İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2025/110 E. 2026/199 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2025/110
Karar No
2026/199
Karar Tarihi

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/110 KARAR NO : 2026/199

DAVA : Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 09/05/2025 KARAR TARİHİ : 15/10/2026

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 1999 yılında kurulan davacı şirketin Sağlık Bakanlığı denetimi altında parfüm, deodorant, araç ve ortam kokulandırma ürünlerinin imalat ve satışı alanında ---markalarıyla faaliyet gösterdiği; Türkiye’de 51 ilde 152 mağazası bulunduğu ve yurtdışında --- kıtalarında 37 ülkede mağazaları bulunduğu; markalarını Türkiye’de ve yurtdışında tescil ettirdiği gibi, ciddi ve yoğun biçimde kullanarak ayırt edicilik kazandırdığı, özellikle---- esas unsurlu markasını iyi bilinen, tanınmış bir marka haline getirdiği ve sektörde başı çektiği;-- esas unsurlu markası üzerinde öncelikli ve üstün hak sahibi olduğu; davalının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde usul ve yasaya aykırı olarak yaptığı----ibareli marka başvurusunun ---- sayı ile tescil edildiği; davacı ve davalı markalarının ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu; karıştırılma ve ilişkilendirme ihtimalinin kaçınılmaz bulunduğu; davalının seçenek özgürlüğüne sahip iken davacı markasına bu derece benzer bir marka seçerek davacı markalarının bilinirliğinden haksız yararlanma çabası içinde ve kötü niyetli olduğu ileri sürülerek, davalı adına tescilli ---- sayılı markanın içerdiği tüm sını lar yönünden hükümsüzlüğüne ve markalar sicilinden terkinine karar verilmesi talep edilmiştir.

DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın tescilli markası ile müvekkil şirket adına tescilli markanın birbirinden çok farklı olduğu açıkça görüldüğünü, müvekkili Şirket tarafından başvurusu yapılan markada asıl göze çarpan unsur "----" ibareleri olduğunu, markada yer alan "----" harfleri davacıya ait markalarda bulunan ifadelere göre çok farklı şekilde dizayn --- olup, bu harfler ---- isminin kısaltması olduğunu, müvekkili tarafından başvurusu yapılan markayı ve markada yer alan "-----" ibaresini gören hiçbir ortalama tüketicinin aklına davacı adına tescilli marka gelmeyeceğini, "----" ibaresinin " -----" isim ve soy isminin kısaltması şeklinde algılandığı izahtan vareset olduğunu, “----” ibaresinden ayrı olarak isim ve soy isimden oluşan “ ----” ibarelerinin kişi isim/soyismi olarak anlamı olduğu, "----" ibaresinin tali nitelikte olmadığı, bu ibarelerin ön plana çıktığı ve müvekkil şirket markasına ayırt edicilik kattığı, bütünü itibarı ile bakıldığında karıştırılma ihtimalinin oluşmayacağı açık olduğunu, ortalama tüketici müvekkil adına tescilli markayı gördüğünde ilk olarak "----" ibaresine odaklanacağını, Çünkü bu ibareler markaya ayırt edicilik kattığını, tali nitelikte olan ibareler "----" ibaresi olduğunu, Kaldı ki "-----" ibaresi dahi davacının hiçbir markasında yer almadığını, davacının tüm markalarında farklı yazı sitili, renklendirme ve şekil bulunduğunu, dava dosyasına sunulan davacı markalarının hepsi müvekkili şirket markasından renk, yazı stili, şekil bakımından çok farklı olduğunu beyanla haksız ve mesnetsiz olan davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı adına tescilli ---- tescil numaralı----şekil markasının hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER: Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Ticaret sicil müdürlüğü yazı cevabında davacı şirketin 07/11/2017 tarihinde tescil edildiği,---- üzerinde yapılan incelemede, davacı şirketin 22.12.2000 tarihinde --- Şirketi” unvanıyla ---- Ticaret Sicili’ne tescil edilerek kurulduğu --- 01.10.2013 tarihinde tescil edilen nev’i değişikliği kararı ile limited şirketten anonim şirkete dönüştüğü ve ----tespit edilmiştir. Bu itibarla, davacı şirket 25 yıldır ticaret unvanında --- ibaresini kullandığı görülmüştür. Dosyaya Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde;--- tescil numaralı ----şekil markasının 03. Sınıfta,---- tescil numaralı ----şekil markasının 03.,05.,35. Sınıfta,---- tescil numaralı---şekil markasının 03.,05,21,35. Sınıfta,--- tescil numaralı ----şekil markasının 03.,05. Sınıfta, ---- tescil numaralı----şekil markasının 03. Ve 05. Sınıfta,--- tescil numaralı ---- +şekil markasının 03. Ve 05.Sınıfta, ----- tescil numaralı--- markasının 03.,05 VE 35. Sınıfta, ---- tescil numaralı ---- markasının 03.,05 VE 35. Sınıfta, -- tescil numaralı --- markasının 03.,05 VE 35. Sınıfta davacı adına tescilli olduğu ve markaların kalen koruma altında bulundukları, --- tescil numaralı ----+şekil markasının 15/09/2023 tarihinde 44.sınıfıta davalı adına tescil edildiği anlaşılmıştır. Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre; ---- sayılı markanın 44ncü sınıfta tescilli bulunduğu “Tıbbi hizmetler. Güzellik bakımı hizmetleri. Veterinerlik ve hayvan üretme, besicilik, nalbantlık ile ilgili hizmetler. Tarım, bahçecilik ve ormancılıkla ile ilgili hizmetler” yönünden SMK md.25/1’in atfıyla SMK md.6/1 uyarınca hükümsüz kılınabileceği; --- sayılı markanın 44ncü sınıfta tescilli bulunduğu “... peyzaj tasarımı hizmetleri. İşyeri ve personel sağlığı ile ilgili danışmanlık hizmetleri” için SMK md.6/1 uyarınca hükümsüzlük sebebi bulunmadığı; Davacının ----” markasının Türkiye’de tanınmışlık düzeyine ulaşmış bir marka olduğu; davacı markasının asli ve ayırt edici unsuru olan “---- harf kombinasyonunun ---- sayılı markanın merkezinde “----” şeklinde kullanımının, davacı markasının ayırt edici karakterini zedeleyebileceği; SMK md.25/1 atfıyla md.6/5, Türkiye’de tanınmışlık düzeyine ulaşmış önceki tarihli markanın ayırt edici karakterinin zedelenme ihtimali varsa, sonraki tarihli markanın aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlere ilişkin olmasına bakılmaksızın hükümsüz kılınmasını öngördüğü cihetle, 44ncü sınıfta tescilli bulunan ---- sayılı markanın tescil kapsamındaki tüm hizmetler bakımından SMK md.6/5 uyarınca hükümsüz kılınabileceğine dair görüş bildirmişlerdir. ----- Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 28.04.2026 tarihli üst yazısı ekinde UYAP üzerinden gönderdiği evrak incelendiğinde, gerekçeli kararın verildiği ve dosyanın istinaf aşamasında bulunduğu anlaşılmıştır. ---- (davacı) ile ---- (davalı) arasındadır. Gerekçeli kararda “SMK md.6/1 uyarınca karıştırılma ihtimali” bakımından; "... Davalının kısmı redde mesnet alınan markalarının da, “---” ve “----” harflerini, “--” şeklinde, yani ---- “ve” anlamına gelen bağlacı sembolize eden, tüm dünyadaki yaygın kullanımı neticesinde bir sembol/bağlaç haline gelmiş işaretle birlikte bir kompozisyon içerisinde ihtiva ettiği görülmektedir. Davalının markalarında kullanılmış olan “-----” kelimesi de, Latince kökenli bir sözcük olup, Türkçemize “----” şeklinde geçmiştir ve “---yerleşik anlamı itibariyle, bilhassa uyuşmazlık konusu olan “----” ile ilintili emtialar yönünden, markasal hüviyette ayırt edicilikten yoksundur. Davalının -----şekil" görselini haiz markalarında, her ne kadar renkli bir geometrik zemin şekli -çerçevesi kahverenginde açık sarı renkli bir elips- kullanılmış ise de bu zemin şeklinin işarete kattığı markasal hüviyetteki ayırt ediciliğin işaretin kelime/harf unsurlarına nispeten düşük kaldığı değerlendirilmiştir. Zira; böyle basit şekil unsurları yanında baskın kelime unsurları ihtiva eden markalarda “söz görünümden daha yüksek sesle konuşur” ilkesi hakimdir. Ayrıca, potansiyel müşteriler kelime, şekil, renk gibi unsurları bir arada ihtiva eden karma markalarda kelime unsuruna diğer unsurlara göre daha fazla önem vereceklerdir. Dolayısıyla; davalının ---- şekil" görselli markalarında esas unsurun “----” harf kompozisyonu olduğu değerlendirilmiştir. Davalının ---- + şekil" görselli markaları özelinde, taraf markalarında ----- harflerinden oluşturulmuş birer kompozisyonun esas unsur hüviyetinde kullanılmış olmasının, işaretleri görsel açıdan birbirlerine yakınlaştırdığı, davalının ----markalarını görmüş ve tanımış olan bir tüketicinin, davacının “----- markasıyla karşılaştığında bu markaları “görsel açıdan benzer bulması ve karıştırması” ihtimalini doğurduğu değerlendirilmiştir. Zira, potansiyel müşteriler daha önce denedikleri markaların hafızalarında kalan kısımlarına dayanarak (----) tekrar marka tercihi yapacaklarından markalardaki farklı unsurlardan ziyade ortak unsurlara odaklanacaklardır. Bu meyanda; markaların fonetik/duyusal/işitsel olarak karşılaştırılmasında, taraf markalarının esas unsurlarının “----” ve “----” harflerini aynı dizinde ihtiva ediyor olmasının markaların okunuşlarını benzer kıldığı, davalının markalarında kullanılmış olan --- bağlacının bir fark oluşturmadığı, davacının “----” şeklinde okunan markasıyla yeterince farklılaşmadığı değerlendirilmiştir. Son olarak; taraf markalarının esas unsurlarında harf kompozisyonlarının kullanılmış olmasının ve bu harflerin de aynı harfler olmasının, markaların tüketici zihninde yarattığı algıyı da benzer kıldığı değerlendirilmiştir” denildiği görülmüştür. -----. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 28.04.2026 tarihli üst yazısı ekinde UYAP üzerinden gönderdiği evrak incelendiğinde, uyuşmazlığın ---- (davalı) arasında marka hükümsüzlük davası olduğu anlaşılmıştır. Tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirildiği hususunda ek rapor alınmış olup ---- sayılı markanın 44ncü sınıfta tescilli bulunduğu “Tıbbi hizmetler. Güzellik bakımı hizmetleri. Veterinerlik ve hayvan üretme, besicilik, nalbantlık ile ilgili hizmetler. Tarım, bahçecilik ve ormancılıkla ile ilgili hizmetler” yönünden SMK md.25/1’in atfiyla SMK md.6/1 uyarınca hükümsüz kılınabileceği;---- sayılı markanın 44ncü sınıfta tescilli bulunduğu “... peyzaj tasarımı hizmetleri. İşyeri ve personel sağlığı ile ilgili danışmanlık hizmetleri” için SMK md.6/1 uyarınca hükümsüzlük sebebi bulunmadığı; davacının ----” markasının Türkiye’de tanınmışlık düzeyine ulaşmış bir marka sayılabileceği; davacı markasının asli ve ayırt edici unsuru olan “-----” harf kombinasyonunun ----- sayılı markanın merkezinde ---- şeklinde kullanımının, davacı markasının ayırt edici karakterini zedeleyebileceği; SMK md.25/1 atfiyla md.6/5, Türkiye’de tanınmışlık düzeyine ulaşmış önceki tarihli markanın ayırt edici karakterinin zedelenme ihtimali varsa, sonraki tarihli markanın aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlere ilişkin olmasına bakılmaksızın hükümsüz kılınmasını öngördüğü cihetle, 44ncü sınıfta tescilli bulunan ----- sayılı markanın tescil kapsamındaki tüm hizmetler bakımından SMK md.6/5 uyarınca hükümsüz kılınabileceğine dair rapor sunmuştur.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME: 6769 S. SMK'nın 6/3, 6/6, 6/9 Maddeleri GEREKÇE: Dava, Davalı adına tescilli -/-- tescil numaralı -----şekil markasının hükümsüzlüğü davasıdır. SMK'nın 25. Maddesine göre "5 inci veya 6 ncı maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir." hükmü düzenlenmiştir. SMK'nın 6/1. Maddesinde " (1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir." hükmü düzenlenmiştir. SMK'nın 6/5. Maddesinde "Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir." hükmü düzenlenmiştir. SMK'nın 6/1. Maddesinde " (1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka Yine SMK'nın 6/9. Maddesinde "Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." hükmü düzenlenmiştir. Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olay incelendiğinde; ---- tescil numaralı----şekil markasının 03. Sınıfta, --- tescil numaralı-----+şekil markasının 03.,05.,35. Sınıfta, ----- tescil numaralı-----+şekil markasının 03.,05,21,35. Sınıfta, --- tescil numaralı -----şekil markasının 03.,05. Sınıfta,---- tescil numaralı -----+şekil markasının 03. Ve 05. Sınıfta, ----- tescil numaralı ----şekil markasının 03. Ve 05.Sınıfta, ---- tescil numaralı----- markasının 03.,05 VE 35. Sınıfta, --/- tescil numaralı---- markasının 03.,05 VE 35. Sınıfta, --- tescil numaralı---- markasının 03.,05 VE 35. Sınıfta davacı adına tescilli olduğu ve markaların kalen koruma altında bulundukları, ---- tescil numaralı--- --şekil markasının 15/09/2023 tarihinde 44.sınıfıta davalı adına tescil edildiği sabittir. Bu tespitten sonra davacı tarafın SMk'nın 6/1. Maddesi kapsamında davalı markasının hükümsüzlüğüne dair talep değerlendirildiğinde; davacı markalarının ve ticaret unvanının çekirdek ve ana unsurunu ---- ve ---- harflerinden oluşan kombinasyon oluşturduğu ve ---- şeklinde markanın ayırt edici karakterde tescil edildiği şekil unsuru ve-----gibi ibarelerin davacı markanın tamamlayıcı ve yan unsurları olduğu ve sektörsel anlam ifade ettiği, davalı markasının çember içerisinde ---- harf kombinasyonu ile alt kısmında ----- ibarelerinin bulunduğu, bu hali ile davalı markasının ---- kombinasyonları ile benzerlik taşıdığı, davacının markalarının 03,05 ve 35. Sınıfta tescilli olduğu, davalı markasının da 44. Sınıfta tescilli olduğu, ancak alt sınıf olarak taraf markalarının 44ncü sınıftaki “tarım, bahçecilik ve ormancılıkla ile ilgili hizmetler” ile 5nci sınıftaki “zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler” arasında “tamamlayıcılık” (“tarım, bahçecilik ve ormancılıkta ekinlerin, çiçeklerin, ağaçların sağlığını korumak için zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler kullanımı gerekliliği”) yönünden benzerlik taşıdığı dikkate alındığında davalı markası ile davacı markalarının ortala tüketici kitlesine de hitap ettikleri dikkate alındığında taraf markalarının karıştırılma ve ilişkilendirilme ihtimalinin bulunduğu kabul edilerek SMK'nın 6/1. Maddesi gereği davalı markasının hükümsüzlük şartlarının oluştuğu kabul edilmiştir. Davacı tarafın SMK'nın 6/5. Maddesi kapsamında davalı markasının hükümsüzlüğüne dair talebi de değerlendirilmiş, alınan bilirkişi raporları ile sabit olduğu üzere davacının “-----adresli internet sitesinin 24.03.2025 tarihli arşiv kaydında verilen bilgiye göre Türkiye’nin her bölgesine yayılmış geniş bir mağaza ağı bulunduğ̆u, yalnızca ----- 64 adet mağazasının bulunduğu ve tüm ülkede yaygın satış ağına sahip olduğu, bu hali ile davacı markalarının tanınmış marka kapsamında olduğu, az yukarıda ifade edildiği üzer davacının “----” harf kombinasyonunun “-----” şeklinde ----- sayılı markada kullanımı, ayırt ediciliğini sulandıracak, bu harf kombinasyonunu özel olmaktan çıkarıp sıradanlaştıracak bir durum olduğu, Ortalama dikkat düzeyindeki tüketicilerin---- ibaresiyle karşılaştığında, zihninde uzun yıllardır davacıyla özdeşleşmiş olan ---- harf kombinasyonunu münhasıran davacıya ait bir işaret olarak algılamaktan vazgeçeceği, bu durum ise davacı markasının ayırt edici karakterinin aşınmasına sebebiyet vereceği dikkate alındığında SMK'nın 6/5 ve 25/1 atfı ile aynı ve benzer hizmetlere bakılmaksızın tescilli olduğu tüm mal ve hizmetler yönünden davalı markasının hükümsüzlük şartlarının oluştuğu kabul edilmiştir. Davacı tarafın SMK'nın 6/9. Maddesi kapsamında davalı markasının hükümsüzlüğüne dair talebi de değerlendirilmiş, davalı tarafın kötü niyetli olarak tescil sağladığına dair dosyada mevcut açık bir delilin bulunmadığı, iyi niyetin asıl olduğu, her ne kadar alınan raporda da tespit edildiği üzere, ----- tacir sıfatı taşımasa bile davalı ----- tacir sıfatını haiz olduğu ve TTK md.18/2 uyarınca “basiretli bir iş tacir” gibi hareket etmekle yükümlü olduğu, davalının bir tacir olarak Türkiye genelinde 150’den fazla mağazası bulunan “------ markasından habersiz olması beklenemeyeceği, davalı şirketin “-- yerine “----” markasını seçmesi ve “----” harf kombinasyonunu logolaştırarak marka örneğinin merkezine yerleştirmesinin MK md.2 açısından tartışmalı bir tercih olduğu tespiti mevcut ise de sadece markanın ---- harflerinin konumlandırılması dolayısıyla kötü niyetli hareket edildiği sonucunu doğurmayacağı kabul edilerek kötü niyet yönünden de bir delilin mevcut olmadığı gözetilerek SMK'nın 6/9. Maddesi gereği hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kabul edilmiş, ancak SMK'nın 6/1. Maddesi gereği kısmi hükümsüzlük ve SMK'nın 6/5. Maddesi gereği de davalının markasının tescilli olduğu tüm mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlük şartlarının oluştuğu kabul edilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ; Davanın KABULÜ İLE; 1-Davalı ADINA TESCİLLİ ---- tescil numaralı -----şekil markasının tescilli olduğu tüm sınıflar yönünden HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, SİCİLDEN TERKİNİNE, 2-Alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 702,90 TL başvurma harcı, 21.712,50 TL tebligat, müzekkere ile bilirkişi ücreti ile toplam 22.415,40 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Davalı tarafından yapılan 175,00 TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine, Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar aç ıkca okunup usulen anlatıldı.

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2025/110, K. 2026/199, T. 15.10.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2025-110-e-2026-199-k-73b77e1cac17