İlk Derece Mahkemesi 2025/182 E. 2025/274 K.

T.C. İSTANBUL 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/182 KARAR NO : 2025/274

DAVA : Marka (Maddi Tazminat İstemli) DAVA TARİHİ : 21/12/2015 KARAR TARİHİ : 18/11/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikri Haklara - Eser Sahipliğine Dayalı Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti Ref ve Men'i, Maddi ve Manevi Tazminat İstemli davanın yapılan açık yargılamasının sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava Dilekçesi: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in moda ve tasarım sektöründe özellikle tasarladığı orijinal ayakkabı modelleri ile dünyaca tanınan bir tasarımcı olduğunu, kırmızı tabanları ile bilinen ayakkabı tasarımlarının moda dünyasının en ünlü simgelerinden biri haline geldiğini, diğer müvekkili olan ... unvanlı şirketin, müvekkili ... tarafından tasarlanan ürünlerin üretim, dünya çapında satış ve piyasaya arzını gerçekleştirerek dünyanın en tanınmış lüks ürünler ürüten ve ticaretini yapan şirketler arasında yer aldığını, müvekkilinin tasarladığı tüm ayakkabılarda kırmızı taban kullandığını, ...'ın dünya çapında tanınmışlık ve ayırt edicilik kazandığını ve müvekkilinin imzası haline geldiğini, müvekkilinin satışa sunulan tüm ürünlerinde kırmızı tabanın yanı sıra her ürün için yeni ve özgün modeller tasarlandığını, müvekkili ... tarafından 2009-2015 yılları arasında tasarlanlan ayakkabı modelleri ve aynı yıllarda diğer davacı ... tarafından ... ana markası ve "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "..." ticari isimleri ile birlikte üretim, dünya çapında satış ve piyasaya arzına başlandığını, müvekkili ... tarafından tasarlanan ayakkabıların/moda tasarımlarının FSEK madde 1/B ve madde 4 uyarınca sahibinin hususiyetini taşıyan, estetik değere sahip güzel sanat eseri olduğunu, davacılar tarafından davalı şirkete karşı açılan ... 4.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunda "... tasarımlı ayakkabıların sektörde ayırt edici niteliğe sahip olduğunun ve kırmızı taban algısının yerleştirilmesi etkisiyle sahibinin hususiyetini taşıdığının, FSEK kapsamında eser niteliğinde olduğunun, tasarımların Zorlu (davalı şirket) tarafından taklit edildiğinin..." tespit edildiğini, ayrıca ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 16 Ekim 2014 tarihli kararında da, "Davacı ... tarafından tasarlanan ... ve ... modellerinin yeni, orijinal ve özgün bir karaktere sahip eser niteliğine haiz olduklarının ve fikri haklar korumasından faydalandıklarına" karar verildiğini, dava konusunu teşkil eden "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "...", "..." modellerinin tasarımlarının da eser niteliğine haiz olup FSEK 8.maddesi gereği bu eserler üzerindeki tüm mali ve manevi hakların eserleri meydana getiren/eserlerin yaratıcısı olan davacı ...'e ait olduğunu, davalı şirketin davacılar tarafından büyük emek ve yatırımlar yapılarak hazırlanan, tüm dünya ülkelerinde piyasaya sunulduktan sonra üne ve başarıya kavuşan eser niteliğine haiz ürün ve modellerinden/tasarımlarını aynen taklit edilmek sureti ile iltibas yaratılarak ".." markası ile üretilen ürünleri ..., ..., ... mağazaları başta olmak üzere bir çok mağazasında satışa sunduğunu ve haksız kazanç elde ettiğini, davacıya ait eser niteliğine haiz olan tasarımları üzerindeki eserden faydalanma haklarına tecavüz ettiği ve dolayısı ile davacı şirketin markasına ve ürünlerinin ticari imajına tecavüzde bulunduğunu, haksız rekabet yarattığını, davacılara ait 5846 sayılı FSEK kapsamında eser niteliğine haiz moda/ayakkabı tasarımlarının başlıca hususiyetlerinin davalı tarafından birebir taklit edilmek suretiyle "..." markası altında üretilen ürünlerde/ayakkabılarda kullanıldığı, böylece davalıların ihtihal teşkil eden bu eylemlerinin 5846 sayılı FSEK kapsamında işleme hakkı, çoğaltma ve yayma hakkı, eserin umuma arzı hakkı, eser sahibi olarak tanıtılma hakkı, eserde değişiklik yapılmasını önleme hakkı şeklinde sayılan fikri haklarına tecavüz teşkil ettiğini ve dolayısıyla TTK'nun 54 ve 55.maddeleri uyarınca haksız rekabet yarattığından bahisle, davanın niteliği gereği davacıların ağır zararı söz konusu olacağından 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 77. maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunumun 61. maddesi ve HMK 389., 390. ve 391. maddeleri doğrultusunda davacı ... tarafından tasarlanan ve diğer davacı ... tarafından ... ana markası altında “...”, “...”, “...”, “...”, “...”, “...”, “...”, “....”, “...” ticari isimleri ile birlikte üretim, dağıtım ve pazarlaması yapılan eser niteliğine haiz tasarımların haksız ve izinsiz olarak aynen kopyalanarak taklit edilmesi suretiyle davalı tarafından "..." markası altında üretilen ayakkabıların satışa sunulmasının önlenmesi ile bu tasarımları ihtiva eden ürünler ile tabela, katalog, broşür ve sair tanıtma vasıtalarının davalılara ait bilcümle imalat mahalleri, depoları, işyerleri, satış mağazalarından ve ürünlerin bulundukları her yerden toplanarak bir yedd-i emine teslimini mümkün kılacak şekilde bir ihtiyat-i tedbir kararı verilmesini, davacı ... tarafından tasarlanan ve diğer davacı ... tarafından “...”, “...", “...., “...”, “...”, “...", “...”, “...", “..." ticari isimleri altında üretim ve pazarlaması yapılan eser niteliğine haiz olan moda/ayakkabı tasarımlarının davacılarla özdeşleşen kırmızı tabanlar da dahil olmak üzere, tasarım, model, renk, biçim, ebat, aksesuar vb. başlıca tüm karakteristik özellikleri ve tüm hususiyetleri bakımından davalı şirket tarafından “...” markası altında üretilen ürünlerde taklit-kopya edilmek suretiyle aynen kullanılması nedeni ile davalı şirket fiillerinin ayrı ayrı haksız olduğunun, haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, davacıların eser niteliğine haiz tasarımları üzerindeki Fikri Haklarına karşı yapılan tecavüzlerin ve haksız rekabet yaratan eylemlerinin Ref ve Men'ine, davalı şirket tarafından "..." markası altında üretilen ürünlerin imalatının veya satışa arz etmelerinin, ihracatlarının, ithalatlarının ve her türlü kullanımlarının önlenmesine, söz konusu ürünlerin bulundukları yerlerden toplatılmasına, elkonulmasına ve imhasına, müvekkillerinin haksız rekabet sonucu meydana gelen zararları nedeni ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 1.000,00 TL maddi tazminat, 15.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren banlakların uyguladığı en yüksek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline verilen kararın ülke genelinde yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde bir defaya mahsus olarak ilanına karar verilmesini talep ve dava ettiği, 30.05.2019 kayıt tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini arttırarak müvekkili lehine 30.000,00 TL maddi taziminata karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Cevap Dilekçesi: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davaya konu ayakkabı modelleri eser niteliğinde olmadığı için FSEK e göre koruma talep edilemeyeceğini, tescilsiz olduklarını, davacı taleplerinin genel hükümlere göre haksız rekabet çerçevesinde değerlendirilebileceğini, bu hususun Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev alınına girdiğini, bu nedenle görev itirazında bulunduklarını ayrıca bu kapsamda da TTK'nın 60.maddesine göre davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacıların Türk vatandışı olmadığını, Türkiye'de ikametlerinin bulunmadığını bu nedenle davacıların Türkiye'de dava açamayacaklarını, tespite konu ürünlerin uzun zamandır piyasada mevcut olan yenilik vasfı bulunmayan ürünler olduğunu, hali hazırda pazarlarda bile satıldığını davacıların yenilik unsuru taşımayan bu modelleri sahiplenmeye çalıştığını, taleplerin ayrı ayrı davalara konu edilmesi ve her talep için ayrı ayrı harç yatırılması gerektiğini, davacının taleplerine yönelik olarak yapılan tespitin usulsüz olduğunu, davacılardan ... 'ın davaya konu ayakkabı modelleri ile ilgisi olmadığını, bu davacı açısından sıfat yokluğu nedeni ile davanın reddinin gerektiğini, davacının hak iddia ettiği ayakkabı modellerinin eser niteliğinde olamayacağının ... 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas-... karar sayılı kararı ile hüküm altına alındığını, davacının dünyada ya da Türkiyede tescil ettirdiği "kırmızı taban" renk markasının bulunmadığını, ayrıca kırmızı taban uygulamasının münhasıran davacıya ait olmadığını ve davacıdan önce de sektörde yaygın olarak kullanıldığını, renge dayanılarak 556 Sayılı KHK'ya göre koruma talep edilmesinin hukuka uygun olmadığını, davacının hak sahipliği iddasının bir çok ülkede dava konusu olduğunu ve iddialarının kabul edilmediğini, tek bir rengin hiçbir modacının tekeline bırakılamayacağı gerekçesi ile davacı aleyhine verilmiş mahkeme kararları olduğunu, alınan bilirkişi raporunun hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bilirkişi raporunda dava konusu ayakkabı modellerinin hem eser olduğu, hem de endüstriyel tasarım olduğunun belirtildiğini ancak eser ve endüstriyel tasarımın birbirinden farklı kavramlar olduğunu ve koruma yöntemlerinin de farklı olduğunu, davacı ürünlerinin sanat eseri olmayacağının açık olduğunu, endüstriyel tasarım olarak kabul edildiğinde ise Türkiye'de tescil edilmediği için koruma talebinde bulunulamayacağını, bilirkişi raporunun hiçbir objektif kritere dayanmadığını, ve davacı tarafın oluşturduğu etkiye dayalı olarak düzenlendiğini, müvekkili şirketin 1964 yılından beri İstanbul İli'nde ayakkabı tasarım ve üretimi ile iştigal ettiğini, yurt içinde ve yurt dışında bir çok saygın mağazada ürettiği ayakkabıları tüketiciye sunduğunu, her sezon 500 model ile tüketicinin karşısına çıktığını, müvekkilinin ürettiği 500 model arasında birkaç modelin benzerlik göstermesinin kaçınılmaz olduğunu, müvekkilin ürünlerinin sektörün en iyi ürünleri olarak yüksek kalite standardında olduğundan bahisle davacı tarafın maddi-manevi zarar ve taminata ilişkin taleplerinin haksız olduğunu, her iki davacının da maddi bir zararının olmadığını, maddi zarara yönelik dayanak gösterilmediğini bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. İkinci Cevap Dilekçesi: Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; Cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir. Islah Dilekçesi: Davacı vekili 30.05.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile, maddi tazminat taleplerini arttırarak 30.000,00 TL maddi taziminata karar verilmesini talep etmiştir. Deliller: Bilirkişi Raporları: Dosyada bildirilen tüm deliller usulüne uygun olarak toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılarak kök ve ek raporlar alınmıştır. Davacının dayandığı ayakkabı modellerinin davacıya özgü modeller olup olmadığı, bu modellerin FSEK anlamında eser niteliği taşıyıp taşımadığı, eğer eser niteliği taşıyor ise ne şekilde sahibinin hususiyetini içerdiği, bu modellerin Türkiye'de ve dünyada ilk kez davacı tarafından mı yoksa başkaları tarafından mı piyasaya sunulduğu, davacının dayandığı modeller ile davalı tarafa ait olduğu iddia edilen modellerin birebir aynı olup olmadığı, eğer bu modeller birebir aynı değil ise, dava konusu ayakkabı modelleri nedeniyle, davacının dayandığı modeller ile davalı tarafa ait olduğu iddia edilen modellerin hedef tüketici kitlesi tarafından karıştırılıp karıştırılmayacağı, aralarında belirgin bir benzerliğin bulunup bulunmadığı, ayakkabılarda kırmızı taban kullanılmasının, davacıya özgü bir tasarım olup olmadığı, eğer böyle ise bunun ne şekilde tespit edilebildiği, kırmızı tabanlı ayakkabı modellerinin, davacıdan önce başkaları tarafından da kullanılıp kullanılmadığı hususlarında düzenlenen 11.02.2016 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"...Dava konusu ... marka "..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..." model ve tasarımların yeni ve özgün olduğu, ... tasarımlarının FSEK kapsamında sanat eseri olduğu, ... tarafından üretilen ... marka 8 model ayakkabının,... tasarımı "..., ...,...., ...., ..., ...,..., ..., ..." model ve tasarımları ile aynı olduğu..." görüş ve kanaatinin bildirildiği, 21.07.2017 tarihli bilirkişi heyeti raporunda ise özetle;" TTK madde 54. 55/l/a/4 çerçevesinde davalı ...A.Ş.'nin fiilinin davacı ...’in " ...", "...”, “...”, "...", "...", “...", “...”, “...", “..." isimli ayakkabı ürünleri ile aynılık-benzerlik taşımak sureti ile haksız rekabete yol açtığı..." kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır. Tarafların bilirkişi raporlarına karşı beyan ve itirazları ile bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler nazara alınarak oluşturulan bilirkişi heyetinden alınan 19.06.2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...davaya konu davacı ayakkabılarının FSEK anlamında eser vasfına haiz olmadığı, TTK'nın haksız rekabet hükümleri çerçevesinde korunabileceği, davacının ürünleri ile davalının ürünleri arasındaki birebir benzerlikler iltibas yaratmakta olduğundan ve ayrıca davacı ürünleri Türkiye'de satılmakta olan ürünler olduklarından davalının davacının ürünlerine benzer ürünleri piyasaya arzı haksız rekabet teşkilettiği, dosya kapsamında zarar miktarı net tespit edilemediğinden BK.nun 50 ve 51. maddelerinde yer alan ilkeler uyarınca uygun bir tazminatın takdir edilmesinin gerektiği, bu çerçevede somut olaydaki ihlalin yoğunluğu, miktarı göz önüne alındığında maddi tazminatın ortalama 30.000-TL olabileceği, iltibasa mahal verecek şekilde davacı tasarımlarına benzer tasarımları kullanmanın, satışa arz etmenin basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırılık teşkil edeceği..." kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce verilen ilk karar: Mahkememiz 30/05/2019 karar tarihli ...Esas- ...Karar sayılı kararı ile "davalının "..." markası adı altında satışa sunduğu ürünlerin davacıya ait "... modelleri ile birebir aynı nitelikte olması sebebiyle bu kullanımların haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, men'ine ve ref'ine, davacının davaya konu modellerin Fsek kapsamında eser niteliğinin ve esere tecavüzün tespiti, men'i ve ref'i taleplerinin reddi ile davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile 1.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ve davacının manevi tazminat talebinin kabulü ile 15.000,00 TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiştir. İstinaf ilamı: İstanbul BAM 44. Hukuk Daire'sinin 19/09/2024 Tarih, ...Esas- ...Karar sayılı ilamı ile "Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine" dair karar verildiği anlaşılmıştır. Bozma ilamı: Tarafların temyiz başvuruları üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 07/07/2025 Tarih, ... Esas ... Karar numaralı Yargıtay ilamı ile " Davaya konu tescilsiz tasarıma konu ayakkabıların davacı şirketle özdeşleşecek bir ürün haline gelerek, işletmesel kökene işaret eden bir ayırt edici işaret haline dönüşüp dönüşmediği tartışılmaksızın, dönüşmüş olsa bile davalı tarafın üretmiş olduğu ayakkabılarda, davacının kullandığı “...” markasından oldukça farklı ‘’...’’ ibaresini kullanılmak suretiyle her iki tarafa ait ürünler arasında işletmesel köken itibariyle karıştırılma (iltibas) ihtimalini önleyecek tedbirleri aldığı dikkate alınmaksızın somut olayda haksız rekabetin oluştuğunun kabulü doğru olmamış ve hükmün bu nedenle mümeyyiz davalı yararına bozulmasını ve davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak kaldırılmasına" denilerek hükmün bozulduğu ve dosyanın mahkememizin 2025/182 E. Sayılı sırasına kayıt edilerek 18/11/2025 tarihli duruşması sırasında bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur. Dava ve uyuşmazlık: Fikri Haklara - Eser Sahipliğine Dayalı Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti Ref ve Men'i, Maddi ve Manevi Tazminat talebine ilişkindir. Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında, mahkememizin 2017/257 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği, istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ...Esas...Karar sayılı ilamı ile hükmün bozulmasına karar verildiği, bozma ilamında da belirtildiği üzere davacı adına tescilsiz tasarımın davacı şirket ile özdeşleşecek bir ürün haline gelip gelmediği, tasarımda kullanılan unsurların işletmesel kökene işaret eden bir işarete dönüşüp dönüşmediği, işarete dönüşmüş olsa bile davalı tarafın ürettiği ürünlerin davacının kullandığı markadan oldukça farklı bir ibare ile piyasaya sunulduğu, bu haliyle davacının tescilsiz tasarımı ile davalının eylemleri arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı, davalı eylemlerinin haksız rekabet ve FSEK den kaynaklanan haklara ihlal niteliğinde olmadığı, bu hususun yargıtay kararında da belirtildiği anlaşılmakla davanın tümden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan, daha önce ödenen 273,24 TL peşin harcın düşümü ile kalan 342,16 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen haksız rekabetin tespiti, men'i ve ref'i talepleri yönünden AAÜT'ne göre tespit olunan 55.000,00TL'nin davacılardan alınarak davalıya ödenmesine, 5-Davalı yargılamada kendini vekil ile temsil ettirdiğinden reddolunan FSEK kapsamında esere tecavüzün tespiti, men'i, ref'i talepleri yönünden AAÜT'ne göre tespit olunan 55.000,00 TL'nin davacılardan alınarak davalıya ödenmesine, 6-Davalı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden AAÜT'ne göre tespit olunan 1.000,00 TL'nin davacılardan alınarak davalıya ödenmesine, 7-Davalı yargılamada kendini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden AAÜT'ne göre tespit olunan 15.000,00 TL'nin davacılardan alınarak davalıya ödenmesine, 8-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.18/11/2025

Katip ... ¸

Hakim ... ¸