İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/517 E. 2025/473 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/517 Esas KARAR NO : 2025/473

DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 23/08/2024 KARAR TARİHİ : 03/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili Banka, 24.08.2021 tarihli Maaş Ödemeleri Protokolü akdetmiştir. Taraflar, 06.09.2021 tarihinde akdedilen ek protokol ile Maaş Protokolü'nün 15.12.2024 tarihine kadar geçerli olacağı hususunu kararlaştırdıklarını maaş ödeme protokolünün; genel olarak banka ve kuruluşlar arasında akdedilen ve kuruluşun belirli bir süre boyunca belirli bir sayıda personele ait maaş ödemelerinin protokoldeki banka aracılığı ile yapılmasını, bunun karşılığında da banka tarafından kuruluşa promosyon ödemesi yapılmasını öngören bir protokol olduğunu, huzurdaki davaya konu Maaş Ödeme Protokolü'nün 3.2.maddesi gereğince davalı, protokol süresi boyunca personellerine ait maaş ödemelerinin müvekkili Banka aracılığıyla yapılması koşuluyla kendisine 3.1'inci madde ile kararlaştırılan promosyon bedeli ödeneceğini, protokolde belirlenen personel sayısından daha az miktarda personele maaş ödemesi yapılması veya maaş ödeme hacminin eksilmesi halinde eksilen personel sayısı ve protokolün kalan süresi ile orantılı kısmını müvekkili bankaya iade edeceğini kabul ve taahhüt ettiğini, taraflar arasındaki Maaş Protokolünün 24.08.2021 tarihinde akdedilmiş olup, Ek Protokol ile revize edildiği haliyle ve davalı tarafından Maaş Protokolü'ne uygun bir şekilde maaş ödemelerinin yapılması halinde kendisine ödenecek olan promosyon bedeli (tüm vergiler dahil) 75.000-TL'lik tutar (tevkifat sonrası 69.279,66-TL) 09.10.2021 tarihinde müvekkili banka tarafından davalı tarafa ödendiğini, davalı tarafça düzenlenmiş olan 24.08.2021 tarihli fatura ile vergiler dahil toplam bedelin 75.000-TL olduğu da açıkça tespit edilebileceğini, maaş protokolü gereği müvekkili bankanın promosyon ödeme yükümlülüğünü gerçekleştirilmiş olmasına rağmen davalı, Maaş Protokolü ile belirlenen yükümlülüğüne aykırı davranarak personel maaş ödemelerinin müvekkili banka aracılığıyla gerçekleştirmeyi Maaş Protokolü süresi içerisinde iken durdurduğunu, böylelikle ödemeleri müvekkili banka aracılığı ile gerçekleştirmediğini, maaş protokolü gereği davalının yükümlülüğü, maaş ödemelerini Maaş Protokol süresi boyunca müvekkili banka aracılığı ile gerçekleştirmek olduğu için bu yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğinin tespiti için davalının müvekkili banka nezdindeki tüm hesapları ve hesap hareketlerinin incelenmesi gerektiğini, davalı tarafın Maaş Protokolü süresi boyunca maaş ödemelerini müvekkili banka aracılığı ile yapmayı taahhüt etmesine rağmen maaş ödemelerini fiilen durdurduğunu belirterek; ... Banka Alacakları İcra Dairesi ...E. sayılı dosyasına yapılmış olan itirazın iptalini ve takibin devamına, alacak likit ve yapılan itiraz kötiniyetli olduğundan asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı dava dilekçesinde; müvekkil şirketin tacir olması nedeniyle talep edilen bedel ve cezai şarttan indirim talep edemeyeceğini belirttiğini, ancak, gerek doktrin gerekse de yargı kararlarında bu kurala birtakım istisnalar getirilmiş olup bazı hallerde tacirin ücret ve cezai şartın indirilmesine ilişkin talepte bulunabileceği belirtildiğini, temel anlamda, borçlu tacirin ekonomik yönden mahvına sebep olacak cezai şartın iptalini ya da cezai şarttan indirim yapılmasının gerektiğinin belirtildiğini, aslen borçlunun ekonomik mahvına sebep olacak cezai şartta indirim yapılmasının sebebi ilgili şartın adaba ve ahlaka aykırı olmasından gelmekte olduğunu, bu konuda yol gösterici olarak kabul edilebilecek 1974 tarihli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında da bu husus vurgulanıp borçlunun ekonomik mahvına yol açacak şekilde yüksek olan cezai şartın iptal edilmesi gerektiğinin belirtildiğini, borçlunun ekonomik mahvına yol açacak her türlü cezai şartın ahlaka ve adaba aykırı olup kesin hükümsüz olduğunu, bunun yanı sıra, ilerleyen tarihlerde yüksek cezai şartın indirilmesi veya ortadan kaldırılmasının tacirin ekonomik mahvına sebep olmasından başka unsurlar da aranmaya başladığını, ceza koşulunun indirilmesi veya ortadan kaldırılması ele alınırken yukarıda belirtilen hususların yanı sıra borçlunun kusuru, borca aykırılığın derecesi, alacaklının menfaati gibi durumlar da değerlendirilerek karar verilmesi gerektiğinin yargı kararlarınca belirtildiğini, müvekkilinin ticaret şirketi olup tüzel kişiliğinin bulunduğu göz önüne alındığında, ödenecek olan cezai şartın şirketin sermayesine oranı hesap edilerek cezai koşulun tahsili halinde tacirin ekonomik faaliyetine devam edip edemeyeceği bilirkişi marifetiyle saptanması gerektiğini, Yargıtay'ın vermiş olduğu kararlarda da bu hususun gözetilerek cezai şartın tahsili halinde tacirin ticari hayatını sürdürebilip sürdüremeyeceğinin tespitinin yapılması gerektiğinin belirtildiğini, müvekkilinin sermayesinin 600.000,00-TL olduğunu, cezai koşulun müvekkil şirketin sermayesinin dörtte birinden daha fazla olduğu gözetildiğinde müvekkil şirketin ticari faaliyetlerine devam edebilmesinin imkansız hale gelmekle birlikte müvekkili şirketi ekonomik olarak mahvedecek seviyede olduğunu, davacının talebinin haksız olmasının yanı sıra takibe konu alacağın likit olmadığını, zira, davacı tarafından talep edilen alacak miktarının müvekkil şirketçe bilinmesi ve tespit edilebilmesinin mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte likit olmayan bir alacak için yapılan takip talebi ve gönderilen ödeme emri üzerine borçlu ödeme emrine itiraz ederse itirazında haklı olduğu ve bu nedenle icra inkar tazminatına hükmedileyeceğini, davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu talebinin de reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, davalı tarafça ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün... takip sayılı dosyasına vaki itirazın iptaline takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesi, davalı yönünden ise davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi istemlerine ilişkindir. Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyası, maaş ödeme protokolü, ek protokol, promosyon ödeme dekontu, protokol bedeli faturası, ihtarname, banka hesap hareketleri, ticari defter kayıtları ve bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir. Uyuşmazlığın niteliği ile HMK'nın 200. maddesi uyarınca itibariyle taraf vekillerinin tanık dinletme taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Tarafların imza altına aldığı Maaş Protokolü'nün 10'uncu maddesi ile; Maaş Protokolü'nden doğan her türlü anlaşmazlığın çözümünde İstanbul Mahkeme ve İcra Daireleri yetkili kılındığı, davacı ile davalı şirket yönünden tacirler arasındaki bu anlaşmanın HMK'nun 17. Maddesi uyarınca usulüne uygun düzenlenmiş yetki sözleşmesi mahiyetinde olması nedeniyle davalının (takip borçlusunun) icra takip dosyasındaki yetki itirazının reddine karar verilmiştir. HMK'nın 266/1. maddesi gereği dosyanın bir mali müşavir, bir borçlar hukuku alanında uzman nitelikli hesaplama uzmanı (akademisyen) ve bir bankacılık ve finans alanında uzman bilirkişiye tevdi ile mahkememizce toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; taraflar arasında akdedilen Maaş Ödemeleri Protokolü (Maaş Protokolü) kapsamında davacının davalıdan alacaklı olduğu miktarların denetime elverişli şekilde kalem kalem tespiti ve hesaplanması, TCMB tarafından belirlenen faiz oranlarının icra takibinde talep edilebilecek faiz oranlarının ne olduğu hususlarında hazırlanan 20/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ... Bankası A.Ş. 'na ait 2021-2022 yılları ticari defterlerin TIK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davalı...Şirketi ticari defter ve belgelerini incelemeye sunmadığı, TTK m. 18/2 uyanınca basiretli davranma yükümlülüğü olan tüzel kişi tacir tarafların 24.08.2021 tarihinde maaş protokolü imzaladıkları ve ek protokol ile maaş protokolünün süresini 15.12.2024 tarihine kadar uzattıkları, davalı yanın 24.08.2021 tarihli ... numaralı 69.279,66 TL bedelli "Maaş Ödemesi Promosyon Hizmet Bedeli"'açıklaması ile ... Bankası A.Ş.'ne fatura düzenlemiş olduğu, davacının dosyaya ait kasaya teslim etmiş olduğu CD kayıtlarında , davalı ...Ltd.Şti.'ne ait ... numaralı hesap dökümünde maaş promosyon faturası bedeli 69.279,66'-TL'nin (KDV dahil tutar 75.000,00 TL ) 10.09.2021 tarihinde davacı tarafından davalıya ödendiği, ancak davalının maaş protokolüne aykırı davranarak maaş ödemelerini durdurduğunun anlaşıldığı, davacı bankanın davalı firmadan talep edebileceği, cezai şart gecikme zammı niteliğinde olup cezai şart için faiz işletilmesi kanuna aykırı olduğu için takip tarihine kadar iş bu tutar için faiz hesaplaması yapılmadığı, (Yargıtay 6 Hukuk Dairesi'nin 2016/8384 E. Ve 2016/7047 K. Sayılı 29.11.2016 tarihli kararı), davacı bankanın takipte %41,75 avans faiz oranı talep etmiş olup, 2023 yılının 2. Yarısından itibaren % 16,75 oranından avans faizi talep edebileceği, devamında ise 3095 Sayılı Kanun'un 2. Maddesi hükmüne göre avans faizi talep edebileceği bildirilmiştir. İtiraz iptali davası 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67 maddesinde: "(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4945/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren 1 sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağın varlığı ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.(2) İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. (Mülga dördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.) Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. (Ek fıkra: 2/7/2012-6352/11 md.) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır" düzenlemesine yer verilmiştir. Borçlunun itirazı üzerine takibin durması ile birlikte alacaklı açtığı itirazın iptali davasında takip talebinde talep ettiği alacağının bulunduğunu ispat külfeti bizzat kendisindedir. Ancak davalı borçlunun İcra Dairesinde vermiş olduğu itiraz dilekçesinin içeriği ya da cevap dilekçesinin içeriğine göre ispat külfeti yer değiştirebilecektir. İtirazın iptali davası icra takibinin uzantısıdır ve iki dosya bir birlik oluşturmaktadır. "Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalının senetlerin ödenmiş senetler olduğunu iddia ederek ödemeye ilişkin belgeler ibraz etmiş ise de, ödemenin kanıtı olarak sunulan belgelere göre ödemenin Zekeriya İpek adlı şahsa yapıldığı ve bu şahsın (dosyadaki bilgilere göre) davacı şirket ile ilgisinin bulunmadığının anlaşıldığı, davalının senet bedellerini ödediğini ispat edemediği, 19.10.2015 tarihli bilirkişi raporunun denetime elverişli içeriği itibariyle doğru olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalının ... 7. İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı icra takibine yaptığı itirazın 3.600 TL ana para ve 5.356,27 TL işlemiş faiz yönünden iptaline, takibin takip tarihi itibariyle bu miktar üzerinden devamına, inkar tazminatının şartları bulunmadığından reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı tarafından temyiz edilmiştir. 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2- Davacının temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede alacak belgeye dayanıp likit ve belirlenebilir mahiyette olup, İİK’nun 67. maddesi uyarınca davacı yararına inkar tazminatına karar verilmesi gerekirken bu isteğin reddine karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 24/11/2016 tarih, ... Esas...Karar sayılı ilamı)" İcra inkar tazminatının düzenlenmesinin amacının, borçlunun ödeme emri üzerine icrada borcunu inkar etmesini önlemektir. Yüzde yirmilik oran en az tazminat miktarını ifade etmektedir. Mahkemece daha fazla tazminata da hükmedilebilir. İcra inkar tazminatı asıl alacak üzerinden hesaplanır ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi de şartlara bağlanmıştır. İcra inkar tazminatının şartları ise şunlardır: 1-Geçerli bir icra takibi bulunmalıdır. 2-Borçlu geçerli bir itirazda bulunmuş olmalıdır. 3-Süresi içerisinde açılmış olan bir itirazın iptali davası bulunmalıdır. 4-Alacaklı icra inkar tazminatını talep etmiş olmalıdır. 5-Borçlunun itirazının haksız olduğu kararı verilmelidir. 6-İtirazın iptali davasında alacak likit olmalıdır. İcra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının kötü niyeti aranmaz. Sadece itiraz etmiş olması yeterlidir. Yukarıda yer verilen ilkeler ve bilgiler ışığında dava dilekçesi, cevap dilekçesi, yazı cevapları, tarafların bildirdiği belgeler, ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyası, maaş ödeme protokolü, ek protokol, promosyon ödeme dekontu, protokol bedeli faturası, ihtarname, banka hesap hareketleri, ticari defter kayıtları ile 20/03/2025 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; iş bu itirazın iptali davasının İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, davacı ... Bankası A.Ş. 'na ait 2021-2022 yılları ticari defterlerin TTK'nın ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulduğu, davalı ... Şirketinin ticari defter ve belgelerini incelemeye sunmadığı, TTK m. 18/2 uyanınca basiretli davranma yükümlülüğü olan tüzel kişi tacir tarafların 24.08.2021 tarihinde maaş protokolü imzaladıkları ve ek protokol ile maaş protokolünün süresini 15.12.2024 tarihine kadar uzattıkları, davalı yanın 24.08.2021 tarihli ... numaralı 69.279,66 TL bedelli "Maaş Ödemesi Promosyon Hizmet Bedeli" açıklaması ile ... Bankası A.Ş.'ne fatura düzenlemiş olduğu, davacının dosyaya ait kasaya teslim etmiş olduğu CD kayıtlarında , davalı ....Ltd.Şti.'ne ait ... numaralı hesap dökümünde maaş promosyon faturası bedeli 69.279,66'-TL'nin (KDV dahil tutar 75.000,00 TL) 10.09.2021 tarihinde davacı tarafından davalıya ödendiği, ancak davalının maaş protokolüne aykırı davranarak maaş ödemelerini durdurduğunun anlaşıldığı, davacı bankanın davalı firmadan; 70.846,05 TL kıstelyevm bedeli, 157.500,00 TL cezai şart bedeli, 5.546,49 TL işleyen faiz olmak üzere toplam 233.892,54 TL talep edebileceği, davacı bankanın davalı firmadan talep edebileceği, cezai şart gecikme zammı niteliğinde olup cezai şart için faiz işletilmesi talebi kanuna aykırı olduğu için takip tarihine kadar iş bu tutar için faiz talebinde bulunulamayacağı, (Emsal nitelikte Yargıtay 6 Hukuk Dairesi'nin ... E. Ve ...K. Sayılı 29.11.2016 tarihli kararı), davacı bankanın 2023 yılının 2. Yarısından itibaren % 16,75 oranından avans faizi talep edebileceği, devamında ise 3095 Sayılı Kanun'un 2. Maddesi hükmüne göre avans faizi talep edebileceği kanaatine varılmıştır. 20/03/2025 tarihli bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunduğundan Mahkememizce hükme esas alınarak taleple bağlılık ilkesi mucibince; davanın kısmen kabulü ile ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik itirazın kısmen iptali ile takibin 70.846,05 kıstelyevm promosyon Bedeli, 157.500,00 TL cezai şart bedeli ve 5.546,49 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 233.892,54 TL alacak üzerinden devamına, Kıstelyevm Promosyon Bedeli asıl alacak tutarı olan 70.846,05 TL'ye 2023 yılının 2. Yarısından itibaren % 16,75 avans faizi, devamında ise 3095 sayılı Yasa'nın 2. Maddesi hükmüne göre avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak miktarının likit yani belirlenebilir bir alacak miktarı olduğu kanaati ile, İİK'nın 67/2 maddesi uyarınca hükmolunan 233.892,54-TL'nin %20'si oranında (46.778,50-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davanın kısmen kabulüne karar verilmekle yasal koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik itirazın KISMEN İPTALİ ile takibin 70.846,05.... Promosyon Bedeli, 157.500,00 TL Cezai Şart Bedeli ve 5.546,49 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 233.892,54 TL alacak üzerinden devamına, ... Promosyon Bedeli asıl alacak tutarı olan 70.846,05 TL'ye 2023 yılının 2. Yarısından itibaren % 16,75 avans faizi, devamında ise 3095 sayılı Yasa'nın 2. Maddesi hükmüne göre avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Hükmolunan 233.892,54-TL'nin %20'si oranında (46.778,50-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Davalının kötüniyet tazminatı taleplerinin yasal koşulları oluşmadığından reddine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 15.977,19-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 3.314,37-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 12.662,82-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan 3.314,37-TL peşin harç, 427,60-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 3.741,97-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 15.000,00-TL bilirkişi ücreti, 132,00-TL posta giderleri olmak üzere toplam 15.132,00-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre takdiren %85'inin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, %15'inin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 37.422,81-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 8-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin, kabul ve red oranına göre 3.060,00-TL'sinin davalıdan, 540,00-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, 9-Artan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.03/07/2025

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*