İlk Derece Mahkemesi 2025/676 E. 2026/432 K.

T.C. ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/676 Esas KARAR NO : 2026/432 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 14/08/2025 KARAR TARİHİ : 13/05/2026

I.İDDİANIN ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ve ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... ... sevk ve idaresindeki, ... ... Limited Şirketi’ne ait ... plakalı araç arasında ... tarihinde ... ... Mahallesi ... Bulvarı mevkiinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ... ... ’ın hız kurallarına ve takip mesafesine uymaması nedeniyle tam kusurlu olduğu, bu hususun trafik kazası tespit tutanağı ile sabit olduğu, müvekkilin kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığı, meydana gelen kaza nedeniyle müvekkile ait araçta maddi hasar ve değer kaybı oluştuğu, aracın onarım süresince kullanılamaması nedeniyle araç mahrumiyet bedeli ve ikame araç bedeli zararının meydana geldiği, değişen ekonomik koşullar ve araç fiyatlarındaki artış nedeniyle değer kaybı zararının arttığı, davalı ... ... A.Ş. tarafından ... TL değer kaybı ödemesi yapıldığı ancak yapılan ödemenin gerçek zararı karşılamadığı, yapılan ödemenin yalnızca mahsup bakımından dikkate alınabileceği ve fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu belirtilmiş, dava konusu zarar nedeniyle ... ... A.Ş.’ye başvuru yapıldığı, akabinde dava şartı arabuluculuk yoluna gidildiği ancak anlaşma sağlanamadığı, bu nedenle dava açma zorunluluğu doğduğu anlaşılmış olup, HMK m.107 kapsamında belirsiz alacak davası açılarak bilirkişi incelemesi ve tahkikat sonucunda gerçek zarar miktarının belirlenmesi halinde talep artırım hakkı saklı tutulmak suretiyle şimdilik ... TL değer kaybı tazminatı, ... TL hasar bedeli tazminatı ve ... TL araç mahrumiyet/ikame araç bedeli olmak üzere toplam ... TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. II. SAVUNMANIN ÖZETİ Davalı Türkiye Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava açmadan önce sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapmadığı, bu nedenle KTK m.97 kapsamında dava şartı yokluğu bulunduğu ve davanın usulden reddi gerektiği savunulmuş, ayrıca müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğu, dava konusu ... plakalı araç bakımından kaza tarihi itibarıyla kişi başı maddi zarar teminat limitinin ... TL olduğu belirtilmiştir. Davacı tarafın taleplerinin gerçeği yansıtmadığı, müvekkil şirket tarafından hasar kapsamında ... tarihinde ... ... A.Ş.’ye ... TL rücu ödemesi, ... tarihinde ise davacı vekiline ... TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, yapılan ödemelerin mahsup edilmesi gerektiği, bakiye poliçe limitinin ... TL olduğu savunulmuştur. Ayrıca kazaya ilişkin kusur durumunun hatalı değerlendirildiği, sigortalı araç sürücüsünün atfı kabil kusurunun bulunmadığı, dosyanın yeniden kusur incelemesine tabi tutulması gerektiği ileri sürülmüş, araçta daha önce meydana gelen kazaların ve hasar kayıtlarının araştırılması gerektiği, aynı bölgede önceki hasar bulunması halinde değer kaybı oluşmayacağı, araç kilometresi ve geçmiş hasar durumunun değer kaybı hesabında dikkate alınmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir. Değer kaybı hesabında plastik parçalar, mini onarım niteliğindeki işlemler ve onarılabilir parçaların dikkate alınamayacağı, eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça uygulamasının mümkün olduğu, hasar bedeli hesaplamalarında iskonto uygulanması gerektiği, KDV yönünden sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı savunulmuştur. Davacının açtığı davanın açık şekilde belirsiz alacak davası olarak belirtilmediği, bu nedenle davanın kısmi dava niteliğinde olduğu ileri sürülmüş, faiz yönünden ise müvekkil şirketin temerrüde düşmediği, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi veya başvurudan sonraki 8 iş günü sonrası olması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca araç mahrumiyet bedelinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası teminatı kapsamında olmadığı, bu talebin poliçeden karşılanamayacağı savunularak, davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ... ile .... ... Ltd. Şti nin davaya cevap dilekçesi sunmadıkları, böylelikle davayı tümden inkar ettikleri anlaşıldı. III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER Davalı Türkiye Sigorta şirketinden hasar dosyası talep edilmiş, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne müzekkere yazılmış, Türkiye Noterler Birliğine müzekkere yazılarak cevabi yazılar dosya arasına alınmıştır. ... tarihli bilirkişi heyeti raporu aldırılmıştır. IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı ve hasar bedeli ve araç mahrumiyet tazminatının karşı aracın ZMMS sigortacısından, sürücüsünden ve malikinden tahsili istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ve kaza tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın, ... günü saat:... :... sıralarında davalı ... ... sevk ve idaresindeki ... ile ... ... üzerinden yeni ... İstikametine ışıklı kavşaktan sola dönüş yapacağı zaman önündeki ... plakalı araca ön kısmıyla çarpması neticesinde meydana geldiği anlaşılmıştır. Meydana gelen kazanın oluşumunda takip mesafesini korumayan ve arkadan çarparak Karayolları Trafik Kanunun Madde 84/d ve Yönetmeliğin 157/a-4 kusurlar bölümünde yer alan arkadan çarpma ihlali ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 56/1-c ve Yönetmi 107 kusurlar bölümünde yer alan önlerinde giden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek (yakın takip) ihlallerini gerçekleştiren ... plakalı araç sürücüsüdavalı ... ... kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu cihetine gidilmiştir. Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay ... .Hukuk Dairesinin ... /... Esas;... /... Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, davacı aracında ... -TL değer kaybı oluştuğu kabul edilmiş, ödenen ... -TL düşülerek ... -TL değer kaybı yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı yanca KTK hükümleri uyarınca davalı sigortaya yapılan başvuruya 8 iş günü eklenerek bulunan tarih itibariyle ve davalı aracın hususi kullanımında olan araç olması nazara alınarak yasal faize hükmedilmiş ve anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Hasar Bedeli Tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; yerleşik yargıtay içtihatlarına göre hasar miktarı tespit edilirken, aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değerine göre, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda denetime elverişli ve hükme esas alınan ... tarihli rapor ile aracın serviste gördüğü onarımda kullanılan parçalar itibarı ile bakiye hasar tazminatı olmadığı belirlenmkle talebin reddi gerekmiştir. Araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden ... tarihli denetime elverişli bilirkişi raporu ile yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin ... /... Esas;... /... Karar sayılı ilamı ile "... aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra, davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle.." hesaplama yapılması gerektiği husus nazara alınarak 07 MRF 67 plakalı aracın hasarının giderilmesi için makul onarım süresinin 12 gün (on iki gün) olduğunu, bu süre içinde oluşacak araç mahrumiyet zararının ise oluşa en uygun emsal kabul edilen bilirkişi raporu ve emsal araç kiralama müzekkereleri doğrultusunda amortsiman bedelinin düşümü ile günlük ... -TL olduğu, böylece toplam ... -TL araç mahrumiyet zararı oluşabileceği anlaşılmakla, araç mahrumiyeti talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Arabuluculuk ücreti yönünden ise emsal Yargıtay 4 HD 2022/ 2615 E. ; 2024/ 7426 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için önce sigortacıya başvuru dava şartı olarak düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurması gerektiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz şeklinde hüküm bulunduğu, bu durumda hem sigorta şirketi ve davalı gerçek kişi yönünden arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak uygulanmayacağı, bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalı sigorta şirketi ve davalı gerçek kişiye yükletilemeyeceği değerlendirilerek arabuluculuk ücreti diğer davalı şirket üzerinde bırakılmıştır. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, A) Davacının hasar tazminatı talebinin reddine, B) ... -TL değer kaybı tazminatının davalı ... ... Anonim Şirketi yönünden temerrüt olan ... tarihinden itibaren, davalı ... ... ve davalı ... ... Ticaret Limited Şirketi yönünden haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, C) ... -TL araç mahrumiyet tazminatının davalı ... ... ve davalı ... Şirketi yönünden haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken ... TL karar ve ilam harcından peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalı ... ... Anonim Şirketi'nin ... -TL'sinden sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne (13/2) göre vekalet ücreti dava değerini geçemeyeceğinden ... -TL vekalet ücretinin davalı ... ... Anonim Şirketi'nin ... -TL'sinden sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil eden davacıya verilmesine, 5-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti red miktarını geçemeyeceğinden ... -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden davalılara verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan ... TL başvuru harcı, ... TL peşin/nisbi harcı, ... TL tamamlama harcı, ... TL keşif harcı, ... TL bilirkişi ödemeleri, ... TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinden araç mahrumiyet tazminatına özgü oto alım satım uzmanı bilirkişi ücreti olan ... -TL haricindekilerin ortak, ... -TL'sinin araç mahrumiyet tazminatına özgü kabul edilerek ve kabul red oranı (davalı sigorta şirketi yönünden %99,09 diğer davalılar yönünden %99,56) dikkate alınarak; ... TL'nin davalı ... Anonim Şirketi'nin ...-TL'sinden sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken müteselsilen alınarak Davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına 7- Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... arabuluculuk ücretinin davalı Antalya İnşaat Mimarlık Mühendislik Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak hazineye gelir kaydına, 8- Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine, Dair, Davacı vekili ile Davalı asil ... ..' ın yüzüne karşı, davalıların/ vekillerinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/05/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır