen çeke ilişkin istihbarat çalışması ile çeke iklişkin ticari ilişkinin varlığını teyit etmesiyle birlikte faktoring işleminin gerçekleştirildiğini, müvekkili çekin yetkili hamili olduğundan, keşideci ve diğer cirantalara başvuru hakkının mevcut olduğunu, davacı, çekin rızası dışında elinden çıktığını iddia ettiğini, çekin ne şekilde elinden çıktığına ilişkin olağan hayatın akışına uygun şekilde bir açıklama yapamadığını, davacı tarafın çeklerin elinden rızası dışında çıktığını ispat edebilmiş olmadığını, davacı tarafın şikayet hakkını kullandığını iddia ettiğini ancak çeklerin çalındığına ilişkin kesinleşmiş bir hüküm de mevcut olmadığını belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama masrafları ve ücreti veklaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. ... 16.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile"... davalının faktoring şirketi olduğu, dava dilekçesinde beyan edilen ve davalı tarafından, davacılara karşı, davaya konu senede dayalı olarak başlatılan ... 6. İcra Dairesinin... takip sayılı dosyasında dayanak olarak senetle birlikte faktoring sözleşmesinin de gösterilmiş olduğu, davacının bedelsizlik iddiası bakımından davalı yönünden değerlendirme yapılırken Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu uyarınca da inceleme yapılması gerekeceği, bu durumda eldeki davanın bir finans davası olduğu, yukarıda anılan HSK kararı uyarınca yargılamanın, dava tarihi itibari ile İstanbul 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinde yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla dosyanın ilgili mahkemeye tevzii edilmek üzere tevzii bürosuna gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Dosyanın İstanbul 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na GÖNDERİLMESİNE,..." kararı verildiği, bu nedenle Mahkememizin 2025/908 Esas sayılı dosyasına kaydı yapıldığı görüldü. ... 6. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya icra takip dosyası UYAP üzerinden incelendi. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, 2004 Sayılı İİK'nun 72.maddesine dayalı olarak açılan borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı tarafça menfi tespit davasının ikame edilmesi için dava şartı olan Arabuluculuk müessesine başvurulmuş olduğu, İstanbul Arabuluculuk Bürosu vasıtasıyla yapılan arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama olarak sonuçlanmış olduğunu anlaşıldı. ... 6. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya ile kambiyo senetlerine mahsus yol ile icra takibi başlatıldığı, ''...'' ödeme emri düzenlendiği, takip konusu kıymetli evrakın çek olduğu davacı şirketin keşideci olduğu anlaşıldı. Davacılar tarafından dava dışı ... LTD. ŞTİ. Firması arasında 5 Litrelik ambalajlarda zeytinyağı satışı hususunda şifai bir anlaşma yapılarak karşılığı olarak, avans mahiyetinde olmak üzere davaya konu çekin teslim edildiği, anlaşmaya konu zeytinyağların teslim edilmemesi nedeniyle çekin iade tesliminin gerçekleştirilmeyerek ciro edilerek piyasaya sunulması nedeniyle davalı tarafınca başlatılan icra takibine konu çekin bedelsi olduğu iddiası ile borçlu olunmadığının tespiti talepli huzurdaki davanın ikame edildiği anlaşıldı. Davalı tarafından ise 6361 sayılı yasanın belirtmiş olduğu tüm yükümlülükleri yerine getirdikleri, dava konusu çeki usulüne uygun şekilde iktisap etmeleri nedeniyle taraflarına herhangi bir kusur isnat edilemeyeceği iddiası ile davanın reddinin talep edildiği anlaşıldı. Dosya kapsamı ve toplanılan tüm deliller incelendiğinde; davacılar vekiline celse arasında oluşturulan 17/04/2026 tarihli ara karar ile usûlüne uygun olarak verilen kesin süreye uymamanın sonuçlarının tebliğ suretiyle ihtar edildiği ancak delil avansının eksik olması sebebiyle dosyanın bilirkişiye tevdi edilemediği, mevcut delil durumuna göre, davaya konu çeklerin avans olarak verildiğinin davacılar tarafınca başka yazılı delillerle de ispatlanamadığı, kaldı ki davacı ...'un çek üzerinde cirosunun bulunmadığı, aleyhine icra takibi yapılmadığı, huzurdaki dava da hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın REDDİNE, Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL karar ve ilam harcının davacılardan alınarak hazineye irat kaydına, Davacılar tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 4.700,00 TL ücretin tamamının davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına, Davacılar tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/06/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.