İlk Derece Mahkemesi 2024/792 E. 2026/405 K.

T.C. İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/792 Esas KARAR NO:2026/405

DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ:20/12/2024 KARAR TARİHİ:02/06/2026

Mahkememizde görülen Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasında; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18.11.2021 tarihinde müvekkilinin davalının sevk ve idaresindeki İETT'ye ait 20 K yan numaralı ... plaka sayılı araçta seyir halindeyken davalı Savaş'ın kusurlu sürüşü nedeniyle kemik kırığı oluşturacak şekilde yaralandığını ve malul kaldığını, söz konusu trafik kazasının ardından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, sigorta şirketinin araç plakasının kamera kaydında görünmemesi nedeniyle hasarı reddettiğini, aracın davalı tarafça ... poliçe numarasıyla sigortalandığını, müvekkilinde sürekli ve geçici iş göremezlik nedeniyle oluşan maddi zarardan poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olacağını belirterek; fazlaya ilişkin talep ve haklar saklı kalmak kaydıyla yapılacak inceleme sonucunda HMK 107 madde uyarında arttırılmak üzere müvekkili lehine 500,00-TL sürekli iş göremezlik nedeniyle doğan maddi tazminatın bakımından kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla yapılacak inceleme sonucunda HMK 107. madde uyarınca artırılmak üzere müvekkili lehine 500,00-TL geçici iş göremezlik nedeniyle doğan maddi tazminatın bakımından kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın 18.11.2021 tarihinde meydana geldiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca motorlu araç kazalarından doğan zararların tazminine ilişkin taleplerin, zarar görenin, zarar ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl içinde zaman aşımına uğrayacağını, taleplerin olay tarihinden itibaren iki yıllık zaman aşımı süresi içerisinde ileri sürülmesinin gerektiğini, başvuran başvurusunu iş bu iki yıllık süre içerisinde ikame etmediğinden başvurunun zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya bahsi geçen 18.11.2021 tarihli kazaya karıştığı belirtilen, ... plakalı aracın, müvekkili şirkete 10.08.2021 - 10.08.2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limitinin kişi başı 430,000.00-TL olduğunu, talep edilebilecek miktarın müvekkili şirketin asıl sorumluluğu gerçek zarar üzerinden belirlenebileceğini, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlar gereği geçici iş göremezlik zararı sağlık giderleri teminatına alındığını, ayrıca sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu ve sigorta şirketlerinin sorumluluğu bulunmadığının açıkça belirtildiğini, bir an için müvekkili şirketin geçici iş göremezlikten de sorumlu olduğu düşünülse bile, kaza anında herhangi bir işte çalışmayan mağdur için geçici iş görmezliğin oluşmayacağını, bu nedenle kaza anında davacının gelir getiren bir işte çalışıp çalışmadığı SGK’dan sorularak tespit edilmesi gerektiğini, örnek kararlarda olduğu gibi davacının ev hanımı olması veya herhangi bir işte çalışmadığının tespit edilmesi durumunda geçici iş görmezlik tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek; sair hususlar hakkında cevap ve itiraz hakları saklı kalmak kaydıyla, cevapların kabulü ile, haksız ve mesnetsiz açılan davanın usulden ve esastan tamamen reddine, masraf, faiz ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce Adli Tıp Kurumu Başkanlığından rapor alınmış dosya arasına konulmuştur. Mahkememize bilirkişi raporu alınmış dosya arasına konulmuştur. Davacı vekilinin 10.04.2026 havale tarihli talep arttırım dilekçesi sunarak dava değerini 26.092,19-TL'ye çıkartarak harçlandırmıştır. Dava: Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat İstemine İlişkindir. Somut uyuşmazlık; İstanbul İli ... İlçesi, ... Mah. ... Cad. üzerinde, ... yönünde seyreden sürücü ...' ın yönetimindeki ... plakalı Özel Halk Otobüsü ile ... İETT Durağı önüne geldiğinde durakladığı, diğer yolcular indiği, yolcu indirmek-bindirmek üzere aracın halen açık olan kapısından inmeye çalışan müşteki yolcunun durumunu kontrol etmeden ve kapısını kapatmadan otobüs ile henüz hareket ettiği esnada; otobüs içinde ayakta bulunan, henüz hareket etmiş olan otobüsün önceden açılmış olan ve halen kapatılmamış olan kapısından inmeye çalışan, davacı yolcu ...'nın dengesini yitirip taşıt yolu üzerine düşmesi sonucu yaralamalı olarak meydana gelen kaza neticesinde ikame edilen tazminat istemlerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Kusur yönünden öncelikle değerlendirme yapılması akabinde tazminat talebi noktasında inceleme yapılması gerekmektedir. Kusur yönünden yapılan değerlendirmede; Davacı yolcu ...'nın kazada tehlike yaratan ilk kusurlu davranışta bulunan olduğu; Duraklama halinde olan otobüs içindeki diğer yolcular indiği sırada iç kısımda kapıdan uzak cam önünde eğilerek ayakkabısının bağcıkları ile ilgilendiği; Sonra sürücünün aracın kapılarını kapatmadan henüz hareket etmekte olduğu esnada, henüz hareket etmiş olan otobüsün önceden açılmış olan ve halen kapatılmamış olan kapısından inmeye çalışırken dengesini kaybederek yere düştüğü; Duraklama halinde iken kapıları açık şekilde henüz hareket eden otobüs sürücüsünün yarattığı tehlike ve ihlalin öngörülebilir olduğu; hareket halindeki otobüsün açık olan kapısından inmeye çalışmakla kendi güvenliği için tehlike yarattığı; otobüsten daha iyi tutunmak, sürücüye haber vererek ve araç durduktan sonra inmek için etkin tedbir almadığı, dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği ve “%75 Oranda Asli Kusurlu” olacağı öte yandan ... plakalı Özel Halk Otobüsü sürücüsü dava dışı ... hakkında adı geçen sürücünün idaresindeki otobüs ile duraklama halinde iken, dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeden, otobüsten inmekte olan yolcularının durumunu kontrol etmeden, kapıları kapatmadan kontrolsüz ve tehlikeli bir şekilde hareket ettiği esnada; Aynı otobüs içinde bulunan ve otobüsten henüz inmekte olan ve otobüs dışına çıkmakta olan davacı yolcu ...'nın dengesini kaybedip otobüsün açık olan kapısından otobüs dışına yere düşmesine sebep olduğu ve kazayı fark etmeden seyrine devam ederek kaza yerini terk ettiği; dikkat ve özen yükümlüğünü yerine getirmediği, “%25 oranda Tali Kusurlu” olacağı değerlendirilmiştir. Tazminat talepleri noktasında yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17. ve 4. Hukuk Dairesinin bu konudaki emsal kararlarında özetle; Maluliyete ilişkin alınacak raporlarda "“... kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirme Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir...' demektedir. Bu durumda; İş bu kaza 18.11.2021 tarihinde meydana gelmiştir. ATK tarafından düzenlenen raporda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının sürekli maluliyet oranının %1 ve 3 aya kadar da geçici maluliyetinin bulunduğu belirlenmiş olup, anılan oran üzerinden davacının sürekli iş göremezlik dönemindeki maddi zararı belirlenmesi gerekmektedir. Davacı, 06.08.1976 doğumlu davacı olay tarihinde, 45 yıl, 3 ay, 12 günlük olup, 45 yaşında kabul edilerek, TRH 2010 yaşam tablosuna göre muhtemel bakiye ömrü (30)yıl ve muhtemelen (75)yaşına kadar yaşayacaktır. Yargıtay'ın bu konuda yerleşmiş içtihatlarında aktif çalışma yaşı sonu 60 olarak kabul edilmekte olup buna göre kazalının aktif çalışma hayatının 60 yaşına kadar süreceği kabul olunarak, olay tarihinden (60) yaşına kadar bakiye aktif hayat süresi (60-45): 15 yıl ve pasif devresi (75-60)-15 yıldır. Bu belirlemeler ışığında bilirkişi tarafından yapılan tespite göre kusur oranı da dikkate alındığında; geçici iş göremezlik dönemine ait maddi zararının 2.690,43-TL, sürekli iş göremezlik dönemine ait %1 maluliyeti ile ilgili maddi zararının 23.401,76-TL olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Davalı tarafından ibraz edilen hasar dosyasındaki belgeler dikkate alındığında davalı bakımından temerrüt tarihinin 16.11.2022 olarak belirlendiği, sigortalı aracın kullanım şeklinin özel halk otobüsü niteliğinde yolcu taşıma işi yapıyor olması nedeniyle ticari avans faizine hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Belirtilen açıklamalar ışığında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davanın KABULÜ ile; a) Sürekli iş göremezlik nedeniyle; 23.401,76-TL bedelin davalı sigorta şirketine başvuruyu izleyen 8 iş günü sonrasına isabet eden 16.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlardaki ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, b) Geçici iş göremezlik nedeniyle; 2.690,43-TL bedelin davalı sigorta şirketine başvuruyu izleyen 8 iş günü sonrasına isabet eden 16.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlardaki ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.782,36-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin harç ve ıslah harcı olmak üzere yatırılan 537,73-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.247,63-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine, Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık ücret tarifesi gereğince hesaplanan 26.092,19-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan peşin harç, başvuru harcı ve ıslah harcı olmak üzere yatırılan 962,33-TL ilk gider, 18.411,00-TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi gideri olmak üzere toplam 19.373,33-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın yatıran taraflara iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne davalı vekilinin yokluğunda davanın miktarı ve niteliği itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 02/06/2026

Katip ... E-imzalıdır

Hakim ... E-imzalıdır