İlk Derece Mahkemesi 2024/928 E. 2025/834 K.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/928 Esas - 2025/834 Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/928 Esas KARAR NO : 2025/834

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 27/12/2024 KARAR TARİHİ : 05/11/2025 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı ...plakalı araç sürücüsünün; 03.07.2024 tarihinde direksiyon hakimiyetini kaybederek yolun sol kenarında park halinde olan ... plakalı araca çarpması sonucu savrulan park halindeki aracın yolun sağ kenarında park halinde olan ... plakalı araca çarptıktan sonra olay yerinden firar ettiğini, sigortalı araç sürücüsünün park halindeki araca çarpmakla kusurlu, park halindeki araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, ... plakalı araçtaki hasar nedeniyle 02.10.2024 tarihinde 196.960,00 TL, ... plakalı araçtaki hasar nedeniyle 08.10.2024 tarihinde 121.500,00 TL maddi hasar tazminatı ödendiğini, sigortalı araç sürücüsünün sebepsiz olarak olay yerini terk etmesi nedeniyle müvekkilinin rücu hakkı bulunduğunu, alacağın tahsili için ... ... E sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalının kötü niyetli itirazı üzerine durduğunu, itirazın iptali ile asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının dayandığı rücu sebebinin gerçekleşmediğini, işletenin sorumluluğunu bulunmadığını, kusur tespiti yapılmasını, gerçek zararın ortaya konulmasını, davacını araç sürücüsü ...'ya ihbarını, davanın reddini talep etmiştir. Dosya bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi raporunda: Davacı şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı ...plakalı araç sürücüsü Onurhan USLU'nun olayda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, park halindeki ... ve ... plakalı araç sürücüsü/malikinin olayda kusursuz olduğu, dava konusu ... plakalı aracın hasar bedelinin 121.500,00 TL, ... plakalı aracın hasar bedelinin196.960,00 TL olduğu, icra takip tarihi itibariyle toplam 342.990,00TL toplam alacak tutarı hesaplanmıştır. Dava, davacı sigorta şirketi tarafından zarar gören hak sahibine ödenen tazminatın, ZMMS poliçesi kapsamında kendi sigortalısından sürücünün olay yerini terk etmesi iddiasına dayalı rücuen tazmini amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı sigorta şirketinin, davalıya ait aracın ZMMS poliçesini tanzim ettiğine ve kaza sonrasında araç sürücüsünün kaza mahallinden ayrıldığına ilişkin uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, sadece maddi hasarlı trafik kazasında sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmiş olmasının Genel Şartlar B.4.f maddesi gereğince, sigorta şirketine rücu etme hakkı verip vermediğine ilişkindir. KTK'nın 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin Kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin Kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür. Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır. Somut olayda, davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası 13/04/2024 başlangıç tarihlidir. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınması gerekmektedir. Sigorta Genel Şartlarında sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin Kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: …………. f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir. Bu çerçevede, 01/06/2015 tarihinden önceki sigorta Genel Şartlarında olay yerini terk, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması rücu şartı olarak öngörülmemişken, ilgili maddenin (f) bendinde, belirli durumların haricinde olay yerinin terk edilmiş olması, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması da, rücu şartı olarak düzenlemiştir. Genel Şartlar B.4-f bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterli olup, sigortacının, sigortalısına rücu için sürücünün alkollü olduğunu yahut kasti eyleminin varlığını kanıtlaması istenemez. Sigorta Genel Şartları B.4-f bendinde olay yerini terk durumunda sigortacının, sigortalısına rücu edemeyeceği haller açıklanarak, istisnai olarak belirtilen durumlarda (sınırlı olarak sayılmadığından, olay yerinden ayrılmayı haklı kılacak benzer nedenlerle de) sigorta rücu edemez, ancak haklı ve zorunlu sebebi ispat yükü sigortalıdadır. Sigortalı, sürücünün olay yerini terk etmiş olması durumda ancak; -Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, -Bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur. Davacının talebi, sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile verdiği zarar nedeniyle zarar görene yapılan ödeme nedeniyle, Genel Şartlar "B.4-f" maddesi gereğince sürücünün olay yerinin terkine dayalı olup, olay yerini terkin zorunlu nedenlerden kaynaklanmamış olması halinde davacı, zarar görene yapmış olduğu ödemeyi, sorumlu olduğu "gerçek zarar" ile sınırlı olarak, sigortalısından talep edebilir. Bu durumda trafik kazasının yaralamalı olup olmadığına bakılmaksızın olay yerini terk Genel Şartlarda rücu sebebi olarak kabul edilmiş, ayrılmayı haklı kılacak zorunlu haller haricinde sigorta şirketi sigortalısına rücu edebilir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 03/07/2024 günü ... .... .... Mahallesinde, çizgi ile bölünmüş Şahin Bulvarını takiben Ertuğrul Gazi istikametinden İsmet İnönü 1 Caddesi istikametine seyir halinde olan davalı şirkete ait, dava dışı Onurhan Uslu'nun sevk ve idaresindeki, davacı şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı ...plakalı otomobilin, olay yeri ... Kebap önlerine geldiğinde, seyrine göre yolun sol kenarında park halinde olan ... plakalı kamyonete ön kesiminden çarpması sonucu sağa doğru sürüklenen ... plakalı aracın arka kesimi ile yolun sağ kenarında park halinde olan ... plakalı otomobilin sol yan kesimlerine çarpması sonucu maddi hasarla neticelenen dava konusu trafik kazası meydana geldiği, davalıya ait araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği, olay yerini terk etmesinde KTK 81.maddesinde belirtilen şekilde haklı bir nedeni olduğu davalı yanca ispatlanamadığı, dava dışı araç sürücüsünün olayın meydana gelmesinde %100 kusurlu hareketi ile kazanın meydana geldiği görülmekle davalının, sigorta şirketinin üçüncü kişilere yapmış olduğu ödemeden sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafça her ne kadar araç sürücüsü ...'nun aracı çaldığı iddia edilmiş ise de; kaza tarihinin 03/07/2024 olduğu, kazanın meydana geldiği tarih ve sonrasında dava dışı araç sürücüsü hakkında hırsızlık suçu nedeniyle şikayetçi olunmadığı gibi, davalının dava dilekçesinde belirttiği ... .... .... Soruşturma dosyasında şikayetçinin... olduğu, suçun mala zarar verme suçu olduğu ve takipsizlik kararı verildiği görülmüştür. Bu haliyle davalının aracın çalındığını ispatlayamadığı görülmekle bu itirazları yerinde görülmemiştir. Sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin zararla uyumlu olup olmadığı hususunda yapılan incelemede; ... plakalı araçta oluşan hasar bedelinin 121.500,00 TL, ... plakalı araçta oluşan hasar bedelinin 196.960,00 TL olduğu bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Davacı şirket sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç sahibine 09/10/2024 tarihinde, ... plakalı araç sahibine 02/10/2024 tarihinde ödeme yapılmıştır. Bilirkişi tarafından alacağa icra takibi itibariyle işleyen faiz hesaplanılmış, 15.917,00 TL ve 8.613,00 TL faiz tespit edilmiştir. Davacı yanın bu bedeli işleyen faiz ile birlikte rücuen davalıdan talep edebileceğinden ,davanın kabulüne ,asıl alacak , işlemiş faize yapılan itirazın iptaline, alacağın miktarı esasen yargılamayı gerektirdiğinden ve takip tarihi itibari ile belirlenebilir olmadığından davacı yanın icra inkar tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜNE, -Davalı borçlunun ... 3. Genel İcra Dairesi'nin 2024/76371 Esas sayılı takip dosyasında asıl alacak ve işlemiş faize yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin aynen devamına, -Davacı yanın icra inkar tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 23.429,64 TL harçtan peşin alınan 4.142,47 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 19.005,17 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 54.878,40 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 4.142,47 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 470,00 TL posta masrafı, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti toplamı olan ‭10.897,60TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Arabuluculuk bürosu tarafından yapılıp Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/11/2025