İlk Derece Mahkemesi 2025/203 E. 2025/782 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/203 Esas KARAR NO : 2025/782

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : 1-... - ... 2-.. VEKİLİ : Av. .... DAVALI : ... - ..

DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti DAVA TARİHİ : 11/03/2025 KARAR TARİHİ : 11/11/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 25/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kızı . ... Davalı kooperatifin üyesi iken 06.02.2023 tarihinde meydana gelen depremde Antakya’da vefat ettiğini, geriye mirasçı olarak annesi . ... ve babası ...'ın kaldığını, mirasçı annesi .. . Kooperatifler Kanunu 14. maddesi uyarınca hissesini müvekkili ...’a devredilmesi konusunda muvafakat ettiğini, imzası ile tevsik ederek gerekli belgeleri bir dilekçe ile davalı kooperatif yönetim kurulu başkanlığına 14.09.2023 tarihinde teslim ettiğini, davalı kooperatif Yönetim Kurulu Başkanlığınca bu konuda bir işlem yapılmadığını, Kooperatifler kanunu 14. maddesi ve Türk medeni Kanunu md. 716/1 uyarınca hissenin müvekkil ...'a tescilini, müvekkilinin mağdur olmaması için mezkür hissenin üçüncü şahıslara devrinin önlenmesi bakımından üzerine tedbir konulmasına, mezkür hissenin diğer mirasçı müvekkilin muvafakatı göz önüne alınarak müvekkil ... adına tesciline, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı kooperatife yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamış aşamalarda davanın reddi savunulmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; ölen ortağın mirasçıları tarafından açılan kooperatif üyeliğinin tespiti ve tescili istemine ilişkindir. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun "Ortağın ölümü ve ortaklığın devri" başlıklı 14. Maddesi; " Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer. Anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir. Ortaklık devredilebilir. Yönetim kurulu, ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde, bu kişiyi ortaklığa kabul eder." şeklindendir. Davalı kooperatifin ana sözleşmesinin konuya ilişkin "ölen ortağın durumu" başlıklı 16. Maddesi " ferdi münasebete geçilmeden önce ölen ortağın kanuni mirasçılarının üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde, ortaklık hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçıları lehine devam eder. Mirasçıların temsilci tayin etmemeleri veya ortaklığa devam etmek istememeleri halinde, ölen ortağın alacak ve borçları 15'inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir." şeklinde olup, yine "ortaklığın devri" başlıklı 17. Maddesinin " Ortaklık, yazılı olarak yönetim kuruluna bildirmek suretiyle 10'uncu maddedeki ortaklık şartlarını taşıyan kişilere devredilebilir. Yönetim Kurulu, bu şekilde ortaklığı devralan kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamaz. Devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm hak ve yükümlülükleri yeni ortağa geçer, kooperatifçe, bu devir sebebiyle taraflardan ayrıca bir ödemede bulunmaları istenemez " şeklinde olduğu görülmüştür. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun (KK) 1. maddesinde de açıklandığı üzere, kooperatifler; ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla, gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan tüzel kişiliklerdir.

Kooperatif ortağı olmada “açık kapı ilkesi” geçerlidir. Ortak olmak için yöneticilerin istekleri değil, objektif şartların gerçekleşmesi yeterlidir. Türk hukukunda kooperatif ortaklığı devir edilebilir. Ancak ortaklık sıfatı, payın devralınması ile otomatik kazanılamaz, devralanın giriş isteminde bulunması, yönetim kurulunun da gerekli incelemeyi yapması ve bu kişinin ortak olabilmek için gerekli şartlara sahip bulunması halinde, anılan kişiyi kooperatife kabul etmesi, aksi halde ise, talebi reddetmesi gerekir. 3476 sayılı Kanun ile getirilen değişiklik, yönetim kuruluna "devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde" o kişiyi kabul etmesi zorunluluğunu yüklemiştir. Davalı kooperatif anasözleşmesinin 16. Maddesinde ölen ortağın durumu düzenlenmiş, kanuni mirasçıların 3 ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde ortaklık hak ve yükümlülüklerinin kanuni mirasçıları lehine devam edeceği öngörülmüştür. Yine ana sözleşmenin 17. maddesinde ortaklığın devri konusu düzenlenmiş olup, yazılı olarak yönetim kuruluna bildirilmek sureti ile ortaklığın, 10. maddede yazılı ortaklık koşulunu taşıyan kişilere devredilebileceği, yönetim kurulunun bu şekilde ortaklığı devralan şahsı ortaklığa kabulden kaçınamayacağı hüküm altına alınmıştır. Somut olayda davacıların murisi müteveffa . . davalı kooperatif ortağı bulunmakta iken vefat ettiğinde ihtilaf yoktur. Yine Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesi 2023/1205 Esas 2023/1204 Karar sayılı 18/07/2023 tarihli mirasçılık belgesi doğrultusunda davacıların Kamercan Ceylan'ın mirasçısı oldukları anlaşılmakta olup, aksine bir iddia bulunmamaktadır. Davacı mirasçılar tarafından 13/09/2023 tanzim tarihli dilekçe kapsamında; . . vefatının kooperatife bildirildiği yine dilekçe içeriğinde müteveffanın hissesinin varis ...'a devredilmesi talebi ve muvafakat bildirildiği görülmüştür. Anılı dilekçe içeriğinin anasözleşmenin 16. Maddesinde öngörülen şekilde, mirasçıların ortaklığa devam etme iradesini göstermekle birlikte ayrıca bildirim ve temsilci tayini şartlarını karşıladığı anlaşılmıştır. Dilekçe üzerindeki havale/teslim kaydına göre değinilen dilekçenin 14/09/2023 tarihinde davalı kooperatife teslim edildiği görülmüştür. . . nüfus kaydında vefat tarihi 06/02/2023 ise de, anılı tarihte ülkemizde meydana gelen deprem felaketinden kaynaklı olarak, ölüm kaydının 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 32. Maddesi uyarınca ölümüne kesin gözle bakmayı gerektiren durumlar içinde kaybolması nedeniyle Antakya İlçe Emn. Md'lüğünün 22/06/2023 tarihli tespitine istinaden Antakya Kaymakamlığı'nın 10/07/2023 tarih ve 11321 sayılı oluruna dayanılarak düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu itibarla kooperatif anasözleşmesinde belirtilen 3 aylık sürenin bu 10/07/2023 tarihinden başlatılması gerektiği değerlendirilmiş, buna göre davacıların 14/09/2023 bildirim/başvurularının, anasözleşmede düzenlenen 3 aylık süre içerisinde olduğu görülmüştür. Diğer yandan davacı mirasçılardan . . tarafından diğer davacı mirasçı ...'a yapılan devir işlemi bakımından, davalı kooperatifin, adıgeçen davacının ortaklık şartlarını taşımadığına yönelik bir savunması bulunmamakta olup, murisin vefatından daha önce ortaklıktan zımmen vazgeçtiği savunmasına ise, bu yönde bir karar bulunmadığından, itibar edilme imkanı yoktur. Bu nedenle ortaklık hak ve yükümlülükleri kendi lehlerine devam eden mirasçıların kendi aralarındaki devir işleminin geçerli sonuç doğuracağı, açık kapı ilkesinden hareketle davacı ...'in ortaklığa kabulünden kaçınılamayacağı anlaşılmıştır. Yine davalı kooperatifin savunmasına konu ... 4. ATM 2023/438 Esas sayılı; ... 13. ATM 2022/439 Esas sayılı ve ... 8. ATM 2024/421 esas sayılı dava dosyalarında, eldeki davamız davacısı mirasçı Ahmet'in taraf olmadığı görüldüğünden anılı dosya muhteviyatlarının mirasçı . ortaklık niteliğini taşıyıp taşımaması bakımından sonuca etkili olmadığı değerlendirilmiştir. Anlatılanlar kapsamında davalı kooperatifin müteveffa ortağı . . vefat etmesi üzerine davacı miraçlıları tarafından kooperatif anasözlemesinde öngörülen şekilde davalıya bildirim/başvuruda bulundukları anlaşıldığından, ortaklık hak ve yükümlülüklerinin davacı mirasçılar lehine devam ettiği, yine davacı mirasçılardan . . tarafından diğer davacı mirasçı . '. yapılan devir işleminin geçerli olduğu ve sonuç doğuracağı, açık kapı ilkesi çerçevesinde davalının devri kabulden kaçınamayacağı değerlendirilerek müteveffa ortağın hissesine ilişkin olarak davacı ...'ın davalı kooperatife ortak olduğunun tespiti gerekmiştir. Davacı vekili dava dilekçesinde tescil istemine bulunmuş ise de, tescil işlemi, tespit kararı üzerine kararın infazı aşamasında davalı kooperatifçe yapılacak olup, mahkememizce davalı kooperatif yönetiminin yerine geçerek idari nitelikte tescile karar verilmesi doğru olmayacağından tespit hükmü ile yetinilmiştir. (aynı yönde bkz. ... BAM 23. HD. 2019/483 E., 2023/883 K., 17/05/2023 T.) HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davalı kooperatifteki müteveffa ... ...(TC: ...)'a ait ortaklık hissesinin ve sıfatının (üyeliğinin) davacı ...(TC:...)'a devir edildiğinin TESPİTİNE, -Davacının tescil isteminin reddine, 2-Alınması gereken harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacılar tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.230,80 TL harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 4-Davacıların karşıladığı 827,50 TL tebligat ve dosya yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 5-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 6-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı kooperatif yetkilisinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/11/2025

Katip ...

Hakim ...

BU BELGE GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR