İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2024/271 E. 2025/452 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2024/271
Karar No
2025/452
Karar Tarihi

T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/271 Esas - 2025/452 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/271 KARAR NO : 2025/452

DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü. DAVA TARİHİ : 11/06/2024 KARAR TARİHİ : 02/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/12/2025

TALEP: Davacı vekili 11/06/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin 2001/08906, 2009/00461, 2009/19124, 2011/75794, 2011/75795, 2019/120658, 2020/129501, 2020/129504, 2020/163389, 2020/163548, 2020/77300 sayılı "... şekil", "... telekom şekil", "... bizebiz şekil", "dyh ... yayın holding", "dyh ... yayın holding", "... değer bilir.değer katar.", "... bank", "banka ...", "... yatırım bankası", "... yatırım bankası d yatırım bankası a.ş.", "... enerji" ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "... grubu" ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TÜRKPATENT’e başvuruda bulunduğunu, ...kod numarası alan başvurunun, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığı'na (MDB) itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu red kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira; taraf markaları arasında iltibas riski yaratacak düzeyde benzerlik olduğunu, “...” ve “...” ibareleri arasında iltibas riskinin yüksek olduğunu, müvekkilinin “...” ibaresini içerir çok sayıda markasının bulunduğunu, İskenderun Kaymakamlığı İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığı’nın 11332601.31.1197/0000543 sayı ve 16.01.2023 tarihli yazısı ve Maltepe Kaymakamlığı İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığı’nın 41106003.34.0579/0011192 sayı ve 05.06.2024 tarihli yazısı ile tüketicilerin davalı şirkete ait ... (eski adıyla ...) ibaresini taşıyan markaların sağladığı hizmet neticesinde yaşamış olduğu mağduriyetin giderilmesi talebiyle yapmış olduğu başvurularda husumeti davalı şirkete göstermesi gerekirken, ... ibareli markalar kapsamında sağlanan hizmetin müvekkili ... Şirketler Grubu tarafından sağlandığı düşüncesiyle husumetin müvekkili şirkete yöneltildiğini, bu durumun dahi açıkça iltibas ihtimalini ortaya koyduğunu, müvekkili markalarının tanınmış olduğunu, davalının bu ibareyi tesadüfen seçmiş olamayacağını, müvekkilinin aynı zamanda SMK m. 6/6 kapsamında da üstün hakkı olduğunu, "..." ibaresinin müvekkilin markası dışında ticaret unvanının esas ve vurgulayıcı unsuru olduğunu ve tüketici nezdinde markanın müvekkilin ticaret unvanı ile sıkı sıkıya bağlı hale geldiğini ileri sürerek, ...sayılı kararının iptaline ve dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle: YİDK tarafından verilen kararın usule ve yasaya uygun olduğunu, taraf markaları arasında benzerlik unsuru bulunmadığını, ilgili tüketiciler tarafından karıştırılmayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin sektörünün en köklü firmalarından biri olduğunu, “...” ve “... mobilya” gibi tanınmış markaların sahibi olduğunu, müvekkili markası ile davacı markalarının benzer olmadığını, müvekkilinin "..." ibaresini marka olarak kullanmasının yegane amacının şirketi kuran ve bulunduğu konuma getiren her ismin soy adının "..." olmasından kaynaklandığını, markaların görünümlerinde doğrudan bir benzerliğin bulunmadığını, farklı yazı stillerinde ve farklı algılarda oluşturulduklarını, “...” ibaresinin ülkemizde en yaygın kullanılan soyisimler arasında olduğunu, markalar arasında iltibas riski bulunmadığını, markaların birbirinden çok farklı kitlelere hitap etmekte olup, tüketicinin malı satın alırken harcadıkları mesai ve karıştırma ihtimalinin düşüklüğünün gözardı edilemeyeceğini, uzun yıllardır tüm toplum nezdinde marka olarak korunan ve çekişme meydana getirmeyen bir ibarenin tek bir şirketin marka koruması altında olamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/5, 6/6, 6/9'a dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan ...sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak TÜRKPATENT YİDK tarafından alınan ...sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler TÜRKPATENT'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin ...başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının, SMK 6/6 maddesine göre ticaret unvanına dayalı hak iddiasının, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının alınan YİDK kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, TÜRKPATENT'in ...sayılı YİDK kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.

İptali istenen YİDK kararının davacıya 15/04/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 11/06/2024 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ ...başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; dava konusu "... grubu" ibaresinin 06, 16, 19,20 ,21, 24, 35, 36, 37, 40, 41 ve 42. Sınıf mal ve hizmet sınıflarında tescili amacıyla 03.09.2021 tarih ve ...sayısı ile marka başvuruna konu edildiği, yapılan ilk incelemeler sonrasında başvurunun 12.01.2022 tarih ve 388 sayılı Resmi Marka Bülteni’nde yayımlanmasına karar verildiği görülmüştür. Anılan ilana karşı davacı tarafça itiraz edildiği, itiraz sonucunda taraf markalarının benzer olarak görüldükleri ve 06, 16, 19, 20, 21, 24, 35, 36, 37, 40, 41 ve 42. sınıf bir kısım mal ve hizmetlerin çıkartılmasına karar verildiği ve bu meyanda başvuru kapsamında 06. sınıf “Değerli olmayan maden cevherleri. Adi metaller ile bunların alaşımları ve yarı mamulleri: inşaat demirleri; inşaatlar için adi metalden hasır ve etriyeler; levha, kütük, çubuk, profil, tabaka, sac halinde adi metaller. Eleme, filtreleme ve benzeri amaçlar için yapılmış metalden malzemeler. Metalden mamul kapılar ve pencereler, kepenkler, jaluziler, bunların kasaları ve aksamları. Elektrik için olmayan madeni kablolar, teller. Metalden hırdavatçı (nalburiye) eşyası: vidalar, çiviler, cıvatalar, somunlar, pimler, pullar, dağcılar için metal pitonlar, zincirler, metal mobilya bağlantıları ve tekerlekleri, sanayide kullanılan metal tekerlekler, kapı ve pencere kolları, metal menteşeler, ispanyoletler, metal kilitler, kilit anahtarları, metalden anahtar taşıma halkaları, metalden makaralar. Metalden mamul işaretle gösterme, yönlendirme, belirtme, tanıtma amaçlı malzemeler: tabelalar, panolar, plakalar, metalden ışıksız trafik yönlendirme işaretleri. Metalden mamul sıvı veya gaz nakli amaçlı borular, sondaj boruları ve bunların bağlantı parçaları: metalden vanalar, manşonlar, dirsekler, klipsler, uzatmalar. Metalden mamul demiryolu malzemeleri: raylar, ray bağlantıları, makaslar. Madeni iskele babaları ve şamandıraları, madeni dubalar, deniz taşıtları için çapa demirleri. Döküm işleri için madeni kalıplar (makine parçası olanlar hariç). Adi metallerden veya bunların alaşımlarından yapılmış sanat eserleri; adi metalden mamul müsabakalarda verilen kupalar. Kaldırma, yükleme ve nakil için madeni paletler, madeni halatlar, yük kaldırma ve taşımada kullanılan madeni askılar, bağlar, kolonlar, kuşaklar, bantlar ve şeritler. Araç tekerlekleri için metal takozlar. Taşıtlar için metalden mamul profil çıtalar (dekorasyon amaçlı).”Malları ile 40. Sınıf “Adi metallerin işleme hizmetleri. Malzemelerin montajı (üçüncü şahıslar adına) hizmetleri.”nin kaldığı görülmüştür. Söz konusu karara karşı davacı tarafça yeniden itiraz edilerek MDB tarafından verilen itirazın kısmen reddi yönündeki kararın kaldırılması ve başvurunun tüm mal ve hizmetler yönünden reddine karar verilmesini talep ettiği, keza yine davalı başvuru sahibinin de karara itiraz ederek verilen kısmi ret kararının kaldırılmasını talep ettiği, taraf itirazlarını inceleyen YİDK'in huzurda dava konusu edilen kararı ile nihai olarak reddedildiği anlaşılmıştır.

TÜRKPATENT YİDK'in ...sayılı kararında; "...başvuru numaralı "... grubu" ibareli başvurunun 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca kısmen reddi kararına karşı başvuru sahibi tarafından yapılan itiraz ile 6769 s. SMK'nın 19 uncu maddesi uyarınca verilen ilana itirazın kısmen reddi kararına karşı ... ŞİRKETLER GRUBU HOLDİNG ANONİM ŞİRKETİ tarafından yapılan itiraz incelenmiştir. ... Karıştırılma ihtimali gerekçeli itirazlar yukarıda belirtilen kriterler çerçevesinde incelenmiştir. 1- Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazda başvuru hakkındaki 2001 08906, 2009 00461, 2009 19124, 2011 75794, 2011 75795, 2019 120658, 2020 129501, 2020 129504, 2020 163389, 2020 163548, 2020 77300 sayılı "... şekil", "... telekom şekil", "... bizebiz şekil", "dyh ... yayın holding", "dyh ... yayın holding", "... değer bilir.değer katar.", "... bank", "banka ...", "... yatırım bankası", "... yatırım bankası d yatırım bankası a.ş.", "... enerji", ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından verilen kısmi ret kararının kaldırılması talep edilmektedir. Yapılan incelemede başvurunun ayırt edici unsurunun "..." ibaresi olduğu değerlendirilmiş, başvuru ile "..." ayırt edici unsurlu kısmi ret gerekçesi markaların görsel ve işitsel yönden benzer olduğu kanaatine varılmıştır. Takiben başvuru ile ret gerekçesi markaların kapsamında aynı/aynı tür mal/hizmetlerin bulunduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda markalar arasında ilgili tüketici kesimi nezdinde redde konu mal/hizmetler üzerinde ilişkilendirilme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırılma ihtimalinin bulunduğu değerlendirilmiş ve başvuru hakkında Markalar Dairesi Başkanlığınca 6769 s. SMK'nın 6/1 maddesi gereğince verilen kısmi ret kararı yerinde görülmüştür. 2- ... ŞİRKETLER GRUBU HOLDİNG ANONİM ŞİRKETİ tarafından yapılan itirazda başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın kısmen reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvurunun 2001 08906, 2009 00461, 2009 19124, 2011 75794, 2011 75795, 2012 02411, 2019 120658, 2019 89867, 2020 129501, 2020 129504, 2020 163389, 2020 163548, 2020 77300, 2021 068874, 2021 086141, 99 023757 sayılı "... şekil", "... telekom şekil", "... bizebiz şekil", "dyh ... yayın holding", "dyh ... yayın holding", "doğaninternetinvestmentholding", "... değer bilir.değer katar.", "d yatırım bankası", "... bank", "banka ...", "... yatırım bankası", "... yatırım bankası d yatırım bankası a.ş.", "... enerji", "daha iyisi mümkün", "... yatırım bankası", "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali, tanınmışlık ve diğer fikri haklar gerekçeleriyle tümden reddi talep edilmektedir. Yapılan incelemede başvuru ile itiraz gerekçeleri arasında yer alan "..." ibareli/ibaresini içeren markaların benzer olduğu değerlendirilmekle birlikte yayına itirazın kısmen kabulü sonrası başvurunun kapsamında kalan mal/hizmetler ile söz konusu markaların kapsamında yer alan mal/hizmetlerin aynı/aynı tür olmadığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda ihtilaf konusu "..." ibaresinin ayırt ediciliğinin yüksek olmaması, markaların içerdiği ilave ibare ve şekil unsurlarının varlığı dikkate alındığında markalar arasındaki benzerlik düzeyinin aynı/aynı tür olmayan mal/hizmetler bakımından karıştırılmaya neden olacak düzeyde olmadığı değerlendirilmiş, başvuru ile itiraz gerekçesi markalar arasında başvurunun kapsamında kalan mal/hizmetler bakımından 6769 s. SMK'nın 6/1 maddesi hükmü anlamında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Öte yandan tanınmışlık ve diğer fikri haklar iddialarına ilişkin sunulan bilgi ve belgelerin bu yönde bir kanaat oluşturmada yeterli olmadığı değerlendirildiğinden söz konusu gerekçeler yönünden itirazın reddi gerekmiştir. Sayılan nedenlerle işbu itirazın reddi gerekmiştir. KARAR 1- Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazın reddine oybirliği ile karar verilmiştir. 2- ... ŞİRKETLER GRUBU HOLDİNG ANONİM ŞİRKETİ tarafından yapılan itirazın reddine oybirliği ile karar verilmiştir. " şeklinde ifade edilmiştir.

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Başvuru Markası "... grubu" (2021/123030) 06 / 40. sınıflar.

Davacı Mesnet Markaları "... şekil", "... telekom şekil", "... bizebiz şekil", "dyh ... yayın holding", "dyh ... yayın holding", "... değer bilir.değer katar.", "... bank", "banka ...", "... yatırım bankası", "... yatırım bankası d yatırım bankası a.ş.", "... enerji"

(2001/08906, 2009/00461, 2009/19124, 2011/75794, 2011/75795, 2019/120658, 2020/129501, 2020/129504, 2020/163389, 2020/163548, 2020/77300) 01 / 02 / 03 / 04 / 05 / 06 / 07 / 08 / 09 / 10 / 11 / 12 / 13 / 14 / 15 / 16 / 17 / 18 / 19 / 20 / 21 / 22 / 23 / 24 / 25 / 26 / 27 / 28 / 29 / 30 / 31 / 32 / 33 / 34 / 35 / 36 / 37 / 38 / 39 / 40 / 41 / 42 / 43 / 44 / 45. sınıflar.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 05/05/2025 havale tarihli raporda özetle; "- Dava konusu marka başvurusu kapsamında yer alan 06. Sınıf mallar yönünden de dava konusu marka ile davacı yanın 2019/120658 sayılı markası arasındaki benzerlik düzeyinin iltibas riskine yol açacağı, bu değerlendirme yönünden YİDK kararından farklı bir sonuca varıldığı, - Başvuruda kalan 40. Sınıf hizmetler açısından taraf markalarının kapsamlarının ise aynı ya da benzer olmadığı, dolayısıyla iltibas riskinin de ortaya çıkmayacağı, - SMK m. 6/5 kapsamındaki tanınmışlık iddialarının ispatlanamadığı, - SMK m. 6/6 kapsamındaki üstün hak iddialarının somut deliller ile desteklenerek ortaya konulamadığı," ifade edilmiştir.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 22/09/2025 havale tarihli ek raporda özetle; "Sayın Mahkemece heyetimize verilen görevlendirmeye ek görevlendirme konusu ile sınırlı şekilde yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde kök raporda ulaşılan kanaatler aynı şekilde korunmakta olup Sayın Mahkemece heyet görüşlerinden farklı olarak dava konusu başvuru ile davacı yanın 40. sınıf “Değerli metallerin işlenmesi hizmetleri.”ni içerir markaları arasındaki işaretsel ilişkinin “ayniyet düzeyinde” var olduğu kanaatine varılması halinde ise bahsi geçen hizmetler yönünden de iltibas riskinden bahsedilmesinin mümkün olabileceği, bu husustaki nihai takdiri Mahkemeye ait olması gerektiği görüş ve kanaatlerine takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere sonucuna varılmıştır." ifade edilmiştir.

Davalı vekilinin, yeni heyetten rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "... grubu" ibareli ve ...başvuru numaralı davalı başvurusunun kapsamında kalan ve dava konusu edilen 06, 40'ıncı sınıflardaki kapsamı aşağıdaki gibidir: "06: Değerli olmayan maden cevherleri. Adi metaller ile bunların alaşımları ve yarı mamulleri: inşaat demirleri; inşaatlar için adi metalden hasır ve etriyeler; levha, kütük, çubuk, profil, tabaka, sac halinde adi metaller. Eleme, filtreleme ve benzeri amaçlar için yapılmış metalden malzemeler.Metalden mamul kapılar ve pencereler, kepenkler, jaluziler, bunların kasaları ve aksamları. Elektrik için olmayan madeni kablolar, teller. Metalden hırdavatçı (nalburiye) eşyası: vidalar, çiviler, cıvatalar, somunlar, pimler, pullar, dağcılar için metal pitonlar, zincirler, metal mobilya bağlantıları ve tekerlekleri, sanayide kullanılan metal tekerlekler, kapı ve pencere kolları, metal menteşeler, ispanyoletler, metal kilitler, kilit anahtarları, metalden anahtar taşıma halkaları, metalden makaralar. Metalden mamul işaretle gösterme, yönlendirme, belirtme, tanıtma amaçlı malzemeler: tabelalar, panolar, plakalar, metalden ışıksız trafik yönlendirme işaretleri. Metalden mamul sıvı veya gaz nakli amaçlı borular, sondaj boruları ve bunların bağlantı parçaları: metalden vanalar, manşonlar, dirsekler, klipsler, uzatmalar. Metalden mamul demiryolu malzemeleri: raylar, ray bağlantıları, makaslar. Madeni iskele babaları ve şamandıraları, madeni dubalar, deniz taşıtları için çapa demirleri. Döküm işleri için madeni kalıplar (makine parçası olanlar hariç). Adi metallerden veya bunların alaşımlarından yapılmış sanat eserleri; adi metalden mamul müsabakalarda verilen kupalar. Kaldırma, yükleme ve nakil için madeni paletler, madeni halatlar, yük kaldırma ve taşımada kullanılan madeni askılar, bağlar, kolonlar, kuşaklar, bantlar ve şeritler. Araç tekerlekleri için metal takozlar. Taşıtlar için metalden mamul profil çıtalar (dekorasyon amaçlı). "40: Adi metallerin işleme hizmetleri. Malzemelerin montajı (üçüncü şahıslar adına) hizmetleri.

Dava konusu marka başvurusu ile davacı yanın önceki tarihli markaları Kurum tarafından benzer olarak görülmüş ve bu benzerlik neticesinde dava konusu başvuru kapsamından, davacı markaları kapsamında yer alan mal ve hizmetler ile aynı ya da benzer oldukları kanaat getirilen birçok mal ve hizmetin çıkartıldığı, başvuru kapsamında sadece yukarıda belirtilen 06. Sınıf bir kısım mallar ile 40. Sınıftaki bir kısım hizmetlerin kaldığı görülmüştür. İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak olan 2001/08906, 2009/00461, 2009/19124, 2011/75794, 2011/75795, 2019/120658, 2020/129501, 2020/129504, 2020/163389, 2020/163548, 2020/77300 sayılı davacı markalarının kapsamında ise 01 / 02 / 03 / 04 / 05 / 06 / 07 / 08 / 09 / 10 / 11 / 12 / 13 / 14 / 15 / 16 / 17 / 18 / 19 / 20 / 21 / 22 / 23 / 24 / 25 / 26 / 27 / 28 / 29 / 30 / 31 / 32 / 33 / 34 / 35 / 36 / 37 / 38 / 39 / 40 / 41 / 42 / 43 / 44 / 45. sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı görülmüştür. Dava konusu markada yer alan 06. Sınıf mallar, esasen davacı yanın 2019/120658 sayılı markası kapsamında 35.05 alt grubunda 06. Sınıf malların satışına özgülenmiş satış hizmetleri ile benzerdir. Zira her ne kadar davacı markaları kapsamında kullanımı ispatlanan emtialar doğrudan mal grubuna ait emtialar ise de uygulamada da kabul gördüğü ve kabul edildiği üzere, mal üreten işletmenin karineten üreteceği malı da ticari mevkie çıkartmak suretiyle fiziki olarak veyahut e-ticaret siteleri üzerinden/online satış yöntemi ile satış işlemine konu edeceği kabul edilmektedir. Bu halde bir ürünün marka sahibinin ürün satışı ile bu ürünle ilgili olarak mağazacılık hizmeti sunan kişiler, arzlarını aynı satış yerlerinde gerçekleştirmektedir. Aynı ürüne ilişkin olarak, ürün ve ürünün satışının gerçekleştiği hizmet arasındaki yakın bağlantı, bunların tamamlayıcı mal/hizmet olduğunu göstermektedir. Zira mağazacılık hizmeti, esasen markalı ürünlerin varlığı hâlinde söz konusudur. Bu itibarla her ne kadar ürün ile ürünün satış hizmeti aynı amaca hizmet etmese, aynı türde olmasa da bunlar tamamlayıcı oldukları için aralarında karıştırılma ihtimalinin bulunduğu kabul edilir. Bu husus özellikle ticaret markasının kapsadığı ürünlerin, satış mağazalarında satılan ürünlerle ayniyet/benzerlik gösterdiği durumlarda söz konusu olur. Kişilerin markaların aynı kişiye ait olduklarını düşünmesi ise markanın menşei gösterme fonksiyonun zedelenmesine ve karıştırma ihtimaline yol açar. Bununla birlikte dava konusu marka kapsamında 40. Sınıfta kalan “Adi metallerin işleme hizmetleri. “ ile davacı markasındaki “Değerli metallerin işlenmesi hizmetleri” doğrudan bezer nitelikte hizmetler olmayıp adi metallerin işlenmesi demir, çelik, bakır, alüminyum gibi kıymetsiz, sanayi tipi metallerin dövülmesi, kesilmesi, eritilmesi, şekillendirilmesi hizmetler olup genellikle inşaat, makine, otomotiv, üretim sanayi gibi sektörlere yönelikken değerli metallerin işlenmesi hizmetleri ise altın, gümüş, platin vb. kıymetli ve lüks segmentteki metallerin işlenmesini kapsayan daha çok takı, mücevherat, saat, lüks tüketim ürünleri sektörüne yönelik hizmetler olup her iki hizmet de temelinde “metal işleme” faaliyeti taşısa da, kullanım amacı, nihai ürün tipi ve hedef sektör bakımından farklılık taşımaktadırlar. Dava konusu markadaki 40. Sınıf hizmetler ise, davacı markalarındaki mal ve hizmetlerden farklılaşan nitelikteki “servis hizmetleri” olup diğer sınıflarda yer alan hizmetlerden farklı ihtiyaçlara yönelik, farklı kaynaklarca sunulan, sunum biçim ve pazarlama biçimleri farklı hizmetlerdir.

Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi

Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, dava konusu marka kapsamında yer alan ve benzerliği tespit olunan 06. Sınıf mallar ve bu malların satışına yönelik satış hizmetlerinin genel anlamda inşaat malzemeleri (örneğin hasırlar, çubuklar, saclar), sabitleme ve bağlantı elemanları (vida, cıvata, zincir vs.), endüstriyel taşıma/borulama malzemeleri (metal borular, vanalar, manşonlar), yönlendirme ve işaretleme donanımları (tabelalar, plakalar), demiryolu ve denizcilik aksamları (raylar, şamandıralar, çapa demirleri) gibi doğrudan teknik bilgiyle satın alan, kullanımı bir uzmanlık veya mesleki bilgi gerektiren ürün ve hizmetler oldukları, bu hizmetlerin ilgili tüketicilerinin yüksek teknik bilgiye sahip olduğu kabul edilen endüstriyel müşteri grubunda yer alan kimselerden oluştuğunun kabulü gerekeceği, bu nitelikte dikkatli ve seçicilik özelliği bulunan kişilerin anılan mal ve hizmetlerden yararlanırken daha dikkatli ve özenli hareket edecek olduğu değerlendirilmiştir. Ancak tüketici grubunun niteliğinin ortalamanın daha üstünde olması hiçbir hal ve koşulda işaretler arasında bir yanılgı yaşamayacakları değerlendirilmiştir.

Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme

İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.

Dava konusu başvurunun "... grubu" şeklinde birden fazla unsurdan oluşan bir bileşke marka olduğu, markanın üst kısmında “D” harfi görselinin stilize bir biçimde yazıldığı, hemen altında “...” ayırt edici sözcük unsuruna yer verildiği, en alt kısımda ise ticaret hayatında jenerik nitelikte kullanımı bulunan “grup” kelimesinin “grubu” şeklindeki çekimlenmiş haline yer verildiği, marka bütününe mavi rengin tonlarının hakim olduğu, “...” kelimesinin “...” kelimesin “-lar” çoğul ekinin eklenmesi ile oluşturulmuş Türkçe somut anlamlı bir ibare olduğu, markanın asli unsurunun münhasıran "..." ibaresi olduğu değerlendirilmiştir.

Davacı yanın, dava konusu başvuru kapsamında kalan emtialar yönünden dava konusu marka ile aynı ya da benzer mal ve hizmetleri içerdiği tespit olunan tek markası 2019/120658 ve "... değer bilir değer katar" ibareli marka olup anılan, markanın da mavi zemin üzerine “...” kelimesinin konumlandırıldığı ve yine bu kelimenin hemen üstüne mat sarı renkte kavisli bir çizgiye yer verilerek temsili bir güneş doğuşunun imgelendiği, tüm bu unsurların mavi tonda bir zemin üzerinde yer aldığı, markanın alt kısmında ise “değer bilir değer katar” şeklinde tali nitelikte algı yaratır bir slogana yer verildiği, marka bütününde markasal algı yaratır ilk unsurun “...” kelimesi olduğu değerlendirilmiştir.

Bu bağlamda tespiti gereken husus, davacı yanın önceki tarihli söz konusu markaları ile dava konusu marka arasında, YİDK kararı sonrasında inceleme konusu olan ve benzerliği tespit olunan mal ve hizmetler yönünden ilgili tüketici nezdinde karıştırılma ihtimaline yol açacak düzeyde bir benzerliğin bulunup bulunmadığıdır.

İltibas ihtimalinin varlığı için önemli olan, önceki markanın, sonraki marka içerisindeki kullanımında bağımsız ayırt edici karakterini koruyup korumadığıdır.

Dava konusu "... grubu" markası ile davacı yanın "... değer bilir değer katar" markası görsel anlamda karşılaştırıldıklarında, birbirlerinden salt şekli unsurları ve marka içerisindeki ilave ibarelerin varlığından kaynaklı farklılaşan görsel kimlikler taşıdıkları, bununla birlikte markaların hakim sözcük unsurları olan “...” ve “...” kelimelerinin ortak kelime kökünü (...) işaret eden ibareler olduğu, bu nedenle ortak kelimeden türetilmiş bu sözcüklerin varlığının işaretler arasında salt sözcük unsurları açısından ortalama düzeyde bir benzerlik yarattığı, yine her iki taraf markasında da ortak kökenli sözcük unsurunun kullanılması nedeniyle “doğ-an” ve “doğ-an-lar” olarak telaffuz edilecek esas unsurlardan kaynaklı bu defa işitsel ve kavramsal açıdan daha yüksek bir benzerlik halinin mevcut olacağı değerlendirilmiştir. Her ne kadar “...” kelimesi dilimizde yaygın bir şekilde kullanımı bulunan bir erkek ismi / soyismi hem de yırtıcı bir kuş türünün adı olmasından kaynaklı ayırt ediciliği yaratım nitelikteki sözcükler kadar yüksek değil ise de bu tür ibarelerin mal ve hizmet sektöründeki herhangi bir emtia ile doğrudan ilişkilendirilebilir olmadıkları sürece ayırt edici vasfı bulunan ibareler oldukları noktasında bir tereddüt yoktur. Bu tür kelimelerin kullanılması suretiyle yaratılan markaların, bütünsel anlamda tüketicide bıraktıkları algı farklılaşmadıkları sürece, sonraki marka ile önceki marka arasında aynı ya da benzer mal ve hizmetlerde karıştırılma ihtimali şüphesiz doğacaktır. Bu bağlamda bu tür işaretler açısından “önce gelen alır ve korur” yorumunun yapılması doğru olacaktır.

Bu nedenle “...” ibaresinin ticaret hayatında çok sayıda işletme tarafından kullanılması veyahut tarafların ortak soyismi olması, anılan ibarenin benzerliği tespit olunan emtialar bakımından ayırt edici vasfını tartışılır hale getirmeyecek olup ilgili emtialarda bu ibareyi taşıyan markalar ile karşı karşıya kalan tüketiciler açısından mevcut düzeydeki benzerliğin işaretlerin kaynakları noktasında yanılgı oluşturma ihtimali kuvvetle muhtemeldir.

Nitekim karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus ilgili tüketicinin algısı olup tüketicinin daha önce satın aldığı bir mal veya hizmetin göz ve kulağında kalan izine, hatırlayabildiği kadar hafızasında kalan özelliklerine dayanarak, sonraki aynı veya benzer mal/hizmetten yararlanmak isterken önceki markanın kendisinde yarattığı garanti fonksiyonundan yararlanmayı düşünerek hareket edeceği, dolayısıyla önceki markanın zihninde bıraktığı algıyı uyarabilecek düzeyde benzer sonraki bir marka ile karşı karşıya kalan tüketicinin, sonraki markayı da bu güven duygusuna dayanarak tercih etme eğilimi ile hareket edebileceği düşünülmüştür. Bu halde tüketicinin söz gelimi 06. Sınıf kapsamında kalan emtiaların satışı gerçekleştiren bir işletme adı, bir internet sitesi olarak “...” markasını bildiği bir durumda, “...” şeklindeki markayı, 06. Sınıf emtiaların üzerinde gözlemlediği bir durumda, bu ürünleri, önceden beri aynı ürünlerin satışını yapıyor olarak bildiği işletmenin kendi markasını taşıyan ürünler olarak yorumlaması ihtimal dahilinde olacaktır. Kaldı ki markalarda benzer şekilde mavi rengin farklı tonlarının kullanılmış olunması da bu algıyı pekiştirebilecektir.

Nihayetinde; davalı Kurum tarafından da taraf markaları arasında iltibas ihtimaline yol açacak bir benzerlik halinin birden fazla mal ve hizmet sınıfı yönünden kabul edildiği, başvuruda kalan 06. Sınıf mallar ile davacı yanın markası kapsamında aynı malların satışı hizmetleri yönünden de tüketicinin işaretler arasında bu yönde bir ilişki kuracağının kabulü gerekeceği, tüketici grubunun niteliğinin yükselmesinin bu ihtimali tamamen ortadan kaldırmayacağı, zira işaretlerin bütünsel algılarında farklılık oluşturmaya yeter ilave ek ayırt edici unsurların yer almadığı, nihai olarak işaretler arasında 06. sınıf emtialar yönünden de iltibas riskinin ortaya çıkabileceği kanaatine varılmıştır.

2. SMK 6/5 UYARINCA TANINMIŞLIK HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME

6769 s. SMK 6/5 maddesinin uygulanabilmesi için bir markanın tanınmışlığının tek başına yeterli olmadığı, dava konusu edilen markanın ayırt edicilik karakterini zedelemesi, tanınmış markanın itibarına zarar vermesi veya tanınmışlığından haksız yarar sağlanması ihtimallerinden birinin gerçekleşmesi gereklidir.

Somut uyuşmazlığa dönüldüğünde ise, davacı yanın ne işlem ne de dava dosyasına tanınmışlık iddialarını somutlaştırmaya yönelik belgelere yer vermediği, yalnızca bir kısım ekran görüntüsünden ibaret delili, ticaret odasından alınma belgeleri dosyaya sunduğu, bu kapsamındaki delillerden davacı markalarının hangi mal ve hizmetler yönünden tanınırlık iddiasında bulunduğu noktasında bir değerlendirme yapılmasının dahi mümkün olmayacağı, nihai olarak SMK m.6/5 kapsamına aranılan koşulların meydana geleceği yönünde bir kanaate varılmamıştır.

3. SMK 6/6 KAPSAMINDA YAPILAN DEĞERLENDİRME

6769 s. SMK’nin 6/6 maddesi “Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir” şeklindedir.

Davacı yanın ticaret unvanı da, esasen tescilli markaları ile birebir aynı esas unsuru, ayırt edici unsur olarak ihtiva etmekte olup davacı yanın markaları 1-45 mal ve hizmet sınıfının tamamında tescilli olarak davacı markalarına tescil ile korunan geniş bir korumayı hali hazırda sağlamaktadır. Kaldı ki davacı yanın, ticaret unvanının var olması tek başına koruma kapsamının belirlenmesi açısından yeterli olmayıp unvanın tescili kapsamındaki faaliyet konularında markasal algı yaratacak şekilde kullanılması da şarttır. Bu kullanım “mal” grubu için fiilen ürünün kendisi üzerinde bir kullanım olarak aranmaktayken, “hizmet” sektörü açısından ise unvanın ilgili hizmet sektöründeki aktif kullanımı da yeterli görülmektedir. Lakin dosya kapsamında bu çerçevede değerlendirilebilecek hiçbir değil bulunmadığından, davacı yanın SMK m. 6/6 kapsamında ticaret unvanının markasal algı yaratır nitelikte kullanımından kaynaklı üstün bir korumadan yararlanamayacak olduğu kanaatine varılmıştır.

4. KÖTÜ NİYET HUSUSUNDA (SMK 6/9) YAPILAN DEĞERLENDİRME

Somut olayda, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakta ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, SMK 6/9 şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.

5. HÜKÜMSÜZLÜK TALEBİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME

Yukarıda açıklanan gerekçelerle SMK 25 yollaması ile SMK 6/1 maddesi kapsamında hükümsüzlük koşullarının da oluştuğu anlaşılmış, dava konusu edilen ...sayılı markanın 06. Sınıf mallar bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının kısmen yerinde olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının kısmen oluştuğu kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

1-Davanın kısmen KABULÜNE

2-TÜRK PATENT YİDK'nun 2024-M-5395 sayılı kararının 06. Sınıf mallar bakımından İPTALİNE,

3-Dava konusu edilen 2021/123030 sayılı markanın 06. Sınıf bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,

4-Fazlaya dair istemlerin reddine,

5-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye karar harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

6-Kabul edilen kısım yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 55.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

7-Reddedilen kısım yönünden davalılar kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 55.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

8-Kabul oranının takdiren davacı lehine 3/4 olarak belirlenmesine, davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 15.101,00 TL yargılama giderinden payına düşen 11.325,75 TL’nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına,

9--Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde...Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/12/2025

Davacı Masraf Dökümü: İlk Masraf 916,00.-TL Posta Masrafı 185,00.-TL Bilirkişi Ücreti 14.000,00.-TL Toplam 15.101,00.-TL

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2024/271, K. 2025/452, T. 02.12.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2024-271-e-2025-452-k-ffbf61c523b5