İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/252 E. 2025/479 K.

T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/252 Esas KARAR NO :2025/479

DAVA:Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi DAVA TARİHİ:09/04/2025 KARAR TARİHİ:10/07/2025

DAVA:Davacılar vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu dava dilekçesinde, müvekkillerinden ...'ın davalı şirkette %39,28 , diğer müvekkili ...'ın ise %2,7 oranında olmak üzere toplam davalı şirkette %42,01 oranında hisseleri bulunduğunu, müvekkillerinden ...'ın yönetim kurulundan ayrıldıktan sonra, şirket yönetiminde kalan aile üyelerinin şirketi sadakat borcuna aykırı şekilde kötü niyetli yönetiminden kaynaklanan nedenlerle şirketin zarara uğratıldığını, yöneticilerin kendilerine fahiş huzur hakları belirleyerek şirketten örtülü kar payı temini yoluna gittiklerini yine kötü niyetli olarak sermaye artırımı yaparak müvekkillerinin şirketteki paylarına göz diktiklerini, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin esas ve karar numaraları dava dilekçesinde yazılı dosyaları ile sermaye artırımı kararlarının yürütülmesinin geri bırakılması sureti ile iptaline hükmedildiğini, şirkete özel denetçi atanma taleplerinin şirketin 10/01/2025 tarihinde gerçekleştirilen 2023 faaliyet yılı ertelenen olağan genel kurul toplantısında gündeme getirildiğini ancak taleplerinin oy çokluğu ile red edildiğini bu nedenle TTK 439.maddesi kapsamında iş bu davayı açtıklarını, aynı genel kurulda bilgi alma ve inceleme haklarının kullanılması için müvekkillerince yöneticilerin cevaplaması için bir çok soru yöneldiğini ancak soruların bir çoğunluğunun toplantıda cevaplanmadığı gibi bir kısmına da toplantıdan sonra yazılı olarak cevap verileceği beyan edilerek kanuna ve yönetmeliğe aykırı hareket edildiği daha sonra da özel denetim isteklerinin oy çokluğu ile reddine karar verildiğini ve yöneticilerin oğulları üzerinden bir takım usulsüzlükler yaptıklarını bu nedenle ... Asliye Ticaret Mahkemesinde ... esas sayılı dosyası ile yöneticiler hakkında sorumluluk davası açtıklarını, davalı şirketin genel müdürü ve arkadaşlarının iş birliği ile ... Lojistik Aş'nin kurulduğunu, davalı şirket ile kurulan bu şirket arasında ki ticari ilişkiler incelendiğinde davalı şirketin yeni kurulan bu şirket vasıtası ile zarara uğratıldığını yine aynı usulsüzlüklerin yapılması amacıyla paravan olarak kullanılan diğer şirketin ... San Aş ünvanlı şirket olduğunu, davalı şirket ile bu şirketlerin ticari ilişkilerinin mahkemece atanacak özel denetçi tarafından incelenmesi gerektiğini, davalı şirketin ticari ilişki içinde bulunduğu ... AŞ ve ... Turizm İnş San ve Tic Ltd Şti'nin ticari ilişkilerinin de incelenmesi gerektiğini, davalı şirketçe alınan kar dağıtmama kararının da usulüne uygun olup olmadığı hususununda denetlenmesi gerektiğini belirterek dava dilekçesinin neticei talep kısmında ; " 1-) Şirketin 10.01.2025 tarihinde gerçekleştirilen 2023 Faaliyet Yılı Ertelenen Olağan Genel Kurul toplantısında bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında şirket yönetimine sorulan ancak gerek toplantı esnasında ki sözlü , gerekse de usul ve yasaya aykırı şekilde toplantı sonrasında verilen yetersiz ve üzerinde tartışmaya mahal verilmeyen yazılı cevaplar sebebiyle gerek faaliyet raporuna ilişkin gerekse de finansal tablolar ve bağımsız denetim raporuna ilişkin tüm sorularımızın kapsamlı şekilde ele alınıp detaylı şekilde cevaplandırılarak raporlanmasını, 2-) Yukarıda 19 (on dokuz) numaralı açıklamamız itibariyle bahsi geçen, şirketin içini boşaltmak ve kaynaklarını tüketmek amacıyla kullanılan şirketler (... Lojistik Anonim Şirketi, ..., ... Şirketi ve ... Anonim Şirketi) ile davalı şirket arasındaki ilişkilerin BA/BS formları başta olmak üzere ve TIK 441/2 uyarınca şirketin defterlerinin, yazışmaları dâhil tüm yazılarının, kasa, kıymetli evrak ve mallar başta olmak üzere, varlıklarının ve banka hesap hareketlerinin incelenerek kapsamlı bir rapor hazırlanmasını; 3-) Adı geçen ilişkili şirketler hakkındaki incelemeler esnasında tespit edilebilecek diğer muhtemel şüpheli şirketlerin de var ise tespit edilerek aynı şekilde detaylı inceleme yapılarak rapor hazırlanmasını, 4-) İşbu dilekçemizin 9'uncu sayfası itibariyle bahsi geçen makine yatırımı ve bununla sözde bağlantılı sermaye artırımı ile yine sözde ihtiyatlılık ilkesi uyarınca 2023 faaliyet yılında şirketin dağıtmadığı 326.407.131-TL kâr hakkında detaylı bir inceleme yapılmak suretiyle; öncelikle makine yatırımına ilişkin tüm faturaların ve banka hareketlerinin incelenmesini , iş bu faturalara ilişkin satın alımların gerçekten yapılıp yapılmadığının tespitine, gerçekten satın alımlar var ise bunların piyasa rayiçlerine uygun faturalandırılıp , faturalandırılmadığının tespiti ile şirketin zararının tespit edilip raporlandırılmasına, ; 5-) Makine yatırımına ilişkin durum tespitinin yapılması akabinde şirketin mali durumu uyarınca; evvelce kullanmış olduğu ipotek temelli kredi ve diğer piyasa koşullarına göre çok uygun şartlarda kullanılmış kredilere rağmen şirketin hala gerçekten sermaye artırımına ihtiyacı olup olmadığının tespit edilmesini bu bağlamda sermaye artırımına dayanak gösterilen makine yatırımının aynı zamanda şirketin son faaliyet yılında ettiği 326.407.131-TL karın tamamının dağıtılmasına engel olup olmadığının tespit edilerek raporlanmasını; 6-) Tespitini talep ettiğimiz tüm hususlar temelde şirket yönetiminin eşit işlem ve dürüst resmi ilkelerine aykırı davrandığını göstermekte olduğundan, özel denetçi tarafından ilkelere aykırı davranılıp davranılmadığının da tespit edilmesini ve bu bağlamda yukarıda bahsi geçen sermaye artırımına yönelik belge ve beyanların yanlış , hileli, sahte, gerçeğe aykırı veya gerçeğin saklanmış bulunup bulunmadığının tespit edilerek raporlanmasını, 7-) Yukarıda da belirttiğimiz üzere kötü niyetli şirket yönetiminin aldığı sermaye artırımı kararları iptal edilmiş olmakla birlikte (bkz. EK-3, EK-4), aynı davalarda şirket yönetiminin oy çokluğu İle kendilerine belirlemiş oldukları fahiş huzur haklarına yönelik de mahkeme iptal kararı vermiştir. İşbu davalar halihazırda derdest olsa da, ilgili davalarda mahkeme tarafından TTK 449uncu maddesi uyarınca hem huzur hakkı ödemeleri bakımından hem de sermaye artırımı bakımından kararların yürütülmesinin geri bırakılmasına karar verilmiştir. Ne var ki; ilgili yıllara ilişkin faaliyet raporlarından anlaşıldığı üzere kötü niyetli yönetim kurulu üyeleri açık mahkeme kararına karşın huzur hakkı ücretlerini almaya devam etmiştir, bu sebeple iş bu durumunda özel denetim kapsamında araştırılarak, tedbir kararına rağmen ücret ödemelerinin devam edip etmediğinin , ödemeler yapıldıysa yönetim kurulu üyeleri tarafından iade edilip edilmediğinin raporlanmasına, 8-) Şirket yönetimi üzerinde doğmuş olan haklı ve dayanaklı şüpheler sebebiyle; şirketin işleyişi hakkında yeteri kadar bilgi sahibi olunamayan 2023 faaliyet raporunun ve şirket bilançosunun gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığının tespit edilmesini, 9-) Son olarak; EK-1 olarak sunduğumuz .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası kapsamında verilen 21.03.2025 tarihli Kayyım kararına uygun olarak mahkemece Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne üst yazı yazılmışsa da kayyım kararı halihazırda müdürlük tarafından yayınlanmamıştır. Ne var ki, özel denetim talep edilen şirket yetkilileri, vekilleri aracılığıyla sorumluluk davasına beyan ve itirazlarda bulunmuş olduğundan ilgili dosyadan ve kayyım kararından haberdar durumdadırlar. Bu sebeple, şirket yönetiminin kayyım kararından sonra ve fakat kayyımın fiilen göreve başlamasından evvel arada geçen süreçte şirketi borçlandırıcı işleme sokmuş olması kuvvetle muhtemel olduğundan , şirketin mahkeme kararı olan 21/03/2025 tarihinden sonra gerçekleştirdiği, fakat kayyım onayı olması gerekmesine rağmen kayyımın onayı alınmadan yapılan borçlandırıcı işlemlerin de tespit edilerek raporlanmasını, " olarak belirttiği 9 bent kapsamındaki hususlarda şirkete özel denetçi atanmasını talep ve dava etmiştir. CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde, davalı şirketin bağımsız denetçisi bulunduğunu bu nedenle davanın TTK 399/6.maddesinde ki özel dava şartlığı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, 10/01/2025 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan 9 nolu karar gereğince... Aş'nin bağımsız denetçi olarak seçildiğini, davacı tarafça dava dilekçesinin 9.maddesinde denetlenmesini istediği konulardan 2,3,4,5,6,7 ve 9 nolu konular hakkında genel kurul toplantısında bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmadığını yine bu hususlarda davacı tarafça genel kurulda özel denetim talep edilemediğini, TTK 438/1.maddesinde özel dava şartı yokluğu gereğince davanın reddi gerektiğini yine denetlenmesini istediği konulardan ... ATM'nin ... esas sayılı dosyalarında genel kurur kararlarının iptali davaları ile , yöneticiler hakkında da ... ATM'nin ... esas sayılı dosyasında sorumluluk davalarının açıldığını bu nedenle davacıların iş bu dava da hukuki yararlarının bulunmadığını, özel denetim isteminin genel , soyut ve afaki nitelik taşıdığını bu istemin hangi pay sahipliği hakkının kullanımı için gerekli olduğunun belirsiz olması nedeniyle de TTK 438/1.maddesinde yer alan koşulun gerçekleşmediğini, davalı şirketin zarara uğratılmadığını, 2023 faaliyet yılında 326.407.131,00TL kar elde ettiğini, faaliyet raporu , finansal tablolar ve bağımsız denetim raporu hakkında ki bilgi alma ve inceleme haklarının tam olarak karşılandığını, tüm bilgi ve belgelerin kendileri ile paylaşıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. DELİLLER VE GEREKÇE:Dava, Dava, TTK 439.maddesi kapsamında şirkete özel denetçi atanması. Deliller ; Davalı şirkete ait 10/01/2025 tarihinde yapılan 2023 faaliyet yılına ilişkin olağan genel kurul toplantı tutanağı, yasal mevzuat. Şirkete ait son sicil kaydı incelendiğinde merkez adresinin .... Sarıyer/İstanbul olması nedeniyle ,mahkememizin yetkili olduğu görülmüştür. Davalı şirkete ait 10/01/2025 tarihinde yapılan 2023 faaliyet yılına ilişkin olağan genel kurul toplantı tutanağı alınıp incelendiğinde, 2 nolu gündem maddesi ile 2023 yılı , yıllık faaliyet raporunun okunması ve müzakeresine ilişkin gündemin 2.maddesinin görüşülmesine geçildiği, pay sahiplerinden ... ve ... tarafından bu kapsamda yönetim kurulu tarafından cevaplandırılması istenilen soruların 11 bent halinde ayrı ayrı tutanağa geçirildiği, yöneticiler tarafından sorulan soruların bazılarına cevap verildiği, bazılarına ise toplantıdan sonra 15 gün içinde yazılı cevap sunulacağının tutanağa geçirildiği, yönetim kurulunca verilen cevaplarında soru numaraları kapsamında tek tek tutanağa yazıldığı daha sonra aynı pay sahipleri tarafından özel denetim isteminin dile getirildiği, oylandığı ve oy çokluğu ile red edildiği, gündemin 3.maddesinin bağımsız denetim raporunun okunması ve müzakeresine ilişkin olduğu, davacılar tarafından bu kapsamda tutanakta yazılı 10 adet sorunun yönetim kurulunca cevaplandırılmasının talep edildiği, yönetim kurulunun sorulara yazılı olarak cevap verileceği ayrıca detaylı mizan sunulmasının söz konusu olmadığı bunun TTK 437.maddesinde sayılan belgeler dışında olduğunun belirtildiği, bu konuda davacıların özel denetim talebinde bulunduklarını, oy çokluğu ile red edildiği, gündemin 4.maddesinin 2023 yılına ilişkin finansal tabloların okunması, müzekeresi ve oylanmasına ilişkin olduğu yine davacılar tarafından 13 adet soru yöneltildiği, yöneticilerin bir kısmına cevap verdiği, bir kısmına yazılı olarak 15 gün içerisinde cevap verileceğinin tutanağa geçirildiği, detaylı mizan isteminin TTK 437.maddesine aykırı olduğunun dile getirildiğini, davacıların bu konuda ki özel denetim taleplerinin oy çokluğu ile red edildiği, genel kurulunun 5.gündem maddesinin yönetim kurulu üyelerinin ibrasının görüşülmesi ile ilgili olduğu, 6.madde de dağıtılacak kar ve kazanç payları oranının görüşüldüğü, 7. Madde de yönetim kurulu üyelerinin huzur hakkı, ikramiye , prim gibi haklarının görüşüldüğü, 8.madde de yönetim kurulu üyelerinin şirkette işlem yapma ve rekabet yasaklarına ilişkin hususun görüşüldüğü, gündemin 9.maddesi ile ilgili olarak şirkete... AŞ'nin bağımsız denetçi olarak atandığı tespit edilmiştir. Özel denetim isteme hakkı , Genel kurulun kabulü başlıklı TTK'nun 438.maddesinde ; " Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir." denildiği, Genel kurulun reddi başlıklı TTK'nun 439.maddesinde " Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir. Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır." denildiği, Bilgi alma ve inceleme hakkı başlıklı TTK 'nun 437/5.maddesinde " Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir."denildiği görülmüştür. TTK 438/1.maddesinde de belirtildiği üzere bilgi alma hakkının usulüne uygun şekilde daha önceden kullanılmış olması hususu , özel denetçi atanması için açılacak davalarda dava şartı niteliğindedir. Bilgi alma hakkının nasıl kullanılacağı TTK 437.maddesinde düzenlenmiş olup buna göre bilgi alma hakkının şirket genel kurulunda kullanılması gerektiği, genel kurulda sorulan sorulara cevap verilmediği ya da yetersiz cevap verilmesi halinde ise TTK'nun 437/5.maddesine göre bilgi alamayan tarafın reddi izleyen 10 gün içinde , diğer hallerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesinden bilgi alma hakkının kullanılması talepli dava açılması gerektiği, dava neticesine göre mahkemece bilgi alma hakkının kullanımı ile ilgili verilecek karara rağmen , ilgili tarafa verilen bilgilerin yine yeterli olmadığı kanaatinde olunduğu takdirde TTK 439.maddesine göre özel denetçi atanması talep edildiği, davacı tarafın bilgi alma ve inceleme hakkını genel kurulda kullandığı, davacı tarafın genel kurulda verilen bilgilerin yetersiz olduğunu, bir takım sorulara ise hiç cevap verilmediğini iddia etmesine rağmen davacı tarafın TTK 437/5.maddesi kapsamında ön şart olan mahkeme vasıtası ile bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması için dava açmadığı anlaşıldığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın aşağıdaki şekilde reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM ; Yukarıda açıklanan nedenlerle ; 1-TTK 437/5, TTK 438/1 ,HMK 114/2 ve HMK 115.maddesi kapsamında davacının davasının dava şartı yokluğundan usulden reddine, 2-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yatırılan gider avansından fotokopi masrafı olarak kullanılan 800,00TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürlüğünce resen ilgilisine iadesine, 6-Karar ve ilam harcı olan 615,40TL peşin yatırıldığından yeniden karar ve ilam harcı alınmasına yer olmadığına, Taraf vekillerinin yüzüne karşı kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 10/07/2025

Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır