İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2025/187 E. 2025/477 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2025/187
Karar No
2025/477
Karar Tarihi

T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/187 Esas - 2025/477 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/187 KARAR NO : 2025/477

DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü. DAVA TARİHİ : 06/05/2025 KARAR TARİHİ : 23/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 14/01/2026

TALEP: Davacı vekili 06/05/2025 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin seri marka oluşturur şekilde ".... ... ... .... .... .... .... .... .... .... ...", "....", "... .... .... .... .... .... .... .... .... .... " vs. ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TÜRKPATENT’e başvuruda bulunduğunu, 2023/061150 kod numarası alan başvurunun, Resmi Marka Bülteni'nde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığı'na itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu red kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira; davalı markası ile davacının seri markalarının ayniyet derecesinde benzer olduğunu ve aynı tür emtialarda kullanılacak olmasının markalar arasında iltibas tehlikesini doğurduğunu, dava konusu edilen markanın davacının seri markalarının arasına sızmak suretiyle bu seri markaların çekici gücünden haksız bir yarar sağlama ihtimalinin yüksek olduğunu, davacının hedef tüketici kitlesinin ev hanımlarından oluştuğunu ve ürünlerinin hızlı tüketim grubuna giren ürünler olduğunu, davalının marka tescil başvurusunun kötü niyetli olduğunu ve davacının markasının tanınmışlığından haksız olarak yararlanılmak istenildiğini ileri sürerek, ... sayılı kararının iptaline ve dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle: YİDK tarafından verilen kararın usule ve yasaya uygun olduğunu, taraf markaları arasında benzerlik unsuru bulunmadığını, ilgili tüketiciler tarafından karıştırılmayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir. Dava dilekçesi davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı şirket davaya cevap vermemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/5, 6/9'a dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan 2023/061150 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak TÜRKPATENT YİDK tarafından alınan ... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler TÜRKPATENT'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin 2023/061150 başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının alınan YİDK kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, TÜRKPATENT'in ... sayılı YİDK kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen YİDK kararının davacıya 10/03/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 06/05/2025 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ 2023/061150 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; davalı firmanın 10.05.2023 tarihinde 14, 24, 25 ve 35. sınıfa giren bir takım mal ve hizmetlerde kullanılmak üzere yaptığı "..." ibareli marka başvurusunun, tescil edilmek üzere 12.06.2023 tarihli ve 422 sayılı Resmi Marka Bülteni’nde ilanı üzerine davacı şirketin SMK m. 6/1 ila m. 5/1- (a), 5/1-(b), 5/1-(c), 5/1-(ç), 5/1-(d), 5/1-(e) hükümlerine ve 2019 35961, 2019 97427, 2021 033855, 2021 16606, 164918, 2019 117691, 2019 119486, 2019 119490, 2019 120732, 2019 121891, 2019 121896, 159593, 2011 116972, 2011 59757, 2000 05917, 2004 18127, 197893, 2011 48213, 2002 18675, 2005 32984, 2002 18220, 2003 09267, 2010 54586, 2004 05820, 2005 38815, 206125, 2011 23258, 2004 27229, 2009 68481, 2000 03345, 2000 03347, 2001 02192, 2001 02190, 2001 02191, 198433, 198629, 2009 36356, 174424, 2013 47959, 2000 05915, 2001 08879, 2002 20813, 2002 18676, 2001 08880, 2000 05914, 2002 20812, 2001 08884, 2001 08885, 99 004718, 198459, 158069, 2013 59423, 2013 67230, 2013 67701, 2013 59527, 2013 103552, 2015 43336, 2015 93621, 2015 94312, 2016 02527, 2018 01163, 2019 06552, 2019 06988, 2019 06991, 2019 10598, 2019 13933, 2019 28577, 2019 30565, 2019 31195, 2019 31202 sayılı markalarına dayalı olarak itiraz ettiği, bu itirazın Markalar Dairesi Başkanlığı’nın 31.01.2024 tarih ve 240085556 sayılı kararı ile itiraza mesnet tüm markalar açısından reddedildiği, itirazı reddedilen davacının itirazını aynı gerekçelere ve aynı markalara dayalı olarak yenilediği, ancak bu itirazın da TÜRKPATENT YİDK'in huzurda dava konusu edilen kararı ile nihai olarak reddedildiği anlaşılmıştır.

TÜRKPATENT YİDK'in ... sayılı kararında; "2023/061150 başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvurunun 2019 13933, 2019 28577, 2019 30565, 2019 31195, 2019 31202, 2019 35961, 2019 97427, 2021 033855, 2021 16606, 159593, 158069, 164918, 174424, 198433, 198459, 197893, 198629, 206125, 99 004718, 2000 03345, 2000 03347, 2000 05914, 2000 05915, 2000 05917, 2001 02190, 2001 02191, 2001 02192, 2001 08879, 2001 08880, 2001 08884, 2001 08885, 2002 18220, 2002 18675, 2002 18676, 2002 20812, 2002 20813, 2003 09267, 2004 05820, 2004 18127, 2004 27229, 2005 32984, 2005 38815, 2009 36356, 2009 68481, 2010 54586, 2011 116972, 2011 23258, 2011 48213, 2011 59757, 2013 103552, 2013 47959, 2013 59423, 2013 59527, 2013 67230, 2013 67701, 2015 43336, 2015 93621, 2015 94312, 2016 02527, 2018 01163, 2019 06552, 2019 06988, 2019 06991, 2019 10598, 2019 117691, 2019 119486, 2019 119490, 2019 120732, 2019 121891, 2019 121896 sayılı ".... defence-5x", ".... pure touch", ".... quick dry", "uniquickdry", "...quickdry", ".... defence", "uniquickdry", "uni ...", "....", "uni", "uniwipes", "ultra uniwipes", "uniwipes", "unimed şekil", "unicep şekil", ".... şekil", "unione şekil", "...wipes", "unicare şekil", "uni-aid", "uni-hijyen", "...islak mendili", ".... soft 2000", "uni", "unigold", "unijust", "uniliner", ".... soft puniace 2000 babys şekil", "...extra quality şekil", "...ıslak temizleme mendili şekil", "...ıslak temizleme mendili şekil", "...life", "...derma care", "...comfort", "...relax", "...before all day", "...love", "uni neutrio şekil", ".... world", "...yenidoğan", "...hydromax", "...plus", "uniped", "uni yenidoğanbebek şekil", "...mini wipes şekil", "...eccq", "...wipes şekil", "...comfort soft care", "uni", "unimed", "uni", "....", "...wipes", ".... yenidoğan", "...care", "unikids", "uni glassy", "unisepet", "...soft", "...mom", ".... oyna&öğren", "...mom", "....", "...mom folat", "...kids", "uni", "...kids", "...kids defence", "...kids omega 3 balık yağı içeren sıvı takviye edici gıda tatlandırıcı içerir.", "...kids multivitamin multimineral" ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi ve 6769 s. SMK'nın 5/1-(ç) bendi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. ... Yapılan inceleme sonucunda, işbu başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markaların bütün olarak bıraktıkları izlenim itibariyle, ilişkilendirme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzer olmadığı değerlendirildiğinden, başvuru ile itiraza mesnet markalar arasında ilişkilendirme/karıştırılma ihtimali bulunmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca başvuru ve itiraz gerekçesi markalar arasında 6/1 kapsamında benzerlik bulunmadığı görüldüğünden, işaretler arasında 5/1-ç kapsamında da benzerlikten söz edilemeyeceği belirlenmiş ve 5/1-ç gerekçeli itiraz haklı bulunmamıştır. Son olarak, her marka özgünlük derecesi, tasarımı, tescile konu mallar/hizmetlerin ve bu mal ve hizmetlerin tüketici grubunun özellikleri, markanın tescil kapsamındaki mal/hizmetler üzerindeki ayırt edici niteliği gibi unsurlar açısından kendine özgü özellikler taşıdığından ve ancak tüm bu unsurların birlikte değerlendirilmesi sonunda tescil başvurusuna ilişkin karar oluşturulabildiğinden dilekçede başka marka başvurularına ilişkin verilen kararların işbu itirazın değerlendirilmesinde dayanak gösterilmesi de haklı bulunmamıştır. Sayılan nedenlerle, itirazın reddi gerekmiştir. KARAR İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir" şeklinde ifade edilmiştir.

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Başvuru Markası "..." (2023/061150) 14 / 24 / 25 / 35. sınıflar.

Davacı Mesnet Markaları "... .... .... (2019 13933, 2019 28577, 2019 30565, 2019 31195, 2019 31202, 2019 35961, 2019 97427, 2021 033855, 2021 16606, 159593, 158069, 164918, 174424, 198433, 198459, 197893, 198629, 206125, 99 004718, 2000 03345, 2000 03347, 2000 05914, 2000 05915, 2000 05917, 2001 02190, 2001 02191, 2001 02192, 2001 08879, 2001 08880, 2001 08884, 2001 08885, 2002 18220, 2002 18675, 2002 18676, 2002 20812, 2002 20813, 2003 09267, 2004 05820, 2004 18127, 2004 27229, 2005 32984, 2005 38815, 2009 36356, 2009 68481, 2010 54586, 2011 116972, 2011 23258, 2011 48213, 2011 59757, 2013 103552, 2013 47959, 2013 59423, 2013 59527, 2013 67230, 2013 67701, 2015 43336, 2015 93621, 2015 94312, 2016 02527, 2018 01163, 2019 06552, 2019 06988, 2019 06991, 2019 10598, 2019 117691, 2019 119486, 2019 119490, 2019 120732, 2019 121891, 2019 121896) 03 / 05 / 08 / 09 / 10 / 11 / 12 / 16 / 18 / 20 / 21 / 24 / 25 / 28 / 29 / 30 / 31 / 32 / 35. sınıflar.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 01/12/2025 havale tarihli raporda özetle; "1) Karşılaştırılan markaların/işaretlerin görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzer olmadığı, 2) Davacının muhtelif markaları özelinde, davalının markasının kapsamına giren tüm emtialar yönünden emtia ayniyeti/benzerliği/türdeşliği şartının gerçekleştiği, 3) Dava konusu edilen markanın kapsamına giren emtiaların hitap ettiği tüketici kesiminin, bu emtialar satın aldıkları anda bilgi/bilinç/dikkat/özen/algı seviyelerinin düşük olmadığı, 4) (1) ve (3) nolu bentlerde yer alan sebeplerden dolayı, (2) nolu bentteki tespite rağmen, karşılaştırılan markalar arasında, karıştırılma/iltibas ihtimalinin bulunmadığı, 5) Hükümsüzlük talepli dava özelinde50, davacının “tanınmışlık” iddiasının davalının markasının hükmüne bir etkisinin olamayacağı, 6) Hükümsüzlük talepli dava özelinde51, davacının “kötü niyet” iddialarının değerlendirmesinin hukuki niteliği yüksek olduğundan Sayın Mahkeme tarafından yapılması gerektiği, 7) Dava konusu edilen 03.03.2025 tarihli ve ... sayılı YİDK Kararının, yukarıdaki değerlendirmeler ile çelişmediği/uyumlu olduğu, 8) Davacının hükümsüzlük talebinin bu değerlendirmeler ile çeliştiği/uyumlu olmadığı," ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor ya da ek rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "..." ibareli ve 2023/061150 başvuru numaralı davalı başvurusunun 14 / 24 / 25 / 35'inci sınıflardaki kapsamı aşağıdaki gibidir: "14: Kuyumculuk eşyaları (taklitleri dahil); altınlar, mücevherler, kıymetli taşlar ve bunlardan mamul takılar, kol düğmeleri, kravat iğneleri ve heykeller, biblolar. Saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil). Değerli metalden mamul müsabakalarda verilen kupalar. Tespihler. 24: Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. Tekstilden bayraklar, flamalar, etiketler. Bebekler için kundak örtüleri. Kampçılar için uyku tulumları. 25: Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler. 35: Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Kuyumculuk eşyaları (taklitleri dahil); altınlar, mücevherler, kıymetli taşlar ve bunlardan mamul takılar, kol düğmeleri, kravat iğneleri ve heykeller, biblolar. Saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil). Değerli metalden mamul müsabakalarda verilen kupalar. Tespihler. İşlenmiş veya işlenmemiş deriler ve postlar, yapay deriler, köseleler, astarlık deriler. Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul taşıma amaçlı başka sınıflarda yer almayan eşyalar: çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler. Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri, güneşlikler, bastonlar. Kırbaçlar, koşum takımları, eyerler, üzengi ve eyer kayışları. Elektriksiz temizlik aletleri ve gereçleri: boya fırçaları hariç fırçalar, çelik talaşları, süngerler, çelik yünleri, üstüpüler, tekstilden mamul temizleme ve silme bezleri, bulaşık eldivenleri, elektrikli olmayan cilalama makineleri, halı süpürgeleri, sopalı yer paspasları. Diş fırçaları, elektrikli diş fırçaları, diş ipleri, tıraş fırçaları, saç fırçaları, taraklar. Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, bu sınıfta yer alan ve elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri (çatal, bıçak, kaşıklar hariç): yemek servis takımları, kap-kacak, şişe açacakları, saksılar, pipetler, elektriksiz pişirme aletleri. Ütü masaları ve kılıfları, çamaşır kurutmalıkları, elbise askıları. Ev hayvanları için kafesler, akvaryumlar, vivaryumlar, terraryumlar. Camdan, porselenden, seramikten, kilden süs ve dekorasyon eşyaları: heykeller, biblolar, vazolar ve bu malzemelerden mamul müsabakalarda verilen kupalar. Fare kapanları, haşerat tuzakları, sinek ve haşeratı kovucu veya yok edici elektrikli cihazlar, sinek yakalayıcılar, sinek raketleri. Parfüm bekleri (yandığında koku yayan bekler), parfüm spreyleri ve vaporizatörleri (püskürteç), elektrikli-elektriksiz makyaj temizleme aletleri, pudra ponponları, tuvalet eşyaları için kutular. Püskürtmeli hortum başlıkları, sulama süzgeçleri için başlıklar, sulama aletleri, bahçe sulama süzgeçleri, musluklara takılan uçlar. İşlenmemiş cam, yarı işlenmiş cam, dekorasyon için cam mozaikler ve cam tozları (inşaat için olanlar hariç), cam yünleri (izolasyon ve tekstil amaçlı olmayan). Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. Tekstilden bayraklar, flamalar, etiketler. Bebekler için kundak örtüleri. Kampçılar için uyku tulumları. Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)"

İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak olan 2019 13933, 2019 28577, 2019 30565, 2019 31195, 2019 31202, 2019 35961, 2019 97427, 2021 033855, 2021 16606, 159593, 158069, 164918, 174424, 198433, 198459, 197893, 198629, 206125, 99 004718, 2000 03345, 2000 03347, 2000 05914, 2000 05915, 2000 05917, 2001 02190, 2001 02191, 2001 02192, 2001 08879, 2001 08880, 2001 08884, 2001 08885, 2002 18220, 2002 18675, 2002 18676, 2002 20812, 2002 20813, 2003 09267, 2004 05820, 2004 18127, 2004 27229, 2005 32984, 2005 38815, 2009 36356, 2009 68481, 2010 54586, 2011 116972, 2011 23258, 2011 48213, 2011 59757, 2013 103552, 2013 47959, 2013 59423, 2013 59527, 2013 67230, 2013 67701, 2015 43336, 2015 93621, 2015 94312, 2016 02527, 2018 01163, 2019 06552, 2019 06988, 2019 06991, 2019 10598, 2019 117691, 2019 119486, 2019 119490, 2019 120732, 2019 121891, 2019 121896 sayılı davacı markalarının kapsamında ise 03 / 05 / 08 / 09 / 10 / 11 / 12 / 16 / 18 / 20 / 21 / 24 / 25 / 28 / 29 / 30 / 31 / 32 / 35. sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı görülmüştür. Bu kapsamda davalının markasının kapsamına giren 14. Sınıftaki emtialar yönünden davacı markaları tescilli değildir, ancak; davacının (sadece) 2011/116972 sayılı markası, 35. Sınıf altında, 14. Sınıfa giren emtiaların satışı hizmetleri yönünden tescillidir. Bir takım emtiaların toptan/perakende satış hizmetlerine konu olması durumunda bu hizmetlerin aynı emtialar ile bağlantılı ve/veya benzer emtia sayılması gerektiği, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında kabul edilmektedir; “Praktiker” kararında da belirtildiği üzere, “somut bir malı satmak için verilen bu hizmet tabiatıyla bu mal olmadan bir mana ifade etmeyecektir.” Sonuç olarak; somut uyuşmazlıkta, davacının muhtelif markaları yönünden, davalının markasının kapsamına giren tüm emtialar açısından emtia ayniyeti / benzerliği / türdeşliği şartının gerçekleşmiş olduğu değerlendirilmiştir.

Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, davalının markasının kapsamına giren 14, 24, 25 ve 35. sınıflardaki mal ve hizmetlerin hitap ettiği ortalama tüketici/alıcı kitlesinin bilinç/dikkat/özen seviyesi incelendiğinde; tüketicilerin ve alıcıların bu mal ve hizmetleri satın aldığı anda seçicilik / bilinç ve özen seviyelerinin düşük olmadığı değerlendirilmiştir. Bu tüketiciler, söz konusu mal ve hizmetleri satın alma kararını verdikleri süreçte daha uzun vakit geçirmekte, muhtelif bilgi kaynaklarından bilgi sağlayarak/makul süreli bir araştırma yaparak yanlış/eksik/kalitesiz ürün/hizmet alma riskini azaltmaya çalışmakta, yani bir süre düşünüp değerlendirerek daha çok zahmete ve gayrete katlanarak satın alma kararını vermekte olduğu değerlendirilmiştir.

B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Davacının markalarının bir kısmı sırf kelime markası, bir kısmı da renk, şekil ve kelime unsurlarını birlikte ihtiva karma markalardır. Davacının "..." ibareli kelime markası hariç, gerek kelime markalarında gerekse karma markalarında “.../Uni/uni” ibaresi, başkaca kelime unsurlarıyla birlikte, birleşik veya ayrı yazılmış hali ile kullanılmıştır; bu ibareyle birlikte kullanılan kelimelerin, İngilizce veya Türkçe yerleşik/ bilinen/günlük dile intikal etmiş anlamları itibariyle, ayırt edici nitelikleri düşük veya mevcut olmayan tasviri/tanımlayıcı ibareler oldukları görülmüştür. Davacının kelime markalarının çoğunda, başkaca kelimelerle birleşik/bütünleşik kullanılmış olan “UNİ” ibaresinin, markada geçen diğer kelimelerden sıyrılarak tek başına ön plana çıktığı söylenememiştir. Davacının karma markalarının çoğunda da geçen tüm şekil, renk, kelime unsurları da bütünleşik olarak algılanmakta ve her bir markanın tümüne hakim olan genel görünüme eşit oranda katkıda bulunmakta, ancak davacının bütün bu markalarında geçen diğer kelime unsurlarının ayırt ediciliğinin düşüklüğü ve davacının bir kısım karma markasında “UNİ” ibaresinin, özel yazım karakteri ve renklerle birlikte işarette en fazla göze batan/baskın/ayırt ediciliği en yüksek ibare olarak konuşlandırılmış olması, davacının bazı markalarında “UNİ” ibaresinin en azından esas unsurlardan biri olarak öne çıkabildiği anlamına gelmiştir. Davalının markası ise; şekil ve kelime unsurlarından müteşekkil karma bir markadır/işarettir; işaretin üst kısmına konuşlandırılmış basit bir pamuk figürünün altına siyah renkli karakteristik ve küçük harflerle birleşik olarak “...” ibaresi yazılmıştır. İşarette geçen basit figürün, işaretin markasal hüviyette ayırt ediciliklerine katkısının, kelime unsuruna nispeten düşük kaldığı değerlendirilmektedir, zira; böyle, basit şekil unsurları yanında baskın kelime unsurları ihtiva eden markalarda “söz görünümden daha yüksek sesle konuşur”. Ayrıca; potansiyel müşteriler somut olaydaki gibi kelime ve şekil içeren karma markalarda kelime unsuruna diğer unsurlara göre daha fazla önem vereceklerdir. Dolayısıyla; dava konusu edilen markanın esas unsurunun “...” ibaresi olduğu değerlendirilmiştir. Taraf markalarında ortak olarak “...” ibaresinin varlığının, işaretleri benzer kılmaya yetip yetmediği hususu, somut uyuşmazlığın özünü teşkil etmiştir.“...” ibaresi, başta Fransızca ve İngilizce olmak üzere bazı yabancı dillerde “birleşik, bir tek, bir kere” anlamlarına gelmiştir; ayrıca Türkçe’de “evrensel” anlamına gelen ve oldukça da yerleşik bir kullanımı olan İngilizce kökenli “universal” ibaresinin kısaltmasıdır. “...” gibi, herkes tarafından bilinebilecek, kullanımı yaygın ve yarattığı algı aynı olan, ayırt edici niteliği zayıf ibarelerden oluşan markalarla iltibasın yapılacak küçük bir değişiklikle bertaraf edilebileceğine, bu tür zayıf ibareleri marka olarak seçen kişilerin bunun sonuçlarına katlanmak yani o tanıtma işaretinin bazı tedbirler alınmak ve ilaveler yapılmak suretiyle hafifçe değiştirilmiş şeklinin başkaları tarafından kullanılmasına tahammül etmek zorunda olduğuna dair yerleşmiş/emsal yargı kararları mevcuttur. Bununla birlikte; zayıf/ayırt edici niteliği düşük ibareleri ihtiva eden markaların da, zamanla reklam ve yaygın kullanım yoluyla daha yüksek bir ayırt ediciliğe ulaşabileceği, hem öğreti hem Yargıtay tarafından kabul edilmektedir. Bununla birlikte; zayıf markaların da, zamanla reklam ve yaygın kullanım yoluyla daha yüksek bir ayırt ediciliğe ulaşabileceği, hem öğreti hem Yargıtay tarafından kabul edilmektedir. Zira; tanımlayıcılığı veya bilgilendirme işlevi güçlü olan ibarelerin marka olarak kullanımla ayırt edicilik kazanmaları mümkündür. Öte yandan, herkesin çok sık kullanımına açık, olumlu bir anlamı haiz ibarelerde bu dönüşüme izin verilmemiştir. “...” kelimesinin, böyle dönüşümü hak ettiğinin kabul edilebilmesi için, ülkedeki alıcı/tüketici çevresinin çok büyük bir kısmının bu kelimeyi, davacının işletmesi ile bağlantı içinde algılaması gerekir. Bunun için aranacak ölçünün, hiçbir şekilde bir markanın tanınmış olup olmadığını tespit ederken belirlenen ölçüden daha hafif olmamasına dikkat edilmelidir. Çünkü; herkesin kullanımına açık ve bu yönüyle markasal hüviyette herkes tarafından tercih edilebilecek bir kelimenin bir kişinin tekeline bırakılması, bir markanın tanınmış sayılmasının sonuçlarından daha önemlidir. Dosya kapsamına göre; “...” kelimesi itibariyle bu tür bir bağımsızlaşmanın sağlandığından bahsedilmesi olanaksızdır. Somut uyuşmazlığa konu “...” ibaresi gibi kısa sözcükleri esas unsur olarak ihtiva edecek şekilde tasarlanmış markaların koruma kapsamının, uzun sözcüklerden oluşan markalara göre daha düşük olduğu, zira kısa/hece şeklindeki ibarelere eklenecek tek bir harf ile dahi farklı bir sözcük yaratılabileceği, bu tür kelimeleri ihtiva eden markalarda genel görünümün belirlenmesinde sözcük ve şekil markalarına göre daha katı bir ölçütün kullanılması gerektiği, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında kabul gören/yerleşmiş bir görüştür. Davacının “...”li markalar içerisinden tek başına “...” ibaresini ele alarak, bu ibareye somut olaydaki gibi farklı kelimeler (“qotton” ibaresi) ve dahi şekil unsurları eklenmesiyle oluşturulmuş orijinal işaretlerden müteşekkil markaların “karıştırılma ihtimali” gerekçesiyle tescilinin engellenmesinin marka hukukuna uygun düşmeyeceği değerlendirilmiştir. Sonuçta, davacının markalarında geçen ve bu markaların büyük kısmında en azından esas unsurlardan biri olan “...” ibaresi ile davalının markasında geçen “...” ibaresi arasındaki harf/hece benzerliğinin, markaları görsel olarak benzer kılmaya yeten baskınlıkta bir “ortaklık” yaratmadığı değerlendirilmiştir. Taraf markalarının işitsel/fonetik ve anlamsal açılardan karşılaştırması neticesinde ise; markalar birbirinden çok farklı kelimeler de ihtiva ettiklerinden, markalarda ortak unsur olan “...” hecesinin mevcudiyeti, markaları duysal açıdan yaklaştırmaya yetmemiştir. Markaların bütün olarak okunuşları esnasında kulakta bıraktıkları tını, duysal algı birbirinden olabildiğince farklıdır. Markaların tüketicilerin zihninde yarattıkları anlamsal algı ise, yine markalardaki ortak “...” hecesi dışındaki ibarelerin mevcudiyeti nedeniyle, birbirlerinden oldukça farklıdır. Bütün bunlara göre; taraf markalarında kullanılan kelimelerde ortak olarak “...” ibaresinin yer almasının, markaları görsel, fonetik ve kavramsal açılardan benzer kılmaya yetmediği, karşılaştırılan işaretlerin genel görünümleri/imajları itibariyle de birbirlerinden farklı olduğu değerlendirilmiştir.

2. SMK 6/5 UYARINCA TANINMIŞLIK HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME 6769 s. SMK 6/5 maddesinin uygulanabilmesi için bir markanın tanınmışlığının tek başına yeterli olmadığı, dava konusu edilen markanın ayırt edicilik karakterini zedelemesi, tanınmış markanın itibarına zarar vermesi veya tanınmışlığından haksız yarar sağlanması ihtimallerinden birinin gerçekleşmesi gereklidir. Somut olayda ise; taraf markaları benzer olmadığından, davacının markalarının kişisel bakım/temizlik ürünleri veya çocuk bezleri sektöründe tanınmış olduğu kabul edilse dahi, tanınmış markanın bir benzerinin farklı mal ve hizmetlerde kullanılması somut olayda söz konusu olmayacağından ve davacı da dava dosyalarına aksi yönde bir delil sunmadığından, davalının markasını tescil ettirmesi ve kullanması sonucunda haksız bir yararın sağlanması, tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi ya da tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi şartlarından birinin gerçekleşme ihtimalinin olmadığı değerlendirilmiştir. Davacının “...”li markalarının kişisel bakım/temizlik ürünleri/çocuk bezleri sektöründe belli bir bilinirlik düzeyine ulaşmış olması durumu dahi, SMK 6/5 maddesi hükmünde sayılan şartların “otomatikman” gerçekleştiği veya gerçekleşebileceği anlamına gelmez. Tanınmışlığın varlığı koşulu sağlanmışsa, inceleme, önceki/tanınmış markanın zarar görecek şekilde etkilenmesi koşulu ile devam etmelidir. Bu koşulun gerçekleşme ihtimali, haklı sebeplerle ve mantıklı argümanlarla ortaya konulmalıdır, şöyle, ki; davalının markasının tescil edilmesi halinde, hayatın olağan akışı içinde SMK 6/5 maddesinde sayılan durumların ortaya çıkmasının gerçekten olası olduğu yönünde bir kanaat hâsıl olmalıdır. Bu nedenlerle de somut olayda, davacının markasının tanınmışlığı iddiasının dava konusu markanın hükmüne bir etkisinin olamayacağı kanaatine varılmıştır.

3. KÖTÜ NİYET HUSUSUNDA (SMK 6/9) YAPILAN DEĞERLENDİRME Mevzuatımızda 6769 sayılı SMK 6/9'da nispi ret sebebi olarak, “Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Somut olayımıza dönüldüğünde; davalının "..." işaretini kendisine marka olarak seçerken spekülasyon, yedekleme, şantaj vs. gibi amaçlarla veya davacının markası ve faaliyetleriyle haksız rekabet doğuracak eylemlere giriştiği hususlarında dava/itiraz dosyalarına herhangi bir delil sunulmamış olduğundan ve somut olayda taraf markalarının birbirlerine benzemediği tespit edilmiş olduğundan, dava konusu edilen marka başvurusunun kötü niyetli yapıldığının ispat olunamadığı kanaatine varılmıştır.

4. HÜKÜMSÜZLÜK TALEBİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME Taraf markalarının benzer olmaması ve 6769 sayılı SMK’nın 6/5, 6/9 bendi koşullarının mevcut olmaması nedeniyle hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu ve hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL harç dava açılırken peşin olarak yatırılmış olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı Kurum kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 55.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kurum'a verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, davacı vekili ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 341. İle 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/12/2025

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2025/187, K. 2025/477, T. 23.12.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2025-187-e-2025-477-k-ee18b21a3460