İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2024/424 E. 2026/8 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2024/424
Karar No
2026/8
Karar Tarihi

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/424 Esas - 2026/8

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA"

ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2024/424 KARAR NO : 2026/8

DAVA : Tasarım ... Kararı İptali - Hükümsüzlük DAVA TARİHİ : 11/10/2024 KARAR TARİHİ : 12/01/2026 Yazım Tarihi: 19/01/2026

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: “Davaya konu tasarımlar müvekkil adına birçok ... nezdinde tescille korunan, kamuya ilk kez 2020 yılında sunulan verilen dokümanlarda sunulan ... isimli ürün ile birebir aynıdır. Davaya konu tasarımlar müvekkil adına birçok ... nezdinde tescille korunan, kamuya ilk kez 2020 yılında sunulan verilen dokümanlarda sunulan ... isimli ürün ile birebir aynıdır. Tasarımlar sadece renklerde farklılık göstermekle birlikte tümü aynı taban, aynı üst yüzey, aynı burundan oluşmaktadır. Bu açıdan da zaten tasarımlarda yenilik bulunmamaktadır. Genel izlenim olarak tasarımı oluşturan parçaların boyutları, konumları, yüzey desenleri, geometrik yapıları ve birbirleri ile olan proporsiyonları/orantıları açısından müvekkilin tescilli, tescil başvurusu yapılmış önceki tarihli tasarımları ve önceki tarihlerde kamuya sunulmuş tasarımları ile birebir aynıdır. Tasarımlar arasındaki küçük ayrıntı seviyesinde farkların ise, genel izlenimi etkilemediği ve bu tasarımlar için tespit edilecek bilgilenmiş kullanıcı tarafından da fark edilemeyeceği göz önünde bulundurulmalıdır. ... , tüm dünyada çok iyi bilinen, büyük tanıtım faaliyetlerine konu olan ve halk nezdinde bu vesileyle çok iyi tanınan bir modeldir. Bu kapsamda, basiretli bir tacir olarak başvurucunun ayakkabı sektöründe faaliyet gösterdiği göz önüne alındığında, müvekkilin bu modelinden haberdar olunmaması mümkün değildir. Dolayısı ile müvekkile ait önceki tarihli ürün/tasarımların özdeşini kendi adına tescil ettirme girişimi ile toplumun dikkatini çekmeye ve böylece müvekkilin temsil ettiği imajın kendi mallarına devrini sağlamaya çalışmaktadır. Müvekkile ait tescilli tasarım ve ürünlerle davaya konu tasarımlar arasında yukarıda detaylı açıklanan bu benzerlik ilişkisi ve tüketicilerde oluşturduğu iltibas, başvuru sahibine haksız kazanç sağlayacaktır.” ifade edilmek suretiyle “Dava süresince davalının dava konusu tasarımı 3. Şahıslara devretme olasılığına karşılık İHTİYATEN tedbir kararı verilerek devrin engellenmesi, .... sıra numaralı tasarımının HÜKÜMSÜZ KILINMASI ve SİCİLDEN TERKİNİ, -... sayılı ... kararının iptali, -Davalının davaya konu olan tasarıma konu ürünlerin ticaretini yapmaktan men edilmesi, ürünlerin toplatılması ve imha edilmesi” karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.

SAVUNMA: Davalı kurum vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı firma vekili dilekçe ve beyanında : ürünler arasında benzerlik olmadığından davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacıya ait ... ayakkabı ile müvekkiline ait ... markalı 4 ayrı tasarım spor ayakkabısının karşılaştırılmasında benzerlik olmadığı görüleceği; müvekkil tasarımlarının yeni ve ayırt edici olduğunu, davacının kötüniyetli olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir. MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır. 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU";( 10/01/2017 yürürlük ) Madde 55'te ( Tasarım ve ürün ) ; konusu düzenlenmiştir. Buna göre; Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Tasarım konusu ürün, (bilgisayar programları hariç) endüstriyel (makineler ) yoluyla veya elle üretilen herhangi bir nesne , birleşik bir ürün veya bu ürünü oluşturan parçaları, ambalaj gibi nesneler , birden çok nesnenin bir arada algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterlerini ifade eder. Birleşik ürün denildiğinde ise , sökülüp takılma yoluyla değiştirilebilen veya yenilenebilen parçalardan oluşan üründür. Tasarım, bir ürün ya da ürün parçasının görünümüdür. Dolayısıyla görünmeyen bir ürünün tasarımının tescili olanaklı değildir. Bir tasarımın elde edilmesinde harcanan dikkat, çaba, tecrübe aktarımı gibi hususların tek başına bir önemi bulunmamaktadır. Tasarımın korunması için, kaliteli, estetik, faydalı ya da işlevsel olması gerekmemektedir. Ancak, tasarım koruması talep edilen görünümün, fikri veya zihni bir emek ve çabanın ürünü olması gerekmektedir. Tasarım düşüncesi, bir üründen bağımsız olarak hukukî korumadan yararlanamaz. Tasarımın koruma görmesi için mutlaka bir üründe tecessüm etmesi gerekir. Madde 56 'da( Yenilik ve ayırt edicilik ); konusu düzenlenmiştir. Buna göre; Tasarım, yeni ve ayırtedici ise kanun korumasından yararlanır. Şayet birleşik parçalardan oluşan bir üründe, bir veya birkaç parça tasarım sözkonusu ise o parça ürüne takıldığında görünür halde ise , yenilikle beraber ayırtediciliği de varsa tasarım olarak korunması mümkün olur. Bu maddede belirtilen normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder. Bir tasarım, diğer tasarımla mukayesesinde; Eğer mesnet alınan tesçilli tasarım ise onun başvuru veya rüçhan tarihinden daha önceki bir tarihte; Mesnet alınan tesçilsiz tasarım ise onun kamuya sunulduğu tarihten daha önceki bir tarihte kamuya sunulmamış ise YENİ kabul edilir.(Yenilik kriteri) Tasarımlar bilgilenmiş kullanıcı açısından sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Bilgilenmiş kullanıcı tasarımı mukayese ederken ; tesçilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden daha önceki bir tarihte; tesçilsiz tasarım için kamuya ilk sunulduğu tarihten daha önceki bir tarihte kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarım AYIRTEDİCİ kabul edilir. ( Ayırtedicilik kriteri) Yenilik kavramı daha çok fiili bir duruma ilişkin olup her bir somut olayda ve somut ürün yönünden ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Bununla birlikte yenilik unsurunun varlığı için önceden hiç bilinmeyen bir görünümün elde edilmesi veya bilinen bir görünümün değişik yorumlarla ve yaklaşımla yeniden tasarlanması olgusunun varlığı gerekir. Fikri mülkiyet hukukunda taklidin yasak, esinlenmenin ise serbest olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Bu olgu öğretide “yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi” olarak ifade edilir (....). Yenilik unsurunun tespitinde önemli olan tasarımın dış görünümdür. Görünmeyen unsurların tasarımın yeniliğine etkisi bulunmamaktadır. Buradaki Bilgilenmiş kullanıcı; tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı olarak tanımlanmaktadır. Öğretide ise bilgilenmiş kullanıcı bir uzman olmayıp, tasarım konusu ürünleri daha önce görmüş ve bu ürünlerin ne olduğunu bilebilecek bir ara veya nihai tüketici olarak anlaşılması gerektiği ifade edilir. Bir tasarımın ayırt edici nitelikte olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenime göre belirlenir. Ayırt edicilik tespit edilirken ayrıntıya girilir ve detaylı inceleme yapılır. Bilgilenmiş kullanıcının nazarında, farklılığın belirgin olması aranır. Bu unsurun tespitinde dış görünüm esas alınır. Tasarım başvurusundaki tarifnamelerin bu anlamda önemi bulunmamaktadır. Zira tasarımda korunan işlevsellik değil görsel unsurdur. " Madde 57 'de (1) Kamuya sunma) konusu düzenlenmiştir. Buna göre; Ürünü sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. (kamunun bilgi erişimine sunulması ) Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz. Şayet tasarım, başvuru veya rüçhan tarihinden önceki 12 ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile 3.ncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez. " Madde 58 de ( Tasarımın Koruma kapsamı ve koruma dışı hâller ) Buna göre; Tasarım sahibi kendi tasarımına benzer ancak yenilik ve ayırtedicilik yönü bulunmayan tasarım sahiplerine , kullanıcılarına yönelik kanundan doğan bütün haklarını kullanabilecektir. Burada değerlendirme yapılırken tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi de dikkate alınacaktır. Şayet tasarım koruması 5846 sayılı FSEK'de aranan şartları da taşıyorsa FSEK hükümlerine göre de korunabilir. Tasarımın Koruma kapsamı dışında olan halleri ; a) Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı tasarımlar. b) Ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özellikleri. c) Tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün, başka bir ürüne mekanik olarak monte edilmesi veya bağlanması için belirli biçim ve boyutlarda üretilmesi zorunlu ürünlerin görünüm özellikleri. ç) ... Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamında yer alan hükümranlık alametleri ile bu kapsam dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, dinî, tarihî ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği işaretlerin, armaların, nişanların veya adlandırmaların uygunsuz kullanımını içeren tasarımlar. Yenilik ve ayırtedici olmaları şartıyla farklı veya eş birimlerden oluşan modüler bir sistemde bu birimlerin birbirleriyle sonlu veya sonsuz olarak çeşitli biçimlerde bağlantı kurmasını sağlayan tasarımlar korumadan yararlanır." hükümleri yer almaktadır. DELİLLER ve DEĞERLENDİRME: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı firmanın ... nolu .... sıra sayılı tasarımlarının davacı tarafın ileri sürdüğü ürün ve tescilli sınai mülkiyet belgelerine bağlı bilgilenmiş kullanıcı nezdinde mutlak yenilik dahil başvuru tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunup bulunmadığı, benzerlik söz konusu ise bu benzerliğin teknik bir zorunluluktan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, .... itirazın hakkında nihai olarak verdiği .... sayılı ... kararının iptalinin davalı tasarımlarının hükümsüzlüğü gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. ... kararının 11/09/2024 tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği, davacının da 5000 sayılı ... Kanununun 15/C maddesinde öngörülen iki aylık süre içerisinde 11/10/2024 tarihinde ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 156.ncı maddesinde görevli ve yetkili mahkemeye dava açtığı anlaşılmıştır. ... ...'nun ... sayılı kararında;" Yapılan inceleme ve değerlendirmede, itiraza konu .... sıra numaralı tasarımlar ile itiraza gerekçe gösterilen muterizin .... ürünleri, yurt dışı tescilleri ve tescil başvurularının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel görünüm itibarıyla farklı olduğu ve kullanıcıların farklı tasarımlar karşısında bulunduklarını anlayabileceği düşünülmüş." şeklinde ifade edilmiştir. Yukarıda anlatılan madde metinleri kapsamında; Türk Hukukunda koruma görecek olan bir tasarımda bulunması gereken olumlu şartlar ; a) Yenilik, b) Ayırt edici nitelik, c) Tasarlanan ya da Tasarımın uygulandığı Ürün ve/veya Ürün Parçası d) İnsan duyuları ile algılanabilen görünüm şeklinde sıralanabilir. Dosyaya karşılıklı sunulan kanıt ve belgeler, uyuşmazlık kapsamında teknik bir boyutu da olduğundan mahkememizce bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. 30/07/2025 tarihli Bilirkişi heyet Raporunda ÖZETLE;" Somut olayda, davaya konu tasarımlara ilişkin başvuru formunda 02-04 Lokarno Sınıfına dahil “Ayakkabı” konulu ürün olduğu belirtilmiştir. Dava konusu tasarım başvuru tarihi 06.04.2023 olup bilirkişi heyeti de incelemesinde bu tarihi esas almıştır. Dolayısıyla, davaya konu tasarımın başvuru tarihi olan 06.04.2023 tarihinden önce (veya Tasarımcı veya haleflerinin izniyle veya bu kişilerle ilişkilerin suistimali suretiyle bir ifşa halinde, başvurudan 12 ay öncesine tekabül eden 06.04.2022 öncesinde), Dünyanın herhangi bir yerinde dava konusu rüçhan talebi içermeyen tasarım ile aynı veya sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteren, diğer bir anlatımla esaslı ve belirgin farklılık taşımayan aynı tip herhangi bir tasarımın kamuya sunulmuş olduğunun ispatı gerekmektedir. Dava konusu tasarım “Ayakkabı” konulu bir tasarımdır. Mesnet gösterilen ürünler de davacı firmaya ait dava konusu tasarımlardan daha eski tarihli ve benzer ürünler olup, benzer yerlerde satışa çıkarılacaktır, hitap ettiği tüketici kitlesi de aynıdır. Davaya konu tasarımların uygulandıkları ürünler açısından seçenek özgürlüğü oldukça geniş bir ürün diyebiliriz. Somut olayda, bilgilenmiş kullanıcıyı, bu ve benzeri ürünlerin genel mutat özellikleri ve görselleri hakkında bilgi sahibi olan kişi daha çoğunlukla bunun üretiminde çalışan kişiler, satın alan tüketiciler ve kullanıcılar olarak varsaymak gerekmektedir. Burada bilgilenmiş kullanıcı, tasarıma konu ürünleri bilen, bu piyasayı ve benzer ürünleri tanıyan, bu tür ürünlerden satın alan, kullanan bir kimse, bu tür ürünlerin satışını yapan bir çalışan da olabilecektir. Genel hatlarıyla çok bir benzerlik göstermiyor gibi gözüken taraf tasarımları için ayrıntılı inceleme yapıldığı vakit; aslında burun kısımlarının, topuk kısımlarının, taban kısımları ve bölmeleri/bölümlerinin gerek çizgisel akışı gerekse de yerleşiminin oldukça benzer olduğu kanaatindeyiz. Hatta davalı tarafın esinlenmenin de ötesine geçtiği ve ayakkabı tasarımının ana hatları itibariyle benzetildiğini düşünmekteyiz. Kanunun gerekçesinde de ifade edildiğine göre, bilinen bir tasarımla aynı görünüm özelliklerine sahip bir tasarım yeni olmayacağı gibi tasarımın bilinen tasarımdan küçük ayrıntılarla farklılık arz etmesi de tasarımların aynı olması sonucunu doğurmaktadır. Bu konu ... tarafından tasarım başvurularında incelendiği gibi eğer ki tasarım tescil oldu ve dava açıldı ise tasarım hükümsüzlük davası yargılamalarında incelenmektedir. Mutlak yenilik kriteri için; a.kamuya açık internet arama motoru üzerinde araştırılan ayakkabı konulu tasarım görsellerinin birbirinden farklı olduğu ve olabileceği, b.dava konusu tasarımın, dosya içeriğinde davacı tarafın sunduğu ve heyetimizce de benzer görülen tasarımlar açısından, davacı taraf ürünlerinin 2020 yılında piyasada olduğu ve bu durumun da dava konusu tasarımın yenilik özelliğini yitirdiğini gösterdiğini düşünmekteyiz. SONUÇ; - davalı firmanın ... sıra sayılı tasarımları ile davacı mesnet tasarımları ve görselleri arasında benzerlik oluştuğu, - davalı firmanın ... sıra sayılı tasarımları ile davacı mesnet tasarımları ve görselleri karşısında yenilik ve ayırtedicilik vasfı taşımadığı, " şeklinde ifade edilmiştir. Bilirkişi heyet raporuna yapılan itirazlar üzerine heyete ayakkabı sektöründe bir uzman ilave edilip, itirazlar yanında yenilik ve ayırt edicilik, mutlak yenilik, harcıâlem konuları dahil ek rapor hazırlanması istenilmiştir. 25/11/2025 tarihli EK 1 raporda "1. Yenilik yönünden İnceleme: ... marka tescil edilmek istenilen 4 model ayakkabının da kendi içlerinde tabanları aynıdır. Sadece boyamada farklılıkları vardır. ... marka ayakkabılarında kendi içlerinde tabanları aynıdır. Sadece boyamaları farklıdır. Tasarım kabul edilebilmesi için, daha önce dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olmalıdır. Yani: • Daha önce satılmış, sergilenmiş veya internette paylaşılmış bir ayakkabı tasarımı aynısı veya çok benzeri olmamalıdır. • Eğer mevcut bir model üzerinde değişiklik yapılıyorsa, bu değişiklik görsel bütünlük açısından fark edilir düzeyde olmalıdır.(Sadece renk veya küçük detay farkı genellikle yeterli sayılmaz.) Taban formu tamamen farklı, özgün bir dikiş deseni ve bağlama mekanizması varsa → yenilik vardır. Sadece mevcut bir modelin rengi veya logo yeri değişmişse → yenilik yoktur. 2. Ayırt Edici Nitelik Tasarım, bilgilenmiş kullanıcı (örneğin ayakkabı alanında bilgili bir tüketici) üzerinde farklı bir genel izlenim bırakmalıdır. Bu fark: • Taban formu (özellikle taban deseni, şekli) • Saya (üst kısım) kesimleri ve çizgileri • Bağcık, tokalar, delikler, dikiş biçimi • Topuk formu • Malzeme geçişleri ve yüzey dokuları gibi görsel unsurlardan biri veya birkaçında olabilir. Örneklem yapılması gerekirse; Bir spor ayakkabıda, file ve deri geçişleri özgün bir biçimde yapılmışsa veya taban yan duvarında benzersiz bir desen varsa — ayırt edici nitelik oluşturabilir. Ama sadece bu ayakkabının tasarımının tamamı için yeterli değildir. 3. Tasarımın Görsel Unsurlarına Odaklanılır Tescil, ürünün teknik işlevine değil, görünümüne ilişkindir. Bu nedenle: • Tabanın daha iyi kavrama sağlaması gibi teknik özellikler değil, tabanın görünümü önemlidir. • Patentten farklı olarak estetik görünüm esastır. 4. Korunabilir Unsurlar Ayakkabı tasarımında genellikle şu bileşenler tescil edilir: • Üst kısım (saya) formu ve dikiş hatları • Burun ve topuk yapısı • Taban formu ve taban altı desenleri • Tokalar, bağlama sistemleri, delik düzeni • Yüzey süslemeleri ve doku 5. Tescil Edilemeyen Unsurlar • Sadece teknik zorunluluk sonucu oluşan şekiller (örneğin bir parçanın montaj için belli bir formda olması gerekiyorsa) • Sadece logo veya renk değişimi (marka korumasına girer) • Başkasına ait, önceden tescilli tasarımların kopyaları Bu 5 maddede ayakkabıları değerlendirecek olursak burada üzerinde durabileceğimiz ve karşılaştırmayı netleştirebileceğimiz başlıklar; 1. Taban incelemesi 2. Burun yapıları 3. Saya incelemesi 4. Kullanılan malzemeler 5. Bağcıklı / bağcıksız olma ve düğümler 1. TABAN İNCELEMESİ: Her iki markanın taban karşılaştırmasında tabanların renksiz teknik çizimlerinde bölme ve yapılarının ayrımı daha net anlaşılmaktadır. Tabanlar boyama öncesinde birbirlerinin yapısal olarak incelemesi görsellerdeki gibidir. Tabanların arka topuk bölmesinde her iki markanın yapısal olarak farklılığı mevcuttur. Her iki tabanda katmanlı olarak üretilmiş bu katmanların birleşim yerlerinde sadece topuk bölümünde ... markanın kullandığı ... markanın kullandığına göre girintili olmamış düz bir şekilde devam etmiştir. ... marka ve ... marka tabanlar kendi içlerinde aynı tabanı kullanmaktadırlar. Tabanların aynı olmasından dolayı 1 er taban üzerinden gidilmiştir. Taban incelemesinde anlaşılacağı gibi tabanlar birbirlerine çok benzerdir. Taban incelememize göre yenilik ve ayırt edicilik yoktur. 2. BURUN İNCELEMESİ Her iki markanın da burun yapıları aynı denebilecek düzeydedir. Ayakkabıların burun yapıları taban ile direk alakalıdır. Buradaki her iki modelde de buru yapıları aynıdır. Ayakkabıların burun yapıları taban ile yekpare olarak üretilmiştir. Bu taban üretim şeklinde granül veya sıvı halde bulunan taban hammaddesi çelik kalıplara boşaltılır. (Buradaki çelik kalıplar taban çelik kalıbı) çelik kalıplar yüzlerce dereceye çıkartılarak ve üretim için gerekli süre bekletilerek taban formuna geçmesi sağlanır. Buradaki kalıplar tabanın ayakkabının burnuna doğra kavisli bir şekilde üretilmesi için yapılmıştır. Her iki tabanda şekil olarak aynı prosesler ve neredeyse aynı kalıp ile üretilmiştir. Fakat burun yapıları bire bir aynı denebilir. 3. SAYA İNCELEMESİ ... MARKA AYAKKABILARIN İÇTEN VE DIŞTAN RESİMLERİ Ayakkabıların bir önceki raporda içten ve dıştan resimleri ayrı ayrı bulunmadığı için bu resim konulmuştur. ... markanın tescil ettiği Nitro serisi modellerde tescili her 3 model için de aynıdır. İç kısımları ayakkabın daha sade ve görsel olarak çapraz dikiş ile ve bez modeli ile şekillendirilmiştir. Dış kısımları ise tabandan konç kasımına doğru şekil veren aşağıdan yukarı doğru küçülen çizgisel motif mevcuttur. ... MARKA AYAKKABILAR İÇİN; ... marka ayakkabıda iç ve dış kısımları aynıdır. Sadece 21 nolu tasarımda iç ve dış farklıdır. Dış görselde görünen çizgili tasarım iç kısmında yoktur. Bu çizgi ... markanınkinden oldukça farklıdır. Yapılan çalışmada ve her iki fotoğraftan anlaşılacağı üzere ... mark ve ... marka modellerinde sayalarında farklılık ve benzerlik mevcuttur. Bu farklılıklarda sayaları incelediğimizde; İç dış kısım farklılığı olarak ele alırsak farklıdır. ... marka ( 21. Model hariç) iç ve dış aynıdır. ... markanın ki farklıdır. Yapılış tekniği ve dikim olarak incelendiğinde; her iki markada bez üstüne sıcak presleme yöntemi olarak sentetik türevli deri görünümlü tekstil materyali yapıştırmıştır. Buda bir benzerlik oluşturmaktadır. Topuk üstü tutamaç bezlerinde bakıldığında bunlarda benzer ve her iki markada benzer olarak kullanılmıştır. Saya burun ve ayna kısımları ... ve ... da aynıdır. 4. KULLANILAN MALZEMELER YÖNÜNDEN İNCELEME ... marka ve ... marka her iki ayakkabıda kullanılan malzemeler bez ve sentetik türevli tekstil materyalleridir. Kullanılan malzemeler yönünden her iki markanın ayakkabıda benzerdir. 5. BAĞCIKLI / BAĞCIKSIZ OLMA VE DÜĞÜMLER Her iki markada bağcıklıdır. Burada; Bağcıklar lastiklimi / normal mi, Bağcıklar deliklimi / kuş gözlümü / bez ilimi bağlamalı, Bağcıklar yuvarlak mı / yassımı, İncelediğimizde her iki markanın tüm ayakkabıları normal bağcık. Lastikli değildir. ... markanın; tüm modelleri bağcık, bez ile bağcık deliği yapılarak tutturulmuştur. ... markanın ise; 2 ayakkabısında kendine özgü bir bez ile bağcık platformu oluşturulmuştur. Bu özgün sayılabilecek bir tasarımdır. ... markanın diğer modelinde ise delikli bir modeldir. ... markanın 21 nolu tasarımındaki bağcık yassı diğerleri yuvarlaktır. ... markanın tüm bağcıkları yassıdır. Burada kullanılan bağcıklar 21 tasarım dışında farklıdır. SONUÇ Değerlendirme kısmında değindiğimiz gibi ayrımları 5 madde ve tüketicideki algı olarak bakılması gerekmektedir. İlk Olarak 5 madde; 1. Taban incelemesi: Tabanlar çok benzerdir. Tüketicide farklılık algısı ve yenilik algısı yoktur. 2. Burun yapıları: Burun Yapıları çok benzerdir. Tüketicide farklılık algısı ve yenilik algısı yoktur. 3. Saya incelemesi: ... 'nın sayaları ... 'ın sayalarından yan şekil olarak farklıdır. Bu farklılık yan çizgiler ile belirgindir. İç ve dış kısımlarının farklı olması ... markasında ... Markasında olmayan özelliktir. Sayalarda burun ve ayna kısımlarında benzerlik mevcuttur. Bu benzerlik geleneksel spor ayakkabısı burnu diyebileceğimiz bir benzerliktir. 4. Kullanılan malzemeler: Kullanılan malzemeler aynı türdendir. Tüketicide farklılık algısı ve yenilik algısı yoktur. 5. Bağcıklı / bağcıksız olma ve düğümler Bağcık delikleri yani saya tutum durumları farklıdır. Bağcıklar büyük ölçüde farklıdır. ( yasası ve yuvarlak olarak) Fakat bağcıklar aynıdır. Burada şunu belirtmek gerekirse üretilen spor ayakkabıların 10 da 9 u lastik değildir. Bu konuda ayrımdan veya benzerlikten söz etmek teknik olarak gereksizdir. ÖZETLE; Ayakkabıların Tabanları, Burun yapıları ve kullanılan malzemeler nerdeyse birebir aynıdır. Sayalarında burun kısımları benzerdir. Fakat yan duvarları ve iç / dış farklılıkları göz ardı edilemeyecek şekilde farklıdır. Bağcık ve saya tutturulmalarında farklılık mevcuttur. BU durumlar göz önüne alındığında ayakkabıda; Yenilik ve ayırt edicilik konusunda ... marka yılardır satışta olan hemen her marka üründen farklı değildir. Mutlak yenilik ... marka için söylenmez. Yoktur. Harcıâlem konusunda ... marka ayakkabılar sıradandır ve kendine özgü bir tasarımı yoktur. Davalı firmanın ... sıra sayılı tasarımları ile davacı mesnet tasarımları ve görselleri arasında benzerlik oluştuğu görüşümüzün devamına Davalı firmanın ... sıra sayılı tasarımları ile davacı mesnet tasarımları ve görselleri karşısında yenilik ve ayırt edicilik vasfı taşımadığı görüşümüzün devamına Yenilik ve ayırt edicilik özelliği olmadığı, Mutlak yeniliği olmadığı ve Harcıâlem konusunda sıradan olduğu görüşümüzün olduğuna " şeklinde ifade edilmiştir. Bilirkişi heyet raporu ve ek raporu ilgili uzmanlardan seçilip her iki tarafın iddia ve savunmasına, taraf delillerine, tasarım kapsamlarına , ... kararına uygun şekilde denetlenebilir, içeriği de olumlu/olumsuz değerlendirilebilir nitelikte olduğundan davalı firma vekilinin yeni bir heyetten rapor alınması istemi HMK 30.ncu madde kapsamında değerlendirilerek yargılama gereksiz uzamaması için bu talep reddedilmiştir. GEREKÇE: Tarafların iddia ve savunmaları, sunulan delil ve belgeler, ... kararı , dava konusu tasarımlar ve mesnet olan görsel tasarımlar , bilirkişi heyet raporu ile itiraz üzerine alınan ek rapor ile dosya bütün olarak birlikte değerlendirildiğinde; Davalı firmanın ... nolu .... sıra sayılı spor ayakkabısı ürünlerine ait tasarımlarının davacı tarafın ileri sürdüğü ürün ve tescilli sınai mülkiyet belgelerine bağlı bilgilenmiş kullanıcı nezdinde mutlak yenilik dahil başvuru tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunmadığı, benzerlik söz konusu olduğu ileri sürülmektedir. Teknik boyutu karşısında bilirkişi heyetinin kök raporunda bilgilenmiş kullanıcı nazarında; "dava konusu tasarımın, dosya içeriğinde davacı tarafın sunduğu ve heyetimizce de benzer görülen tasarımlar açısından, davacı taraf ürünlerinin 2020 yılında piyasada olduğu ve bu durumun da dava konusu tasarımın yenilik özelliğini yitirdiğini gösterdiğini düşünmekteyiz. SONUÇ; - davalı firmanın ... sıra sayılı tasarımları ile davacı mesnet tasarımları ve görselleri arasında benzerlik oluştuğu, - davalı firmanın ... sıra sayılı tasarımları ile davacı mesnet tasarımları ve görselleri karşısında yenilik ve ayırtedicilik vasfı taşımadığı, " şeklindeki özetlenen görüşe ve itiraz üzerine alınan EK raporda "ÖZETLE; Ayakkabıların Tabanları, Burun yapıları ve kullanılan malzemeler nerdeyse birebir aynıdır. Sayalarında burun kısımları benzerdir. Fakat yan duvarları ve iç / dış farklılıkları göz ardı edilemeyecek şekilde farklıdır. Bağcık ve saya tutturulmalarında farklılık mevcuttur. BU durumlar göz önüne alındığında ayakkabıda; Yenilik ve ayırt edicilik konusunda ... marka yılardır satışta olan hemen her marka üründen farklı değildir. Mutlak yenilik ... marka için söylenmez. Yoktur. Harcıâlem konusunda ... marka ayakkabılar sıradandır ve kendine özgü bir tasarımı yoktur. Davalı firmanın ... sıra sayılı tasarımları ile davacı mesnet tasarımları ve görselleri arasında benzerlik oluştuğu görüşümüzün devamına Davalı firmanın ... sıra sayılı tasarımları ile davacı mesnet tasarımları ve görselleri karşısında yenilik ve ayırt edicilik vasfı taşımadığı görüşümüzün devamına Yenilik ve ayırt edicilik özelliği olmadığı, Mutlak yeniliği olmadığı ve Harcıâlem konusunda sıradan olduğu görüşümüzün olduğuna " şeklindeki görüş ve kanaate aynı gerekçelerle iştirak edilerek davalı firmanın ... nolu .... sıra sayılı spor ayakkabısı ürünlerine ait tasarımlarının davacı tarafın ileri sürdüğü ürün ve tescilli sınai mülkiyet belgelerine bağlı bilgilenmiş kullanıcı nezdinde Yenilik ve ayırt edicilik özelliği olmadığı, Mutlak yeniliği olmadığı anlaşıldığından aksi yöndeki ... kararı hatalı ve yanlış olduğundan davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1- Davanın KABULÜNE, 2- Dava konusu .... sayılı ... kararının iptaline, 3- Dava konusu ... nolu .... sıra sayılı tasarımların hükümsüzlüğüne, sicilden terkin edilmesine, karar kesinleştiğinde ...'ya müzekkere yazılmasına 4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL maktu karar harcından peşin alınan 427,60 TL'nin düşümü ile bakiye 304,40 TL'nin davalılardan eşit tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına, 5-AAÜT uyarınca 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine, 6-Davacının yaptığı; 19.500,00 TL bilirkişi ücreti, 285,00 TL tebligat ücreti, 427,60 TL ilk harç masrafı olmak üzere toplam 20.212,60 TL yargılama giderinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine, 7-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı. 12/01/2026

Katip .... Hakim .... E- imzalıdır E- imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2024/424, K. 2026/8, T. 12.01.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2024-424-e-2026-8-k-3c24e9f6d3d9