İlk Derece Mahkemesi 2025/147 E. 2026/516 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/147 KARAR NO : 2026/516

DAVA : Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi DAVA TARİHİ : 28/02/2025 KARAR TARİHİ : 25/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ... tarihli, ... tescil numaralı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini ve sözleşme kapsamında... Şirketi tarafından faturalandırılan (1 adet, ... marka, ... model, 2022 yıllı, ... seri numaralı, ... motor numaralı, ... şasi numaralı, ... plaka numaralı Paletli Ekskavatörün davalı tarafa kiralanarak teslim edildiğini, finansal kiralama sözleşmesine konu ödeme planının, ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile değiştirildiğini, davalı tarafından sözleşme gereği ödenmesi gereken kira borçlarının vadesinde ve eksiksiz olarak ödenmemesi üzerine, ... 24. Noterliğinin .... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek borç bakiyesinin 60 gün içerisinde ödenmesi, aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceği ve malların da tesliminin gerektiği hususlarının davalı tarafa ihtar edildiğini, yine müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ...tarihli, ... tescil numaralı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini ve sözleşme kapsamında ... Şirketi tarafından faturalandırılan 1 adet, ... marka, ... model, 2021 yıllı, ... seri numaralı, ... motor numaralı, .... plakalı 3 Tonluk Kaldırma Kapasiteli Dizel Forklift(yeni ve kullanılmamış); 1 adet, ... marka, ... model, 2021 yıllı, ... seri numaralı, ... motor numaralı, ... plakalı, 3 Tonluk Kaldırma Kapasiteli Dizel Forklift(yeni ve kullanılmamış); 1 adet, ... marka, ... model, 2021 yıllı, ... seri numaralı, ... motor numaralı, ... plakalı 3 Tonluk Kaldırma Kapasiteli Dizel Forklift(yeni ve kullanılmamış); ...Şirketi tarafından faturalandırılan 1 adet, ... marka, ... model, 2022 yıllı, ... seri numaralı, 1 şasi numaralı, ... motor numaralı, ... plakalı, Çin menşeili Dizel Forklift ... Ataşmanıyla Birlikte(yeni ve kullanılmamış) davalı şirkete kiralanarak teslim edildiğini, sözleşme konusu ödeme planının, ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile değiştirildiğini, kiracı tarafından sözleşme gereğince ödenmesi gereken kira borçlarının vadesinde ve eksiksiz olarak ödenmemesi üzerine, ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek borç bakiyesinin 60 gün içerisinde ödenmesi, aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceği ve malların iadesinin gerekeceğinin davalı tarafa bildirildiğini, ihtarnamelere rağmen davalı tarafça ödeme yapılmadığı gibi, malların da teslim edilmediğini, akabinde taraflarının talebi üzerine ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından, malların taraflarına teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, tüm bu nedenlerle 2 adet finansal kiralama sözleşmesinin feshedilmiş olduğunun tespiti ile, finansal kiralama konusu malların müvekkili şirkete iadesini ve ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin konkordato talebi üzerine, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasından 26/06/2024 tarihinde 3 aylık geçici mühlet verildiğini, bu sürenin 26/09/2024 tarihinde 2 ay daha uzatıldığını ve 22.11.2024 tarihlinde ise 1 yıllık kesin mühlet verildiğini, bir alacağın konkordatoya tabi olup olmadığı noktasında, alacağın doğum tarihinin esas alınmakta olduğunu, alacağın muaccel olduğu tarihin önem taşımayacağını, finansal kiralama sözleşmelerinde kira sözleşmelerinden farklı olarak, kiracının borcunun sözleşme ile birlikte doğduğu, ödemelerin ise dönemsel olarak gerçekleştirildiğinin kabul edilmekte olduğunu, bu nedenle konkordato talebinden önce imzalanan finansal kiralama sözleşmesi kapsamında, ödenmesi gereken kira borcunun tamamının konkordatoya tabi olduğunu, davaya konu finansal kiralama sözleşmelerinin tamamının tarihinin, müvekkili firma hakkında verilen geçici mühlet süresinden önce olduğunu, dolayısıyla dava konusu sözleşmelere konu borcun mühlet tarihinden önce doğduğunu, mühlet öncesine ait ödeme yapılmasının tedbiren durdurulduğundan veya komiser onayına tabi tutulduğundan, bu davanın reddinin gerekmekte olduğunu, konkordato sebebiyle hak düşürücü sürelerin durduğunu, davacı tarafça müvekkili şirkete keşide edilen ihtarnamelerde verilen sürenin mühlet içerisinde kalması nedeniyle, sürenin işlememekte olduğunu ve dolayısıyla temerrüdün de söz konusu olmadığını, ayrıca ihtarnamelerde, borcun hangi döneme ait olduğunun belirtilmediğini ve bu haliyle ihtarnamelerin usule aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir. Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır. Mahkememiz dosyası öncelikle 9.392,63-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 550.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 04/03/2025 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline, dava ve finansal kiralama sözleşmelerine konu malların dava tarihi itibariyle rayiç değerlerini gösterir eksper raporunu mahkememiz dosyasına sunarak eksik harcı tamamlamak bakımından iki haftalık süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili tarafından 28/03/2025 tarihli dilekçesi ekinde iade talebine konu makinelerin güncel değerlerinin 3.735.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporu mahkememiz dosyasına sunulmuş, aynı tarihte 54.391,84-TL tamamlama harcı ikmal edilmiş ve mahkememizin 07/04/2025 tarihli ara kararı ile, davacı tarafça harçlandırılan dava değeri itibari ile davanın heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması sebebiyle dosyanın heyete tevdine karar verildiği anlaşılmış ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur. Mahkememizce taraflar arasında akdedilen ...tarihli, ... tescil numaralı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ödeme planı ihbarnamesi ile tebliğ mazbataları, ... 24. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye numaralı fesih ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, ... tarihli, ... tescil numaralı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, .... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ödeme planı ihbarnamesi ile tebliğ mazbataları, ... 24. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye numaralı fesih ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, faturalar, ödeme planları, teslim ve tesellüm belgeleri, cari hesap kayıtları, muavin defterler, ekspertiz raporu, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor ve finansal kiralama uzmanı bilirkişinin yanına icra-iflas hukuku öğretim üyesi bilirkişinin dahili ile oluşan heyetten rapor temin edilmiştir. Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır. ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davacılar ...Şirketi, ..., ...Şirketi ve ...tarafından, 24/06/2024 tarihinde konkordato talebiyle dava açıldığı, mahkemenin 26/06/2024 tarihinde 3 aylık geçici mühlet kararı verdiği, bu sürenin 26/09/2024 tarihinde 2 ay daha uzatıldığı ve 22.11.2024 tarihlinde ise 1 yıllık kesin mühlet verildiği anlaşılmıştır. Finansal kiralama uzmanı bilirkişi... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 20/11/2025 havale tarihli rapor ile; muavin defter ve hesap ekstrelerinin tetkikinden, davalının 07.08.2024 hesap kat ihtarda ödenmeyen toplam 323.285,89-TL kira borcunun olduğu, davalı tarafından ihtardan sonra 12.09.2024 tarihinde 120.885,39-TL kısmi ödeme yapıldığı, 60 günlük sürenin dolduğu 11.11.2024 tarihine kadar 06.09.2024 tarihli 107.762,39-TL, 04.10.2024 tarihli 107.762,39-TL ve 06.11.2024 tarihli 107.762,39-TL kira borcu olduğu ve ödenmediği, davalının 11.11.2027 temerrüt tarihi itibariyle toplam 538.708,96-TL ödenmeyen taksit borcu olduğu, ...özleşmenin muavin/cari Hesap Kayıtlarından görüldüğü üzere, davalının 28.08.2024 hesap ihtarda ödenmeyen toplam 234.507,80-TL kira borcunun olduğu, davalı tarafından ihtardan sonra ödeme yapılmadığının görüldüğü, 60 günlük sürenin dolduğu 04.11.2024 tarihine kadar 20.09.2024 tarihli 80.259,52-TL, 20.10.2024 tarihli 80.259,52-TL ve 22.10.2024 tarihli 82.259,52-TL kira borcu olduğu ve ödenmediği, davalının 04.11.2024 temerrüt tarihi itibariyle toplam 395.026,84-TL ödenmeyen taksit kira borcu olduğu, davalının 07.08.2024 ihtarda ödenmeyen toplam 577,84-EUR ödenemeyen sigorta borcunun olduğu, davalı tarafından ihtardan sonra ödeme yapılmadığı, davalının ödenmeyen kalan toplam 1.942,68-EUR sigora borcu olduğu tespit edilmiştir. Finansal kiralama uzmanı... ve icra-iflas hukuku öğretim üyesi ...'dan oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan ... tarihli rapor ile; ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında finansal kiralamaya konu edilen araçlar için erteleme kararı verildiği, bu aşamada konkordato mahkemesinin erteleme kararına rağmen malların iadesi hakkında karar verilmesinin mümkün olmayacağı, tasdik kararının bölge adliye mahkemesince kaldırılmasına karar verilmesinden sonra bu davanın esastan görülebileceği, ancak dava tarihi itibariyle davacının bu malların iadesini talep etmesinde konkordato hükümlerince engel bir durumun olmadığı, talep edilen dört adet forkliften üç tanesi hakkında iadesinin ertelenmesine karar verildiği, dava dilekçesinde ... marka ... plakalı aracın iadesi talep edilmekle birlikte bu plakalı forklifte hüküm fıkrasında yer verilmediği, hüküm fıkrasında ... forkliftin iadesinin ertelenmesine karar verildiği, ancak bunun sehven yazılıp yazılmadığının anlaşılamadığı, konkordato mahkemesinin kararında rakamsal hata yapılmadıysa ... marka ... plakalı forkliftin maddi hukuk hükümleri çerçevesinde iadesinin mümkün olabileceği tespit edilmiştir. Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... sözleşme numaralı sözleşmeye ilişkin olarak ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihbarnamesi ile ödemelerin yeni ödeme planına göre yapılması, ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi, aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği; ... sözleşme numaralı sözleşmeye ilişkin olarak ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihbarnamesi ile ödemelerin yeni ödeme planına göre yapılması, ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi, aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususlarının borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır. Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir. Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür. Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarnameler ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarnameler ile kendisine tebliğ edilen ödeme tabloları dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarnameler ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmelerinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmelerin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarnameler ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malların mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmelerin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malları iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşılmıştır. Davalı tarafça her ne kadar ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasından 26/06/2024 tarihinde 3 aylık geçici mühlet verildiği, bu sürenin 26/09/2024 tarihinde 2 ay daha uzatıldığı ve 22.11.2024 tarihlinde ise 1 yıllık kesin mühlet verildiği, konkordato talebinden önce imzalanan finansal kiralama sözleşmesi kapsamında, ödenmesi gereken kira borcunun tamamının konkordatoya tabi olduğu, mühlet öncesine ait ödeme yapılmasının tedbiren durdurulduğundan veya komiser onayına tabi tutulduğundan, bu davanın reddinin gerekmekte olduğu, ihtarnamelerde verilen sürenin mühlet içerisinde kalması nedeniyle, sürenin işlememekte olduğunu ve dolayısıyla temerrüdün de söz konusu olmadığı ileri sürülmüş ise de, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı(BAM kaldırma kararından sonra ... E. Sayılı) konkordato dosyasının, davacının davasından feragat etmesi nedeniyle reddine karar verilmesi ve konulan tüm tedbirlerin kaldırılması karşısında, davalı tarafın bu yöndeki beyanlarına itibar edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen...tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen ... tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE, 2-Dava konusu; "... Ltd. Şti Tarafından faturalandırılan; -1 ADET, MARKA: ..., MODEL: ..., YILI: 2022, SERİ NO: ..., MOTOR NO: ..., ŞASİ NO: ..., PLAKA: ..., PALETLİ EKSKAVATÖR, Karyer Makina Tic. A. Ş. Tarafından Faturalandırılan; -1 ADET ... MARKA, MODEL: ..., YILI: 2021, SERİ NO: ..., MOTOR NO: ..., PLAKA: ..., 3 TONLUK KALDIRMA KAPASİTELİ DİZEL FORKLİFT (yeni ve kullanılmamış), -1 ADET ... MARKA, MODEL: ..., YILI: 2021, SERİ NO: ..., MOTOR NO: ..., PLAKA: ..., 3 TONLUK KALDIRMA KAPASİTELİ DİZEL FORKLİFT (yeni ve kullanılmamış), -1 ADET ... MARKA, MODEL: ..., YILI: 2021, SERİ NO: ..., MOTOR NO: ..., PLAKA: ..., 3 TONLUK KALDIRMA KAPASİTELİ DİZEL FORKLİFT (yeni ve kullanılmamış), .. ŞTİ. Tarafından faturalandırılan; -1 ADET, MARKA: ... , MODEL: ... YILI: ... , SERİ NO: ..., ŞASİ NO: 1, MOTOR NO: ..., PLAKA: ..., MENŞEİ: ÇİN, DİZEL FORKLİFT SIDE SHIFT ATAŞMANIYLA BİRLİKTE (yeni ve kullanılmamış) " emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE, 3-... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/02/2025 tarih ve ... D. İş Esas,...D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, 4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına, 5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 255.137,85-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 9.392,63-TL peşin harç ve 54.391,84-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 63.784,47‬-TL harcın mahsubu ile bakiye 191.353,38‬‬-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 63.784,47‬-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 524.850,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı, 22.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 426‬,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 23.541,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/06/2026

Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır