İlk Derece Mahkemesi 2024/594 E. 2026/94 K.

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/594 Esas - 2026/94

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/594 Esas KARAR NO : 2026/94

................x ...................x ......................x ............................x

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 09/09/2024 KARAR TARİHİ : 09/02/2026 GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 06/03/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kurumun 233 sayılı KHK hükümlerine tabi bir iktisadi devlet teşekkülü olarak 4734 sayılı Kamu İhale kanununa tabi olduğunu, asıl işi olan elektrik üretmenin dışında herhangi bir mal ya da hizmet alımına ihtiyaç olması halinde ihale yoluyla değişik firmalardan temin edildiğini, ............ Elbistan Linyitleri İşletme Müdürlüğü'nün ihtiyacı için de hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, bu kapsamda çalışan dava dışı işçilerden Alparslan Kocataş'ın işçilik alacaklarının davalılar tarafından ödenmediğini, dava dışı işçinin davalı şirketler bünyesinde 27.03.2012-03.07.2016 tarihleri arasında çalıştığını, işçi tarafından ............ İş Mahkemesinin 2016/136 E. sayılı dosyasıyla müvekkili kurumla birlikte son yüklenici olan ........... İş Ortaklığı aleyhine açmış olduğu işe iade davasının kabulüne karar verildiğini, ........ BAM 7.H.D.'nin 22.03.2018 tarih, 2018/509 E-535 K. sayılı ilamıyla kararın onandığını, dava dışı işçiye arabuluculuk yoluyla 9.346,49.-TL kıdem tazminatı, 3.218,28-TL ihbar tazminatı, 1.322,41-TL yıllık izin ücreti ödendiği i vekiline 1.650,00-TL vekalet ücreti ve 466,00-TL de arabuluculuk ücreti ödendiğini, müvekkili ile davalı şirketler arasında imzalanmış sözleşmelere göre davalı şirketlerin çalıştırdıkları işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından sorumlu olduklarını, dava konusu taleplerle ilgili arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davalı için 100,00-TL olmak üzere toplam 300,00-TL'nin ödeme tarihi olan 25.12.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans iziyle birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalılar davaya cevap vermemiştir. GEREKÇE : Dava, Tazminat (Rücuen Tazminat) davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilafın; davacı ile davalılar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri kapsamında dava dışı işçi Alparslan Kocataş için iş mahkemesi ilamı doğrultusunda yapılan ödemenin her bir davalının da ayrı ayrı rücu istem ve tutarının yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır. ............ İş Mahkemesi'nin, Kahramanmaraş Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün yazı cevapları dosya kapsamına alınmıştır. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanununa göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. Yapılan açıklamalar doğrultusunda; HMK 266.maddesi uyarınca Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlar olan alacak hesabı konusunda rapor alınmıştır.

03/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacı kurum tarafından dava dışı işçi ............... için yapılan ödemeden davalı şirketlerin sorumlu olabilecekleri tutarların; ...... Petrol Sağlık Gıda Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. için 2.928,64-TL olarak hesaplandığı, ...... Petrol Sağlık Gıda Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ........... Tarım Tem. İnş. Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti. için (müşterek ve müteselsilen) 2.186,73-TL olarak hesaplandığı, ...... Petrol Sağlık Gıda Tem. İnş. San. ve Tic, Ltd. Şti. ve ......... İnşaat Tem. Nakliye Gıda Tarım San. ve Tic, Ltd. Şti. için (müşterek ve müteselsilen) 10.700,72-TL olarak hesaplandığı, davacı kurum tarafından dava dışı işçi Alparslan Kocataş için yapılan ödemelerin tarihinin 25.12.2018 olduğu, dava dışı işçi tarafından işe iade talebiyle açılmış olan davada, davalı şirketlerden ...... Petrol Sağlık Gıda Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ......... İnşaat Tem. Nakliye Gıda Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin taraf olduğu, ........... Tarım Tem. İnş. Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise taraf olmadığı rapor edilmiştir. T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ Esas :2019/851 Karar: 2021/2327 "... Adi ortaklığa karşı açılacak davalar yönünden ise; ikili bir ayrım yapmak gerekecektir. Davanın konusu paradan başka bir şey ise davanın bütün ortaklara karşı birlikte açılması (mecburi dava arkadaşlığı), davanın konusu para ise ortaklar bu borçtan müteselsilen sorumlu bulunduklarından ortaklardan biri, bazıları yada tümüne karşı (ihtiyari dava arkadaşlığı) dava açılabilecektir. Zira 6098 sayılı TBK.'un 163. maddesi uyarınca "Alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir. Borçluların sorumluluğu, borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder". Aynı Kanunun 638. maddesine göre; ortaklık sözleşmesinde aksi kararlaştırılmadıkça adi ortaklar birlikte ya da temsilci vasıtasıyla üçüncü kişilere karşı deruhte etmiş oldukları borçlardan müteselsilen sorumlu olurlar. Bu hükme göre alacağa ilişkin bu davanın adi ortakların müteselsil sorumluluğuna dayalı olarak her birine karşı açılması mümkündür. Alacak istemli dava, adi ortaklıklardan birine veya birkaçına karşı açılmış ise, TBK. 163. maddesi uyarınca dava incelenmelidir. (Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 31/10/2016 tarihli 2016/21583 Esas, 2016/18862 Karar sayılı ilamı).."doğrultusunda; Davalı ...... ... Ltd. Şti 'ye karşı açılan davanın tefriki ile ayrı bir esasa kayıt edildiği anlaşılmıştır. Davalı vekili 20/01/2026 tarihinde sunmuş olduğu ıslah dilekçesi ile dava değerini 12.687,45-TL arttırarak 12.887,45-TL 'ye çıkarmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; alınan rapor denetime ve hüküm kurmaya elverişli olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Açılan davanın KABULÜNE, 2 - 2.186,73-TL'nin davalı ............... Ltd.Şti 'nden 10.700,72-TL'nin davalı ... İnş.... Ltd.Şti 'nden 25/12/2018 ödeme tarihleri itibari ile işletilecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, 3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 880,34-TL olduğundan, peşin alınan 644,28-TL'nin (ıslah +peşin harç) mahsubu ile bakiye 236,06-TL'nin davalıların sorumluluk oranlarına göre; -40,03-TL'sinin ........... Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden, -196,03-TL'sinin ......... İnşaat Temizlik Nakliye Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'nden alınarak Hazineye irat kaydına, 4-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL'nin davalıların sorumluluk oranlarına göre; -542,72-TL'sinin ........... Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden, -2.657,28-TL'sinin ......... İnşaat Temizlik Nakliye Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'nden alınarak Hazineye irat kaydına, 5-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca, -2.186,73-TL'sinin ........... Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden, -10.700,72-TL'sinin ......... İnşaat Temizlik Nakliye Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'nden alınarak davacıya ödenmesine, 6-Davacı tarafından yatırılan 1.071,88-TL harç toplamı ile 5.875,00-TL (posta, tebligat, bilirkişi ücreti) olmak üzere toplam 6.946,88-TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk oranlarına göre; -1.178,19-TL'sinin ........... Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden, -5.768,69-TL'sinin ......... İnşaat Temizlik Nakliye Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'nden alınarak davacıya ödenmesine, 7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekillerinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/02/2026