İlk Derece Mahkemesi 2025/349 E. 2026/391 K.

T.C. İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/349 KARAR NO : 2026/391

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 08/09/2025 KARAR TARİHİ : 22/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; şirketleri tarafından düzenlenen nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... A.Ş. isimli firma tarafından taşıyıcı karşı taraf sorumluluğunda temin edilen ...-2 konteyner içerisinde 17.07.2024 tarihinde multimodal taşıma olarak İtalya içerisinde ön nakliyenin demiryolu ile, ... arasının ... gemisi ile, Pendikten varış antreposunana kadar dahili nakliyesinin ... plakalı araç ile gerçekleştirildiğini, İtalya dan İstanbul a kadar olan taşıma işinin davalı tarafından navlun faturası kapsamında üstlenildiğini, aracın varış antreposuna vardığında yapılan kontrolde emtianın konteyner içersinde komple ileri yatık- devrik pozisyonda ve hasarlı olduğunun tespit edildiğini, araç sürücüsünün imzasını havi hasar tutanağı düzenlendiğini, teslim CMR sine de şerh konulduğunu, şirketleri tarafından yapılan ekspertiz neticesi sigortalısına 25.11.2024 tarihinde 81.369,70.- TL. hasar bedelinin ödendiğini, davacının ilave bedelmahsubu akabinde 73.108,82.- TL. zarardan sorumlu olduğunu, davalı taşıyıcının meydana gelen zarardan sorumlu olacağını, davalı aleyhine ... İcra Müd. 2025/... E. Sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının itiraz ettiğibi beyanla, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile ... İcra Müd. 2025/... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile %20 den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı yönünden itiraz ettiklerini, dava konusu emtianın yüklemesinin 17.07.2024 tarihinde yapıldığını, hasarın 25.07.2024 tarihinde gerçekleştiğini, davanın esasına uygulaması gereken CMR m.32 gereğince davanın bir yıllık zamanaşımı süresi içinde açılmadığını; emtianın FCA teslim koşullu olmasından dolayı istif ve ambalajdan davalının sorumlu olmadığını, husumet itirazında bulunduklarını, davacının sigortalısı tarafından mal bedelinin ödendiğini ispat etmesi gerektiğini, hasar miktarının yüksek olduğunu ve ispat edilmesi gerektiğini, kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, sovtaj değerlendirmesi yapılmadığını; CMR komisyon hükümlerinin uygulanması gerektiğini, emtianın yüklemesi, istiflenmesi ve sabitlemesinin gönderen tarafından yapıldığını; taşıyıcı tarafından konteynerlerin mühürlü şekilde alındığını, yüklemenin ve sabitlemenin yola ve yüke uygun şekilde yapılmadığının kaza fotoğrafları ve raporundan anlaşıldığını; bu bağlamda müvekkili taşıyıcının ancak nezaret yükümlülüğünden söz edilebileceğini ve bu oranın %20’yi aşmayacağını; hasarın taşıyıcıya yasal süresi içerisinde bildirilmediğini, müvekkili şirketlerinin sorumluluğunun CMR hükümlerine göre sınırlı olduğunu ve bu miktarı aşan miktar yönünden davanın reddi gerektiğini; sovtaj bedelinin hasar bedelinden düşülmesi gerektiğini, talep olunan faizin fahiş olduğunu ve CMR gereğince faizi yıllık %5 olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur. DELİLLER : Arabuluculuk Son Tutanağı, Sigorta Poliçesi, Sigorta Sözleşmeleri ve Zeyilnameler, mal faturası, çeki listesi, hasar dosyası, davalı ile hasara ilişkin olarak yapılan yazışmalar ve ret yazısı, taşıma talimatı ve ilgili yazışmalar, CMR belgesi, navlun faturası, Gümrük Beyannamesi, Gümrük Belgeleri, Mahsup fişi, Temlik ve İbra Belgesi, İbraname, Ekspertiz Raporları ve Fotoğraflar, Hasar İhbarı, Rücu İhtarnamesi, Ruhsat, Ehliyet, Kimlik ve Pasaport suretleri, Hasar Bildirim Yazısı, hasar tutanakları, talep yazısı, yazışmalar, ... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... esas sayılı takip dosyası, ticari defterler ve kayıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. ... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlular hakkında 20/03/2025 tarihinde 73.108,82TL asıl alacak ve 11.431,02TL işlemiş faiz alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalının süresi içinde borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte davalı borçlu hakkında takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce atanan bilirkişi heyetinin hazırlamış olduğu 17/02/2026 tarihli raporlarında "Davaya konu taşımacılık; İtalya – Türkiye arasında gerçekleşen karma taşıma olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve zıyaına ilişkin ihtilafın öncelikli olarak CMR Konvansiyonu (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerektiği, davaya konu sevkiyat evraklarına emtianın göndericiden teslim alınması sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği teslimat sırasında fark edilen hasardan davalı taşıyıcının CMR m.17/1 gereği sorumluluğu olduğu, CMR Konvansiyonunun yapılan komple taşımacılıkta genel uygulama ve kabulün; araç yükleme, indirme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme işlerin gönderici tarafından yapılması gerektiği, araç sahibinin/sürücüsünün veya taşıma firması tarafından görevlendirilecek kişinin yükleme, indirme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme işlerinin gözetim/denetleme işinin de taşıyan firmaya ait olduğu yönünde olduğu, davaya konu hasarın istifleme, yükleme, boşaltma esnasında meydana gelmediği kanaati oluşmakla davalıların zarar sorumluluğunun bulunacağı, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı, davaya konu taşımacılık işinde meydana gelen hasarla ilgili olarak davalı taşıyıcı şirket için CMR Konvansiyonunun 29. maddesinin uygulanmasına yer olmayıp, davalı taşıyıcının “taşıyıcının sınırlı sorumluluk” ilkesinden yararlanabileceği, davalının taşıma sürecinde taşıma kaynaklı risklerden sorumlu olduğu da gözetilerek; yükte meydana gelmiş olan ziyadan sorumlu tutulması gerektiği, hasarın CMR m.23. hükmünde belirtilen sınırlı sorumluluk limitleri içerisinde kaldığı, davacının 73.108,82.- TL. zarar bedelini dava konusu edebileceği, asıl alacağa avans faiz uygulamasının Yargıtay kararlarına uygun düşeceği" şeklinde görüş bildirmişlerdir. HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalıların itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz davanın konusu nedeniyle görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır. İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür. Davacı alacaklı, dava dışı ... şirketine CMR sigorta poliçesi kapsamında hasar gören emtia karşılığı ödediği bedeli halefiyet gereği kusurlu ve sorumlu davalılardan tahsili amacıyla icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçlulara tebliğ edilmiş olup davalı borçlular yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır. Uyuşmazlık, davacı sigorta tarafından dava dışı ... ... şirketine CMR sigorta poliçesi kapsamında hasar gören emtia karşılığı ödediği bedeli halefiyet gereği kusurlu ve sorumlu davalıdan tahsiline yönelik icra takibine davalı taraflarca yapılan itirazın haklı olup olmadığı, davalı tarafların sorumluğu bulunup bulunmadığı, alacağın tespiti halinde miktarı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır. 6102 sayılı TTK m. 1472(1) hükmüne göre, Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Anılan yasal düzenleme gereği, sigortacı sigortalı mal sahibinin hak ve yetkilerine sahip olur. Davacı sigorta şirketinin yasal halefiyet hakkından yararlanabilmesi için sigortalısına, sigorta bedeli veya tazminatını ödemesi gerekir. Başka bir anlatımla, sigortacının sigorta ettirenin dava hakkına halef olabilmesi için herşeyden önce tazmin edilen ziyan ve hasarın, sigorta kapsamına giren rizikonun gerçekleşmesinden ileri gelmiş olması icap eder. CMR uluslararası karar taşımalarına uygulanacak hükümleri düzenleyen uluslararası bir sözleşmedir. Dava konusu taşıma işlemi Türkiye-İtalya arasında uluslararası olarak gerçekleştiği ve Türkiye söz konusu konvansiyon ve ek protokolüne 31 Ekim 1995 tarihinde taraf olduğu için söz konusu uyuşmazlığa CMR Konvansiyon hükümleri uygulanacaktır. CMR Konvansiyonu Madde 17/1: “Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.” şeklinde, CMR Konvansiyonu Md. 3 “Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından taşımacı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacaktır.” Yine CMR Konvansiyonu Md. 34 “Tek bir mukaveleyle düzenlenen taşıma, karayolu taşımacıları tarafından ortaklaşa yapıldığında, tüm taşımanın yapılmasından her biri sorumludur. Ikinci taşımacı ile onu takip eden taşımacılar, malları ve sevk mektubunu kabul etmiş olmaları dolayısıyla ve sevk mektubundaki koşullar altında anlaşmaya katılmış olurlar.” şeklinde, CMR Md. 32 “Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır” şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Davacı Sigorta Şirketi, ... nolu Nakliyat Abonman poliçesine bağlı ... no.lu, 17.07.2024 yükleme tarihli poliçede sigortalı ... şirketi olduğu, İtalya'dan Türkiye'ye taşınacak brüt 21.640- kg. ... emtiasını sigorta güvencesine aldığı, davacı şirketin poliçe teminatı kapsamında bulunan 81.369,70-TL hasar bedelini 25.11.2024 tarihinde sigortalısına ödediği, temlikname aldığı görülmüştür. Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı sigorta tarafından, taşınan emtianın taşıma esnasında hasarlanması neticesi Nakliyat abonman Sigorta poliçesi kapsamında emtiada oluşan hasara istinaden, ... bankası aracılığı ile 25.11.2024 tarihinde 81.369,70-TL ödeme yapmış olup dava dışı sigortalısına ödeme yapan davacı sigorta şirketi TTK 1472 madde kapsamında sigortalısının haklarına halef olarak davalı hakkında gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı takip başlatmış olup emtianın, alıcısına ulaşması akabinde boşaltma sırasında hasarlandığına ilişkin araç sürücüsünün imzası alınarak tutanak düzenlendiği, taşıma komisyoncusu davalı tarafından alt taşıma sözleşmesi kapsamında demiryolu -... ve kara taşıması ile anlaşmış olduğu fiili taşımacılar tarafından taşınan emtianın yapılan taşıma sırasında hasarlandığı, emtiaların istiflendiği paletlerin ileri doğru blok halinde yatmasından kaynaklı hasarın meydana geldiği, istif ve ambalaj hatasının bulunmadığı ekspertiz raporu ile tespit edilmiş olup hasarın taşıma sırasında ve taşımadan kaynaklı olarak meydana geldiği anlaşılmıştır. Hasarın 25.07.2024 tarihinde meydana geldiği, 25.07.2024 tarihinde tutanak altına alındığı ve 20.03.2025 tarihinde icra takibi yapıldığı görülmekle zamanaşımı süresi içerisinde icra takibi başlatıldığı görülmüştür. Yine CMR Konvansiyonu Md. 34 maddesi gereğince taşımaya katılan tarafların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını düzenlendiğinden, davaya konu taşımaya taraf olan ... Lojistik şirketi oluşan hasardan sorumlu olduğu, taşımanın FCA (free carrier ) teslim şeklinde ( masrafı kendine ait olmak üzere taşıma) olması, malın alıcıya (taşıyıcıya teslimi ile birlikte) teslimi ile birlikte hasar ve kayıp riskinin alıcıya geçtiği, alıcını sigortalı olduğundan halet olan sigortanın aktif dava ehliyeti bulunduğu anlaşılmış olup toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ile meydana gelen hasarın sorumluluk alanı içerisinde kaldığı, tavanın aşılmadığı tespit edilmiş olup davacı sigortanın halefiyet gereği banka aracılığı ile yaptığı ödemeye ilişkin olarak sorumlu aleyhine takip yapabileceği, CMR 27 kapsamında sigorta şirketinin davalıya ödeme ihtarı gönderdiğine dair bir delil sunulmadığından işlemiş faiz talep edemeyeceği anlaşılmakla davalının, davacıya toplamda 73.108,82TL tutarında asıl alacak yönünden borçlu olduğu, dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacı tarafın başlattığı takibe vaki itirazın kısmen iptaline, takibin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden aynen devamına, ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (kabul oranı : % 86,48 ) HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davanın kısmen Kabulü ile; davacı tarafın başlattığı ... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 73.108,82TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki şartlarda kaldığı yerden DEVAMINA, 2- Hükmolunan asıl alacağın %20'si olan 14.621,76TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 4.994,06TL nispi karar harcından yatırılan 1.021,03TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 3.973,03TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00TL'nin 3.978,084TL sinin davalıdan, 621,92TL sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 5-Davacı tarafça yatırılan 1.021,03TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan toplam 14.822,90TL yargılama giderinin kabul oranına göre 12.818,84TL sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına, 8-Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 11.431,02TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 9-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa resen iadesine, Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 22/05/2026

Katip ...

Hakim ...