İlk Derece Mahkemesi 2024/493 E. 2026/226 K. – Uyuşmazlık; Davanın

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/493 Esas - 2026/226 T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/493 Esas KARAR NO : 2026/226

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLLERİ : ... DAVALI : ... VEKİLİ : ... DAVALI : ... VEKİLLERİ : ...

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/07/2024 KARAR TARİHİ : 09/04/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/04/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen 30/07/2024 Tarihli dava dilekçesi ile özetle; Müvekkiline ait ... plaka sayılı araç park halinde iken davalı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu müvekkiline ait araçta maddi hasar meydana geldiğini, bu kazanın meydana gelmesinde davalı ...'ın %100 kusurlu olduğu kaza tespit tutanağında sabit olduğunu; müvekkilinin aracında iskontosuz KDV hariç 92.950,00-TL tutarında maddi hasar meydana geldiğini; öte yandan aracın tamir süreci; parça bekleme, ayrıntılı ve detaylı işçilik çalışması vs. gibi nedenlerle uzun sürmüş olup; müvekkili davacının bu süre boyunca araçtan mahrum kalması nedeniyle uğradığı zararlar da karşı yan araç maliki ve sürücüsü tarafından karşılanmadığını, aracın tamir için serviste kaldığı süre boyunca müvekkili aracı kiralayamadığını ve zarara uğradığını; davalı ... şirketi, poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zarar ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın, tespit edilen hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorunda olduğunu; müvekkilinin aracı ile aynı özellikteki hasarsız ve hasarlı aracın satışı için ikinci el araç alımı yapan firmalardan teklif alındığında hasarsız haline 700.000,00-TL, hasarlı haline ise 600.000,00-TL fiyat biçildiği görüldüğünü, aradaki fark 100.000,00–TL olup, bu bedel müvekkilinin aracının kaybettiği gerçek değeri ortaya koyduğunu belirterek maddi tazminat talebinde bulunmuştu Davalı ... şirketi vekili tarafından mahkememize ibraz edilen 09/10/2024 havale tarihli cevap dilekçesi ile özetle; "Davaya konu talepler zamanaşımına uğradığını; derdestlik ve husumet yokluğu itirazları nedeniyle davanın usulden reddini talep ettiklerini; dava görevli ve yetkili mahkemede açılmamış olup görev ve yetki yönünden itirazlarının kabulünü talep ettiklerini; dava belirsiz alacak davası olarak ikame edilmiş olup eksik yatırılmış olan harçların davacı tarafa ikmal ettirilmesini aksi takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasını talep ettiklerini; huzurda ikame edilen dava dosyası kapsamında müvekkili şirket tarafından:28/02/2024 tarihinde tazminat 21.000,00-tl ...'e, 28/02/2024 tarihinde tazminat ücreti 132,27-tl ...'ye, 28/02/2024 tarihinde tazminat 891,00-TL ...'e, 28/02/2024 tarihinde tazminat 483,60-TL ...'ye, 28/02/2024 tarihinde tazminat 49,40-TL ...'ye, 28/02/2024 tarihinde tazminat 1.161,78-TL ...'ye, 28/02/2024 tarihinde tazminat-değer kaybı 12.500,00-TL ...'ya, 12/06/2024 tarihinde tazminat-değer kaybı 10.625,00-TL ...'a ödendiğini; müvekkili şirketin sorumluluğu olabileceği teminat limiti 200.000,00-TL olduğunu, poliçe limiti dahilinde müvekkili şirket üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmiş olup herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını; müvekkili ... sorumluluğunu yerine getirmiş olup bilirkişi raporu ile kusur tespiti yapıldığında da nedensellik bağının kesildiği anlaşılacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... vekili tarafından mahkememize ibraz edilen 10/09/2024 Tarihli cevap dilekçesi ile özetle; davanın görev nedeni ile usulden reddine karar verilmesi ve davanın ...'nde görülmesi gerektiğini; davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmamakta olup, davanın usulden reddi gerektiğini; yaya ... KTK'ya aykırı olarak yaya geçidi kullanılmaksızın karşıdan karşıya geçmek için yola atladığını, müvekkili yayaya çarpmamak adına direksiyonu kaldırıma doğru kırmış ve esasen kaldırımda pek tabii ki bulunmaması gereken davacının park halindeki aracına çarptığını, davacının aracını kaldırıma park etmesinden sebeple müvekkilin aracı da hasar görmüş olduğunu, müvekkilinin taraf sıfatı olmadığından, davanın husumet yokluğundan reddini talep ettiklerini; müvekkilinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi kapsamında ... tarafından davacıya ödeme yapıldığını; müvekkilinin Genişletilmiş Maksimum Kasko Poliçesi de mevcut olup, davanın ...'ye ihbarını talep ettiklerini; yine davanın, kazada esas kusurlu yaya ... T.C. kimlik numaralı ...'e ihbarını talep ettiklerini; davacı tarafından iddia edilen hasarlar, talep edilen tutarlar ve faiz tutarı fahiş olduğunu; tüm alacak kalemleri yönünden zamanaşımı itirazında bulunduklarını belirterek davanın esastan reddini talep etmiştir. II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar Dava; trafik kazası nedeniyle ... Plaka sayılı araçta oluştuğu iddia olunan hasar ve değer kaybı ile araç mahrumiyet tazminatına ilişkin maddi tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılmayacağı, talebin zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, mahkememizin görevli ve yetkili olup olmadığı, kazadaki kusur durumu, ... tarafından yapılan bir ödemenin olup olmadığı, ödeme var ise yeterli olup olmadığı, dava şartlarının oluşup oluşmadığı ve varsa davacının talep edebileceği değer kaybı, değişen parçalar sebebi ile oluşan zarar ile araç mahrumiyet tazminat miktarına ilişkindir. III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller ... , ... , ... ve davalı ... istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir. Makine Mühendisi ... 10/04/2025 havale tarihli kök bilirkişi raporunda; "...Kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ASLİ (%75) kusurlu olduğu, Kazanın meydana gelmesinde yaya ...'in TALİ (%25) kusurlu olduğu, Kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç maliki ...'nin olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun olmadığı, ... plakalı plakalı aracın 7 yaşında ve 199.566 km olması nedeniyle kaza sonrasında değer kaybının meydana gelmeyeceği, ... plakalı araçtan mahrum kalma tazminatının 14.150,00 TL (On Dört Bin Yüz Elli Lira) olduğu, ..." şeklinde rapor düzenlenmiştir. Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 06/12/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda; "...Kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ASLİ (%75) kusurlu olduğu, Kazanın meydana gelmesinde yaya ...'in TALİ (%25) kusurlu olduğu, Kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç maliki ...'nin olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun olmadığı, ... plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın onarımı için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin KDV hariç, 92.950,00 TL (Doksan İki Bin Dokuz Yüz Elli Lira) olduğu, ...’nin 2019/2991 E. ile 2020/6304 K. Sayılı ve 27.10.2020 Tarihli Kararına göre; ... plakalı plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen değer kaybının 6.750,00 TL (Altı Bin Yedi Yüz Elli Lira) olduğu, ... 5.3.2015 tarih. 2014/24664 Esas ve 2015/3863 kararına göre; ... plakalı plakalı aracın 7 yaşında ve 199.566 km olması nedeniyle kaza sonrasında değer kaybının meydana gelmeyeceği, ... plakalı araçtan mahrum kalma tazminatının 14.150,00 TL (On Dört Bin Yüz Elli Lira) olduğu, ..." şeklinde rapor düzenlenmiştir. Davacı vekilinin araç mahrumiyet bedeli talebine ilişkin davasını sunduğu talep arttırım dilekçesi ile belirli hale getirdiği, talep arttırım dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği anlaşılmıştır. IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar TBK'nun 49/1. Maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." TBK'nun 50/1. Maddesi "Zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." TBK'nun 61. Maddesi "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır." TBK'nun 162. Maddesi "Birden çok borçludan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse, müteselsil borçluluk doğar." düzenlemesine yer verilmiştir. 2918 sayılı KTK 85/1 maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." 2918 sayılı KTK 91/1 maddesi; "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." düzenlemesine yer verilmiştir. TTK'nun 1459 maddesi "Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder." düzenlemesine, TTK'nun 1461 maddesi "Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez." düzenlemesine yer verilmiştir. ... 2022/4539 E. Ve 2023/9658 K. sayılı ilamında,"...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 85 inci maddesi kapsamında araç mahrumiyet bedelinden davalının sorumlu olmadığı..." belirtilmiştir. ... 2022/17118 E. Ve 2024/13570 K. sayılı ilamında,".... Bilirkişi raporunda kaza ile hasarın uyumlu olup olmadığının değerlendirilmemiş olduğu görülmekle; davalının savunması, ekspertiz raporları ile dosya içerisindeki bilgi ve belgeler de değerlendirilmek suretiyle davaya konu kaza ile davacının aracında meydana geldiği iddia olunan hasarın uyumlu olup olmadığının tespiti için alanında uzman bilirkişiden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi..." belirtilmiştir. ...'nin 02/07/2009 Tarih 2008/13493 Esas ve 2009/8889 Karar sayılı ilamında, "...Dava konusu trafik kazası birden fazla davalının kusurlu eylemi nedeniyle gerçekleşmiş olup sorumlulardan her biri teselsül hükümleri gereğince zararın tamamından sorumludurlar..." şeklinde belirtilmiştir. ...'nin 06.03.2024 T. 2022/12452 E. 2024/2492 K. Sayılı ilamında "...piyasa rayicinde kaza öncesi ve sonrası değeri arasında bir fark bulunmaması nedenleriyle araçta kaza nedeniyle değer kaybı oluşmadığının rapor edildiği,..." belirtilmiştir. ... 2022/12452 E. Ve 2024/2492 K. sayılı ilamında,"... davacıya ait 1995 model aracın kaza tarihinde 20 yaşında olması, piyasa rayicinde kaza öncesi ve sonrası değeri arasında bir fark bulunmaması nedenleriyle araçta kaza nedeniyle değer kaybı oluşmadığının rapor edildiği,..." belirtilmiştir. Sanayi Bakanlığı tarafından; 13.06.2014 tarih ve 29029 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “Satış Sonrası Hizmet Yönetmeliği”, satış sonrası hizmet verilmesi zorunlu olan ürünler listesinde; binek otomobillerde ürün kullanım ömrü 10 Yıl olarak belirlenmiştir. V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre, ... plaka sayılı araç park halinde iken sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu araçta maddi hasar meydana geldiği, davacıya ait dava konusu aracın hasarlanması sebebi ile de eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Davacının zararına ilişkin talebinin usulünce alınmış bilirkişi kök ve ek raporları ile davaya konu trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ASLİ (%75) kusurlu olduğu, Kazanın meydana gelmesinde yaya ...'in TALİ (%25) kusurlu olduğu belirlenmiştir. Dava konusu araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin 92.950,00 TL olduğu, araçtan mahrum kalma tazminatının 14.150,00.-TL olduğunun tespit edilmiştir. Davacının değer kaybına ilişkin zararının davaya konu araçta, alınan bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere, kaza tarihindeki km'si nedeniyle herhangi bir değer kaybının oluşmadığı bilirkişi raporu ile sabittir. Davalı ... tarafından başvurudan önce, hasar onarım bedeli olarak 06/05/2024 tarihinde davacıya 92.950,00.-TL hasar bedeli olarak ödeme yapıldığı, dolayısıyla da hasar bedeli yönünden davacının zararının tamamen davadan önce ... tarafından ödendiği; yine davacının değer kaybına ilişkin zararının kaza tarihindeki km'si nedeniyle herhangi bir değer kaybının oluşmadığı anlaşıldığından, davacının bu yöndeki taleplerinin reddi gerektiği kanaatine varılmıştır. Araçtan mahrum kalma tazminatına ilişkin davacının 14.150,00.-TL olduğu, davacının iş bu zararının karşılanmadığı dosya kapsamı ile sabittir. Kaza sebebiyle ortaya çıktığını ispat koşulu ile her türlü dolaylı zararın haksız fiil sorumlusundan istenebilecektir. Uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklandığından, haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren temerrüde düşmüş sayılacaktır. Davaya konu araç, kullanım amacı hususi olduğundan yasal faiz uygulanması gerektiği anlaşılmıştır. Tüm bu açıklanan nedenlerden dolayı, bakiye hasar bedeli ve değer kaybı bedeli yönünden davanın reddi; ikame araç bedeli yönünden ise davalının teselsül hükümleri gereğince zararın tamamından sorumlu olduğu ancak talepten fazlasına hükmedilmeyeceği de nazara alınarak davanın kabulü ile, 10.612,50 TL ikame araç bedelinin davalı sürücüden temerrüt tarihi olan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının, davalılar aleyhin ikame ettiği bakiye hasar bedeli ve değer kaybı yönündeki davasının REDDİNE, Reddedilen hasar bedeli ve değer kaybı yönünden; a-Harçlar kanunu gereğince (bakiye hasar bedeli ve değer kaybı için ayrı ayrı) alınması gereken 732,00.-TL (toplam 1.464,00-TL) eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, b-Arabuluculuk sarf ücreti olan 3.800,00.-TL'nin -arabuluculuk dava şartının ... yönünden zorunlu olması ve sigorta şirketine karşı açılan davanın reddedilmiş olması sebebiyle- davacıdan alınarak Hazineye İrat kaydına, c-Davacı tarafından hasar bedeli ve değer kaybı için yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, d-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca dava değeri üzerinden hesaplanan 20.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara eşit olarak verilmesine, 2-Davacının, davalı ... aleyhine ikame ettiği araçtan mahrum kalma tazminatı yönündeki davasının KABULÜ ile, Taleple bağlı kalınarak 10.612,50.-TL araçtan mahrum kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte adı geçen davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, a-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar harcından, peşin alınan 427,60.-TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40.-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE gelir KAYDINA, b-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harcının toplamı 855,2.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, c-Davacı tarafından araçtan mahrum kalma tazminatı için yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, d-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, e-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 10.612,50.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 3-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraflara tebliğine, 4-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/04/2026 Katip ... e-imza

Hakim ... e-imza