İlk Derece Mahkemesi 2025/240 E. 2026/724 K.

T.C. İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/240 Esas KARAR NO : 2026/724 Karar

DAVA : İstirdat (TTK m.792 hükmüne dayalı çekin istirdatı) DAVA TARİHİ : 04/04/2025 KARAR TARİHİ : 01/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (TTK m.792 hükmü kapsamında) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın 07.02.2025 keşide tarihli 500.000.-TL bedelli, keşidecisi ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. olan ... seri numaralı çek yönünden seri numaralı çek ve peşi sıra iki adet çeki ... adına yazdığını, çeklerin müvekkilinine gönderilirken dava dışı kişi tarafından ele geçirildiğini, müvekkilinin imzası taklit edilmek -diğer çeklerde olduğu gibi- suretiyle ciro edilerek davalıya devredildiğini çekin kaybolmuş olduğundan tahsilatının mümkün olmadığını, bu durum müvekkilinin mağduriyetine neden olacağını, çek bedelinin tahsili için çekin iptaline karar verilmesi ve müvekkilinin zarara uğramaması adına çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesi gerektiğini, keşidecinin çeklerin ödenmesine ilişkin itirazının söz konusu olmadığında dolayı ödemeden men yasağı tedbir kararının verilmesinin hakkaniyete uygun olacağını belirterek çeklerin kötü niyetli olarak üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğini, çekte imzanın taklit edilmiş olması ve çek bedelinin bankadan alınmaması için ödeme yasağı konulmasını talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ..., ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. keşideciliğinde 07/02/2025 keşide tarihli, 500.000,00TL bedelli, ... seri nolu, taraflarına yönelik olarak istirdat davasına konu edildiğini, müvekkilinin söz konusu çeki, taraflar arasında doğrudan ticari ilişki bulunmadığını, söz konusu çek, ciro silsilesi yoluyla taraflarına ulaştığını, 2. çek, ciro silsilesi yoluyla taraflarına ulaştığını, çekin tarafımızca mal teslimi yapılan ... İnş.Ltd.Şti. tarafından, teslim edilen ürünlerin karşılığı olarak alındığını, müvekkilinin 22.01.2025 tarihinde ... firmasına iç dekorasyon, parke, banyo dolabı vb. inşaat malzemeleri satışı gerçekleştirdiğini, bu satışlara ilişkin toplam bedeli 1.704.228,00 TL olan iki adet fatura düzenlendiğini, bu nedenlerle; davanın reddine, davacının imzaya itirazının reddine, meşru hamil sıfatının korunmasına, çek tahsilatına ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; TTK m.792 hükmüne dayalı açılan çekin istirdatına ilişkindir. Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır. Taraflarca delil olarak dayanılan imza örneklerinin bulunduğu ilgili evrak asılları istenilmiş ve davacının imza örnekleri alınmıştır. Belirlenen uyuşmazlık noktalarında inceleme yapmak üzere dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından sunulan rapor içeriği diğer deliller ile birlikte incelenmiştir. Dava konusu uyuşmazlık, davacının çekte yetkili hamil olup olmadığı, davalının çeki iktisabında haksız ve kötüniyetli olup olmadığı, çekin istirdatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır. Tüm dosya kapsamı ve sunulan deliller değerlendirildiğinde; Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 792 uyarınca çek istirdadı (iade) davası açılabilmesinin en temel ön şartının, çekin davacının "elinden rıza dışı çıkmış" (çalınmış, kaybolmuş veya gasp edilmiş) olması olduğu, istirdat davası açılabilmesi için aranan ön koşulun sağlanabilmesi için ise çek üzerindeki hakkın doğmuş olmasının bir başka ifadeyle kıymetli evrak hukukunda bir kişinin hamil (hak sahibi) sayılabilmesi için çekin zilyetliğini (fiziki kontrolünü) devralmış olması gerektiği, çek eline hiç geçmemiş kişinin, teknik ve hukuki anlamda o çekin zilyetliğini kazanmadığı için çeki "elinden kaçırmış" da sayılamayacağı, somut olayda dava dilekçesinde bizzat davacı tarafından keşideci tarafından çekin kendisine gönderildiği ancak eline ulaşmadığının belirtildiği, bu anlamda teslim şartının gerçekleşmediği, davacının istirdat davası açma hakkının bulunmadığı anlaşıldığından davacının aktif husumeti bulunmadığı kanaatiyle davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli 732,00TL karar harcının peşin alınan 8.538,75TL harcın mahsubu ile artan 7.806,75TL harcın karar kesinleştiğinden ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davanın ret sebebine dayalı olarak yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. M.7/2 hükmüne göre hesaplanan 45.000,00TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/10/2026 Katip ... E-imzalıdır

Hakim ... E-imzalıdır