İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2025/158 E. 2025/504 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2025/158
- Karar No
- 2025/504
- Karar Tarihi
T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/158 Esas - 2025/504 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/158 KARAR NO : 2025/504
DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali. DAVA TARİHİ : 17/04/2025 KARAR TARİHİ : 30/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/01/2026
TALEP: Davacı vekili 17/04/2025 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu (...) nezdinde 2023/057393 sayılı "social plate" ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvurunun ... Resmi Markalar Bülteni'nde yayınlanması üzerine, davalı şirketin 2017/102095, 2019/118573, 2019/64166, 2019/64171 sayılı "social lounge", "social chocolate", "social bakery", "social lounge" ibareli markalarını gerekçe göstererek yaptığı itirazın kabulüne karar verilerek başvurunun reddedildiğini, bu ret kararına karşı müvekkilinin yeniden inceleme taleplerinin ...'in ... sayılı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ile nihai olarak reddedildiğini, söz konusu kararın haksız ve hukuka aykırı bir işlem olduğunu, zira; taraf markalarının bütün olarak benzer olmadıklarını, markaların renk, yazı şekli, tertip tarzı, figüratif özellikleri gibi birçok husus itibariyle farklı olduklarını, "SOCIAL" kelimesinin Türkçe karşılığının "sosyal" anlamına gelen İngilizce bir kelime olup, ayırt edici olmaktan uzak, evrensel, tek başına marka değerinin olmadığı bir kelime olduğunu, Kurum nezdinde 43. sınıf hizmetlerde bu ibarenin çok sayıda hak sahibi adına tescilli olduğunu, zayıf markaların daha dar yorumlanması gerektiğini, bu nedenle markalardaki iltibas değerlendirmesinin esas ayırt edici unsurlar olan ‘Plate’ ve ‘Lounge’ ibareleri üzerinden yapılması gerektiğini, EUIPO da R 1084/2018- 2 numaralı kararı ile “SOCIAL CAFE” vs “SOCIAL CLUB” uyuşmazlığında "SOCIAL” kelimesi sosyal etkileşim, sosyalleşme ile ilgili genel anlamda kullanıldığından ayırt edici gücünün düşük olduğunun tespit edildiğini, WIPO da MM/US/2020/5002421 dava numaralı dosyada “SOCIAL" kelimesini pazarlama, iletişim, sosyal medya hizmetlerinde sık kullanılan bir kelime olduğunu belirterek zayıf ayırt edici kabul edildiğini ileri sürerek, YİDK'in ... sayılı kararının iptaline ve müvekkili marka tescil başvurusunun tescil işlemlerinin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Bütüncül olarak yapılan değerlendirme sonucu başvuruya konu marka ile redde mesnet markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunduğu ve bütünsel olarak bıraktığı izlenim itibariyle markaların karıştırılma olasılığı bulunduğu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle: Kurum tarafından verilen kararın isabetli olduğunu, markaların davacı tarafın marka başvurusunda yer alan "Social Plate" ibaresi, müvekkilin uzun süredir yeme-içme sektöründe tescilli ve fiili olarak kullandığı markalar ile benzerlik arz etmekte ve aynı sektörde faaliyet gösterilmesi nedeniyle hedef tüketici kitlesi nezdinde ekonomik bağlantı izlenimi yaratma riski taşıdığını, dava konusu markanın sonuna eklenen "plate" kelimesi, "social" kelimesini yalnızca nitelemekte olup markanın ayırt edici gücünü ve algısını değiştirmediğini, ibarenin tescil edilmesi halinde, ortalama bir tüketicinin nezdinde müvekkil şirketin yeni bir restoran veya benzeri bir işletme açtığı yönünde yanlış bir algı oluşacağını, "plate" kelimesi Türkçede "tabak" anlamına geldiğini, SOCIAL PLATE” markası ile redde mesnet “SOCIAL LOUNGE”, “SOCIAL CHOCOLATE” ve “SOCIAL BAKERY” markaları arasında, “social” ibaresinin ortak kullanımı nedeniyle güçlü bir benzerlik bulunduğunu, markalarda yer alan “plate”, “lounge”, “chocolate” ve “bakery” kelimeleri tanımlayıcı nitelikte olup, markalara ayırt edicilik katmadığını, daha evvel de "be social cofee, social bufe, social kids cafe, socialplus" ibareleri bakımından yine müvekkil şirket tarafından yapılan itirazlar neticesinde verilen ret kararlarının bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1'e dayalı taraf markalarının benzemediği iddiası temelinde; davacı başvurusu olan 2023/057393 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... YİDK tarafından alınan ... sayılı kararın iptali istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirketin 2023/057393 başvuru sayılı markası ile davalı şirketin itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, ...'in ... sayılı YİDK kararının iptalinin gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen YİDK kararının davacıya 17/02/2025 tarihinde tebliğ edildiği, 17/04/2025 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.
İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ 2023/057393 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; dava konusu "social plate" ibaresinin 43. sınıf hizmetleri kapsar şekilde 03.05.2023 tarih ve 2023/057393 sayısı ile marka başvurusuna konu edildiği, yapılan ilk incelemeler sonrasında başvurunun 27.06.2023 tarih ve 423 sayılı Resmi Marka Bülteni’nde yayımlanmasına karar verildiği görülmüştür. Anılan ilana karşı davalı tarafça itirazda bulunulduğu, Markalar Dairesi Başkanlığı’nın 08.03.2024 tarihli kararı neticesinde itirazların haklı görülerek başvurunun reddedildiği anlaşılmıştır. Söz konusu karara karşı bu defa davacı başvuru sahibi tarafça itirazda bulunulduğu ve davacı itirazlarını inceleyen YİDK'in huzurda dava konusu edilen kararı ile nihai olarak reddedildiği anlaşılmıştır.
... YİDK'in ... sayılı kararında; "2023/057393 başvuru numaralı "social plate" ibareli başvurunun 2017 102095, 2019 118573, 2019 64166, 2019 64171 sayılı "social lounge", "social chocolate", "social bakery", "social lounge" ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6(1) maddesi uyarınca reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvuru hakkındaki ret kararının kaldırılması talebiyle başvuru sahibi tarafından yapılan itiraz incelenmiştir. ... Karıştırılma ve ilişkilendirilme olasılığı gerekçeli itiraz belirtilen genel ilkeler esas alınarak incelenmiştir. Kurul; "social plate" ibareli başvuru ile 2017 102095, 2019 118573, 2019 64166, 2019 64171 sayılı ret gerekçesi markaların görsel, işitsel ve bütün olarak ortaya çıkan izlenim bakımlarından benzer markalar olduğu görüşündedir. Buna ilaveten, başvuru ile ret gerekçesi markaların aynı/aynı tür hizmetleri kapsadıkları tespit edilmiştir. Bu çerçevede, başvuru ile 2017 102095, 2019 118573, 2019 64166, 2019 64171 sayılı ret gerekçesi markalar arasında karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkabileceği kanaatine varılmış ve aynı tespit doğrultusunda Markalar Dairesi Başkanlığı'nca başvuru hakkında verilen ret kararı yerinde görülmüştür. Diğer taraftan, her marka özgünlük derecesi, tasarımı, tescile konu mallar/hizmetlerin ve bu mal ve hizmetlerin tüketici grubunun özellikleri, markanın tescil kapsamındaki mal/hizmetler üzerindeki ayırt edici niteliği gibi unsurlar açısından kendine özgü özellikler taşıdığından ve ancak tüm bu unsurların birlikte değerlendirilmesi sonunda tescil başvurusuna ilişkin karar oluşturulabildiğinden dilekçede başka marka başvurularına ilişkin verilen kararların işbu itirazın değerlendirilmesinde dayanak gösterilmesi haklı bulunmamıştır. Sayılan nedenlerle itirazın reddi gerekmiştir. KARAR İtirazın ve başvurunun reddine oybirliği ile karar verilmiştir" şeklinde ifade edilmiştir.
Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davacı Başvuru Markası "social plate" (2023/057393) 43. sınıf.
Davalı Mesnet Markaları "social lounge", "social chocolate", "social bakery", "social lounge"
(2017/102095, 2019/118573, 2019/64166, 2019/64171) 43. sınıf.
Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 18/11/2025 havale tarihli raporda özetle; "- Dava konusu marka kapsamında reddedilen 43. sınıf hizmetlerin, davalı yanın ret gerekçesi markası kapsamında birebir yer aldığı, - Taraf markalarının aynı asli unsuru ihtiva ettikleri, ortaya çıkan benzerlik düzeyinin ayniyeti tespit edilen hizmetler yönünden iltibas riski yaratacak olduğu, - Heyet görüşlerinin YİDK kararı ile aynı doğrultuda olduğu, " ifade edilmiştir.
Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor ya da ek rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.
TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "social plate" ibareli ve 2023/057393 başvuru numaralı davacı başvurusunun 43'üncü sınıfta tescili reddedilen kapsamı aşağıdaki gibidir: "43: Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri. Geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri. Gündüz bakımı (kreş) hizmetleri. Hayvanlar için geçici barınma sağlanması hizmetleri."
İtiraza dayanak 2017/102095, 2019/118573, 2019/64166, 2019/64171 sayılı davacı markalarının kapsamında ise 43. sınıftaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir. Bu durumda, taraf markalarının her biri 43. sınıf hizmetleri birebir kapsamakta olup, ayrıntılı bir ek inceleme yapılmasına ihtiyaç duyulmaksızın markaların benzer ihtiyaçlara yönelik, benzer tüketici gruplarını gözeten, birbiri ile rekabet halinde, birbiri yerine ikame edilebilir, doğaları, satış ve sunum biçimleri benzer hizmetleri kapsadıkları görülmüştür.
Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, dava konusu marka kapsamında yer alan gıda sektörüne yönelik mallar, bu malların satışı hizmetleri ve yine 43.01 alt grubundaki “yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri” açısından ilgili tüketicileri doğrudan ortalama dikkat ve seçicilik düzeyine sahip kimseler oldukları, zira bu mal ve hizmetlerin genel anlamda toplum geneline hitap eden, geniş ürün / hizmet yelpazesi içerir, sıkça satın alınan/tüketilen/yararlanılan türden oldukları, bununla birlikte 43.02 – 43.04 alt grubu hizmetler açısından anılan hizmetlerin de esasen toplum geneline hitap eden hizmetler olmakla birlikte görece yüksek fiyat aralığında satın alınan, anlık kararlar ile yararlanılma ihtimali düşük olan, bu nedenle tüketicilerinin nispeten daha dikkatli ve seçici şekilde tercihte bulunacakları türden hizmetler olduğu değerlendirilmiştir.
B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Dava konusu "social plate" ibareli markanın herhangi bir şekil unsuru taşımaksızın “social” ve “plate” kelimelerinin bağımsız yazımları ile oluşturulmuş bir bütün olduğu, “social” kelimesinin dilimize de “sosyal” olarak geçmiş İngilizce kökenli bir kelime olduğu, “plate” kelimesinin ise yine “plaka, tabak, levha” gibi anlamlara gelen bir kelime olduğu, markadaki her iki ibarenin da bağımsız olarak markanın asli unsurları olarak görülebileceği değerlendirilmiştir. Davalı yanın redde gerekçe mesnet markalarının ise tamamı “SOCIAL” ibaresini esas unsur olarak ihtiva eden, düz yazım şeklinde veyahut turuncu – siyah renklerle tasarlanmış dairesel bir logo biçiminde oluşturulmuş görselleri taşıyan markalar oldukları, markalardaki “lounge, chocolate, bakery” ibarelerinin özellikle 43. sınıf hizmetler yönünden ticari hayatta herkesin kullanımın açık ibareler olarak görülmeleri gereken “kokteyl bar, fırın/pastane, çikolata” gibi anlamlara gelen ibareler olmalarının yanı sıra marka örneklerinde de tali algı yaratır şekilde kullanımlarının bulunduğu, bu haliyle davalı markalarının münhasıran “SOCIAL” esas unsurundan oluştuğu değerlendirilmiştir. Dava konusu "social plate" markası ile davalı yanın "social lounge" markasının görsel açıdan “plate” ve “lounge” ek sözcük unsurları haricinde herhangi bir fark ihtiva etmediği, her iki markada da “social” kelimesinin ön ses olarak yazımının bulunduğu, keza davalı yanın "social" esas unsurlu şeklindeki markalarında ise turuncu/siyah renklerin ve dairesel bir logonun kullanıldığı, bu görsel unsur açısından işaretler arasında nispeten bir farklılık mevcut ise de yine anılan markalarda da “Social” kelimesinin “o” harfinin stilize biçimindeki yazımını ihtiva eden bir ortaklık bulunduğu, bu haliyle dava konusu marka ile davalı yanın redde mesnet markalarının her birinde “social” kelimesi bağımsız varlığını koruyacak ve öncelikli görsel vurguyu üstlenecek şekilde kullanıldığından, orta düzeyde bir görsel benzerliğin var olduğu değerlendirilmiştir. Keza; yine her bir markada “social” ibaresi markanın ön sesi ve ticari değer yönünden vurguyu ilk yüklenen unsur olarak kullanılmış olup markaların “social plate – chocolate – ounge-bakery” şeklindeki telaffuzları, markalar arasında işitsel yönden somut bir fark yaratmamakta aksine bir marka serisi izlenimi doğurmuştur. Bu haliyle taraf markaları işitsel olarak güçlü bir benzerlik taşıdığı görülmüştür. Kavramsal açıdan ise her bir markada “social” kelimesinin ortak olarak yer alması ve bu kelimenin dilimizde de “sosyal” şeklindeki karşılığından kaynaklı, tüketicilerin kavramsal yönünden kuracakları bir benzerlik de yine var olacağı anlaşılmıştır. Bu halde taraf markaları arasında görsel, işitsel ve kavramsal açıdan yapılan incelemeler sonucunda; tespit edilen benzerlik ve farklılıkların nihai algıya olan etkileri ele alındığında, şekli açıdan farklılaşan markalar yönünden dahi taraf markaları arasındaki görsel uzaklaşmanın sınırlı olduğu, tüketicinin her koşulda markaları gözleme dayalı deneyimleme ihtimali bulunmadığı gözetildiğinde asli vurgunun markalardaki ortak unsur olan “SOCIAL” kelimesi üzerinde olacağı, bu durumun ise işaretlerin kapsamındaki hizmetlerin de ayniyeti gözetildiğinde, tüketiciler nezdinde taraf markalarının her birinin aynı iktisadi kaynağın farklı ek unsurlar ile alternatifleştirilmiş seri markaları gibi algılanmasına yol açarak iltibas riski yaratacağı değerlendirilmiştir. Bu noktada tartışılması gereken bir diğer husus ise davacı yanın “social” ibaresinin ayırt ediciliğinin zayıf olduğu yönündeki iddiadır. Markadaki “social” kelimesi kavramsal olarak ihtilaf konusu hizmetler açısından doğrudan bir ilişki içerisinde olmamakla birlikte, “sosyal etkinlikler” bağlamında ticaret hayatında kullanımı yaygın görülebilecek kavramlardan biri olarak değerlendirilebilir ve bu haliyle özgün, yaratım ya da anlamı bilinmeyen bir sözcük ile eş düzeyde bir ayırt edicilik ilişkisi içerisinde görülmeyebilir. Ancak, bu durum anılan ibarenin sahip olduğu ayırt ediciliği tamamen ortadan kaldırır nitelikte bir sonuç yaratmayacaktır. Bu tür ibarelerin, farklı markalar içerisinde kullanımlarında, sonraki markanın, önceki markadan uzaklaşmasını sağlayacak bir bütünlükte, ayırt edici ek unsurlar ile birlikte kullanılıp kullanılmadığı önem taşımakta olup aksi durumda, tüketicinin salt ayırt ediciliği çok da yüksek olmayan görsel ve kelimesel unsurlardaki farklılıklar/eklentiler nedeniyle iki marka arasında derhal ve tereddütsüz bir ayrım yaşamaları beklenebilir olmayacaktır. Tam tersi tüketicinin karşı karşıya kalacağı bu iki markayı, birbirinden farklı markalar olarak algılasalar dahi, iktisadi – idari anlamda aynı kökence yaratılmış markalar olup olmadıklarını sorgulamaları kuvvetle muhtemel olacaktır. Sonuç olarak dava konusu marka ile davalı yanın markalarının aynı esas ve ayırt edici unsuru taşıdıkları, markalardaki ilave ek unsurların nihai algıları somut bir biçimde birbirlerinden uzaklaştırmadığı gibi her bir markada “social” kelimesinin markasal vasıf yüklenen ilk unsur olarak kullanıldığı, keza yine ihtilaf konusu 43. sınıf hizmetlerde de markaların kapsamlarının birebir olduğu, böylesi bir durumda iltibas riskinin ortaya çıkacak olduğu değerlendirilmiştir.
Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu anlaşılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL harç dava açılırken peşin olarak yatırılmış olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 55.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hasaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/12/2025
K