İlk Derece Mahkemesi 2024/393 E. 2025/1382 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/ KARAR NO : 2025/

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLLERİ : Av. Av. DAVALI : VEKİLLERİ : Av. Av.

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 24/04/2024 KARAR TARİHİ : 24/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketçe 16.02.2023 tarihli Satış Sözleşmesi kapsamında 400.000,00 Kg. (Damador 200.000 kg, Ramasular 200.000 kg) 30/1 Compact Penye %100 Pamuk ipliği 3.40 USD kg/ birim fiyat ile satın alınan ürünlerin sözleşmeye uygun olarak yurt dışından temin edilerek davalının nam ve hesabına ... Gümrüğü'ne getirtildiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre ürünlerin ... kapsamında ... liman teslim olup, tüm gümrük ve nakliye masraflarının ...'e ait olduğunu, gümrüğe getirilen ipliklerin davalı tarafça ödemelerinin yapılması ve gümrük muamelelerin yapılması teslim alınması gerekirken, davalı tarafça ödeme yapılmadığı gibi ipliklerin de teslim alınmadığını, bu sebeple gümrük işlemlerinin tamamlanarak ürünlerin teslim alınması ve ödemenin 1 hafta içinde yapılması için 05.05.2023 tarihinde ... 22. Noterliği’nin yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalıya ihtarname gönderildiğini, 19 Mayıs 2023 tarihinde davalıya ihtarname tebliğ edildiği halde ithal edilerek ... Gümrüğü'ne getirilen ve antrepolarda bekletilen ipliklerin teslim alınmadığını, müvekkili şirket tarafından usulüne uygun olarak düzenlenen faturaların iade edildiğini ve gerçekle bağdaşmayan, ticari kuralara uymayan, dürüstlük kurallarına aykırı eylem ve işlemler yapıldığını, davalının verilen süre içerisinde ödemeleri yapmaması, iplikleri teslim almaması ve gerekli diğer işlemleri yapmamasından ötürü davalının sürenin hitamı ile temerrüde düştüğünü, davalı tarafın temerrüde düşmesi sebebiyle müvekkili şirketin davalının katlanması gereken masraflara katlanmak zorunda kaldığını, antrepo, gümrük, nakliye, lojistik, ardiye, tahliye, damga ve sair vergi, bekleme ücreti, millileştirme, serbest dolaşım, sigorta bedelleri ve sair birçok ilave masrafların müvekkili tarafından yapıldığını, yapmış olduğu masraflara ilişkin müvekkilinin 90.690,00 USD zararı bulunduğunu belirterek davanın kabulü ile davalı firmanın haklı bir neden olmaksızın sözleşmeye aykırı davranması sebebiyle müvekkilinin yaptığı ilave masraf ve giderlere karşılık olarak fazlaya ilişkin hakları saklı tutmak kaydı ile şimdilik 500,00 USD'nin davalıdan alınarak müvekkili davacıya verilmesine, davalı firmanın haklı bir neden olmaksızın sözleşmeye aykırı davranması sebebiyle teslim alınmayan ve bedeli ödenmeyen ürünlerin müvekkilince 3.Kişilere satılması sonucu mahrum kalınan ve meydana gelen fark zarara karşılık olarak fazlaya ilişkin hakları saklı tutmak kaydı ile şimdilik 500,00 USD'nin davalıdan alınarak müvekkili davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır. DELİLLER : Sözleşme, ihtarname, arabuluculuk son tutanağı, fatura, ticari defter ve kayıtları, Bilirkişi raporu DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında imzalandığı iddia olunan 16/02/2023 tarihli satış sözleşmesi uyarınca,davalının 6098 sayılı yasanın 106. Maddesi kapsamında temerüde düştüğünden bahisle, davalının temerrüdünden kaynaklı davacının uğramış olduğu zararların tazmini istemine ilişkin olduğu görülmüştür. Davacı taraf mahkememizde açmış olduğu iş bu dava ile, davalı şirketçe yapmış oldukları sözleşme gereği yurt dışından temin edilerek davalının nam ve hesabına ... Gümrüğü'ne getirilen bir kısım tekstil ürünlerinin davalı tarafından teslim alınmadığını, ürünlerin bedeli için düzenlenen faturaların iade edildiğini, sürecin uzaması neticesinde tüm gümrük masraflarının kendileri tarafından karşılanarak davalı adına yurda getirilen ürünlerin 3.kişi ve kurumlara zararına satıldığını belirterek uğranılan zararların davalıdan tazmini talep etmiş, davalı taraf yasal süre içinde cevap dilekçesi sunmasa da (bu hususa ilişkin 03/12/2024 tarihli duruşmada ayrıntılı ara karar kurulmuştur.) tahkikat aşamasında dosyaya ibraz ettiği beyan dilekçelerinde özetle, davacı şirketle aralarındaki sözleşmenin peşin ödeme üzerine akdedildiğini, ödeme yapılmadan ürünlerin ithal edilmesinin sorumluluğunun davacı üzerinde olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.Taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkinin olup olmadığı ile alacak borç durumunun tespiti amacıyla ticari defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi inceleme yapılmasına karar verilmiş olup,Davacı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu düzenlenen 30/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;davacı taraf ... Tekstil San.ve Tic.A.Ş tarafından 2023 yılı ve 2024 yılının 4.ayına kadar olan ait ticari defterlerin ibraz edildiği, davacının 2023 ve 2024 yılında E-defter mükellefi olduğu, yevmiye ve defteri kebir defterlerinin aylık olarak alınması gereken beratlarının 6102 sayılı TK nu 64/3 maddesi ve 1 Sıra nolu elektronik defter genel tebliğine göre süresinde yapılmış olduğu ... Tekstil San.ve Tic.A.Ş.’nin 2023 yılına ait ticari defter bilgilerine göre sözleşme kapsamında davacı tarafından davalı tarafa 04.05.2023 tarihin de toplamda 388.054,80kg ve 3,4 USD birim fiyatı ile 30/1 Compact Penye iplik 1.319.386,32 USD değerinde 25.709.693,76 TL toplam tutar ile ... adet fatura düzenlenmiş olduğu ve davalı tarafından da aynı değerlerle 13.05.2023 tarihinde ... adet iade faturası düzenlendiği ve 2023 yılı sonu itibari ile bakiyenin olmadığı görülmektedir.2024 yılı içinde ise taraflar arasında ticari işlem kaydının olmadığının tespit edildiği;Davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazıldığı ancak inceleme gün ve saatinde defterlerin hazır edilmemesi üzerinde rapor düzenlenemediği görülmüştür.Dosyanın, gümrük işlemleri konusunda uzman bilirkişi ile hesap bilirkişisinden oluşan heyete tevdii edilerek, taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmek suretiyle davacının talep etmiş olduğu, zarar kalemleri hakkında dosya içerisindeki mali müşavir bilirkişi raporundan da faydalanılmak suretiyle inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi istenilmiş olup;30/10/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;sayın mahkeme'nin heyetimize tevdi etmiş olduğu dosya üzerinde yapmış olduğumuz değerlendirmeler sonucunda; Gümrük Mevzuatı açısından;Gümrük Yönetmeliği'nin 333.ncü maddesi kapsamında devir yada ... Genel Müdürlüğü 'nün 2014/... Sayılı Genelgesi kapsamında yolda satışı yapılmak suretiyle gümrük idarelerine beyanı yapılan bir eşya bulunmadığından ... Boya Apre Baskı San.ve Tic. Ltd. Şti açısından gümrük yükümlülüğü doğmadığı,dava konusu eşyalarla ilgili gümrüğe karşı yükümlü , eşyaları gümrük idaresine sunan ... Tekstil San. Tic. A.Ş olduğu,eşyalarla ilgili gümrük idaresine ilk sunulduğu anda yükümlü olarak gözüken firma tüm vergi ve diğer oluşacak maliyetler açısından gümrük nezdinde ithalatı kendi yapıncaya ya da gümrüklü alanda devir/ satışa konu edilip karşı tarafça gerekli beyanlar yapılıncaya kadar sorumlu olduğu, dolayısıyla oluşan maliyetler için sorumluluğun ... Tekstil San. Tic. A.Ş'de olduğu,... Boya Apre Baskı San.ve Tic. Ltd. Şti tarafından gümrük idarelerine beyanı yapılan bir eşya bulunmadığından gümrük nezdinde oluşan maliyetlerden sorumlu tutulamayacağı, görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;taraflar arasında akdedilen 16/02/2023 tarihli sözleşmesi kapsamında 400.000,00 kg iplik tekstil ürününün 3,40 Usd birim fiyatı üzerinden toplamda 1.360.000,00 Usd bedel üzerinden ... Tekstil San. Tic. A.Ş tarafından ... Boya Apre Baskı San.ve Tic. Ltd. Şti'ye satışının kararlaştırıldığı, ödemenin ise banka havalesi ile peşin olarak yapılacağının düzenlendiği görülmüştür.Davacı taraf sözleşmeye uygun olarak 400.000,00 kg iplik tekstil ürününün ... Gümrüğü'ne getirildiğini ancak davalının malları almada temerrüde düştüğünü, temerrüt nedeniyle zarara uğradıklarını belirterek zararlarının giderilmesini talep etmekte, davalı yan ise sözleşmenin peşin ödeme yöntemi ile düzenlendiğini, ödeme alınmadan malların ithal edilmesinde davacının kusurunun bulunduğunu belirterek oluştuğu iddia olunan zararlardan sorumlu olmadıklarını savunmuştur.6098 sayılı kanunun 235. Maddesinde ''Satılanın, ancak satış bedeli ödendikten sonra veya ödenme anında devredilmesi gereken durumlarda alıcı temerrüde düşerse satıcı, herhangi bir işlem gerekmeksizin satıştan dönebilir.Bu hakkını kullanmak isteyen satıcı, durumu gecikmeksizin alıcıya bildirmek zorundadır.Satılanın zilyetliği satış bedeli ödenmeden alıcıya devredilmişse,alıcının temerrüdü sebebiyle satıcının dönme hakkını kullanarak satılanı geri alması, bu hakkın sözleşmede açıkça saklı tutulmasına bağlıdır.'' düzenlemesine yer verildiği, bu kapsamda 16/02/2023 tarihli sözleşmeye istinaden davacı tarafın satmayı taahhüt ettiği iplik ürünlerini, sözleşmede peşin ödeme kaydı olmasına rağmen ödeme almadan ithal ederek ... Gümrüğü'ne getirdiği ancak davalı şirketin sözleşme bedelini ödemeyerek malları da teslim almadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.Davaya konu uyuşmazlıkta öncelikle irdelenmesi gereken durumun 16/02/2023 tarihli sözleşmesi kapsamında davalı alıcının temerrüt'e düşüp düşmediğinin netliğe kavuşturulmasıdır.Dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan ... 22. Noterliği’nin yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacı şirketin davalı alcıya ihtarname göndererek ipliklerin ... Gümrüğünde bekletildiğini 1 hafta içinde malların bedelinin ödenerek teslim alınması ihtar edilmiş ise de sözleşmeye konu iplik ürünlerinin ... Gümrüğü'nün kaç numaralı antreposunda, konteynerde bulunduğu açıkça belirtilmediği, ... Gümrüğünde malların teslime hazır şeklindeki beyanın açık ve anlaşılır olmadığı gibi Türk Ticaret ve Borçlar Kanunu i anlamında da temerrüt'ten bahsetmek mümkün olmadığından, davalı şirketin usulüne uygun bir şekilde temerrüt'e düşülmediğinden davacının talep ettiği tazminatları davalıdan istemeye hakkı olmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm verilmiştir. HÜKÜM : (Yukarıda açıklanan nedenlerle), 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 555,37 TL harcın mahsubu ile bakiye 60,03 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA 3-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun .../A-12-13 maddeleri uyarınca 3.600,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 4-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 32.520,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... açık olmak üzere karar verildi. 24/11/2025

Katip e-imzalıdır

Hakim e-imzalıdır