İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2024/387 E. 2025/337 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2024/387
Karar No
2025/337
Karar Tarihi

T.C. ...3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/387 Esas - 2025/337 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/387 KARAR NO : 2025/337

DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali. DAVA TARİHİ : 17/09/2024 KARAR TARİHİ : 07/10/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/11/2025

TALEP: Davacı vekili 17/09/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu (...) nezdinde 2023/046398 sayılı "..." ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvurunun ... Resmi Markalar Bülteninde yayınlanması üzerine davalı şirketin 2020/157796 sayılı "..." ibareli markalarını gerekçe göstererek yaptığı itirazın kısmen kabulüne karar verilerek başvurunun kısmen reddedildiğini, bu ret kararına karşı müvekkilinin yeniden inceleme taleplerinin ...'in ... sayılı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ile nihai olarak reddedildiğini, söz konusu kararın haksız ve hukuka aykırı bir işlem olduğunu, zira; “...” ibaresinin davalı taraftan çok daha öncesinde de 03. Sınıf emtialarda üçüncü kişiler adına tescilli olduğunu, müvekkili markasının bir kısım emtia yönünden reddinin haksız olduğunu, markanın bütün olarak algılanması gerektiğini, markalar arasında işitsel, anlamsal, görsel bir benzerliğin bulunmadığını, “...” ibaresinin zayıf unsur olduğunu, dolayısıyla taraf markaları arasında iltibas riskinin bulunduğunun kabul edilemeyeceğini ileri sürerek, YİDK'in ... sayılı kararının iptaline ve müvekkili marka tescil başvurusunun tescil işlemlerinin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Bütüncül olarak yapılan değerlendirme sonucu başvuruya konu marka ile redde mesnet markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunduğu ve bütünsel olarak bıraktığı izlenim itibariyle markaların karıştırılma olasılığı bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ... PRODUCTS LLC firmasından devraldığı markalarını 2013 yılından bu yana kullanıldığını, müvekkilinin çok sayıda marka tescilinin bulunduğunu, bu markaların USPTO ve EUIPO nezdinde hâlihazırda 10 yıldır tescilli olarak korunduklarını, yine Kurum nezdinde de 2020 157796 sayısı ile tescilli markasının da bulunduğunu, dava konusu başvuruya ilişkin itirazları sonucunda verilen kararın isabetli olduğunu, davacıya ait olan “... SMILE”, “PROCSIN ... SMILE” ve “... BOOM” markalarının huzurdaki marka bakımından kazanılmış bir hak yaratmayacağını, anılan markaların ikisinde “...” ibaresinin dahi geçmediğini, “...” ibaresinin dava konusu markaya herhangi bir ayırt edicilik sağlamadığını, müvekkili markasının asli unsurunun doğrudan “...” olduğunu, dava konusu markanın bu haliyle müvekkili markasının serisi algısı yarattığını, görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzerlik bulunduğunu, davacı yanın 2023/014201 sayılı “... SMILE” ibareli marka başvurusunun da müvekkili itirazları sonucunda kısmen reddedildiğini, bu marka ile ilgili olarak görülen ve yine davacı tarafça açılan ...5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2024/144 E. sayılı dava dosyasında, davacı taleplerinin reddine karar verildiğini, müvekkilinin daha evvel de “...” ibaresi içerir markalara yönelik itirazlarının Kurum tarafından kabul edildiğini, 03. sınıftaki mallar, ağız bakımı ve temizliğine yönelik mallar olup ilgili tüketicilerinin eğitim düzeyi ve dikkat seviyesi yüksek bir kesim olmayıp, ortalama dikkat seviyesine sahip bir tüketici kitlesi olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1'e dayalı taraf markalarının benzemediği iddiası temelinde; davacı başvurusu olan 2023/046398 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... YİDK tarafından alınan ... sayılı kararın iptali istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirketin 2023/046398 başvuru sayılı markası ile davalı şirketin itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, ...'in ... sayılı YİDK kararının iptalinin gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen YİDK kararının davacıya 19/07/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 17/09/2024 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ 2023/046398 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; dava konusu "..." ibaresinin 03 ve 35. sınıf mal ve hizmet sınıflarını kapsar şekilde 12.04.2023 tarih ve 2023/046398 sayısı ile marka başvurusuna konu edildiği, yapılan ilk incelemeler sonrasında başvurunun 12.05.2023 tarih ve 420 sayılı Resmi Marka Bülteni’nde yayımlanmasına karar verildiği görülmüştür. Anılan karara karşı davalı tarafça itirazda bulunulduğu, Markalar Dairesi Başkanlığı’nın 15.12.2023 tarihli kararı ile davalı tarafın yalnızca 2020 157796 / "..." sayılı markası yönünden ve yine yalnızca SMK m. 6/1 kapsamında ileri sürülen iddialar bakımından taraf markaları arasındaki benzerliğin iltibas riskini doğuracağını değerlendirmek suretiyle başvuru kapsamından “Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları.”nın çıkartılmasına karar verdiği görülmüştür. Söz konusu kısmi ret kararına karşı başvuru sahibi davacı tarafından itirazda bulunulduğu, itirazları inceleyen Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun18.07.2024 tarih ve ... sayılı kararı ile nihai olarak reddedildiği anlaşılmıştır.

... YİDK'in ... sayılı kararında; "2023/046398 başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun 2020 157796 sayılı "..." ibareli marka ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6(1) maddesi uyarınca kısmen reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvuru hakkındaki kısmi ret kararının kaldırılması talebiyle başvuru sahibi tarafından yapılan itiraz incelenmiştir. Bilindiği üzere, karıştırılma ihtimalinin değerlendirilmesinde, tüketicilerin satın almayı düşündükleri mal/hizmet yerine başka bir malı/hizmeti almak durumunda kalması kadar, iki ayrı marka ile karşı karşıya olduklarını anlamalarına rağmen bu markaların aynı kişiye/firmaya ait olduğunu ya da marka sahipleri arasında iktisadi veya idari yönden bir bağlantı bulunduğunu düşünmeleri ihtimalinin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Bir başka ifadeyle, eğer ilgili tüketici kesiminin, ihtilaf konusu markaları taşıyan (veya taşıyacağı var sayılan) ihtilaf konusu mal veya hizmetlerin aynı işletmeden ya da duruma göre, iktisaden birbirine bağlı işletmelerden geldiğini düşünebilmesi riski söz konusu ise, karıştırılma ihtimalinin bulunduğu kabul edilmektedir. Bu hususlar çerçevesinde, "..." ibaresinin "jöle" anlamına gelmesi nedeniyle ayırt edici niteliğinin redde konu mallarda bulunmadığı, bu bağlamda işbu başvuruda asli ayırt edici unsurun "..." ibaresi olduğu, bu çerçevede başvuruya konu marka ile ret gerekçesi marka arasında görsel ve işitsel yönden benzerliğin bulunduğu, ayrıca markaların aynı/benzer malları kapsaması hususu da dikkate alındığında, ilgili tüketici kesimi nezdinde marka sahipleri arasında iktisadi yönden bir bağlantı bulunduğu yönünde bir izlenim oluşabileceği, diğer bir ifade ile markalar arasında karıştırılma ihtimalinin bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Belirtilen nedenlerle, itirazın reddi gerekmiştir. KARAR İtirazın reddine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davacı Başvuru Markası "..." (2023/046398) 03. sınıf.

Davalı Markaları "..." (2020/157796) 03. sınıf.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 30/06/2025 havale tarihli raporda özetle; "- Taraf markalarının redde konu 03. Sınıf hizmetleri birebir kapsadıkları, - Ayrıntıları rapor kapsamında açıklanan nedenlerle aralarında SMK m. 6/1 kapsamında iltibas riski bulunduğu, heyet değerlendirmelerinin YİDK kararı ile aynı doğrultuda olduğu," ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "..." ibareli ve 2023/046398 başvuru numaralı davacı başvurusunun 03'üncü sınıfta tescili reddedilen kapsamı aşağıdaki gibidir: "03: Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları.

İtiraza dayanak 2020/157796 sayılı davacı markalarının kapsamında ise 03. sınıftaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir. Bu durumda, taraf markaları redde konu emtialar yönünden aynı ya da yüksek düzeyli benzer olarak kabul edilebilecek ağız ve diş bakım ürünleri kategorisindeki emtiaları kapsamakta olup ayrıntılı bir emtia karşılaştırmasına ihtiyaç duyulmaksızın taraf markalarının benzer tüketici gruplarına hitap eden, benzer ihtiyaçları karşılayan, satış, sunum ve dağıtım kanalları ortak olan, birbirini tamamlayıcı ya da birbiri yerine tercih edilebilir mahiyette, doğrudan rekabet içerisinde olan markalar oldukları değerlendirilmiştir.

Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, taraf markaları arasında benzerliği tespit olunan mallar nitelikleri itibariyle genel olarak ağız ve diş sağlığına yönelik kişisel bakım amaçlı kozmetik ürünleri kategorisindeki ürünler olup bu emtialar genel anlamda her kesimden tüketiciye hitap eden, kolay erişilebilir, kolay satın alınabilir nitelikte, günlük tüketim rutininde yer alan, görece geniş fiyat aralığına sahip ürünler olup tüketicilerinin kendi ağız ve diş sağlığı bakımından kullanacağı bu malları satın alırken belirli düzeyde dikkat, özen ve seçicilik ile hareket ederek tercihlerini somutlaştıracağı değerlendirilebilir ise de genel anlamda yüksek dikkat ve özen düzeyine haiz bir tüketici grubundan bahsedilmesi mümkün olmayıp sadece dikkatli bir şekilde ve seçici davranacak tüketicilerin ilgili tüketiciler olarak değerlendirilmiştir.

B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Dava konusu "..." şeklindeki markanın “...” ve “...” kelimelerinden oluşan, hiçbir şekil unsuru ihtiva etmeyen bir sözcük grubu markası olduğu, “...” kelimesinin İngilizce “merhaba” anlamına gelen, günlük dilde bilinen ve kullanılan nitelikteki İngilizce sözcüklerden olduğu, anılan ibarenin ihtilaf konusu emtialar ile kavramsal bir ilişki içerisinde olmadığı; “...” kelimesinin ise “jöle, pelte” anlamlarına gelen bir sözcük olduğu gibi aynı zamanda “jel” kıvamındaki maddeleri ifade etmek için kullanılan bir anlama da sahip olduğu, bu anlamı itibariyle ihtilafa konu ağız ve dış bakım ürünleri açısından “...” kelimesinin de doğrudan bir kavramsal ilişkisi yok ise de sınırlı bir ayırt ediciliğinin bulunduğu (diş macunu ya da ağız bakım ürünlerinde kullanılan jel kıvamlı ürün formunu çağrıştırabilecek bir kavram gibi) değerlendirilmiştir. Dava konusu marka yazım sırasıyla “hel-lo-je-li” olarak telaffuz edilecek bir yabancı sözcük markası olarak algılanacak, bu algıda tek başına “...” ya da tek başına “...” kelimesi ön plana çıkmayacak ise de her iki ibarede bağımsız nitelikteki ayırt ediciliklerini koruyacak olduğu değerlendirilmiştir. Davalı yanın redde gerekçe markası ise "..." şeklinde “e” harfi stilize biçimde yazılmış bir marka olup yalnızca “...” kelimesinden oluşmuştur. Dava konusu "..." markası ile davalı yanın “...” ibaresi esasen birebir aynı sözcük unsurunu ihtiva etmekte olup dava konusu markada bu sözcüğün ön kısımda yer alan ilk sözcük olduğu, dolayısıyla bu durumun doğal olarak işaretler arasında görsel bir benzerlik oluşumuna yol açtığı, “...” kelimesinin varlığının tek başına bu görsel benzerliği ortadan kaldırmadığı, zira “...” kelimesinin dava konusu markada bağımsız nitelikte ilk ve baskın öğe olarak kullanıldığı, yine doğal olarak “...” markasında ilk sesin “...” olmasından kaynaklı işaretler arasında işitsel açıdan da benzerlik bulunduğu gibi yine “...” kelimesinin taraf markalarındaki ortaklığının kavramsal olarak da işaretleri benzer kıldığı noktalarında bir tereddüt bulunmamaktadır. Zira gerek işitsel algıda gerekse de kavramsal algıda “...” kelimesinin marka içerisindeki varlığı bütünsel algıları doğrudan etkilememiştir. Bu noktada aslen tartışılması gereken husus markalardaki ortak unsur olan “...” ibaresinin, ihtilafa konu emtialar başta olmak üzere genel anlamdaki ayırt edici niteliğinin tartışılmasıdır. Zira davacı taraf “...” ibaresinin, davalı taraftan da önce birçok hak sahibi adına tescilli olduğunu ileri sürmekle birlikte bu ibarenin zayıf ayırt edici karaktere haiz olduğunu iddia konusu etmiştir. Öncelikle bir ibarenin Kurum nezdinde, farklı hak sahipleri adına tescilli olması anılan ibarenin yalnızca ayırt edici gücünü nispeten zayıflatan bir sonuca sebebiyet verebilecek olmakla birlikte bu durum tek başına bir kriter değildir. Zira “...” ibaresi tescil kapsamındaki herhangi bir emtia ile kavramsal bir ilişki içerisinde olmadığı gibi zayıf marka olarak nitelendirilmesi de mümkün değildir. Bu halde varsayımsal olarak taraf markaları ile birebir aynı ürün gruplarında karşı karşıya kalacak olan tüketicinin, aynı satış noktalarında, aynı raf ve hatta reyonlarda, benzer yapıda ambalajlarla ticari mevkie çıkartılacak olan “...” ve “...” ibareleri arasında ortaya çıkan bütünsel benzerliği, markalardaki ortak unsurun sınırlı ayırt edici gücüne rağmen, bütünsel algıları birbirinden uzaklaştıracak yeterli eklentilerin mevcut olmaması nedeniyle, işaretlerin aynı iktisadi kaynağın farklı ürün grupları için yarattığı markalar olarak algılaması kuvvetle muhtemel olacaktır. “...” kelimesinin ilgili emtialar yönünden ayırt edici vasfının doğrudan zayıf olduğu yönünde bir kanaate varılması mümkün olmadığı gibi bu şekildeki bir ortak unsurun varlığında ikincil unsurların (“...") etkisi azalacağından, tüketicinin işaretler arasındaki bu farkı algılasa dahi iktisadi açıdan aynı kaynağın markaları ile karşı karşıya olduğunu düşünmesi kuvvetle muhtemeldir. Neticeten; dava konusu marka kapsamında YİDK kararı neticesinde reddedilen 03. Sınıf emtialar bakımından, taraf markalarının kapsamları aynı olduğu gibi işaretler arasındaki benzerlik düzeyinin de nihai algıda yüksek olduğu, bu iki hal bir bütün olarak gözetildiğinde, işaretler arasında iltibas riskinin ortaya çıkabileceği kanaatine Mahkememizce varılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye karar harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ...Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/10/2025

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2024/387, K. 2025/337, T. 07.10.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2024-387-e-2025-337-k-c3a607253db4