İlk Derece Mahkemesi 2025/602 E. 2025/992 K.

T.C.

İZMİR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/602 Esas

KARAR NO : 2025/992

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 14/06/2021

KARAR TARİHİ: 19/11/2025

Mahkememizde görülen Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı taraf ile 17.04.2018 tarihli “ ... Sıhhi Tesisat Ve Yangın Tesisatı Yapım İşleri Yüklenici Sözleşmesi” başlıklı belge çerçevesinde anlaşıldığını, karşı tarafın sözleşme çerçevesinde yapması gereken imalatları eksik bıraktığı gibi bir kısım imalatı hatalı yaptığını, taraflar arasında uyuşmazlıkların baş gösterdiğini, bu hususlar çerçevesinde İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasında delil tespiti konulu davanın ikame edildiğini, keşif neticesinde hazırlanan 30.10.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 144.750,00 TL ödemenin eksik ve hatalı imalat nedeniyle karşı tarafça müvekkiline ödemesinin gerektiğini ayrıca aynı dosya üzerinden 4.997,70 TL yargılama gideri, 755,00 TL ilam vekalet ücreti , ayrıca karşı tarafa gönderilen İzmir ... Noterliği'nin 07.09.2020 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi için de 277,54 TL masraf yapıldığını, tüm bu alacak kalemleri yönünden İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itiraz ederek takibi durdurduğu, zorunlu arabuluculukta da anlaşma sağlanamadığını, bu nedenle dava açılması zaruretinin hasıl olduğunu beyan ederek davanın kabulüne, haksız olarak itiraz edilen takibin devamına, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşme doğrultusunda tüm taahhütlere uyulduğunu, yükümlülüklerin eksiksiz yerine getirildiğini, davacının ödeme yükümlülüklerini zamanında yerine getirmediğini, şantiyedeki işlerin aksamasına neden olduğunu, iş planını bozduğunu muhasebe ve ödeme kayıtlarına bakıldıgında bunun görüleceğini, firma çoğu zaman kendi çalışmasından önce tamamlanmış olması gereken alt yapının bulunmamış olduğunu, şantiyenin elektriklerinin kesilmiş olması sebebiyle tüm makine ve techizatların çalışamadığı, müvekkilinin iş gücü kaybına uğradığını, davacının delil olarak sunduğu İzmir ... Noterliği'nin 07.09.2020 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesinin dolayısıyla herhangi bir temerrüt durumunun olmadığını, müvekkiline tebliğ edilmediğini, ihtarnamede mekanik projelerde davacı tarafın talebi üzerine yapılan değişikliklerin de hatalı imalat ve montaj yapılmış gibi gösterilmek istendiğini, iddiaların kötü niyetli olduğunu, bahsi geçen ihtarnamedeki taleplerin müvekkil şirket yetkilisine sözlü olarak iletildiğini, müvekkilince de Bornova ... Noterliği'nin 23.09.2020 tarih ve ... Yev. Nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtarnamenin 06.10.2020 tarihinde davacıya tebliğ edildiğini, sözleşmenin 7.a, 7.b, 6.b maddelerinin açıkça ihlal edildiğinin ve müvekkilinin zarara uğratıldığının bildirildiğini, ikmali istenen işler ile ilgili olarak ise sözleşmenin ... maddesi uyarınca kur farkından kaynaklanan ilave maliyetlerin karşılanması ve ödemelerinin yapılması halinde ikmal edileceğinin belirtildiğini, davacı tarafından İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasında yapılan tespitlerin müvekkil şirketin yokluğunda ve tek taraflı olarak düzenlendiğini, mekanik projelerde davacı tarafın talebi üzerine yapılan değişikliklerin de hatalı imalat ve montaj yapılmış gibi gösterildiğini,müvekkilini davacıların sürekli denetlediğini, eksik yapılan bir şey olsa kesin kabulün yapılmamış olmasının gerekeceğini, imalat aşamasında tek bir ihtarın ve itirazın olmadığını, davacının keşide ettiği tek ihtarın sözleşmenin imzalanmasından yaklaşık iki yıl sonra düzenlendiğini beyan ederek, davanın reddine,davacının alacağın %20sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 28.09.2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile "...Taraflar arasındaki uyuşmazlığın İzmir ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında alacağın varlığı ve miktarı, icra inkar tazminatı talep koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı, taraflar arasında 17.04.2018 tarihli “... Sıhhi Tesisat Ve Yangın Tesisatı Yapım İşleri Yüklenici Sözleşmesi” başlıklı belge çerçevesinde anlaşıldığı, davalının sözleşme çerçevesinde yapması gereken imalatları eksik bıraktığı gibi bir kısım imalatı hatalı yaptığı, taraflar arasında uyuşmazlıkların baş gösterdiği, bu nedenle davacı tarafından İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasında delil tespit davası açıldığı ve davacı tarafın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 144.750,00 TL ödemenin eksik ve hatalı imalat nedeniyle davalı tarafın davacıya ödemesi gerektiği ayrıca aynı dosya üzerinden 4.997,70 TL yargılama gideri, 755,00 TL ilam vekalet ücreti, ayrıca karşı tarafa gönderilen İzmir ... Noterliği'nin 07.09.2020 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi için de 277,54 TL masraf yapıldığı, tüm bu alacak kalemleri yönünden İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığı ve davalı tarafın itirazı üzerine icra takibin durduğu anlaşılmakla, tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenmesinde mahkememizce hükme esas almaya elverişli bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere davacının talebine bağlı kalınarak davacının davasının kabulüne, İzmir ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından takibe yapılan itirazın iptali ile 151.411,09 TL alacak üzerinden takibin devamına, davalı tarafından yapılan itirazın haksız ve alacağın likit olduğu kabul edildiğinden hüküm altına alınan 151.411,09 TL alacak üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine'' karar verilmiş, karara davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 19/06/2025 tarih ... esas- ... karar sayılı kararı ile "...davacı iş sahibinin iş bedelinin tamamını ödemediği yönünde davalı yüklenicinin savunması bulunmadığından fiziki oran yönteminin uygulanmayacağı; taraflar arasında yapılan eser sözleşmesinin ... maddesine göre davacı iş sahibi ihbar zorunluluğu olmaksızın garanti süresi içinde ortaya çıkan açık ve gizli ayıplarla ilgili zamanaşımı süresi içinde seçimlik haklarını kullanarak davalı yükleniciden ayıpların giderilmesini talep edebileceği; bu kapsamda Mahkemece inşaat mühendisi ve makina mühendisi bilirkişilerle mahallinde keşif yapılıp dosya kapsamındaki mevcut deliller değerlendirilmek suretiyle taraflar arasında yapılan eser sözleşmesinde eksik ve ayıplı işlerin neler olduğu, eksik ve ayıplı işlerin giderim bedelinin TBK'nın 481.maddesi uyarınca eserin teslim alındığı veya el konulduğu tarihteki yerel serbest piyasa değerine göre bedelinin belirlenmesi hususunda denetime ve hüküm kurmaya elverişli rapor alınıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken sadece taraf ticari defterleri üzerinde inceleme yapan mali müşavir bilirkişi raporunun hükme esas alınarak karar verilmesi usule ve yasaya aykırı olduğundan davalı vekilinin istinaf istemi yerinde görülmüş" mahkememiz kararı bozularak mahkememizin ... esasına kaydı yapılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:

İzmir ... İcra Dairesi'nin ... Esas Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı davalı aleyhine 144.750,00 TL Asıl Alacak 4.997,70 TL Yargılama Giderleri Alacağı, 755,00 TL Avukat Ücret Alacağı, 277,54 TL Yargılama Giderleri Alacağı, 562,92 TL Geçmiş Gün Faizi, 54,97 TLGeçmiş Gün Faizi, 8,31 TL Geçmiş Gün Faizi, 4,65 TL Geçmiş Gün Faizi olmak üzere Toplam 151.411,09 TL üzerinden takip başlatılmış ve davalı borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ederek takibi durdurmuştur.

Bozmadan önce dosya uyuşmazlık konularında inceleme yapılmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize ibraz edilen ayrıntılı gerekçeli 22/02/2022 tarihli raporda; davalı ile davacının 17.04.2018 tarihli “... Sıhhi Tesisat Ve Yangın Tesisatı Yapım İşleri Yüklenici Sözleşmesi” başlıklı belge çerçevesinde anlaştığı, davalının sözleşme çerçevesinde yapması gereken imalatları eksik bıraktığı ve bir kısım imalatı hatalı yaptığı, taraflar arasında uyuşmazlıkların baş gösterdiği gerekçesiyle davacının İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırdığı, keşif neticesinde hazırlanan 30.10.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre 144.750,00 TL ödemenin eksik ve hatalı imalat olduğunun tespit edildiği, davalının bu tutarı ödemediği, davacının İzmir ... İcra Dairesi'nin ... Esas Sayılı dosyasıyla 144.750,00 TL Asıl Alacak, 4.997,70 TL Yargılama Giderleri , 755,00 TL Avukat Ücret Alacağı, 277,54 TL Yargılama Giderleri, 562,92 TL Geçmiş Gün Faizi, 54,97 TL Geçmiş Gün Faizi , 8,31 TL Geçmiş Gün Faizi, 4,65 TL Geçmiş Gün Faizi olmak üzere Toplam 151.411,09 TL üzerinden takip başlattığı ve davalının borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ederek takibi durdurduğu, davalının 2019 Yılı sonu itibariyle davacıya olan borcu kayıtlarında 13.385,22 TL olarak görünmekte iken davacının kayıtlarında davalının borcunun 23.971,70 TL olduğu, ancak cari hesaplar karşılaştırıldığında ve davacının davalının kayıtlarında olmayan sadece belgesini sunduğu 2 evrağın ve bu belgelerin tutarı olan 2.768,20 TL'nın eklenmesiyle davalının davacıya olan borcunun 16.153,42 TL olacağı, davacının davalının yapmadığını tespit ettirttiği diğer firmalara yaptırılan işler için 136.416,26 TL ödediği, Mahkemenin kararı bu tutarın ödenmesi olması halinde bu tutara davalının kayıtlarında borcu gözüken 13.385,22 TU'nın eklenmesiyle tutarın (136.416,26+13.385,22)=149.801,48 TL, düzeltilen cari hesabıyla bu tutarın (136.416,26416.153,42)-152.569,68 TL olacağı, dosyada davacının davalıya gönderdiği İzmir ... Noterliği'nin 07.09.2020 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi olduğu bu tarihten itibaren faiz talep edilebileceği rapor edilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 19/06/2025 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı karar ilamı uyarınca Mahkememizin 04/07/2025 tarihli ara kararı ile "...Dosyanın safahati ve mahiyeti icabı ile istinaf ilamına göre keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması icap etmekle mahallinde 19/09/2025 günü saat 11:30'den itibaren keşif yapılmasına, bilirkişi olarak 1 makine mühendisi, 1 inşaat mühendisi,1 mimar ve 1 yapı denetim uzmanı bilirkişisinin re'sen refakate alınmasına, her bir bilirkişi yönünden 5.000 er TL'den toplamda 20.000 TL ücret takdirine, keşif harcının(4.361,50 TL) yine davacı tarafça ikmaline, araç gideri ve diğer giderler için keşif sonrası fatura edilecek miktara göre gider avansının davalı tarafça ayrıca yatırılmasına, bu suretle halihazırda toplam yekûnda 20.000 TL avans ve 4.361,50 TL harç olmak üzere ilgili meblağlar UYAP'a ayrı ayrı yatırılmak sureti ile Eksik gider avansının davalı tarafça iki hafta içinde tamamlanmasına, davacı vekiline eksik gider avansını *-ve ayrıca keşif harcını *- mahkeme veznesine yatırmak üzere iki hafta kesin süre verilmesine, aksi halde HMK 324/2 maddesi uyarınca bilirkişi (ve keşif) deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı ve dosyada usulü işlemlerin yapılamayacağının ihtarına,(ihtarat yapıldı),..." şeklinde karar verildiği, ara karar davacı vekiline 13/07/2025 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan eksik ve ayıplı işlerin giderim bedeli, delil tespiti ve ihtarname masraflarının tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından mahkememizce verilen iki hafta kesin süreye rağmen ödeme yapılmadığı, 18/09/2025 tarihinde keşif harcı ve eksik gider avansının yatırıldığı anlaşıldığı,

1086 sayılı Kanunun yürürlükte olduğu dönemde usulüne uygun olarak düzenlenmiş bulunan senetler, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra da geçerliliklerini korur.

Kanun açıkça bir istisna getirmediğine göre dava şartı olarak düzenlenen gider avansının alınması kuralının 1086 Sayılı HUMK döneminde açılan derdest davalarda da uygulanması gerekecektir.

Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır.

HMK.’un 115/2 maddedeki kurala göre ise “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder”. Düzenleme gereğince, eksik olan bir dava şartı, belirli bir süre verilerek giderilebilecek ise, hakim tarafından eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilmesi gerekir. Bu süre içinde dava şartı eksikliği tamamlanmaz ise dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmelidir.

Davacı tarafa ara karar ile "iki hafta kesin mehil verilmesine" karar verildiği, ara kararına uyulmamasının doğuracağı sonucun kararda belirtildiği; kesin süreye ilişkin bu ara kararının müteakiben tebliğ edildiği, davacı kesin süreye rağmen bilirkişiye takdir edilen ücreti ödemediği anlaşılmaktadır. Kesin süre içinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafın o işlemi yapma hakkı ortadan kalkar. (HMK. m. 94/3)

İkamesi talep edilecek deliller için avans belirlenip, bunun da gösterilmesi ve belirlenen avansın aynı kesin süre içinde yatırılmasının delil bildirmeyle ilgili ara kararında yer alması mecburiyeti de bulunmamaktadır. Tarafların her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece avans belirlenip, bunun yatırılması için ayrıca kesin süre verilmesi mümkündür (6100 s. HMK. m. 324/1). Zira Yönetmeliğin 45/5.maddesinde de delil avansının ödenmesine, hakim tarafından dilekçelerin verilmesi, ön inceleme aşaması veya tahkikatın başında karar verilebileceği düzenlenmiştir.

Açıklanan gerekçelerle; mahkememizce verilen iki haftalık kesin süreye ve aksi halde HMK 324/2 maddesi uyarınca bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı ihtarına rağmen bilirkişi heyetine takdir olunan ücreti ödemediği ve davacının davasını ispat edemediği,

Konuya ilişkin Yargıtay içtihatları gözönüne alındığında, taraflardan herhangi biri bir delile dayanıyor ise onun masrafını karşılaması zorunlu olup, davacının dava dilekçesinde bilirkişi deliline dayandığından buna ilişkin yargılama giderlerini yatırmakla zorunlu olduğu, tarafların bilirkişi deliline dayanması halinde mahkemenin resen bilirkişi incelemesi yaptıramayacağı, resen bir yargılama giderinin karşılanabilmesi için ancak tarafların dayandıkları delil dışında mahkemece resen toplanması gereken bir delille başvurulması halinde, suç üstü ödeneğinden o masrafın karşılanabileceği, somut olayda bilirkişi incelemesi deliline dayanan davacının yargılamanın diğer aşamalarında da yine bu talebini tekrarlamakla bu delile ilişkin yargılama giderlerini karşılaması gerekirken verilen kesin süre içerisinde bu delil masrafının karşılanmaması nedeniyle dava koşulları oluşmadığından davacı tarafından açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-DAVANIN USÛLDEN REDDİNE(kesin sürede bilirkişi ücretinin ve keşif harcının yatırılmaması münasebeti ile)

2-Alınması gereken 615,40 TL peşin alınan 2.586,24 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.970,84 TL harcın davacıya karar kesinleştiğinde talep halinde iadesine, (Bozma öncesi davalılara yüklenen harç yönünden ... nolu Harç Tahsil Müzekkeresinin düzenlendiği anlaşılmakla bakiye harç tahsil edilmiş ise davalıya iadesine veya tahsil edilmemiş ise iptali için ilgili Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına,)

3-Davacının yapmış olduğu yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.

4-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde resen davacıya iadesine,

5-Davalı tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan 6183 sayılı kanun hükümleri kapsamında tahsiline, (Bozma öncesi davalılara yüklenen harç yönünden ... nolu Harç Tahsil Müzekkeresinin düzenlendiği anlaşılmakla arabuluculuk ücreti davalıdan tahsil edilmiş ise davalıya iadesine veya tahsil edilmemiş ise iptali için ilgili Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına,)

7-Karar türü ciheti ile hükümle beraber 20.000 TL ye dair gider avansı iadesinin yapılmasına, (iade yapılmıştır)

Dair; davacı vekilinin yokluğunda, davalı vekilinin yüzüne karşı,

Dair karar HMK 341 vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer mahkemeye verilecek dilekçe ile istinaf yoluna başvurabileceği belirtilerek; Açıkça okunup usulden anlatıldı.19/11/2025

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı