İlk Derece Mahkemesi 2025/77 E. 2026/638 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/77 Esas KARAR NO : 2026/638

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 04/02/2025 KARAR TARİHİ : 24/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 04/02/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dayanıklı tüketim malları, porselen, cam eşya, porselen ve cam eşyalar ile toprak ve seramikten yapılan ürünlerin toptan ticareti alanında ticaret yaptığını, ticaretine ve geçmişe dayalı güven ilişkilerine binaen davalıdan mal teslimatı gerçekleşeceği inancıyla müvekkili tarafından davalı şirkete ... A.Ş. 'nin ... ... Şubesi’nin ... Seri No.lu 04/02/2025 Keşide Tarihli, Keşide Yeri İstanbul olan 10.000.000,00 TL bedelli çek /kambiyo senedi avans çeki olarak verildiğini, ancak davalı şirket tarafından ticaretlerine konu mallar müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkilinin malların teslim edilmemesinden dolayı üçüncü kişilere vermiş olduğu taahhütleri de yerine getiremediğinden dolayı mağdur olduğunu ve zarara uğradığını, malların teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilinin mağdur olduğu gibi aynı zamanda vermiş olduğu çekin başka cirantalara cirolanmış olması sebebiyle gelinen tarihte karşılıksız çek şikayeti ile karşı karşıya kaldığını, davaya konu çekin son hamili ... Ltd. Şti. Müvekkili şirketçe davalı yan ile anlaşmalarına binaen tüm vecibeler yerine getirildiği halde davalı taraf edimlerini yerine getirmediğini, bu nedenlerden dolayı; müvekkilinin iş bu dava için gerekli olan harç, bilirkişi ücretleri, delil, tanıklar ve birçok tebligat için maddi gücü söz konusu olmayıp adli yardım taleplerinin kabul edilmesi ile yargılama harç ve giderlerinin adli yardım kapsamında karşılanmasını talep ettiklerini, adli yardım taleplerinin ve davanın kabulü ile, müvekkilinin ... A.Ş. 'nin ... ... Şubesi’nin ... Seri No.lu 04/02/2025 Keşide Tarihli, Keşide Yeri İstanbul olan 10.000.000,00 TL bedelli çek /kambiyo senedi avans çeki nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır. DELİLLER : Dava konusu çek sureti, Ticaret Sicil gazetesi, Ticaret sicil kayıtları, Mersis kaydı, Ticari defter ve kayıtlar, ...Bankası cevap yazısı, Çek görüntüsü, Bilirkişi raporu, Yemin teklifi, Arabuluculuk tutanağı ve tüm dosya kapsamı. .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/... Talimat sayılı dosyası kanalı ile alınan Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 03/12/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı firmaya ait 2024 ve 2025 yıllarına ait Ticari defterler veya dava konusu çeke ait herhangi bir teslim tesellüm belgesinin mahkemeye sunulması, defterlerin sunulmaması durumunda Yapıkredi bankasından dava konusu çeke ait bilgi alınması sonucunda bilirkişi raporu sunulabileceğinin sonucuna varmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafından davalı aleyhine açılan kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı taraf dava konusu çekin avans çeki olarak verildiğini, çek bedeli karşılığı alınan malların teslim edilmediğini, bu nedenle çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır. Mahkememizin 05/02/2025 tarihli tensip zaptının 1 numaralı bendi ile; Davacının adli yardım talebinin kısmen kabulü ile; yargılama harçları yönünden muaf tutulmasına, yargılama masrafları yönünden adli yardım talebinin reddine karar verilmiştir. Dava konusu ihtilaf dava konusu çekten dolayı davacının davalıya borçlu bulunup bulunmadığı hususundan kaynaklıdır. Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 03/02/2025 tarihli zorunlu arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği anlaşılmıştır. Dava konusu çeke ilişkin ...Bankası'na yazılan müzekkere cevabına; Bankanın sistem kayıtlarında yapılan araştırmada, ... ... adına kayıtlı ... seri numaralı 04.02.2025 keşide tarihli 10.000.000,00 TL bedelli çekin bankaya 13.02.2025 tarihinde ... tarafından ibraz edildiği, karşılığı olmadığından ödenemediği, karşılıksız kalan tutarın 9.987.350,00 TL olduğu, çek garanti bedeli 12.650,00 TL olup, 13.02.2025 tarihinde hamile ödendiği ve düzeltme hakkının kullanılmadığı bildirilmiştir. Mahkememizce davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde talimat mahkemesi kanalıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, düzenlenen mali bilirkişi raporu ile; davalı şirketin faaliyet adresinde bulunmadığı, yapılan araştırmada da şirkete ve kayıtlarına ulaşılamadığı, Davalı firmaya ait 2024 ve 2025 yıllarına ait Ticari defterler veya dava konusu çeke ait herhangi bir teslim tesellüm belgesinin mahkemeye sunulması, defterlerin sunulmaması durumunda Yapıkredi bankasından dava konusu çeke ait bilgi alınması sonucunda bilirkişi raporu sunulabileceği bildirilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça dava konusu çeklerin davalıdan alınan malların bedeli karşılığı davalıya avans olarak verildiği ancak daha sonra davalının malları teslim etmemesi nedeniyle avans olarak verilen dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığını bu nedenle dava konusu çekten dolayı borçlu olmadıklarını iddia etmiş, davalı şirket tarafından davaya cevap verilmeyerek dava reddedilmiş olup, davacı tarafça dava konusu çeklerin davalı şirket ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında avans çeki olarak verildiği daha sonra malların teslim edilmediği ve çeklerin de iade edilmediği ileri sürülmüş ise de davacı tarafça çeklerin avans çeki olarak verildiğine dair bir kayıt bulunmadığı gibi bu hususu ispatlayan başkaca yazılı bir delil sunulmadığı, bu nedenle dava konusu çeklerin avans çeki olarak verildiği hususunun yazılı bir delil ile ispatlanamadığı, davalı şirketin faaliyet adresinde bulunulmaması ve ticari kayıtlara ulaşılamaması nedeniyle ticari defterler üzerinde inceleme yapılamadığından çeklerin avans çeki olup olmadığı veya karşılığı mal teslimi yapılıp yapılmadığı hususunun tespit edilemediği, dava konusu çekin avans çeki olduğu iddiasını ispatla yükümlü olan davacı tarafın yemin deliline dayanması nedeniyle Davalı şirket yetkilisi ... temsilci sıfatıyla uyapa kaydedilerek, davalı şirket yetkilisi ...'e dava konusu keşidecisi ... Akyürek, Lehtarı yetkilisi olduğunuz ... Elektronik Pazarlama Ltd. Şti. olan ... A.Ş.'nin ... ... Şubesi’nin ... Seri Nolu 04/02/2025 Keşide Tarihli, Keşide Yeri İstanbul olan 10.000.000,00-TL bedelli çekten dolayı çekin avans çeki olmadığı ve çekten dolayı alacaklı olmadığına, çek karşılığı malların teslim edilip edilmediği hususunda yemin etmek üzere hazır olması aksi halde mazeretsiz hazır olmadığı takdirde ya da gelip yemin etmediği veya yemini iade etmediği halde davacının dava konusu çekten dolayı borçlu olmadığına karar verileceği şerhini içerir yemin davetiyesinin davalı şirket yetkilisinin adresinin Bursa'da olması nedeniyle hem .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasından yapılan yemin davetiyesinin hem de davalı şirket yetkilisinin elektronik tebligat adresi olması nedeniyle Mahkememizce doğrudan yapılan yemin davetiyesinin davalı şirket yetkilisine usulüne uygun yapılan tebligata rağmen talimat mahkemesi duruşmasında ve Mahkememizde hazır olmadığı herhangi bir mazerette bildirmediği, bu haliyle davacı tarafça yemin teklif edilen dava konusu çekin avans olarak verildiği ve karşılığında mallar teslim edilmediğinden dolayı çekin bedelsiz kaldığı hususu ispatlanmış olduğundan, Davacı tarafından Davalı aleyhine açılan davanın kabulü ile; Dava konusu keşidecisi davacı ... ..., lehtarı ... Elektronik Pazarlama Ltd. Şti. olan ... A.Ş.'nin ... ... Şubesi’nin ... Seri Nolu 04/02/2025 Keşide Tarihli, Keşide Yeri İstanbul olan 10.000.000,00-TL bedelli çekten dolayı davacı ... ...'in davalı ... Elektronik Pazarlama Ltd. Şti.'ne borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davacı tarafından Davalı aleyhine açılan DAVANIN KABULÜ ile; Dava konusu keşidecisi davacı ... ..., lehtarı ... Elektronik Pazarlama Ltd. Şti. olan ... A.Ş.'nin ... ... Şubesi’nin ... Seri Nolu 04/02/2025 Keşide Tarihli, Keşide Yeri İstanbul olan 10.000.000,00-TL bedelli çekten dolayı davacı ... ...'in davalı ... Elektronik Pazarlama Ltd. Şti.'ne BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, 2- Dosyanın harç yönünden adli yardımlı olması nedeniyle alınması gereken 683.100,00-TL karar harcının davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 3- Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin haksız çıkan taraf olan davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 4- Davacı tarafça yargılama sırasında yapılan tebligat/posta gideri 625,00-TL, bilirkişi ücreti 7.500,00-TL olmak üzere toplam 8.125,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 5- Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 1.010.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6- Davacı tarafça yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının davacı tarafa resen iadesine, Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı Davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2026

Başkan ... e-imza* Üye ... e-imza* Üye ... e-imza* Katip ... e-imza*