İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/23 E. 2025/266 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/23 Esas KARAR NO:2025/266

DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ:13/09/2023 KARAR TARİHİ:30/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ... numara, 11.03.2022 - 2023 vade tarihli Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'ye ait ... şase no.lu 2022 ... model aracın gemi içerisinde sağ ön ve yan kısmı hasara uğradığı tespit edildiğini ve müvekkili şirket sigortalısından zarar görmüş emtiaların bedeli talep edildiğini, müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilen incelemeler neticesinde sigortalıya poliçe kapsamında 17.10.2022 tarihinde 11.547,92.-EUR sigorta tazminat ödemesinde bulunulduğunu, yapılan ödeme neticesinde karşı tarafın sorumluluğu bulunduğu iddiası ile başvuruda bulunulmuş ise de rücu başvurusuna dönüş yapılmadığını, müvekkili şirketin ödemiş olduğu tazminatın ferileri ile birlikte davalılardan rücuen tazmini amacıyla İstanbul Arabuluculuk Bürosu'na başvuruda bulunulduğunu, 2023/... Arabuluculuk 2023/... Başvuru numaralı dosyada uzlaşma sağlanamadığını, bu sebeplerle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile 11.547,92.-EUR sigorta tazminatının, sigortalıya ödeme tarihi olan 17.10.2022 tarihinden itibaren yabancı para alacaklarına ilişkin 3095 sayılı Kanun 4/a hükmü gereğince Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı dikkate alınarak işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, arabuluculuk ücreti dahil olmak üzere yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... Anonim Şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davanın davalı tarafları incelendiğinde davalı müvekkili şirketin ticaret merkez adresinin İstanbul Anadolu yakası olduğunu, diğer davalı tarafın ticaret merkez adresinin ise ... ilinin ... ilçesi olduğu görüldüğünü, bu kapsamda huzurdaki davanın, davacı tarafça yetkisiz yerde açıldığını, huzurdaki dosyayı görmeye yetkili yargı yeri İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu kapsamda huzurdaki dosyada yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafça davaya konu edilen ve var olduğu ile davalı müvekkilinin sorumlu olduğu iddia olunan alacağın, TTK ve ilgili mevzuat kapsamında davacı tarafın sigortalananın halefi olarak müvekkiline sözde alacağını rücu etmesi için geçerli olan zaman aşımı süresinin dolup dolmadığının tespit edilmesi gerektiğini, bu kapsamda zaman aşımı itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketin sorumlu olduğunu kabul etmediklerini, davacı tarafça dosyaya sunulan ekspertiz raporunun 4. Sayfasında araçta meydana gelen hasarın tutarının, gerek ilgili hasar tutarını gerekse bu hasardan davalı müvekkilinin sorumlu olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla, 189.968,25 TL olarak tespit edildiği görüldüğünü, yine aynı raporun 4. sayfasında açıkça "Hyundai grubu ile ilgili tanzim edilen wording'te; 'Şasi ve gövde üzerinde tamir gerektiren araçlarda ve celette cihazında düzeltme takımları bulunmayan ağır tamir gerektiren araçlarda, onarım maliyeti ve değer kaybı tutarı toplam aracın sigorta bedelinin %50'sini geçtiği ve sigortalının veya yetkili servisin onarım sonrasında garanti vermediği bu gibi sıra dışı durumlarda araç tam hasarlı sayılır ve pert edilir' yer aldığı görüldüğünü, yer alan özel şarta istinaden; söz konusu aracın pert kabul edilerek hurdaya ayrılması tarafımızca makul bulunmuştur" davacı şirket ile dava dışı sigortalananı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında, tarafların kendi aralarında belirledikleri şartları içerir bir sözleşme söz konusu olduğunu, davacı tarafın da yalnızca ilgili sözleşmenin taraflarını bağlayan bu şart sebebiyle dava dışı sigortalananına gerçek hasar bedelinin üzerinde bir tutarın ödemesini Ex Gratia ve/veya kendisini bağlayan bir sözleşme gereğince yapmış olduğunu, müvekkili şirketin tarafı olmadığı bu sözleşme hükmünden müvekkili şirketi de sorumlu tutmaya çalıştığını, davacı tarafın dava dışı sigortalananının gerçek zararını aşan kısım açısından rücu talep etme hakkının olmadığını, gerçek zararın ise 189.968,25 TL olduğunun davacı tarafın dosya kapsamında dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu ekspertiz raporları ile açıkça ikrar edildiği açık olduğunu, davacı tarafın huzurdaki dava ile tazminatı zenginleşme aracı olarak ve salt kötü niyetle açmış olduğunu ve avanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ilgili hasara ilişkin tüm sorumluluğun diğer davalı ... unvanlı şirkete ait olduğunu, ilgili hadisenin diğer davalı şirket personelinin hatası/kusuru yüzünden meydana geldiğini, davacı tarafın müvekkili şirkete karşı hak ve alacak talebinde bulunmasının hukuken mümkün olmadığını meydana gelen hasara ilişkin herhangi bir kusuru bulunmayan müvekkili şirketin kusurdan sorumlu tutulmaya çalışılmasına hukuken itibar edilmesinin mümkün olmadığını, ilgili hasarın meydana gelmesine sebep olan olayda hiçbir kusuru bulunmayan müvekkili şirkete sorumluluk yüklenmesi mümkün olmadığından huzurdaki davanın pasif husumet yokluğu yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, tüm bu sebeplerle; öncelikle huzurdaki davayı görmeye yetkili mahkeme İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri olduğundan yetkisiz mahkemede açılmış olan huzurdaki davanın yetkisizliğine, bu itiraz yerinde görülmezse ve/veya dosya yetkili mahkemeye gönderilirse davacı tarafın davasınıın öncelikle zamanaşımı yönünden tümden reddine, bu itirazın da yerinde görülmemesi halinde müvekkilinin ilgili hasarın meydana gelmesinde sorumluluğu bulunmaması sebebiyle huzurdaki davanın müvekkili açısından pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine, bu itirazların da yerinde görülmemesi halinde ise davacı tarafa araçta meydana gelen sözde hasara ilişkin dava taleplerinin fahiş olması, Ex Gratia kapsamında yapılan ödemelerin rücuya konu edilmiş olması, gerçek sözde hasar bedelini aşan bedellerin rücu edilmesi ile davacı tarafın tazminatı zenginleşme aracı olarak kullanmaya çalışması sebebiyle esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin, huzurdaki davanın açılmasına davacı taraf sebebiyet vermiş olduğundan davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ...Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin merkez adresinin ... ili ... ilçesi olduğunu, davanın davacı tarafça yetkisiz yerde açıldığını, yetkili yargı yerinin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu sebeple dosyada yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu sebeple davanın zamanaşımı yönünden reddini talep ettiklerini, müvekkili şirketin, ... Sigorta A.Ş. tarafından 09.02.2022 - 09.02.2023 tarihleri arasında geçerli ... poliçe numarası ile taşıyıcı sorumluluk sigortası yaptırdığını, talep edilen zararın sigorta teminatından olup, davanın ... Sigorta'ya ihbarını talep ettiklerini, davacı tarafın araçta meydana gelen hasarın gerçek bedelini değil, fazlasını talep ettiğini, davacı tarafın sunmuş olduğu ekspertiz raporuna göre araçta meydana gelen hasarın tutarının 189.968,25 TL olarak tespit edildiği görüldüğünü, davacı şirket ile dava dışı sigortalananı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında, tarafların kendi aralarında belirledikleri şartları içerir bir sözleşme söz konusu olduğunu, davacı tarafın da yalnızca ilgili sözleşmenin taraflarını bağlayan bu şart sebebiyle dava dışı sigortalananına gerçek hasar bedelinin üzerinde bir tutarın ödemesini Ex Gratia (lütuf ödemesi) ve/veya kendisini bağlayan bir sözleşme gereğince yapmış olduğunu, müvekkili şirketin tarafın olmadığı bu sözleşme sözleşme hükmünden müvekkili şirketi de sorumlu tutmaya çalıştığını, davacı tarafın dava dışı sigortalananı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile kendi arasındaki ve yalnızca kendileri açısından bağlayıcı olan bir sözleşme kapsamında sigortalananına gerçek hasar bedelinin, yani gerçek zararın, üzerinde bir Ex Gratia (lütuf ödemesi) yapmış ise, bu ödemenin yalnızca gerçek zarara denk gelen kısmını rücuya konu edebilecek olduğunu, aksinin kabulü halinde ise dava dışı sigortalananın dolaylı yoldan da olsa tazminat ile zenginleşmesi sonucunun doğacağını, tüm bu sebeplerle; davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbarına, yetkili mahkeme ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğundan yetkisiz mahkemede açılmış olan huzurdaki davada Sayın Başkanlığınızın yetkisizliğine, bu itiraz yerinde görülmezse ve/veya dosya yetkili mahkemeye gönderilirse davacı tarafın davasının öncelikle zamanaşımı yönünden tümden reddine, itirazları kabul görmezse davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin, huzurdaki davanın açılmasına davacı taraf sebebiyet vermiş olduğundan davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, taşınan emtianın tahliye sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili isteğine ilişkindir. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas, 2023/... Karar sayılı dosyasından 22/09/2023 tarihinde verilen görevsizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilen dava dosyası Mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır. Davalı ... Anonim Şirketi tarafından esasa cevap süresi içerisinde verilen cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin ticaret merkez adresinin İstanbul Anadolu yakası olduğunu, diğer davalı tarafın ticaret merkez adresinin ise ... ilinin ... ilçesi olduğu görüldüğünü, bu kapsamda huzurdaki davanın, davacı tarafça yetkisiz yerde açıldığını, huzurdaki dosyayı görmeye yetkili yargı yeri İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu kapsamda huzurdaki dosyada yetkisizlik karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Davalı ...Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından esasa cevap süresi içerisinde verilen cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin merkez adresinin ... ili ... ilçesi olduğunu, davanın davacı tarafça yetkisiz yerde açıldığını, yetkili yargı yerinin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu sebeple dosyada yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Yetkili mahkeme konusudaki düzenlemeler HMK 5 vd maddelerinde yapılmıştır. Kanunda yapılan düzenlemelere göre; mahkemelerin yetkisi diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere HMK hükümlerine tabidir (HMK m. 5). Tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşme ile yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, dava sadece sözleşme ile belirlenen bu mahkemelerde açılır (HMK m. 17). İlk itirazlar HMK m. 116 hükmünde düzenlenmiştir. Yapılan bu düzenleme uyarınca; kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazı ve uyuşmazlığın tahkim yolu ile çözümlenmesi gerektiği itirazı ilk itiraz olarak kabul edilmiştir. İlk itirazların hepsinin cevap dilekçesinde ileri sürülmesi zorunludur. İlk itirazlar dava şartlarından sonra incelenir. İlk itirazlar, ön sorunlar gibi incelenerek karara bağlanır (HMK m. 117). Davalı taraf, süresinde ve usulüne uygun şekilde verdiği cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmuştur. Somut uyuşmazlıkta, taşınan emtianın tahliye sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili isteğine mahkememizde dava açıldığı, davalı ... Anonim Şirketi'nin adresinin İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetki çevresinde olduğu, yine davalılardan ... Anonim Şirketi'nin adresinin .../... olduğu, davacının adresinin Kadıköy/İSTANBUL olduğu, hasarın ise Kocaeli/Derince'de gerçekleştiği, bu suretle davacı tarafından yetkisiz mahkemede dava açıldığı ve süresinde yetki itirazında bulunarak doğru yetkili mahkemeyi belirten davalı şirketin yetkiye yönelik itirazı haklı olduğundan mahkememizin yetkisizliğine ve dosyanın görevli ve yetkili mahkeme olan İstanbul Anadolu Mahkemeleri gösterilmiş olmakla mahkememizin tüm taraflar gözetilerek yetkisizliğine ortak yetkili olan İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-ç maddesi gereğince mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, 2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL ANADOLU ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere İstanbul Anadolu Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine, 3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine, Dair; davacı vekilinin, davalı Safi Derince vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 30/04/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır