İlk Derece Mahkemesi 2024/701 E. 2025/637 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/701 Esas KARAR NO : 2025/637

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 25/11/2024 KARAR TARİHİ : 21/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkil Kurumun hizmet alım kapsamında temizlik görevlisi olarak çalışan dava dışı ... isimli personele kurum bünyesinde çalıştığı süreye ait kıdem tazminatının hesaplanarak kendisine ödendiğini, 10.04.2012 - 24.08.2023 tarihleri arasında çalıştığını, damga vergisi dahil 210.312,00 TL tutarında kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, işçinin çalıştığı ... ... Hizm. San. Tic. Ltd. Şti., ve ... Yem. Enerji Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- ... Gıda İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd.Şti. firmalarının çalıştırdıkları dönemlere tekabül eden tazminat tutarlarının ödendiğini, bakiye 156.802,50 TL kurum alacağının kaldığını, davalı firmaların sorumluluğundaki tüm ödemelerin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md.109 hükmü gereğince şimdilik 30.000,00 TL'lik kısmının mezkur icra dosyalarına ödendiği ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte (davalı ... ... İnş. Gıda İth. Ve İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden 12.000,00-TL, davalı ... Turizm Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. yönünden şimdilik 12.000,00-TL, davalı ... Turizm Temizlik İlaçlama Yemek ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti. yönünden şimdilik 6.000,00-TL,) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalılara çıkartılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalılar davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır ISLAH: Davacı vekili 15/09/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile; davalı ... ... İnşaat Gıda İthalat ve İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden 12.000,00-TL olarak talep ettiği alacak talebini 53.058,97 TL olarak ıslah ettiği, davalı ... Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden 12.000,00 TL olarak talep ettiği alacak talebini 58.223,11 TL olarak ıslah ettiği, davalı ... Turizm Tem. İlaçlama Yemek ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti. yönünden 6.000,00-TL olarak talep ettiği alacak talebini 21.112,21-TL olarak ıslah ettiği, ıslah harcını yatırdığı ve ıslah dilekçesinin davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği anlaşılmıştır. DELİLLER: Arabuluculuk son tutanağı, Hizmet alım sözleşmeleri, dava dışı ...'ın hizmet döküm cetveli, işyeri unvan dökümü, işe giriş çıkış bildirgesi, ödeme belgesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır. Davacı taraf hizmet alım ihalesi kapsamında temizlik görevlisi çalışan dava dışı ...'a yapılan işçilik ödemelerinin sözleşmesel sorumluluk kapsamında davalıların paylarına isabet eden oranında davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 25/10/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde iş mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi ... tarafından 25/06/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "Dava dışı işçinin 24.08.2023 tarihindeki işten çıkış kodunun kuruma "08-Emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle" olarak bildirildiği, SGK kayıtlarına göre takip eden ay başı 01.09.2023 tarihinde yaşlılık aylığı almaya başladığı tespit edilmiştir. 1475 sayılı yasanın 14.maddesinin 5.fıkrası çerçevesinde davacının yaşlılık aylığı almaya hak kazanması nedeniyle işten ayrıldığı ve bu nedenle kıdem tazminatına hak kazandığı sonucu ortaya çıkmaktadır. Dosyada başkaca bir bilgi bulunmadığından, işverenden sadır belgeler çerçevesinde tespit edilen son brüt maaşın 16.097,40 TL olduğu, 1.410,20 TL yemek ücreti, 1.381,90 TL yol ücreti olmak üzere giydirilmiş brüt ücret tutarının 18.889,50 TL olduğu gözlenmiştir. Ayrıca 10.04.2012 - 24.08.2023 tarihleri arası dönemde çalışma süresinin 11 yıl 4 ay 15 gün olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda ödenmesi gereken kıdem tazminatı aşağıdaki şekildedir İdare tarafından ödenen damga vergisi dahil brüt kıdem tazminatı tutarı 210.312,00 TL olup, bu tutar üzerinden değerlendirme yapılması gerekmektedir. Yukarıdaki tespitler ve davalıların sorumluluklarına göre hesaplama aşağıdaki şekilde yapılmıştır. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (Yargıtay 6. H.D. 2021/5300 Esas-2022/5935 Karar; Yargıtay 23.H.D. 2017/732 Esas-2020/2372 Karar; 2019/952 Esas-2020/2536 Karar; 2019/1417 Esas-2020/2515 Karar; 2019/782 Esas-2020/1037 Karar sayılı kararları). İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla ve iş davasında taraf olmaları halinde gecikmeden doğan zarardan ayrı bir temerrüt ihtarına gerek olmadan ve ödeme tarihinden itibaren, davalılar tacir olduğundan ticari faiz işletilerek yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir (Yargıtay 23. H.D. 2019/296 Esas-2020/340 Karar, 2019/1047 Esas-2020/2188 Karar sayılı kararları) Dava konusu olayda da, davacı şirket ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak İş Kanun'undan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibari ile müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, İşçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir. Alacaklıya karşı müteselsil sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi taraflara ait olduğu konusunda anlaşma yapabilirler. Borçlar Kanunu 167. maddesinde düzenlenen “aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifa da bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır." şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırlabileceği de açıkça belirtilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve genel şartnamelerin incelemesinde işçi alacaklarından kaynaklı hukuki sorumluluğun yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, bu nedenle dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı dönem itibariyle davacının rücu hakkının bulunduğu anlaşılmıştır. Tüm bu açıklamalar kapsamında somut dava incelendiğinde; davacı tarafça dava dışı ...'a ödenen işçilik alacağının davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkin iş bu davada, asıl işverenden tahsil edilen işçilik alacaklarının, dava dışı işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsadığı, dava dışı işçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenlerin sorumluluğunun da sadece kendi dönemi ile sınırlı olması gerektiği, eş söyleyişle tüm işçilik alacaklarından, dava dışı işçinin çalışmış olduğu alt işverenlerin, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumlu oldukları, somut davada, davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmesi düzenlendiği, hizmet alım sözleşmesi kapsamında işçilik alacakları bakımından davalıların sorumluluğunun bulunduğunun kararlaştırıldığı, dosya kapsamında davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, bu durumda her bir davalıya yöneltilen talebin ayrı bir dava konusu olduğu ve her talep yönünden ayrı ayrı karar verilmesi gerektiği, bilirkişi raporunda davalıların sorumlu oldukları tarih aralıkları ve işçinin bu süreçteki çalışma tarihleri dikkate alınarak hesaplama yapıldığı ve hesaplanan miktarların denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmış olmakla, bilirkişi raporu doğrultusunda davalı ... ... İnşaat Gıda İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 53.058,97-TL'den sorumlu olduğu, davalı ... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 58.223,11-TL'den sorumlu olduğu, davalı ... Turizm Tem. İlaçlama Yemek ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti'nin 21.112,21-TL'den sorumlu olduğu Mahkememizce kabul edilmiş, davacı tarafça yapılan ödeme tarihinden itibaren her iki taraf da tacir olmakla ticari avans faizi ile tahsiline karar verilmiş ve davacı tarafça davalılar aleyhine açılan rücuen tazminat davasının kabulü ile; davacının 53.058,97 TL rücuen tazminat alacağının; 12.000,00 TL'sinin 04/09/2023 ödeme tarihinden itibaren, 41.058,97 TL'sinin 15/09/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... ... İnşaat Gıda İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, davacının 58.223,11 TL rücuen tazminat alacağının; 12.000,00 TL'sinin 04/09/2023 ödeme tarihinden itibaren, 46.223,11 TL'sinin 15/09/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, davacının 21.112,21 TL rücuen tazminat alacağının; 6.000,00 TL'sinin 04/09/2023 ödeme tarihinden itibaren, 15.112,21 TL'sinin 15/09/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Turizm Tem. İlaçlama Yemek ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davacı tarafça davalılar aleyhine açılan rücuen tazminat davasının KABULÜ ile; 1-Davacının 53.058,97 TL rücuen tazminat alacağının; 12.000,00 TL'sinin 04/09/2023 ödeme tarihinden itibaren, 41.058,97 TL'sinin 15/09/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... ... İnşaat Gıda İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, 2-Davacının 58.223,11 TL rücuen tazminat alacağının; 12.000,00 TL'sinin 04/09/2023 ödeme tarihinden itibaren, 46.223,11 TL'sinin 15/09/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, 3-Davacının 21.112,21 TL rücuen tazminat alacağının; 6.000,00 TL'sinin 04/09/2023 ödeme tarihinden itibaren, 15.112,21 TL'sinin 15/09/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Turizm Tem. İlaçlama Yemek ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken 9.043,85-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.260,33-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 6.783,52-TL harcın; 2.718,60-TL'sinin ... ... İnşaat Gıda İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 2.983,19-TL'sinin ... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 1.081,73-TL'sinin ... Turizm Tem. İlaçlama Yemek ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti'den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin 1.442,75-TL'sinin ... ... İnşaat Gıda İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 1.583,17-TL'sinin ... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 574,07-TL'sinin ... Turizm Tem. İlaçlama Yemek ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, 6-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin; 12.022,94-TL'sinin ... ... İnşaat Gıda İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 13.193,12-TL'sinin ... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 4.783,94-TL'sinin ... Turizm Tem. İlaçlama Yemek ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 7-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvuru harcı, 1.748,00-TL ıslah harcı ve 512,33-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.687,93-TL harcın; 1.077,23-TL'sinin ... ... İnşaat Gıda İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 1.182,07-TL'sinin ... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 428,63-TL'sinin ... Turizm Tem. İlaçlama Yemek ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 8-Davacı tarafça yapılan 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 1.602,50-TL posta giderinden ibaret toplam 7.602,50-TL yargılama giderinin; 3.046,81-TL'sinin ... ... İnşaat Gıda İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 3.343,36-TL'sinin ... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 1.212,33-TL'sinin ... Turizm Tem. İlaçlama Yemek ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 9-Davacı tarafça yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya re'sen iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı Güven Sosyal ve Destek Hiz. Vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/10/2025

Katip ... e-imzalı*

Hakim ... e-imzalı*