İlk Derece Mahkemesi 2024/41 E. 2024/376 K.

T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/41 Esas - 2024/376 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/41 Esas KARAR NO: 2024/376

DAVA : Marka (Marka ile ilgili Kurum Kararlarının İptali) DAVA TARİHİ : 30/01/2024 KARAR TARİHİ : 17/10/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/11/2024

TALEP: Davacı vekili 30/01/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin "... ", "... ", "..." ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şahsın bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, ... kod numarası alan başvurunun, ... ilanı üzerine müvekkili tarafından ... itirazda bulunulduğunu, itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak ... (...) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira müvekkilinin mobil uygulama aracılığıyla dakikalık, saatlik ya da günlük araç kiralama hizmeti sunduğunu, tanınmış “...” markalarının sahibi ... Şirketi tarafından satın alındığını, ...”un geniş bir kullanıcı kitlesine sahip bir marka olduğunu, taraf markaları arasında güçlü bir benzerlik bulunduğunu, başvurudaki “...” ibaresinin tescili talep edilen 39. sınıfta yer alan hizmetler bakımından herhangi bir ayırt ediciliği bulunmayan, araç kiralama hizmetlerini ifade eden ve ilgili sektörde faaliyet gösteren herkes bakımından sıklıkla kullanılan bir ibare olduğunu, “...” ibaresini de “..., ...” anlamlarına geldiğini ve temel düzeyde İngilizce bilgisine sahip olan tüketiciler tarafından dahi bilindiğini, dolayısıyla başvurunun esas unsurunun sadece “...” kelimesi olduğunu, taraf markaları arasında sadece tek bir harf farkı olduğunu, markaların dörder harften oluştuğunu, markaların görsel olarak da benzer olduklarını, markalar arasında sınıfsal benzerlik bulunduğunu, müvekkili markalarının tanınmış olduğunu ileri sürerek, ... sayılı kararının iptaline ve dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Alınan Kurum kararının yerinde olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı şahsa dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edildiği halde, belirtilen davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1 ve 6/5'e dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan ... sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... ... tarafından alınan ... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin ... başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının alınan ... kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, ...'in ... sayılı ... kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.

İptali istenen ... kararının davacıya 30/11/2023 tarihinde tebliğ edildiği, 30/01/2024 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ: Dava konusu "..." ibaresinin 39. sınıf hizmetleri kapsar şekilde marka başvurusuna konu edildiği, yapılan ilk incelemeler sonrasında başvurunun 28.03.2022 tarih ve 393 sayılı ...’nde yayımlanmasına karar verildiği görülmüştür. Anılan karara karşı davacı tarafça ve dava dışı 3. bir kişi tarafından itirazda bulunulduğu, ...’nın 15.12.2022 tarihli kararı neticesinde davacı itirazları ve 3. kişi itirazlarının tamamını reddettiği görülmüştür. Belirtilen karara karşı yapılan itiraz neticesinde ... ...'in ... sayılı kararında: "... başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun ... sayılı "... ", "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. ... Önceki tarihli markanın ayırt edici gücü arttıkça, karıştırılmanın ortaya çıkması ihtimalinin de arttığı kabul edilir. Buna paralel olarak, önceki tarihli markanın bir bütün olarak ayırt edici niteliği ne kadar düşükse karıştırılma ihtimali de o oranda azalacaktır. Markalar düşük seviyede ayırt ediciliği olan bir unsuru paylaşıyorsa, karıştırılma ihtimali değerlendirmesinde farklılaşan unsurların markaların genel izlenimi üzerindeki etkisi değerlendirilmelidir. Sadece düşük seviyede ayırt edici bir unsurun ortak olarak içerilmesinin, genel izlenimdeki yüksek benzerlik durumu dışında, tek başına karıştırılmaya neden olacağı kabul edilmez. Bu çerçevede yapılan incelemede başvuru ile itiraz gerekçesi markaların görsel, işitsel ya da kavramsal yönden bütünüyle bıraktıkları izlenim itibariyle ilişkilendirme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzer olmadığı kanaatine varıldığından işbu itirazın da reddi gerekmiştir. KARAR İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıdaki kriterler, taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Başvuru Markası "..." (...) 39. sınıf.

Davacı Markaları "... ", "... ", "..." (...) 39. sınıf.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 16/08/2024 havale tarihli raporda özetle: "- Dava konusu başvuru kapsamında yer alan “(39-1) Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri. (39-2) Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri. (39-3) Tekne barındırma hizmetleri. Taşıt ve malları kurtarma hizmetleri. (39-8) “hizmetleri yönünden taraf markalarının kapsamlarının birebir aynı ya da aynı tür olduğu, - Başvuruda yer alan sair hizmetler yönünden markaların kapsamlarını ise aynı ya da benzer olmadığı, - Ayrıntıları rapor kapsamında açıklandığı üzere taraf markaları arasında karıştırılma ihtimaline yol açacak düzeyde bir benzerliğin bulunmadığı, - SMK m. 6/5 koşullarının somut olayda oluşmadığı," ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin yeni heyetten rapor yada ek rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Mal/Hizmet Benzerliği Yönünden Yapılan Değerlendirme Dava konusu "..." ibareli ve ... başvuru numaralı davalı başvurusunun 39'uncu sınıflardaki: "(39-1) Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri. (39-2) Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri. (39-3) Tekne barındırma hizmetleri. (39-4) Boru hattı ile taşıma hizmetleri. (39-5) Elektrik dağıtım hizmetleri. (39-6) Su temin hizmetleri. (39-7) Taşıt ve malları kurtarma hizmetleri. (39-8) Malların depolanması, paketlenmesi ve sandıklanması hizmetleri. (39-9) Çöplerin depolanması ve taşınması hizmetleri, atıkların toplanması ve taşınması hizmetleri." alt gruplarındaki mal ve hizmetlerin bulunduğu anlaşılmıştır.

İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak davacı markalarının kapsamında 39. sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir. Bu minvalde, dava konusu başvuru kapsamında yer alan 39. sınıf hizmetlerden "(39-1) Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri. (39-2) Araba parkları hizmetleri, garaj kiralama hizmetleri. (39-3) Tekne barındırma hizmetleri. Taşıt ve malları kurtarma hizmetleri." hizmetleri yönünden taraf markalarının kapsamlarının birebir aynı – aynı tür olduğu bu bağlamda anılan hizmetler yönünden taraf markalarının kapsamları itibariyle ayrıntılı bir inceleme yapılmasına ihtiyaç duyulmaksızın birbiri ile doğrudan rekabet halinde, birbirlerini tamamlayıcı, benzer tüketici gruplarına benzer satış yöntemleri ile sunulan türden mal ve hizmetleri kapsadıkları değerlendirilmiştir. Sair mal hizmetler yönünden benzerlik bulunmamaktadır.

Hedef Tüketici Kitlesi Somut uyuşmazlıkta taraf markaları arasında benzerliği tespit olunan 39. Sınıftaki hizmetler, genel anlamda hemen her kesimden tüketiciye hitap eden ve yararlanılan türden hizmetler olmakla birlikte tüketici bir kurye hizmetinden yararlanmak istediğinde, kendisine ait bir malı teslim edecek olması, bu malın zamanında/belli bir zaman dilimi içerisinde istenilen yere hızlıca, güvenilir bir şekilde ve teslim edilen mala zarar gelmeksizin tesliminin sağlanmasını talep etmesi, alacağı bu hizmet karşılığında belli bir miktar para ödeyecek olması gibi kriterlerden ötürü rastgele bir şekilde herhangi bir taşımacılık/kurye hizmeti sağlayan firmadan bu hizmeti satın alması beklenebilir bir durum değildir. Zira kimi zaman son derece kıymetli mallar/belgeler bu şekilde taşınabilmekte olup tüketicinin bu tür bir hizmetten yararlanma öncesinde mutlak surette bir ön araştırma yaparak hareket edeceği, hizmet sağlayan firmanın güvenilirliğini, hizmet noktalarının yaygınlığını, hizmetinin kalitesini araştırarak malını teslim edeceği açıktır. Dolayısıyla bu hizmetlerin spesifik bir tüketici kitlesine hitap etmeyeceği ve fakat dikkat, özen ve seçicilik düzeyi ortalamanın nispeten üstü tüketicilerce satın alınacak oldukları değerlendirilmiştir.

B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Bu genel tespitler sonrasında taraf markaları incelendiklerinde dava konusu markanın "..." ibaresinden oluştuğu ve hiçbir şeklî unsur taşımaksızın meydana getirilmiş bir sözcük grubu markası olduğu, markanın esasen iki ana bölümden oluştuğu, ilk bölümünün markanın asli ve ayırt edici unsurları olan "... " ibarelerini kapsadığı, ikinci bölümünün ise uyuşmazlık konusu hizmetler yönünden, davacı tarafın da ifade ettiği üzere sektörel bir kavram olan "..." ibarelerinden oluştuğu, markanın ayırt edici kısmını oluşturan ibarelerden "..." kelimesinin İngilizce “...” anlamına gelen ve ortalama düzeyde eğitim almış tüketiciler tarafından anlamı bilinebilecek sözcüklerden olduğu, keza yine “inn” kelimesinin ise konaklama hizmetlerinde kullanılan ev “otel, han” anlamına olan bir sözcük olarak yine tüketicilerce bilindiği, markanın ön kısmını oluşturan bu iki ibarenin bütün olarak markanın asli unsurları şeklinde kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Davacı yanın önceki tarihli markaları ise "..." ibaresinden oluşan ve bu ibaren esas unsur olacak şekilde oluşturulmuş ve ya bu ibareyi birebir içerir şekilde yaratılmış seri markalardan ya da bu ibareden türetilmiş “..., ..., ...” gibi alternatif markalardan oluşmaktadır. “...” kelimesinin esasen doğrudan bir anlamı olmadığı ancak gerek davacı taraf beyanlarından gerekse de davacı markalarının tescilli olduğu hizmetler gözetildiğinde İngilizce “hareket, hareket etmek, taşımak” ve benzeri anlamlara gelen “...” kelimesinin telaffuzundan türetilmiş bir marka olduğu değerlendirilmiştir. Davacı yanın “...” ve “...” şeklindeki kelimeleri ise anılan ibareye eklenen harflerle yaratılmış, dilimize somut anlam ifade etmeyen kelimeler olup “...” kelime kökünü açıkça korurken, “...” kelimesi ise yine alternatif olarak oluşturulmuş, somut anlamı bulunmayan bir başka kelimedir. Bu halde tespiti gereken husus dava konusu marka başvurusu ve başvurunun esas unsurları olan “... ” ibaresi ile “..., ..., ..., ...” şeklinde esas unsurlu markalardan oluşan taraf markaları arasında herhangi bir benzerlik bulunup bulunmadığı, böyle bir benzerlik tespit edilir ise bu defa karıştırılma riskinin ortaya çıkıp çıkmayacağıdır. Dava konusu markanın asli unsurunu oluşturan “... inn” ibaresindeki “...” kelimesinin, dört harften oluşan ve somut kavramsal karşılığı olan bir kelime olduğu, davacı markalarındaki “...” kelimesinin ise yine dört harften oluşan ve fakat somut kavramsal karşılığı doğrudan bulunmayan, bununla birlikte “...” kelimesinden türetilmiş bir marka olduğu algısını derhal oluşturan bir sözcük olduğu görülmektedir. Bu halde taraf markaları öncelikli olarak kavramsal açıdan doğrudan benzerlik taşımamakta olup davacı markalarının “...” kelimesinden türetildiği yönündeki tespitin, ilgili tüketiciler tarafından yapılamayacağı bir varsayımda dahi, tüketicinin “...” kelimesinin kavramını doğrudan algılayabileceği değerlendirilmiştir. Bununla birlikte her iki sözcüğün de dörder harften meydana geldiği açıktır. Doktrinde kabul edildiği üzere kısa sözcüklerden oluşan markaların koruma düzeyi, uzun sözcüklerden oluşan markalara göre daha düşüktür. Sözgelimi kısa sözcük markalarında, sözcüğün ilk harfindeki değişiklik doğrudan farklılık yaratabileceği gibi (... gibi) diğer harflerinde bir yer değişikliği yapılmış olması veya harf eklentisi sonucunda yeni hece/ses oluşumu gibi yeniliklerin ortaya çıkması görsel anlamda bir değişikliğin yanı sıra işitsel ve kavramsal değişikliklere de sebebiyet verebilecektir. Ayrıca yine kısa harflerle meydana getirilen çok sayıda anlamlı sözcük bulunduğu gibi çok sayıda anlamsız sözcüğün de yaratılması mümkündür. Somut olayda da davacı markalarındaki “...” ibaresi anlamsız bir kelime iken dava konusu markadaki “...” kelimesi ise somut kavramsal karşılığı bulunan bir kelime olup markaların son harflerindeki bu harf değişikliğinin nihai algıyı doğrudan etkilediği aşikârdır. Dolayısıyla 4 harften oluşan sözcük markalarının her birinin, salt bir kaç harfi ortak olduğu gerekçesiyle birbiri ile karıştırılabilecek sonuçlara yol açacak bir benzerlik ilişkisinde olduğundan bahsedilmesi mümkün değildir. Bu bağlamda taraf markaları karşılaştırıldıklarında markaların baskın unsurlarında” ...” harflerinin yarattığı gerek görsel gerekse de işitsel farklılığın, dört harften oluşan kelimelerin birbirlerinden somut bir biçimde uzaklaşmaları açısından yeterli olduğu, ortak olan “...” harflerinin taraf markalarındaki kullanımlarının birleşen son harflerle yarattığı izleniminin birbirinden derhâl farklılaştığı değerlendirilmiştir. Bu çerçevede dava konusu marka ile davacı yanın markaları arasında, her ne kadar kısmen emtia benzerliği mevcut ise de gerek bütünsel gerekse de içerisinde bulunan unsurlar itibariyle herhangi bir şekilde ilişkili markalar olarak görülmeleri sonucunu sağlayacak düzeyde bir benzerlik bulunmadığı, her iki taraf markasının da ayrı ayrı ayırt edicilikleri yüksek, farklı iktisadi kaynakları işaret eden kelimelerden ve kurumsal kimliklerden meydana geldiklerinin ilk anda anlaşılabilir olması nedeniyle somut olayda karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkmayacağı değerlendirilmiştir.

2. SMK 6/5 HÜKMÜ UYARINCA YAPILAN DEĞERLENDİRME 6769 s. SMK 6/5 maddesinin uygulanabilmesi için bir markanın tanınmışlığının tek başına yeterli olmadığı, dava konusu edilen markanın ayırt edicilik karakterini zedelemesi, tanınmış markanın itibarına zarar vermesi veya tanınmışlığından haksız yarar sağlanması ihtimallerinden birinin gerçekleşmesinin gerekli olduğu, davalı başvurusunun davacıya ait markanın sahip olduğu imaj ve prestijden faydalanma amacı taşıdığına yönelik somut bir kanaat oluşmadığı, sonuç olarak davalıya ait markanın tescilinin 6769 s. SMK 6/5 hükmünde belirtilen koşulların oluşmasına yol açmayacağı ve dahi markalar benzer bulunmadığından sonucun değişmeyeceği değerlendirilmiştir.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu ... kararının yerinde olduğu ve hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60TL bakiye karar harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davalı kurum kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı kuruma verilmesine, 4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, 5-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde ... aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, davacı vekili ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/10/2024

Katip ... e-imzalı

Hakim ... e-imzalı