İlk Derece Mahkemesi 2025/550 E. 2025/545 K.

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/550 KARAR NO : 2025/545

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 26/06/2025 KARAR TARİHİ : 27/06/2025

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9.maddesine göre Türk Milleti adına yargı yetkisini kullanan bağımsız ve tarafsız------ Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasında dosya tensiben incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ DAVA/TALEP; Davacı/Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ------ olan; ------ Şubesinin ------ çek numaralı 28/06/2025 tarih 300.000,00 TL bedelli çekin talep edenin elinde iken kaybolduğunu, çekin işleme konulması durumunda talep edenin mağdur olacak zarara uğrayacağını, bu nedenlerle çeke ödeme yasağı konulması ve çekin iptaline karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

CEVAP /TALEP : Talep HMK'nin 382(2)-e maddesi gereği çekişmesiz yargıya tabidir.

DELİLLER : Nüfus Kaydı, Çek fotokopisi, sair tüm bilgi ve belgeler.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ : Talep, 6102 Sayılı TTK' nin 818/1(s) maddesi delaletiyle, aynı Kanunun 757. vd. maddeleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Talep, HMK'nin 382(2)-e maddesi gereği çekişmesiz yargı işi olup aynı yasanın 385. maddesine göre 316-322 maddeleri kapsamında basit yargılama usulüne tabidir. Dolayısıyla HMK'nin 320/1 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde hüküm verilmesi mümkündür. 6100 Sayılı HMK'nin 385/1 maddesi gereğince basit yargılama usulüne ve aynı yasanın 385/2 maddesine göre resen araştırma ilkesine tabi işbu talep gereğince mahkememizce Anayasa'nın 141/4 ve 6100 Sayılı HMK'nin 30.maddesi gereğince usul ekonomisi ilkesi gözetilerek; 6100 sayılı HMK'nin 114 ve 115. maddelerinde bulunan düzenlemeler kapsamında dava şartlarına yönelik (kesin yetki) yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda doğrudan aşağıdaki hüküm sonuca ulaşılmıştır. 6100 Sayılı TTK'nin 757 - (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir düzenlemesi bulunmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu Dava Şartları Başlıklı madde 114/1-d) “Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.” 114/1-ç maddesi "Yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili bulunması" hükmu ile aynı kanunun Dava Şartlarının İncelenmesi başlıklı 115/2.maddesi” Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.” hükümleri bulunmaktadır. Yukarıda anılan yasal düzenlemeler, yapılan açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında ; talep eden gerçek kişi hamilin yerleşim yerinin ---- olduğu, çekin ------ şubesine ait olduğu gibi keşide yerinin de ------ olduğu görülmüştür. Buna göre TTK'nin 757/1 maddesindeki düzenlemenin kesin yetki niteliğinde olduğu, gerçekleşen bu durumun 6100 sayılı HMK’nin 114/1-ç maddesi gereğince dava şartı olduğu ve dava şartı eksikliğinin giderilmesinin de mümkün bulunmadığı, Mahkememizin anılan kesin yetki kuralı gereği yetkisiz olduğu, kesin yetkinin dava şartına yönelik olması nedeniyle dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine de karar verilemeyeceği sonuç ve kanaatiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek, 6100 Sayılı HMK'nin 297/2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-) 6100 Sayılı HMK'nin 114/1-ç maddesi gereğince"yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili olamasının gerekmesi nedeniyle; davanın 6100 Sayılı HMK'nin 115/2. maddesine göre DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE, 2-)Yapılan giderlerin talebin çekişmesiz yargıya tabi işlerden olması nedeniyle talep eden üzerinde bırakılmasına, 3-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcı peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 4-)6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, (Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince Yazı İşleri Müdürü tarafından resen işlem yapılmasına)Dair, davacı / talep eden ve vekilinin yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; 6100 sayılı HMK'nın 341/1,342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.