İlk Derece Mahkemesi 2024/542 E. 2026/140 K.

T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/542 KARAR NO : 2026/140

.... DAVA : Marka Hakkına Tecavüzün Tespiti ve Men'i ile Maddi ve Manevi Tazminat DAVA TARİHİ : 23/12/2024 KARAR TARİHİ : 08/04/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/04/2026 Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan Marka Hakkına Tecavüzün Tespiti ve Men'i ile Maddi ve Manevi Tazminat istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili dilekçeleriyle özetle, müvekkillerinin.... adresinde bulunan işletme içerisinde ve dışında müvekkillerinin hak sahibi olduğu markaları hiçbir geçerli hakkı olmaksızın kullanarak müvekkillerinin marka hakkına tecavüz ettiğini, söz konusu işletmenin dışında bulunan tabela, totem, vale dubası vb.yerlerde müvekkillerine ait olan markayı birebir olarak kullanıldığını, aynı şekilde işletme içerisinde bulunan bardak, menü, baharatlık, şekerlik kartvizit gibi birçok ürün üzerinde de müvekkillerine ait markayı hiçbir hakka ve izne dayanmadan kullanıldığını, ve aynı ibareyi hiçbir tescile veya devir hakkına sahip değil iken müvekkillerinin yetkilisi olduğu şirketle aynı sektörde faaliyet göstererek marka olarak kullanması haksız eylem oluşturduğunu, davalı taraf, müvekkillerine ait marka hakkına gerek kendi üzerinden gerek başkaları üzerinden marka hakkını tescil ettirmek istese de müvekkillerince yapılan itirazlar sonucunda başvuruları .... tarafından reddedildiğini, İltibas durumu .... yürütülmekte olan ....yevmiye nolu ihtarnamesi ile de marka hakkına tecavüz ihtarnamesi davalıya gönderildiğini buna rağmen hala kullanımını sürdürdüğünü beyan ederek davalı kullanımlarının müvekkilinin marka tescilinden doğan haklarına tecavüzünün tespiti, önlenmesi, durdurulması ile 1.000,00.-TL maddi ile 100.000,00.-TL manevi tazminatın ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; döner salonu işletmeciliğinin davacıların iştigal alanına girmediğini, “....” ticari unvanıyla ve .... muvafakatiyle hizmet verdiklerini, davacıların iddialarının haksız ve kötü niyetli olduğunu ifade ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davanın açılmasını müteakip davaya katılan tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını ve bilirkişi raporları alınmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. GEREKÇE : Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının iddiaları karşısında, davalı tarafından davacı marka hakkına tecavüz edilip edilmediği, maddi ve manevi tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır. İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER; Davacı tarafın .... tescil numarası ile 35. Sınıfta bu marka ibaresini ... nezdinde tescile kaydettirdiği, markanın koruması 09.12.2031 tarihine kadar devam ettiği, "Reklâmcılık, pazarlama ve halkla iliskiler ile ilgili hizmetler (ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri dâhil). Büro hizmetleri. Is yönetimi, is idaresi ve bu konular ile ilgili danısmanlık muhasebe ve mali müsavirlik hizmetleri (ithalat ve ihracat acente hizmetleri dahil). Ticari ve sınaî ürünler için eksperlik hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçeklestirilmesi hizmetleri. Müsterilerin malları elverisli bir sekilde görmesi ve satın alması için 'Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil). Sabunlar. Diş bakımı ürünleri. Aşındırıcı ürünler (Zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar dahil). Parlatma ve bakım ürünleri (deri, vınıl, metal, ahşap v.b.ıçın). insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbı amaçlı kimyasal ürünler, kimyasal elementler. Tıbbı amaçlı diyet maddeleri; zayıflatıcı ürünler; bebek mamaları; tıbbı amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler; insan ve hayvanlar için diyetetik takviyeler (tıbbı amaçlı olmayan diyet maddeleri, diyet takviyesi olarak polen, tıbbı amaçlı olmayan hayvan yemi katkıları dahil). Dış hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç). Hijyen sağlayıcı ürünler (pedler, tamponlar, tıbbı amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden dahil çocuk bezleri). Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. insan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı tazeleyici kokular. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbı amaçlı deterjanlar. Kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı evraklar; basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, (pullar). Kırtasiye, buro, eğitim ve öğretim malzemeleri (mobilyalar ve cihazlar hariç). Buro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Sut ve sut ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her turlu meyve ve sebzeler (gıda maddesi olarak hazırlanan polen dahil). Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar. Bal, arı sutu, propolıs. Yiyecekler için çeşnı/lezzet vericiler. Mayalar, kabartma tozları. Her turlu un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububat (tahıl) ve mamulleri. Pekmez. Tarım ürünleri, bahçecilik ürünleri ve tohumlar. Ormancılık ürünleri. Canlı hayvanlar (kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar dahil). Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar. Hayvan yemleri. Malt (insan tüketimi için olmayan). Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. ' biraraya getirilerek sunulması hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satıs magazaları, elektronik ortamlar, kataloglar ve benzeri diger yöntemler ile saglanabilir)." Mal ve hizmetleri bakımından tescilli olduğu, davacının ....” marka ibaresini Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescil ettirdiği, markanın koruması 09.12.2031 tarihine kadar devam ettiği, markanın tescilli olduğu sınıftaki mal ve hizmetler: Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Antep Baklavası coğrafi işareti özelliklerine uygun baklavalar. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme ( başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat.Hazır çorbalar, bulyonlar.Zeytin, zeytin ezmeleri.Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil).Yenilebilir bitkisel yağlar.Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar.Kuru yemişler.Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin.Yumurtalar, yumurta tozları.Patates cipsleri.Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler.Makarnalar, mantılar, erişteler.Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül.Bal, arı sütü, propolis.Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar.Mayalar, kabartma tozları.Her türlü un, irmikler, nişastalar.Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri.Çaylar, buzlu çaylar.Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler.Sakızlar.Dondurmalar, yenilebilir buzlar.Tuz.Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç.PekmezCanlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar.Malt (insan tüketimi için olmayan).Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar.Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri. Geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri. Gündüz bakımı (kreş) hizmetleri." bakımından tescilli olduğu anlaşılmıştır. Ancak,....sayılı kararında açıklandığı üzere gerçek hak sahipleri yasal süreler içerisinde sonraki tarihli marka başvurusuna itiraz etmemiş veya hükümsüzlük davası açmamış olsalar bile, markayı tescil ettiren kişiler, gerçek hak sahiplerinin önceye dayalı kullanımına karşı çıkamazlar. Aynı kararlarda, "bir markanın tescilinden önceki dönemde bu markanın aynısı veya benzerinin bir başkasınca tescilli marka aynı sınıf mal veya hizmetlerde sürekli bir şekilde kullanımı halinde, sırf sonradan tescil olunan markaya dayanarak, önceden beri var olan kullanımların önlenmesi “kazanılmış haklar” ilkesine ve TMK’nın 2. maddesi uyarınca dürüstlük kuralına aykırılık teşkil eder. Keza Türkiye’nin de tarafı olduğu TRIPs (Trade Related Intellectual Property Rights- Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları) Sözleşmesinin 16. maddesinde, marka sahiplerinin tescilli haklarına dayanarak üçüncü kişilerin markaya konu işareti veya benzerini tescil kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden kullanmalarını önleme yönünde üstün hakka sahip oldukları belirtilmiş, ancak tescile dayalı bu üstün hakların, başkalarının daha önceye dayalı haklarını etkilemeyeceğine vurgu yapılmıştır." açıklamasına da yer verilmiştir. Bu durumda bir markayı tescil ettiren kişi, bu markanın aynısını ya da benzerini, tescil ettirdiği markanın koruma tarihinden önce fiilen kullanan ve bu suretle marka üzerinde hak sahibi olan kişinin kullanımına karşı çıkamayacaktır. Marka mukayesesi yapılırken, birbirine benzer olduğu iddia edilen ibarelerin görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik üzerinden değerlendirme yapılmaktadır. Bir marka ibaresinin başka bir markayı çağrıştırdığını söyleyebilmek için bu benzerlik kıstaslarından herhangi birine sahip olması yeterlidir. Markaların görsel benzerliğinden bahsedebilmek için, markanın oluştuğu işaret ya da kelimelerin, markanın oluşturulduğu logonun genel olarak ayırt edicilik kazandırıp kazandırmadığı kriterleri üzerinde durulmalıdır. İşitsel benzerlik ise , görsel anlamda benzemeseler de marka ibarelerinin sese büründüklerinde birbiri ile karıştırılması durumu veya ihtimalidir. Markaların benzerliği karşılaştırılırken, ikinci aşama ibarelerin kullanıldıkları veya tescil ettirildikleri sınıflardaki emtialardır. Zira markaların benzer sayılmaları için aynı veya benzer sınıfta kullanılmaları şartı da bulunmaktadır. Tanınmış markalar bu kuralın dışındadır. Taraflardan davacı, “...” markası için tescil edilen 35. Sınıfta davalının faaliyette olduğu yeme içme restoran sektörüyle alakalı hizmetler bulunmamaktadır. Bu sebeple .... tescil numaralı “...” markası ile sınıfsal aynılık veya benzerlik bulunmadığından marka hakkı ihlali oluşmadığı, Davacının diğer markası .... tescil numaral.... ibaresi ise 43. Sınıfta yiyecek ve içeceklerin sağlanması hizmetleri emtiasında 02.09.2019 tarihinde tescil edildiği, oysa davalının davacı marka tescilinden önce 2014 yılı Kasım ayından dava tarihine kadar olan süreç içerisinde.... ibaresini kullandığı, esasen davalı kullanımının davacının tescil tarihinden daha eski bir tarihe dayandığı, dava tarihine kadar olan on bir yılı aşkın süredir bu unvanın kulanılmasına davacının sessiz kaldığı, bu sebeplerle sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığı kanaatlerine varılmış, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Netice itibariyle, Davacıya ait ....” ibaresinin tescilli olduğu sınıflar ile davalının iştigal alanı arasında sınıfsal benzerlik bulunmadığı, Her ne kadar .... tescil numaralı “....” ibaresi ile davalının kullanımları arasında sınıfsal, görsel ve işitsel benzerlik bulunuyor ise de davacıların, davalının markasal kullanımlarının 2014 yılından dava tarihine kadar devam etmesine karşın aradan geçen uzun zaman içerisinde sessiz kaldığı ve sessiz kalmak suretiyle hak kaybına uğradığı dolayısıyla tazminat şartlarının da oluşmadığı kanaatlerine varılmış davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Davanın reddine, Alınması gereken 732,00.-TL harçtan, peşin alınan 427,60.-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 304,40.-TL maktu ilâm harcının davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen maddi tazminat için 1.000,00.-TL nispi, reddedilen manevi tazminat için 55.000,00.-TL maktu ile reddedilen maddi istemler için 55.000,00.-TL maktu olmak üzere üç ayrı ücreti vekaletin vekâletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Davalının yapmış olduğu 1.683,10.-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333), Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde.... Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.

Kâtip Hâkim ... ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır