İlk Derece Mahkemesi 2024/441 E. 2024/865 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/441 KARAR NO : 2024/865

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/06/2024 KARAR TARİHİ : 26/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin, sigortalısı -----Şirketi'ni 01.05.2022 başlangıç, 01.05.2023 bitiş tarihli ve -----numaralı Nakliyat Aracısı / Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi (FFL) ile taşıyıcı, organizatör, forwarder sıfatları ile gerçekleştireceği taşıma işlerinde emtianın maruz kalabileceği hasar, zarar ve ziyana ve sigortalının taşıma işinden kaynaklanan sorumluluklarına karşı teminat altına alındığını, Sigortalının, emtianın ---- Türkiye'ye, Türkiye'den ----- kara yolu üzerinden taşınması işini üstlendiğini, Sigortalı, emtianın Türkiye - ---- taşımasına kadar Türkiye'deki bir ardiyede muhafaza edilmesi ve ayrıca taşıma süreci bakımından gerekli sair terminal hizmetlerinin temini için belirli bir ücret karşılığında ---- Gümrük Müdürlüğü'ne bağlı davalı ----- ile anlaştığını, bu doğrultuda araçlarda yüklü bulunan kauçuk emtiası 30.05.2022 tarihinde hasarsız ve eksiksiz vaziyette ----- teslim edildiğini, davalı ----- kauçuk cinsi yükleri 16 - 23 gün kadar kendisine ait ambardaki üzeri açık sahada muhafaza ederek yükün ıslanmak ve kontamine olmak suretiyle tamamen hasarlanmasına ve zayi olmasına sebebiyet verdiğini, somut olayda emtia hasarı, emtianın davalı ----- sigortalıya sunduğu ardiye hizmetleri kapsamında kendisine teslim edilen kauçuk emtiasını açık alanda denetimsiz ve gözetimsiz şekilde muhafaza etmesine bağlı olarak, emtianın bu süre zarfında maruz kaldığı dış etkenler neticesinde meydana gelmiştir. Davalının, kendisine emanet edilen ve ücret karşılığında korumayı ve muhafaza etmeyi üstlendiği emtiaya karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü ağır şekilde ihlal ettiğini beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, 1.389.776,00 TL tutarındaki alacağın, dava tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlarda ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Kabul anlamına gelmemek kaydı ile tespit edilecek nedenlerle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, Davalı idare bir kamu kuruluşu olduğunu, yaptığı iş de bir çeşit kamu hizmetinin görülmesinden ibaret olduğunu, tacir sıfatının bulunmadığını, davanın ticari yönü bulunmadığından ticaret mahkemeleri görevli olmayıp usulden reddi gerektiğini, müvekkili ile davacı ... arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmadığını, davacının, ithalatçı firma ile arasında bulunan sözleşmeden doğan sorumluluğu nedeniyle müvekkiline dava yöneltilemeyeceğini, müvekkilinin taraf sıfatını haiz olmadığını, idarelerinin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, davacı tarafın zarara uğradığı iddia edilen emtianın hasarına ilişin bir tespit tutanağı tutulmadan veya herhangi bir ihtirazi kayıtta bulunulmadan müvekkilinden teslim alındığını, teslimden sonra, dava dilekçesinde belirtildiği üzere, ----- tarafından Türkiye'den ----- alıcı firmanın iadesi sonrasında gerçekleştiği anlaşıldığını, meydana geldiği iddia edilen hasarın nerede, ne zaman ve ne şekilde meydana geldiği hususlarının belirsiz olduğunu, müvekkili iştirak edilmeksizin düzenlenen tutanakların hukuki geçerliliğinin bulunmadığını beyanla; açıklanan ve re'sen tespit edilecek nedenlerle davanın usul ve esas yönlerinden reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Sigorta şirketinin sigortalısına ödediği hasar bedelinin halefiyet ilkesi gereğince davalıdan tahsiline yönelik olarak açılan alacak davasıdır.Bir kamu hizmeti yapan kurumdan istenilen tazminatın dayanağı, sonuçta hizmet kusuruna dayalı ve idarenin sorumluluğunu gerektiren bir hususu olup olmadığının tayin ve tespitinin idare hukuku ilkelerine göre belirlenmesi gerekir. Davalı Gümrük idaresi genel bütçeye dahil idare olup, görev ve yetkileri 4458 sayılı Gümrük Kanun'unda belirlenmiştir. İdare kanun kapsamında belirlenen hukuki bünye, amaç ve faaliyet konuları, organları ve teşkilat yapısının ve diğer ilgili hususları yerine getirmek üzere kurulmuş ve kamu hizmeti niteliğinde olan gümrük hizmetini ifa etmektedir. Anayasanın 125/son maddesi dikkate alındığında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden kaynaklanan zararı ödemekle yükümlü bulundu, bunun yanında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b. maddesinde de idarenin eylem ve işlemlerinden kaynaklanan tazminat davalarının tam yargı davaları olarak idari yargıda görüleceğinin düzenlendiği, kamu hizmetinin neler olduğunun yasalarla belirlendiği ve gümrük idaresinin kamu hizmeti veren bir kuruluş olduğu, hizmetin özel kesimce yürütülmesinin dahi onun niteliğini etkilemeyeceği anlaşılmıştır.Bu nedenle anılan davalı yönünden dava şartı yokluğundan, davanın usulden reddine karar verilmiştir. (----- BAM ----HD. -----Kararı da aynı doğrultudadır. )

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın 6100 sayılı HMK 114/1-b ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 2-Karar harcı 427,60-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 23.733,90-TL harcın mahsubu ile artan 23.306,30-TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, 7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.