İlk Derece Mahkemesi 2024/642 E. 2025/596 K.

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/642 Esas - 2025/596 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/642 Esas KARAR NO : 2025/596

...x....................x..... ..x.........xx..........x.......x .....x............x.....................x ........x.x.x....................x

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 26/09/2024 KARAR TARİHİ : 15/10/2025 KR.YZL. TARİHİ : 15/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kurumun 233 sayılı KHK hükümlerine tabi olarak kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir kamu kuruluşu olduğunu, Genel Müdürlük binasında ve işletmekte olduğu havalimanlarındaki güvenlik hizmetlerinin piyasadan temin edildiğini, davalı şirketler bünyesinde Denizli Çardak Havalimanı Müdürlüğü'nde 15.04.2009 tarihinden beri çalışmaktayken 27.07.2023 tarihinde emekli olan dava dışı işçi ..........'a 12.06.2023 tarihinde (1.869,77-TL damga vergisi dışında) net 246.346,34-TL kıdem tazminatı ödendiğini, bu tutarın rücuen tahsili için arabuluculuk başvurusu yapıldığını ancak görüşmelerde anlaşma sağlanamadığını, bu nedenle İdare nezdindeki teminatlardan 91.426,03-TL'nin tahsil edildiğini, bakiye 154.920,31-TL alacakları kaldığını, bu alacak tutarından; 15.04.2009-31.12.2009 döneminde yüklenici olan ........... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin sorumluluk miktarının 12.286,12-TL, 01.01.2010-31.12.2010 döneminde yüklenici olan .......... ......... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin sorumluluk miktarının 17.517,32-TL, 01,01.2011-31.03.2013 döneminde yüklenici olan ........... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin sorumluluk miktarının 39.353,98-TL, 01.04.2013-31.12.2013 döneminde yüklenici olan .............. Güvenlik Danışmanlık ve ......... Eğitim Hiz. Tic. A.Ş.'nin sorumluluk miktarının 12.958,02-TL, 01.01.2014-31.12.2016 döneminde yüklenici olan ........ Yatırım Holding A.Ş.'nin sorumluluk miktarının 52.551,97-TL, 01.04.2022-27.05.2023 döneminde yüklenici olan .......... ......... Güvenlik ve Koruma Hiz. San. ve Tic. A.Ş.- ............. Grup ........... Güvenlik Hiz. A.Ş. Ortak Girişiminin sorumluluk miktarının 22.252,07-TL olduğunu, 01.01.2017-31.03.2022 dönemlerindeki çalışmalara denk gelen kıdem tazminatının dava dışı yüklenici şirketlerden haricen tahsil edildiğini, davalı şirketlerle imzalanan sözleşmelerin eki teknik şartnamelerde, yüklenicinin istihdam ettiği personelin tüm hak ve alacakları bakımından muhatap ve sorumlunun yüklenici olduğunun, yüklenici tarafından DHMİ'ne istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluğun yüklenemeyeceğinin öngörüldüğünü ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 154.920,31.-TL'nin 12.06.2023 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsilini talep etmiştir. CEVAP : Davalı ........ Yatırım Holding A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını, davacı işçiye herhangi bir mahkeme kararı olmaksızın rızaen ödeme yapıldığından rücu talebinde bulunulamayacağını, davacının müvekkili şirketteki çalışmasının işyeri devri sebebiyle sona erdiği, işyeri devrinin fesih niteliğinde olmadığını, işçiye yapılan ödemelerden son işverenin sorumlu olduğunu, davacı kurum ile imzalanan sözleşme hükümlerinin dava dışı işçiye ödenen alacak kalemleriyle ilgili bir sorumluluk yüklemediğini, müvekkil şirketin ihale bedeli kapsamında bu bedellerin karşılığını da almadığını, sorumluluğun kabulü halinde en fazla işçinin müvekkili nezdinde çalıştığı dönem ve müvekkili şirkette aldığı son ücret ile sınırlı olmak üzere 1/2 oranında sorumluluk yükletilebileceğini, müvekkili şirket temerrüde düşürülmediğinden ancak dava tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı .......... ......... Güvenlik ve Koruma Hizmetleri San. Ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin asıl işvereninin davacı kurum olduğunu, davacı tarafın talepte bulunduğu kıdem tazminatı karşılığının müvekkili şirkete ödenmediğini, davacı kurumun işveren sıfatı ile tüm işçilik borçlarından sorumlu olduğunu, zamanaşımı süresinin geçtiğini, davalı işverenler işçiye karşı müteselsilen sorumlu bulunsalar da kendi aralarındaki iç ilişkide her birinin kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumlu olacağını, müvekkili şirketin sorumlu olduğu kabul edilse dahi; dava dışı işçinin işçilik alacaklarından yarı yarıya sorumlu olması gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşme tip sözleşme niteliğinde olduğunu, müvekkili şirket temerrüde düşürülmediğinden Ödeme tarihinden itibaren avans faizi talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ............. Group ........... Güvenlik Hizmetleri A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; 4857 sayılı İş Kanununun 112. Maddesi gereğince kıdem tazminatını ödemekle yükümlü olan davacı kurumun rücu talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketçe imzalanan sözleşmelerde kıdem tazminatlarına ilişkin bir sorumluluğun bulunmadığını, Teknik Şartname'de sadece Mahkemece idare aleyhine verilebilecek kararlarda rücu olanağı getirilmiş olup ihtiyari olarak ödenen kıdem tazminatı için müvekkili şirkete rücu edilemeyeceğini, taraflar arasındaki sözleşme muvazaalı olup dava dışı işçinin baştan beri davacı kurumun işçisi olduğunu, davanın kabulü halinde dahi işçinin müvekkil şirkette çalıştığı dönemle sınırlı olmak üzere ve yarı oranda sorumluluk yüklenebileceğini, ödeme tarihinden itibaren faiz istenemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir. Diğer davalılar usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir. Mahkememizce dava dışı işçinin SGK hizmet dökümü dosya arasına alınmıştır. Taraflar arasındaki ihtilafın; Davalılar .......... ......... Güvenlik ve Koruma Hizm. San. ve Tic. A.Ş. ve ............. Group ........... Güv. Hizm. A.Ş. Yönünden dava konusuz kalmış olup, davacının, diğer davalılar bünyesinde çalışan dava dışı işçi .......... için ödenen kıdem tazminatının rücuen davalılardan talep edip edemeyeceği, talep edilebilecekse davalıların sorumluluğunun ayrı ayrı miktarları, faiz başlangıç tarihi ve türü noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Dosya uyuşmazlık konusunda rapor düzenlemek amacıyla bilirkişiye tevdi edilmiş, 20/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacı kurum tarafından, dava dışı işçi ..........'ın emeklilik nedeniyle iş sözleşmesinin sona ermesi üzerine 12.06.2023 tarihinde ödenen kıdem tazminatından, davalı şirketlerin dava dışı işçiyi çalıştırdığı sürelere tekabül eden miktarların; ........... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. için 51.678,71-TL olarak hesaplandığı, dava dilekçesindeki talebin 51.640,10-TL olduğu, .......... ......... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. için 17.449,33-TL olarak hesaplandığı, dava dilekçesindeki talebin 17.517,32-TL olduğu, .............. Güvenlik Danışmanlık ve ......... Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. için 13.146,76-TL olarak hesaplandığı, dava dilekçesindeki talebin 12.958,02-TL olduğu, ........ Yatırım Holding A.Ş. için 52.348,00-TL olarak hesaplandığı, dava dilekçesindeki talebin 52.551,97-TL olduğu, davacı kurum tarafından dava dışı işçiye kıdem tazminatı ödemesinin 12.06.2023 tarihinde yapıldığı, dosya içeriğinden davacı kurum tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemesinin (arabuluculuk başvurusundan önce) davalı şirketlerden talep edilmiş olduğuna dair bir belirleme yapılamadığı rapor edilmiştir. Davacı vekili delil dilekçesi ile davalılar .......... ......... Güvenlik ve Koruma Hizm. San. ve Tic. A.Ş. ve ............. Group ........... Güv. Hizm. A.Ş.'nin sorumluluk miktarı olan 20.252,90-TL'nin haricen tahsil edildiğini, bu davalılar yönünden davanın konusuz kaldığına karar verilmesini talep ettiği beyan dilekçesi sunmuştur. 4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin işçilere karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü yer almaktadır. Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 15/09/2020 tarihli ve 2017/2497 E- 2020/2808 sayılı kararında da izah edildiği üzere; Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. Yapılan yargılama sonucunda; dava dışı işçi ..........'a ait SGK kayıtları ve davacı kurum tarafından sunulan belgelerden, dava dışı işçinin davacı kurum bünyesinde ve yüklenici şirketlerin işçisi olarak 15.04.2009-27.05.2023 tarihleri arası toplam 14 yıl 1 ay 13 gün (5153 gün )çalıştığı, davacı kurum ile davalı şirketler arasında " Denizli Çardak Hava Meydanı İçin ......... Güvenlik Hizmeti Satın Alınması işi” için hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, sözleşmede; “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7.maddesinde “...Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin personel ücretleri, vergi ve sigorta primleri, personele ilişkin diğer yasal yükümlülükler...sözleşme bedeline dahildir...” hükmü bulunduğu, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin Altıncı Bölümü “Yüklenicinin Çalıştırdığı Personel, Çalışanların Hakları ve Çalışma Şartları” başlıklı olup bu bölümdeki maddelerde, yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin özlük hakları ve çalışma koşullarına ilişkin düzenlemeler bulunduğu, bu maddelerin kapsamında, asıl işverenin, yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna dair bir düzenlemenin mevcut olmadığı, teknik şartnamelerde “... Yüklenici, istihdam ettiği ......... güvenlik personelinin İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı ve sorumlusudur. Personelin 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan tüm ekonomik ve sosyal haklarını yerine getirmekle yükümlüdür. Yüklenici tarafından istihdam edilen ......... güvenlik personeline ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ'ne yüklenemez...” hükmünün bulunduğu, davacı kurum tarafından, dava dışı işçinin yüklenici firmalar bünyesinde geçen hizmet süresi için brüt 246.346,34.-TL kıdem tazminatı hesaplandığı, bu tutardan 1.869,77.-TL damga vergisi kesintisi yapılarak dava dışı işçiye 12.06.2023 tarihinde 244.476,57.-TL ödeme yapıldığı görülmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplama gereğince, dava dışı işçinin brüt 246.346,34.-TL kıdem tazminatı alacağı olduğu, davalı şirketlerin dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süreler esas alınarak yapılan hesaplama gereği; 51.640,10-TL'nin davalı ........... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den, 17.449,33-TL'nin davalı .......... ......... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den, 12.958,02-TL'nin davalı .............. Güvenlik Danışmanlık ve ......... Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.'den, 52.348,00-TL'nin davalı ........ Yatırım Holding A.Ş.'den 12/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili gerektiği anlaşıldığından bu kısımlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, davacı vekilince davalılar .......... ......... Güvenlik ve Koruma Hizm. San. ve Tic. A.Ş. ve ............. Group ........... Güv. Hizm. A.Ş.'nin sorumluluk miktarı olan 20.252,90-TL'nin haricen tahsil edildiği beyan edilerek bu davalılar yönünden davanın konusuz kaldığına karar verilmesi talep edildiğinden bu davalılar yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; -Davalılar .......... ......... Güvenlik ve Koruma Hizm. San. ve Tic. A.Ş. ve ............. Group ........... Güv. Hizm. A.Ş. yönünden açılan davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, -51.640,10-TL'nin davalı ........... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den, -17.449,33-TL'nin davalı .......... ......... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den, -12.958,02-TL'nin davalı .............. Güvenlik Danışmanlık ve ......... Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.'den, -52.348,00-TL'nin davalı ........ Yatırım Holding A.Ş.'den 12/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 9.180,55-TL olduğundan peşin alınan 2.645,66-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.534,89-TL harcın davalıların sorumluluk miktarları göz önüne alındığında; -2.510,70-TL'nin davalı ........... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den, -848,23-TL'nin davalı .......... ......... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den, -630,62-TL'nin davalı .............. Güvenlik Danışmanlık ve ......... Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.'den, -2.545,34-TL'nin davalı ........ Yatırım Holding A.Ş.'den tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, 3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.360,00-TL'nin davalıların sorumluluk miktarları göz önüne alındığında; -1.290,91-TL'nin davalı ........... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den, -436,13-TL'nin davalı .......... ......... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den, -324,24‬-TL'nin davalı .............. Güvenlik Danışmanlık ve ......... Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.'den, -1.308,72‬-TL'nin davalı ........ Yatırım Holding A.Ş.'den tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, 4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca, -30.000,00-TL'nin davalı ........... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den, -17.449,33-TL'nin davalı .......... ......... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den, -12.958,02-TL'nin davalı .............. Güvenlik Danışmanlık ve ......... Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.'den, -30.000,00-TL'nin davalı ........ Yatırım Holding A.Ş.'den tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Davalı ........ Yatırım Holding A.Ş. duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 203,97-TL'nin davacıdan tahsili ile işbu davalıya ödenmesine, 6-Davacı tarafından yatırılan 3.134,06-TL harç ile toplamı ile 6.200,00-TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.334,06-TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk miktarları göz önüne alındığında; -3.586,14-TL'nin davalı ........... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den, -1.211,56-TL'nin davalı .......... ......... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den, -900,74-TL'nin davalı .............. Güvenlik Danışmanlık ve ......... Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.'den, -3.635,62-TL'nin davalı ........ Yatırım Holding A.Ş.'den tahsili ile davacıya ödenmesine, 7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısımın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/10/2025