İlk Derece Mahkemesi 2025/379 E. 2026/584 K.

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/379 KARAR NO : 2026/584

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/04/2025 KARAR TARİHİ : 26/06/2026

İş bu davanın 11/03/2026 tarihinde işlemden kaldırıldığı anlaşılmakla, dosya ele alınıp incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Dava, İİK 72 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davasıdır. Davanın menfi tespit davası olduğu, dava konusu icra takibinde toplam alacak miktarının 1.006.469,99 TL olup bunun dava değerini oluşturduğu, davacı vekili tarafından dava açılış sırasında 90.000,00 TL olarak dava değerinin belirtilerek harcın yatırıldığı, davanın çek nedeni ile açılan menfi tespit davası olması ve kısmi dava olarak açılmaması nedeni ile davacı vekiline dava değeri üzerinden hesaplanan 17.187,99 TL peşin harçtan başlangıçta yatırılan 1.536,98 TL mahsubu ile bakiye 15.651,01 TL peşin harcı yatırması için gelecek celseye kadar süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde harcın ikmal edilmemesi halinde Harçlar Kanunu 30-32 maddeleri yollamasıyla HMK 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılacağının 28/01/2026 tarihli celsede davacı vekiline ihtar edildiği, davacı vekili tarafından 11/03/2026 tarihli duruşmaya katıldığı ancak 28/01/2026 tarihli duruşmanın ----- nolu ara kararı gereği eksik harcın ikmal edilmediği görüldüğünden 11/03/2026 tarihinde işlemden kaldırılmıştır.Dava açılırken peşin olarak ödenmesi gereken harcın eksik ödenmesi hâlinde eksik harcın ne şekilde tamamlatılacağı 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30 uncu maddesinde açıklanmıştır. Buna göre, yargılama sırasında tespit olunan dava değerinin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için yargılamaya devam olunacağı, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilâm harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı açıktır. Kanun’un “Harcı ödenmeyen işlemler” başlığını taşıyan 32 nci maddesinde ise, “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır” öngörülmektedir. Görüldüğü üzere Harçlar Kanunu’nda, harç alınması veya tamamlanması tarafların isteklerine bırakılmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (resen) gözetilmesi hükme bağlanmış ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır. Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32 nci maddeleri uyarınca eksik yatırıldığı tespit edilen nispi peşin harcın tamamlanmasına ilişkin davacı tarafa usulüne uygun ihtarat içerir şekilde kesin süre verilmesi, bu sürede harç tamamlanırsa yargılamaya devam edilerek işin esasına girilmesi, tamamlanmazsa 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 150 nci maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılması, süresi içerisinde harç tamamlanarak dosya yenilenmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği göz önünde bulundurularak sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.(HGK---- Esas ---- Karar ve 22.11.2023 tarihli karar)Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacılar aleyhine --- ait ---- Seri Numaralı, 09.08.2024 keşide tarihli 900.000,00 TL bedelli çek dayanak gösterilerek davalı tarafça ---.İcra Müdürlüğü ----. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davacıların bu çek nedeni ile borçlu olmadıkları iddiası ile eldeki menfi tespit davasını açtığı görülmüştür. Yerleşik Yargı İçtihatlarında vurgulandığı üzere, çek nedeni ile borcunun bulunmadığı iddiası ile açılan menfi tespit davasının kısmi dava olarak açılması mümkün değildir. İcra takibindeki toplam alacak miktarı üzerinden hesaplanacak peşin nispi harcın yatırılması gerekmektedir. Bu kabulle, davacılar vekiline eksik harcı ikmal etmesi için mahkememizce süre verilmiş, davacı vekilinin 11/03/2026 tarihli duruşmaya katılmasına rağmen 28/01/2026 tarihli duruşmanın ----nolu ara kararı gereği eksik harcın ikmal edilmediği görüldüğünden 11/03/2026 tarihinde 6100 Sayılı HMK'nun 150. Maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. HMK 150/4 maddesinde belirtilen üç aylık süre içinde davanın yenilenmediği, HMK'nun 150/5 maddesi uyarınca üç aylık sürenin araya adli tatilin de girdiği gözetilerek 12/06/2026 tarihi itibari ile dolduğu anlaşılmakla davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İşlemden kaldırılan dosyanın 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 150/4 maddesinde belirtilen işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren başlayarak üç aylık süre içinde yenilenmediği anlaşılmakla 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 150/5 maddesi uyarınca 12/06/2026 tarihi itibariyle davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, 2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 732,00 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 1.536,98 TL peşin harcın mahsubu ile arta kalan 804,98 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacılara iadesine, 3-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin davacılardan müştereken ve müteslesilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına, 4-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine, 7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333 ve gider avansı tarifesinin 5. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,Dair, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere incelenen dosya üzerinden karar verildi.