İlk Derece Mahkemesi 2024/48 E. 2024/653 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2024/48 Esas - 2024/653 Karar T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/48 KARAR NO : 2024/653

HÂKİM : ...... KATİP :......

DAVACI :...... VEKİLİ : Av. ...... DAVALI : ...... ...... VEKİLİ : Av. ...... ...... DAVA : İstirdat (... Katkı Payı Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/01/2024 KARAR TARİHİ : 12/11/2024 G.K. YAZIM TARİHİ : 15/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (... Katkı Payı Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir. I) İDDİA : Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ilgili Kanun ve Yönetmelik uyarınca yapılan yarışma neticesinde ...... isimli rüzgar enerji santraline ilişkin sisteme bağlantı hakkını kazandığı; halihazırda 27/04/2016 tarih ve ...... numaralı üretim lisansına sahip olduğu; işbu lisans kapsamında belirlenmiş saha üzerinde kurulu ......'ini işlettiği; davalı ... tarafından müvekkili şirket adına 2021 yılı ... Katkı Payı bedeline ilişkin düzenlenen 21/01/2022 tarih ve ...... numaralı ve 258.549,33 TL KDV dahil bedelli fatura düzenlenerek tebliğ edildiği, ancak katkı bedelinin hatalı hesaplandığı; müvekkili şirket tarafından, içeride bulunan teminatın para çevrilmemesi ve yapılan işin aksamaya uğramaması adına faturanın ihtirazi kayıtla ödendiği; davalı tarafından düzenlenen faturaya konu ......bedelinin mevzuat ve sözleşme hükümlerine göre hatalı olması ve müvekkili şirket tarafından gerek idari anlamda hak kaybı olmaması ve idare nezdinde bulunan teminat mektubunun nakde çevrilmemesi, gerekse de santralin işletmesinde herhangi bir aksamamaya sebebiyet verilmemesi adına tamamı ödenen fatura bedelinin hatalı olan kısmının bu aşamada KDV dahil 168.951,29 TL'lik kısmının ödeme tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. II) SAVUNMA : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargı mercilerinin görevli olduğu; davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini; (Mülga) 4628 Sayılı ...'nun 3. maddesinin 5. fıkrasında anılan hüküm doğrultusunda ... tarafından onaylanan "...... Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğinin" 22/09/2010 tarihli ve 27707 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği; yönetmelik kapsamında tahsis yarışmaları gerçekleştirildiği; söz konusu yarışmalar ile yaklaşık toplam kurulu gücü 5.500 MW ... için kapasite tahsis edildiği; ... tarafından söz konusu projelerin lisanslandırma sürecinin başladığı; davacı şirketin vermiş olduğu teklifler sonrası hakkı kazanarak lisans alarak faaliyete başladığı; müvekkili tarafından yarışmaya katılan ve kazanan şirketlerle imzalanan ... Katkı Payı anlaşması gereğince yönetmelik ve ekleri olan taahhütname, teklif formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda ... Katkı Payı faturalarının hesaplandığı; ... katkı payı hesabına ilişkin olarak yönetmelik ve taahhütname, teklif mektubu formu, ... katkı payı anlaşmasından oluşan ekleri bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği; aynı yönetmeliğin aynı tarihte yayımlanan parçaları arasında uygulanma ve yaptırım gücü bakımından bir karşılaştırma yapılarak teklif mektubunun hesaplamada göz önüne alınmamasının hukuka aykırı olduğu; müvekkili tarafından yapılmış tüm işlemlerin hukuka uygun olduğu; belirtilen nedenlerle davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialarının yerinde olmadığın beyan edilmiş olup; davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, aksi kanaat halinde ise davanın esas yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. III) DELİLLER : ...... Büro, ...... Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası. IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti : Mahkememizde açılan davanın; davacı ...... A.Ş. ("davacı şirket" olarak anılacaktır) ile davalı ...... A.Ş. ("davalı şirket" olarak anılacaktır) arasındaki "... Katkı Payı Sözleşmesinden Kaynaklanan İstirdat Davası" olduğu anlaşılmaktadır. Uyuşmazlığın konusunun; öncelikle Mahkememizin görevli bulunup bulunmadığı; Mahkememizin görevli bulunduğunun tespiti halinde ise davalı şirket tarafından davacı şirket adına 2021 yılı ... Katkı Payı bedeline ilişkin düzenlenen 21/01/2022 tarih ve ... numaralı ve 258.549,33 TL KDV dahil bedelli faturada belirtilen bedelin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı; yanlış hesaplanmış olduğunun tespiti halinde, fazla tahsil edildiği anlaşılan miktarın istirdat şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmaktadır. b) Asliye Ticaret Mahkemeleri ile İdare Mahkemeleri Arasındaki Görev Ayrımının Tetkiki : 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Görevin Belirlenmesi ve Niteliği" başlıklı 1. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir: "(1) Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir."

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir: "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Ticari Davalar ve Çekişmesiz Yargı İşlerinin Görüleceği Mahkemeler" başlıklı 5. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir: "(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. (2) ... (3) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. (4) ..." 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir: "(1) İdarî dava türleri şunlardır: a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları, b) İdarî eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar, (2) İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." Yukarıda belirtilen madde hükümleri kapsamında açıkça belirtilmekte olduğu üzere Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Bu doğrultuda "kamu düzenine ilişkin" olan görev kurallarının uygulanması, Mahkeme tarafından yargılamanın her aşamasında tetkik edilmesi zorunlu bir unsur olup; gerek tarafların talebi doğrultusunda ve gerekse Mahkeme tarafından re'sen, yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilmektedir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5/4. maddesinde düzenlenmiş olup; söz konusu düzenleme uyarınca, yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde, Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmemektedir. Gerek 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, gerek 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ve gerekse 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kapsamında; İdari Yargı ile Adli Yargı (Asliye Ticaret Mahkemeleri) arasındaki görev sınırları detaylı bir şekilde belirtilmiş olup; TTK.'nın 4. ve 5. maddelerinde hüküm altına alındığı üzere; öğretide "Mutlak Ticari Davalar" olarak adlandırılan ve taraflarının "tacir" sıfatları dikkate alınmaksızın 6102 Sayılı Kanun'un 4/1. maddesinde belirtilen bentler kapsamında sayılan işlere ilişkin bulunan davalar ile öğretide "Nispi Ticari Davalar" olarak adlandırılan ve tarafların her birinin "ticari işletmesi ile ilgili olan" davalar Asliye Ticaret Mahkemesi görevine girmektedir. 6102 Sayılı Kanun'un 4/1. maddesi uyarınca mutlak ticari davalar; 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda, 4721 Sayılı Türk Medenî Kanunu'nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. Maddelerinde; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203. maddelerinde; rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447. maddelerinde, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501. maddelerinde; kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519. maddelerinde; komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545. maddelerinde; ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554. maddelerinde; havale hakkındaki 555 ilâ 560. maddelerinde ve saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580. maddelerinde; fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta; borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları olarak belirlenmiştir. Belirtilen işbu genel kuralın istisnası mahiyetindeki düzenleme, yine 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4 maddesi kapsamında belirlenmiştir. Buna göre; herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen "havale", "vedia" ve "fikir ve sanat eserlerine ilişkin" haklardan doğan davalar da, "ticari dava" niteliğindedir. Tüm bu açıklamaların yanı sıra, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2 (b) maddesi kapsamında da; idarî eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarara uğrayanlar tarafından ikame edilecek tam yargı davalarının, İdari Yargı Makamlarının görevinde bulunduğu da açıkça belirtilmiştir.

Bu noktada (somut uyuşmazlığın çözümünde); Uyuşmazlık Mahkemesinin kararlarının da münferiden irdelenmesi önem arz etmektedir. Bu doğrultuda Uyuşmazlık Mahkemesinin,...... sayılı kararı kapsamında; ... katkı payı bedelinin, mülga ... Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği'nden kaynaklandığı ve bu hususta 3154 sayılı ...... Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Görev" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi ile ... Ana Statüsü'nün "Hukuki Bünye" başlıklı 3. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca yetkilendirilen ... tarafından kamu hukuk alanında, kamu gücüne dayalı, re'sen ve tek yanlı olarak tesis edilen işleme karşı açılan davalarda ... katkı payının tazminine yönelik kısmı bakımından uyuşmazlıkların görüm ve çözümünde idari yargının görevli olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır. c) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme : Mahkememizce dosya üzerinde yapılan incelemede; dava konusu ihtilafın, taraflar arasında akdedilen ... Katkı Payı Sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yerleşik içtihatlar ile özellikle Uyuşmazlık Mahkemesinin ...... sayılı kararı uyarınca; ... katkı payı bedelinin, mülga ... Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği'nden kaynaklandığı ve bu hususta 3154 sayılı ...... Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Görev" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi ile ... Ana Statüsü'nün "Hukuki Bünye" başlıklı 3. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca yetkilendirilen ...... tarafından kamu hukuk alanında, kamu gücüne dayalı, re'sen ve tek yanlı olarak tesis edilen işleme karşı açılan davalarda ... katkı payının tazminine yönelik kısmı bakımından uyuşmazlıkların çözümünde idari yargının görevli olduğu anlaşılmakla; Mahkememizin görevsizliğine ve İdare Mahkemelerinin görevli bulunduğuna dair, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir. V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle) 1) Mahkememizin görevli olmadığı ve bu doğrultuda dava şartı noksanlığı bulunduğu anlaşıldığından, davanın USULDEN REDDİNE; 2) Görevli Mahkemenin, İdare Mahkemesi olduğunun TESPİTİNE; 3) Davacının, İdari Yargı Makamı nezdinde dava ikamesi hususunda MUHTARİYETİNE, 4) Karar ve İlâm Harcı : Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 427,60 TL harç ile ilgili olarak; peşin alınan 2.885,27 TL harcın dikkate alınması suretiyle fazla tahsil olunduğu anlaşılan 2.457,67 TL harcın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, yatırana İADESİNE; 5) Yargılama Gideri ve Gider Avansı : a) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin, davacı üzerinde BIRAKILMASINA; b) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca ...... bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE, 6) Vekâlet Ücreti : Davalı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3, 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce reddine karar verilen 168.951,29 TL üzerinden) takdir edilen 30.000,00 TL. vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE, Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren (2) hafta içerisinde; (Mahkememiz'e veya istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine dilekçe sunmak ya da tutanağa geçirilmek koşuluyla Zabıt Katibine sözlü beyanda bulunmak suretiyle) HMK'nın 345. maddesi uyarınca ...... Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi. 12/11/2024

Katip ...... Hâkim ...... ¸ ¸

Gerekçeli Karar