İlk Derece Mahkemesi 2024/776 E. 2026/336 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/776 Esas KARAR NO : 2026/336

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/09/2023 KARAR TARİHİ : 31/03/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı şirket yetkilisinin dava dilekçesinde özetle; davalı firma yetkilileri ile 2017 yılında tanıştıklarını,2017-2021 arası toplamda yaklaşık 20.000.000,00 TL tutarında mal verdiklerini, davalı bu malları kendi adına ve hesabına aldığı fiyat üzerine asgari yüzde otuz kar ilavesiyle protföyündeki üçüncü kişilere pazarladığını, ne kadar çürük evrak varsa taraflarına cirolayıp verdiklerini, sağlam evrak ve nakitleri kendilerine sakladıklarını, şirket dışı ...... ve diğerlerinin hesabına geçirdiklerini, müflis ..... ye sattığı mallar karşılığı aldığı sağlama evrak ve dolandırma komisyonlarını da kendine saklayıp çürükleri taraflarına verdiklerini, bu bonolar ödenmeyince hem keşdeci ....... deri hemde davalı aleyhine icra takibi başlattıklarını, karşı taraf 2020/2 ayında delil listelerinde bulunan rizikonun paylaşılmasına dair protokolü imzalatarak kendilerinin de İstanbul ...... İcra Dairesi ..... dosyası ....... deri aleyhine işlem başlattıklarını beyan ve taahhüt ettiklerini, bu durum karşısında taraflarınca ....... Deri firmasına yoğunlaşrak bir kısım tahsilat yaptılar ise de davalının geçen süreden .... İcra kanalıyla hiç bir işlem yapmaması, bilgi vermemesi, resmi muavin hesab özeti dahi göndermemesi üzerine icra dairelerindeki itiraz edilmeyen alacakları için ...... firmasına da işlemler tesis edince ibra itfa imhal zamanaşımı gibi bir sürü bahane ile an itibariyle sayısı yüzü geçen dava ve icra takiplerine tutulduklarını, bunlardan biri de İstanbul ......İcra Hukuk Mahkemesi ...... dosyası olduğunu, ..... dosyasında mahkeme gabin iddiasını dar yetkili mahkeme olduğu için dinlemediklerini, imzayı inkar etmedikleri gerekçesiyle karşı taraf davasını kabulle taraflarını mağdur ettiklerini, istinaf ve temyiz taleplerinin de aynı gerekçeyle aleyhlerine sonuçlanarak icranın geri bırakılması durumuyla karşı karşıya kalıp geniş yetkili mahkemede 33-a/2.bendi mucibi zamanaşımının vaki olmadığını, delil listesi 4.sıradaki protokolün 6098/30 ve diğer ilgili yasa maddeleri gereği geçersizliği konusunda dava ikamesi zarureti hasıl olduğunu, icra mahkemeleri dar yetkili mahkemelrden sayılıdığı için sadece şekli incelemeler yapılmış olduğunu, istinaf ve yargıtay da aynı usul çerçevesinde mağduriyetlerine neden olduklarını, Borçlar Kanunu,Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde zamanaşımı vaki olmadığı gibi 6098 sayılı yasa 28-30-31-32-33-36-39 maddeleri açıkca aşırı yararlanma,yanılma,aldatma konularını defaatle icra mahkemelerine beyanlarda bulunarak öncelikle gabin unusurunun incelenmesi taleb edildiği halde dar yetki gerekçesiyle reddedilmiş olduğunu ve işbu mahkemede davanın açıldığını belirterek, fazlaya dair haklarının mahfuziyeti ile delil listesi 4.sıradaki protokolün gabin hata yanılma aldatılma sonucu geçersizliği ile 3.icra dairesindeki alacakları hakkında zamanşımının varit olmadığı şeklinde özetlenebilecek dava ve taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; dava şartı arabuluculuk son tutanağının verilecek bir hafta süre içerisinde sunulmaması halinde davanın usulden reddini, dava konusu edilen hususların ve taleplerin aynı taraflar arasında görülen Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... E. Sayılı dosyası ile ileri sürülmüş olması nedeni ile huzurda açılan davanın derdestlik nedeni ile reddini, davacı şirketin aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile davanın usulden reddini, davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddini, dilekçede açıklanan nedenlerle davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin ..... Esas, ..... Karar sayılı ilamı ile açılan davanın mahkememizin ...... Esas sayılı dosyası ile davanın tarafları ve konusu itibariyle aynı olması nedeniyle davalı tarafça yapılmış olan derdestlik itirazının kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmiş kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul BAM ..... Hukuk Dairesinin ...... esas ..... karar sayılı 19/09/2024 tarihli ilamıyla " derdestlik dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş ise de eldeki dava yönünden derdestliğe konu olan Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas sayılı dosyasında zamanaşımının vaki olmadığının tespiti istemi yönünden dayanılan hukuki sebep ve ilgili İcra Hukuk Mahkemesi kararının farklı olduğu gözetildiğinde mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur." gerekçesiyle Davacının istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir. Mahkememizden verilen 02/04/2024 tarih, ...... esas, ...... karar sayılı kararı; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesinin 19/19/2024 tarihli ...... esas, ..... karar sayılı kararı ile kaldırılmış olup, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp yargılamaya devam olunmuştur. İstanbul ..... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ..... E. Sayılı dosyası, İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... E. Sayılı takip dosyası, İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün ...... E, sayılı dosyası, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E. Sayılı dosyası, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... E. Sayılı dosyası celbedilmiştir. Açılan dava, İİK 33/a-2 md. uyarınca taraflar arasındaki protokolün gabin, hata, aldatma nedeniyle geçersizliği ve takip dosyasındaki alacağın zamanaşımına uğramadığının tespiti istemine ilişkindir.İstanbul ..... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas- ...... Karar sayılı dava dosyasında, takip kesinleştikten sonra davacı-borçlu tarafından borcun sona erdiği belirtilerek dosyaya protokol/ibraname ibraz edildiği, protokolün içeriğinde açıkça İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyasına atıf yapılarak takibe konu senedin ibra karşılığında davacı borçluya teslim edildiğinin belirtildiği, davalı alacaklının iş bu protokolü ve protokoldeki imzayı kabul ettiği, bu haliyle iş bu protokolün İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 71. maddesinde belirtilen belgelerden olduğu kanaatiyle davanın kabulü ile İstanbul ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyasından yapılan takibin davacı yönünden icrasının geri bırakılmasına karar verildiği, verilen kararın istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır. Aynı icra takibi ile ilgili İstanbul ..... İcra Hukuk Mahkemesi'nce İİK 71. Maddesi uyarınca iki ayrı icranın geri bırakılması kararı verilmiş olup, İş bu davada İstanbul ...... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 01/04/2021 tarih, ..... Esas ve ...... Karar sayılı borcun itfası nedeniyle icrasının geri bırakılmasına kararına karşı İcra İflas Kanunu 33/a maddesi uyarınca zamanaşımının vaki olmadığının tespitine ve protokolün gabin hata yanılma aldatılma sonucu geçersizliğine karar verilmesi talep edilmiştir. Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... esas sayılı dosyasında ise İstanbul ...... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas-...... Karar sayılı zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle icranın geri bırakılması kararına karşı İcra İflas Kanunu 33/a maddesi uyarınca zamanaşımının vaki olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiştir. Eldeki davada yargılaması önem arz eden ve bekletici mesele yapılan iki dosya bulunmakta olup bunlardan ilki olan Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... E. Sayılı dosyası incelendiğinde Davacısının ..... Ayakkabı Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve Davalısının ..... Ayakkabıcılık Ve Deri Mamülleri Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi olduğu, dava konusunun taraflar arasında imzalanan 10.02.2020 tarihli protokolün gabin ile malul olduğunun tespiti talebinden ibaret olduğu, mahkemece 15.09.2022 tarihli kararında aynen " Davacı taraf ile davalı şirket arasında Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas, Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas, İstanbul ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Esas sayılı dosyalarının mevcut olduğu, celp edilip incelenen dosyalardaki davaya konu dayanağın taraflarca imzalanan protokol olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından protokolün gabin ile malul olduğu iddiası yukarıda incelemesi yapılan dosyalar ile derdest bulunan mahkememizin ...... esas sayılı dosyalarında ileri sürüldüğü anlaşılmakla işbu davanın açılmasında davacıların hukuki yararının bulunmadığı kanaatine varılarak davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine" şeklinde gerekçelendirilerek hüküm verilmiştir. Kararın istinaf erilmesi üzerine İstanbul BAM ..... HD'nin ..... E.- K. Sayılı ilamında aynen " dava konusu 10.02.2020 tarihli protokole Bakırköy ..... İcra Dairesi'nin ..... Esas, Bakırköy ..... İcra Dairesi'nin ...... Esas, İstanbul ...... İcra Dairesi'nin .... Esas, İstanbul ...... İcra Dairesi'nin ..... Esas, İstanbul ...... İcra Dairesi'nin ..... Esas, İstanbul ...... İcra Dairesi'nin ...... Esas, İstanbul ...... İcra Dairesi'nin .... Esas ve İstanbul ..... İcra Dairesi'nin ..... Esasa sayılı takip dosyaları ile 8 adet senedin konu edildiği, bu davanın davalısı tarafından Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyası ile bu davanın davacısı ve dava dışı .... aleyhine, protokolde geçen icra dosyaları nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebiyle dava açıldığı, davalı tarafından (bu davada davacı) cevap dilekçesi ile protokolün gabin nedeniyle geçersiz olduğunun iddia edildiği, davalı tarafından yine davacıya karşı açılmış menfi tespit ve itirazın iptali davalarının bulunduğu, davacı tarafından bu davalarda da protokolün gabin nedeniyle geçersiz olduğunun ileri sürüldüğü anlaşılmıştır.,,,,, gabin nedeniyle sözleşmenin geçersizliği iddiası dava olarak ileri sürülebileceği gibi, açılmış bir davada cevap olarak da ileri sürülebileceği, açılmış menfi tespit davasında Mahkemece protokolün geçerli olup olmadığının tespiti mahiyetinde gabin iddiasının da inceleneceği ve buna göre bir karar verileceği, her ne kadar somut dava ile davacı edimler arası eşitsizliğin giderilmesini de talep etmiş ise de; TBK'nın 28. maddesi uyarınca gabin nedeniyle hem sözleşmenin geçersizliğinin tespitinin, hem de edimler arasındaki eşitsizliğin giderilmesinin talep edilemeyeceği, dava dilekçesindeki açıklamalardan davacının protokolle bağlı kalmayı değil, protokolün geçersiz sayılmasını talep ettiğinin anlaşıldığı, bu minvalde daha önce açılmış bir davada ileri sürülmüş geçersizlik iddiası yönünden yeniden dava açılmasında hukuki yararın olmadığı ve Mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı" gerekçesi ile istinaf talepleri reddedilmiştir. Kerer temyiz edilmesi üzerine Yargıtay'dan onanarak 30.09.2024 tarihinde kesinleşmiştir. İkinci olarak sekletici mesele yapılan dosya ise Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E. Sayılı dosyası olup incelenmesinde Davacısının ..... Ayakkabıcılık Ve Deri Mamülleri Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi ve Davalısının ..... Ayakkabı Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, dava konusunun Bakırköy .... İcra Dairesi'nin .... Esas, Bakırköy ..... İcra Dairesi'nin .... Esas, İstanbul ..... İcra Dairesi'nin .... Esas, İstanbul .... İcra Dairesi'nin ..... Esas, İstanbul .... İcra Dairesi'nin ..... Esas, İstanbul .... İcra Dairesi'nin .... Esas, İstanbul ..... İcra Dairesi'nin .... Esas, İstanbul ...... İcra Dairesi'nin ..... Esas sayılı icra takiplerinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup mahkemece 12.10.2023 tarihli kararında aynen " davacı taraf, söz konusu bonolardan dolayı borçlu olmadığını davalı ile imzalanan protokol ve ibraname sözleşmesine dayandırmıştır.,,,, dava konusu bonoların dayanağını oluşturan temel ilişkide, davacının davalıya ait ürünlerin ....... Deriye satılması konusunda pazarlama (aracılık) görevini üstlendiği, satış işleminin davacı ile davalı arasında değil, davalı ile ....... Deri arasında gerçekleştiği, asıl borçlunun da davacı değil ....... Deri olduğu, davacının bonoların dayanağını oluşturan temel ilişkinin tarafı olmaması nedeniyle bonolardan kaynaklanan borçtan dolayı sorumluluğunun bulunmadığı, davacının açıkça dava konusu icra takipleri nedeniyle ibra edildiği, yapılan ibra nedeniyle de davacının dava konusu icra takipleri nedeniyle sorumluluğunun Bulunmadığı" gerekçesi ile hüküm verilmiş, karar istinaf edilmiş olup henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır. İncelenen dava dosyalarında da görüleceği üzere, taraflar arasında birçok alacak, itirazın iptali, menfi tespit ve sözleşmenin (protokolün) iptali davalarının bulunduğu ve bu dosyalardaki Davacının temel iddiasının 10.02.2020 tarihli protokolün geçersizliği, edimler arasındaki eşitsizlik iddialarına dayandırılmış olduğu, Davacı taraf ile davalı şirket arasında Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas, İstanbul ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyalarında da davaya konu dayanağın taraflarca imzalanan protokol olduğu, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h maddesine göre "davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması" dava şartı olduğu, Mahkememizde açılan davada protokolün gabin hata yanılma aldatılma sonucu geçersizliğine karar verilmesi istenmiş ise de dava dilekçesinde protokole yönelik ortaya konan maddi vakaların ve geçersizliğine ilişkin gerekçelerin Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E. Sayılı dosyası ve Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... E. Sayılı dosyasında da aynı olup inceleme konusu yapıldığı, protokol yönünden zamanaşımının vaki olmadığının tespitine yönelik talebin Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas sayılı dosyasında incelenmekte olduğu, Davacının tüm iddialarının daha önce açılan davalarda yargılamaya konu edilmiş olması nedeniyle işbu davanın açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığı kanaatine varılarak davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere; 1-HMK 114/1-h ve 115/1-2 maddeleri gereğince hukuki yarar şartı yokluğundan davanın REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürülükte bulunan haçlar tarifesi gereğince alınması gereken 732,00- TL karar ve ilam harcının 5.969,73 TL peşin harçtan mahsubu ile fazladan alınan 5.237,75 TL bakiye harcın davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca dava değeri üzerinden hesaplanan 45.000,00- TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine, 5-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca arabulucuk ücreti olan 3.120,00 TL' nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 6-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı tarafın yokluğunda ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/03/2026

Katip ...... E imza Hakim ..... E imza