İlk Derece Mahkemesi 2024/399 E. 2025/263 K.

T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/399 Esas - 2025/263 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/399 KARAR NO : 2025/263

DAVA : Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımla İlgili Kurum Kararlarının İptali) DAVA TARİHİ : 24/09/2024 KARAR TARİHİ : 17/07/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/08/2025

TALEP: Davacı vekili 24/09/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirket tarafından 2022/018322 sayılı tasarım ile tescil başvurusunda bulunulduğunu, davalı şirketin bu başvuruya "... ..... ..... 'nun ... sayılı YİDK kararı ile nihai olarak kabul edildiğini, oysa dava konusu YİDK kararının usul ve yasalara aykırı olduğunu, müvekkiline ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına sahip olduğunu ileri sürerek, 2022/018322 sayılı tasarım başvurusu ile ilgili olarak TÜRKPATENT tarafından verilen ... sayılı kararın iptalini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle: YİDK tarafından verilen kararın usule ve yasaya uygun olduğunu, başvuru konusu davacı tasarımının ilk bakışta davalı tasarımlarına göre farklı olmadığını, söz konusu tasarımların benzediği ve karakteristik özelliğinin aynı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle: YİDK tarafından verilen kararın doğru olduğunu, davacı tasarımının müvekkili tasarımı ile benzerlik unsurlarını taşıdığını, ayırt edici niteliklere sahip olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; davacı başvurusu olan 2022/018322 sayılı tasarım başvurusu ile ilgili olarak TPMK tarafından alınan ... sayılı kararın iptali isteminden ibaret olduğu anlaşılmıştır. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler TÜRKPATENT'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

TÜRKPATENT YİDK'in ... sayılı kararında; "2022 018322/1 sıra numaralı tasarımın itiraza gerekçe gösterilen önceki tarihli ürünlere dayanılarak reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. Bilindiği gibi 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun 56/4 maddesi uyarınca “bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir”. SMK 57/1 maddesine göreyse “Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.” SMK 57/ 2 maddesi ise “koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.” düzenlemesini ihtiva etmektedir. Ayırt ediciliğe ilişkin SMK 56/5 “Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.” SMK 56/6 “Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.” SMK 67/ 2 “Üçüncü kişiler tasarım tescilinin yayım tarihinden itibaren üç ay içinde ücretini ödeyerek tasarımın 55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetli olduğu ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği gerekçelerini ileri sürerek tescil belgesinin verilmesine yazılı olarak itiraz edebilir.” hükmünü ihtiva etmektedir. Yukarıdaki hükümler kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmede, itiraza konu 2022 018322/1 sıra numaralı tasarımın itiraza gerekçe gösterilen önceki tarihli ürünlerin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel görünüm itibarıyla benzer olduğu düşünülmüştür. Diğer taraftan başvuru sahibi tarafından beyan edilen farklılıkların tasarımları ayırt edici kılmayan ayrıntı seviyesinde farklılıklar olduğu tespit edildiğinden, söz konusu iddialar da değerlendirmeyi etkiler nitelikte bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle itiraz kabul edilmiştir. KARAR: İtirazın kabulüne ve 2022 018322/1 sıra numaralı tasarımın tescilinin hükümsüzlüğüne, oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

GEREKÇE Mahkememizce 22/04/2025 tarihli ön inceleme duruşmasında bilirkişi incelemesi yapılması yönünde ara karar kurulmuş ve davacı vekilinin hazır olduğu belirtilen duruşmada bilirkişi ücretinin yatırılması için 2 hafta kesin süre, süreye uymamanın sonuçları hatırlatılarak verilmiştir. Ancak bilirkişi gider avansı, davacı vekili tarafından süresinde yatırılmamıştır. 22/04/2025 tarihli duruşmada davacı vekili duruşmaya katılmış olup 1 nolu ara karar ile "Yerleşik Yargıtay uygulaması gereği celse uzamasına sebebiyet verildiğinden ve ön inceleme duruşmasında ihtaratlı olarak davacı vekilinin yüzüne karşı kesin süre verilmiş olduğundan davacının bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına, bu yönde yeniden süre verilmesi talebinin reddine," şeklinde bilirkişi ücretini yatırmayarak celse talikine sebebiyet veren davacının bilirkişi incelemesi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 25/04/2023 tarihli ve 2021/1326 Esas, 2022/3365 Karar sayılı ilamında, celse talikine sebebiyet verilmediği sürece, mahkemece verilen kesin sürede yatırılmayıp, sonradan yatırılan gider avansının süresinde sayılmasına işaret edilmiştir. Eldeki davada ise davacı vekili gider avansını kesin sürede yatırmayıp, celse talikine sebebiyet vermiş ve kendisi sözlü olarak da belki yine yatıramayacaklarını beyan etmiştir. Bu sebeple davacının bilirkişi incelemesi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş ve mahkememizce mevcut delil durumuna göre değerlendirme yapılmıştır. Davacı vekili 10/07/2025 tarihli dilekçe sunarak davayı takip etmediklerini ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 150. madde doğrultusunda işlem yapılmasını talep etmiştir. Davalı şirket vekili ise davayı takip ettiklerini beyan etmiştir. Bu sebeple, HMK 150. Madde gereği işlem yapılması yönündeki davacı vekili talebi reddedilmiştir.

Esasa ilişkin olarak mahkememizce yapılan incelemede; davaya konu davacıya ait Adaptör kapağı (kaplin kapağı) tasarımı ile davalıya ait tasarımın karşılaştırılması bakımından, davaya mesnet gösterilen tasarım ile davacıya ait Adaptör kapağı (kaplin kapağı) tasarımın ayırt edici niteliklerini belirlemek üzere karşılaştırılma suretiyle ortak ve farklı özelliklerin kıyaslaması yapılmıştır. Karşılaştırma neticesinde davaya mesnet tasarım ile davacı adına tescilli tasarım arasında tasarımın genel görünümü açısından benzer tasarım özelliklerine sahip olduğu, ayırt edici nitelik açısından bilgilenmiş kullanıcı dikkate alındığında kullanıcının tasarım konusu ürünlerde genel görünüm bakımından kıyaslama yapılamayacağı, dolayısıyla farklılıkları ayırt edilemeyeceği, tasarımların ayırt edicilik karşılaştırmasında tespit edilen farklı özelliklerin küçük ayrıntılar olduğunu, tasarımcının tasarımlarında seçenek özgürlüğü kapsamında hareket ettiğinin söylenemeyeceğini, davacı yan tasarımının farklılık yaratacak niteliklere haiz olmadığına kanaat getirilmekle, sonuç olarak 2022 018322/1 sayılı endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olmadığı sonuç ve kanaatine varılmış ve iptali talep edilen YİDK kararının yerinde olduğu değerlendirilerek, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye karar harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, davalılar vekillerinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/07/2025