İlk Derece Mahkemesi 2024/358 E. 2025/629 K.

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/358 Esas - 2025/629 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/358 Esas KARAR NO : 2025/629

... DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 17/04/2019 KARAR TARİHİ : 18/09/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkili yüklenici ile davalı işsahibi arasında .... İşlerin Tamamlanması İşi'ni konu alan anahtar teslimi götürü bedel sözleşme akdedildiğini, sözleşmenin yarım kalan bir projenin tamamlanması işi olması nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmede ihale dökümanı işin kapsamı madde 1.2.8'den de anlaşılacağı üzere sahada yapılan tespit doğrultusunda tamamlatılacak olan işin genel durumu ve eksikler, Durum Tespit Tutanağı içerinde yer alan ve yapıma esas teşkil etmek üzere yüklenici tarafından yapılacak işler olarak özetlendiğini, işin kapsamı ve keşfinin müvekkiline teslim edilen proje ve mahal listelerine göre davalı tarafından hazırlanmış teklif eki birim fiyat cetveline göre belirlendiğini, teklif eki birim fiyat cetvelinin daha önceki ihale kapsamında yapımı tamamlanmış gözüken günlük ilerleme raporları baz alınarak hazırlandığını ve bu proje kapsamında yapılacak olan işlerin toplam metrajlarının da bu faaliyet raporları ve durum tespit tutanaklarına göre belirlendiğini, sözleşmede işin Anahtar Teslimi Götürü Bedel usulü diye anılmakla birlikte esas olarak; ön veya kesin projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak; idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden yapılan birim fiyat sözleşme usulüne göre yapıldığı ve işin buna göre tamamlandığının görüldüğünü, buna göre müvekkili şirketin sözleşme konusu tamamlama işine başlamış olup, sözleşmede belirlenen işin süresi dahilinde teklif eki birim fiyat cetvelinde de gözüken metrajların iş kapsamı dahilinde artacağının öngörülmesi üzerine .... gereği basiretli tacir olarak davalı idareye bu durumun defaten yazılar ile bildirildiğini ancak idarenin iş artışlarını dikkate almadığını, iş artışına konu olan işlerin sahada fiili olarak müvekkili tarafından yapıldığının bizzat idarenin .... Kontrol Amirliği bünyesindeki yapı denetim görevlisiyle mutabık kalınarak hazırlanan ve karşılıklı imza altına alınan resmi günlük ilerleme raporlarından da ispat edildiğini, bu günlük ilerleme raporlarına baz teşkil eden hidrostatik test raporları, logbook kayıtları, ... raporları aynı şekilde idare saha kontrol amirliğiyle mutabık kalınarak imza altına alındığını, bu günlük ilerleme raporlarının hazırlanış şeklinin de sözleşmenin 31.3.8.maddesinde açıkça belirtildiğini, sözleşmenin eki olan .... ve idari şartnamenin madde 52.1 e göre, Yapım sözleşmelerinde öngörülmeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde artışa konu olan işin sözleşmeye esas proje kapsamında kalması, idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla anahtar teslim götürü bedel ihale edilen işlerde sözleşme bedelinin %10'una kadar oran dahilinde süre hariç sözleşme ve ihale dökümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabileceğinin düzenlendiğini, ve dava konusu olayda müvekkili açısından bu şartların bulunduğunu, buna göre sözleşme maddeleri, Yapım İşleri Genel Şartnamesi, idari şartname ve sözleşme maddeleri ışığında sözleşme toplam boru hattı uzunluğunun ihale dokümanlarında 261.683 metre olarak göründüğünü ancak idare tarafından onaylı günlük ilerleme raporlarında ise ... hattı 63.653,41metre, .... hattı 109.993,18 metre, .... hattı 92.244,15 metre olmak üzere toplam 265.890,74 metre olarak tamamlandığını, boru hattı yapımı sırasında hangi aktivitenin ne kadar arttığının davalı idarenin günlük ilerleme raporlarında belli olduğunu, bu miktarlara göre müvekkili tarafından hazırlanan kesin hakkediş raporunun idare tarafından kabul görülmediğini, dava konusu sözleşmeye dayalı müvekkili ve davalı kayıt ve defterlerinde bulunan kesin hesap metraj cetvellerinden ve kesin hesaplardan anlaşılacağı üzere, davalı tarafından müvekkiline dava konusu belirtilen kalem işlerin ilave olarak yaptırıldığını ve ilave yaptırılan işlerin metrajlarının belli olduğunu, davalı idarenin haklı iş artışına dayalı taleplerine verdiği cevapta “eksik işlerin bir kül halinde ihale edildiği ve eksikliğin giderilmesine dair oluşabilecek her türlü işin ihale kapsamında değerlendirildiğini” şeklinde cevap vererek, iş artışı verilmeyeceğini ve İşin Anahtar Terslim Götürü Bedel Sözleşmeye konu olduğunu belirttiğini ancak işin sadece eksik işlerden (Durum Tespit tutanağında belirtilen işler), ayrıca yeni boru hattı yapım işlerinden oluştuğunun atlandığını, davalı tarafından verilen cevabın, anahtar teslim götürü bedel sözleşme hukukuna ve mantığına da tamamen aykırı olduğunu, 4735 Sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu'nun 6.maddesi ve 11.maddesinin dikkate alınması gerektiğini, buna göre Anahtar Teslim Götürü Bedel işlerde tüm projelerin, yapılacak iş miktarlarının, mahal listelerinin sözleşme esnasında yükleniciye verilmek zorunda olduğunu, kesin kabul ve geçici kabul tutanaklarında da ihtirazı kayda ilişkin şerhlerinin bulunduğunu, taraflar arasında aktedilen sözleşmenin götürü bedel sözleşmesi olup (sözleşme mad. 6.1), müvekkili tarafından yapılacak işlerin uygulama projeleri, şartnamaler, mahal listeleri ve diğer teknik şartnameler ile belirlenmiş olup, işbu belirlemeler dışındaki taleplerin sözleşme dışı ek iş olarak taraflarca kabul edildiğini, sözleşmenin 19.1.maddesinde de sözleşmede öngörülmeyen durumlar nedeniyle sözleşme bedelinin %10'una kadar oran dahilinde bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde ilave işin gerektirdiği ek sürenin yükleniciye verileceği ve ek ödentisinin işverence ikmal edileceğinin belirtildiğini, %9 fazla imalat yapıldığını ve iş artışı kaynaklı ek süre uzaması verilmediğinden kesilen gecikme cezalarının haksız olduğunu, süre uzatımlarının talebe rağmen verilmediğini, boru hattı metrajının uzamasından dolayı yapılan ihale, sözleşme ve şartnamelerinde yer almayan metraj uzamalarının bulunduğunu, idarenin iş yapılırken bu durumu kabul ettiğini ve boru hattı uzamasından dolayı ... branşmanı için sözleşmeye göre kendisi tarafından sağlanması gereken 3.617 metre boruyu teslim ettiğini, bunun da idarenin iş artışını, fiili ve zımni olarak kabulü olduğunu ancak daha sonra kendisiyle çelişerek bu miktar boruyu da hakedişlere dahil etmediğini, yine idarenin talebi ile iş artışı ve yazışmalarda açıklanan doğal ve çevresel mücbir sebepler kaynaklı süre uzatımı vermediğinden, işin süresinde tamamlanamadığını ve haksız olarak gecikme cezalarının kesildiğini, toplam 588.000,00 TL gecikme cezasının haksız olarak kesildiğini ileri sürerek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkili şirketçe yapılan iş artış (fazla imalat) alacağı için şimdilik 300.000,00 TL ile sözleşmeye ve fiili duruma aykırı haksız kesilen gecikme cezası alacağı için şimdilik 50.000,00 TL olmak üzere toplam 350.000,00 TL'nin, iş artışları için imalatların yapıldığı hakediş tarihlerinden itibaren, kesintiler için ise kesinti tarihlerinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faizi ile davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 07/07/2025 tarihli değer arttırım dilekçesinde özetle ; hak edişlerde yapılan eksik ödemeye ilişkin taleplerini 214.238,12TL arttırarak 514.238,12TL 'ye , haksız kesilen cezai şarta ilişkin taleplerini 326.358,61TL arttırarak 356.358,61TL ye çıkardıklarını , hak edişler için bu bedelin hak ediş tarihlerinden , cezai şart için kesinti tarihinden itibaren , mahkeme aksi kanaatte ise dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. DAVALININ CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmenin eki niteliğindeki .... Şartnamesi'nin 39. maddesinin delil sözleşmesi niteliğinde olduğunu ve bu maddede belirtilen şekilde itiraz edilmeyen hakedişlerin kabul edilmiş sayılacağını ve davaya konu edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından usulüne uygun olarak yapılmış bir itiraz bulunmadığından açılan işbu davanın reddi gerektiğini, davacı firmanın iş artışı olduğundan bahisle alacak talebinde bulunmasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacı tarafından somut olarak ortaya konulamamış olmakla birlikte yapıldığı iddia olunan birtakım işlerin iş artışı niteliğinde olduğunu kabul etmenin mümkün olmadığını, davacının taleplerinin reddi gerektiğini, davacı firmaya yönelik gecikme cezalarının taraflar arasındaki sözleşme ile mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlendiğini, davacı firma ile müvekkil kuruluş arasında 14.07.2009 tarihinde sözleşme imzalandığını, 21.07.2009 tarihinde yer teslimi yapıldığını, dava dilekçesinde davacı firmaya süre uzatımı verilmediği iddia edilmiş ise de işbu hususun gerçeklerle bağdaşmadığını, verilen onca süreye ve gecikmeye rağmen projenin tamamının geçici kabulünün 28.10.2011 tarih ve 245 sayılı Genel Müdür Yardımcılığı onayı ile yapılabildiğini, devam eden süreçte davacı tarafın 24.01.2013 tarih ve 13 sayılı yazısı ile projenin kesin kabulünün yapılmasını talep ettiğini, kesin kabul komisyonunun 19.04.2013 tarihli kesin kabul tutanağı ve eklerinde yer alan aynı tarihli Durum Tespit Tutanağında belirtilen eksikliklerin tamamlanması için davacı tarafa 120 gün süre verildiğini, davacı tarafın bu süre zarfında eksiklikleri gidermek adına herhangi bir gayret göstermediği gibi yapılan uyarıları da dikkate almadığını, müvekkili Botaş'ın 31.10.2013 tarih ve 32218 sayılı yazısı ile davacı firmaya kesin kabul eksiklerinin namı hesaplarına müvekkili tarafından giderilerek çıkacak bedel için taraflarına rücu edileceğinin bildirildiğini, akabinde bahsi geçen kesin kabul eksiklikleri ile ilgili davacı firmanın 17.08.2013 tarihinde tamamlaması gereken kesin kabul eksikliklerinin 25.10.2016 tarihinde tamamlanabildiğini, davacının ihalesini almış olduğu .... Kalan İşlerin Tamamlanması İşi" projesini sözleşmede öngörülen zamanda tamamlamakla yükümlü iken müvekkili Kuruluşça verilen süre uzatımları da dâhil olmak üzere işi yine gecikmeli olarak tamamladığını, hem geçici kabul eksikliklerinin hem de kesin kabul eksikliklerin tamamlanmasında her zaman ciddi gecikmeler yaşandığını, sözleşmesi 14.07.2009 tarihinde imzalanmış olan projenin kesin kabul eksiklikleri de dâhil olmak üzere 25.10.2016 tarihinde, 7 yıl 4,5 ay sonra tamamlanmış olduğunu, dava konusu gecikme cezasının, davacı tarafın işi sözleşmeye uygun olarak ve zamanında ifa etmemesi nedenleriyle düzenlendiğini, hukuka ve yasaya uygun olduğunu, bir an için dava konusu bedelin iadesi gerektiği kabul edilse dahi, hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin geçirilmiş olması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacının dava tarihinden önce usulüne uygun bir şekilde müvekkilini temerrüde düşürmediğinden faiz talebinin reddinin gerektiğini savunarak, öncelikle davanın usule ilişkin nedenlerle reddine, usule ilişkin hususlarda mahkeme aksi kanaate varır ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE DEĞERLENDİRME: Dava, eser sözleşmesine dayalı olarak açılan alacak davası niteliğindedir. Mahkememizin davanın reddine dair verdiği karar ....sayılı kararı ile "Taraflar arasında .... Kalan İşlerinin Tamamlanması İşi"ni konu alan 14/07/2009 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedelli sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen 10.462.278,00 TL bedel üzerinden akdedildiği, sözleşmenin 7.maddesinde KDV’nin sözleşme bedeline dahil olmayıp, idare tarafından yükleniciye ayrıca ödeneceği, sözleşmenin "Sözleşmenin Ekleri" başlıklı 9.maddesinde ise Yapım İşleri Genel Şartnamesi, İdari Şartname, sözleşme tasarısı, işin kapsamı, teknik şartnameler ve varsa açıklamaların sözleşmenin eki olduğu hususlarının düzenlendiği, Mahkemesince taraflar arasındaki sözleşme ve eki tüm belgeler , taraflar arasında düzenlendiği belirtilen tüm ilerleme raporları ve yazışmalar davalı kurumdan getirtilerek davacı talebine konu kalemlerin sözleşme dışı iş veya iş değişikliği olup olmadığı, sözleşme dışı iş veya iş değişikliği bulunduğunun tespiti halinde hakedişe girmeyen imalatlara yönelik Yargıtay yerleşik içtihatlarında da kabul edildiği üzere .... gereğince ihtirazi kayıt şartının aranmayacağı, hakedişe giren imalatlar yönünden ise usulüne uygun ihtirazi kaydının bulunup bulunmadığı ve yanlar arasındaki sözleşme anahtar teslimi götürü bedel sözleşmesi olup Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin eki olduğundan şartnamenin 22. ve 23. maddelerinde sözleşme dışı imalât ya da iş değişikliği halinde sözleşmenin birim fiyatlı ya da götürü bedelli olmasına göre fazla imalâtın hesaplama yöntemi belirlendiğinden ve davada sözleşme dışı ilave işlerin bedeli istendiğinden, bu bedelin sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin (....) 22. ve 23. maddelerine göre hesaplanması gerektiğinden, Mahkemesince aralarında eser sözleşmeleri ve ihale konusunda uzman bilirkişilerin de bulunduğu yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu vasıtasıyla taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, taraflar arasında düzenlendiği belirtilen hakkedişler, imalat değişikliklerine ilişkin günlük ilerleme raporları, yazışmalar getirtilerek davacı tarafça sözleşme kapsamı dışında fazla imalat yapıp yapmadığı, yapıldığının tespiti halinde bu fazla imalatların hakedişe girip girmediği, hakedişe giren fazla imalatlar yönünden ... kapsamında usulüne uygun itirazının bulunup bulunmadığı hakedişe girmeyen imalatlar yönünden ise ihtirazi kayda gerek olmadığı hususları gözetilerek sözleşme ve şartnameye uygun olarak varsa fazla imalâtın nelerden ibaret olduğu, fazla imalâtların iş artış oranının belirlenerek Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 22 ve 23. maddesi hükümlerine göre %10 iş artışı kapsamında kalan işlerin bedelini sözleşme fiyatlarıyla, sözleşmede fiyatı bulunmayan işlerin şartnamenin 22. maddesinde tespit yöntemi kullanılarak, %10’u aşan işlerin bedelini de yapıldıkları tarihteki serbest piyasa fiyatlarıyla hesaplatmak, gecikme cezası yönünden ise ....'nin hakedişlere ilişkin itiraza yönelik hükümleri de değerlendirilmek ve iş artışı proje değişikliği iddiaları yönünden gerekli inceleme ve değerlendirme yapılmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği " gereğine değinilerek kaldırılmıştır. Taraflar arasındaki ihtilaf ; . Davacı yüklenicinin sözleşme kapsamı dışında fazla işler yapıp yapmadığı, fazla işler nedeniyle davacının alacağı bulunup bulunmadığı, varsa alacak miktarının ne kadar olduğu ve davalı....'ın haksız ceza tahakkuk ettirip ettirmediği konularına ilişkindir. Taraflar arasında 14.07.2009 tarihinde " ... Tamamlanması İşi " için sözleşme akdedildiği, sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedelli sözleşme olduğu ve işin davacı tarafından yapılarak teslim edildiği, geçici ve kesin kabul tutanaklarının düzenlendiği konularında uyuşmalık bulunmamaktadır. Sözleşmenin "İşin Adı, Yapılma Yeri, Niteliği, Türü ve Miktarı", başlıklı 3.maddesinde işin ...-... olduğu, işin niteliği, türü ve miktarının ....'in bitiş noktası olan yaklaşık KP=99+300 (....) noktasından başlayan ve ... ili yönünde yaklaşık KP=60+579 noktasında yer alan ... Pig İstasyonu ile aynı saha içerisinde tesis edilecek ... take-off vanası ile son bulan yaklaşık 60,579 km uzunluğunda 10 icnh çapında yüksek basınçlı doğal gaz çelik boru hattı sistemi, .... üzerinden yaklaşık KP=23+620 noktasındaki mevcut 16 take-off vanasından başlamak üzere Çarşamba, Terme, Ünye ve Fatsa yönünde devam eden ve .... İstasyınu ile yanı saha içerisinde tesis edilecek olan Fatsa take-off vanası ile son bulan yaklaşık 91,954 km uzunluğunda 12 inch çapında yüksek basınçlı doğal gaz çelik boru hattı sistemi, .... yaklaşık KP=117+000 noktasında belirlenecek uygun bir noktada yapılacak 10 inch hot-tap bağlantasından başlayarak 10 inch çapında boru hattı ile .... yerleşim birimine, buradan aynı çapta boru hattı hattı ile ... yerleşim birimine kadar devam eden ve yaklaşık KP 109+150 noktasındaki ... Pig İstasyonu ile aynı saha içerisinde tesis edilcek olan ... ve Sinap take-off vanaları ile son bulan yaklaşık 109,15 km'lik yüksek basınçlı doğal gaz çelik boru hattı sistemi olmak üzere yaklaşık olarak toplam 261.683 metre uzunluğunda yüksek basınçlı doğal gaz çelik boru hattı ve istasyonları işlerinden" oluşan bütün bir projenin (.... (Faz-3) Yapım İşi Projesi) eksik işlerinin tamamlatılması işi olduğu, sözleşmenin "Sözleşmenin Türü ve Bedeli" başlıklı 6.maddesinde sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedelli sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen 10.462.278,00 TL bedel üzerinden akdedildiği, sözleşmenin 7.maddesinde KDV’nin sözleşme bedeline dahil olmayıp, idare tarafından yükleniciye ayrıca ödeneceği, sözleşmenin "Sözleşmenin Ekleri" başlıklı 9.maddesinde ise Yapım İşleri Genel Şartnamesi, İdari Şartname, sözleşme tasarısı, işin kapsamı, teknik şartnameler ve varsa açıklamaların sözleşmenin eki olduğu hususlarının düzenlendiği anlaşılmıştır. Sözleşme konusu işe ait geçici kabul tutanağından; söz konusu işin 09.02.2011 tarihli durum tespit tutanağında belirtilen kayıtlarla, Havza-... kısmının 23.07.2010, .... kısmının 30.12.2010, ... kısmının 27.12.2010 ve projenin bitim tarihi de 30.12.2010 olarak itibar edilmek üzere geçici kabulünün yapılması komisyonca uygun görülerek onaya sunulmak üzere düzenlendiği , Geçici Kabul Tutanağının 28.10.2011 tarihinde idare tarafından onaylandığı ve yüklenici firma tarafından İdareden talep edilen süre uzatımı haklarımız saklı kalmak kaydıyla ve eksik listelerindeki eksiklikleri sözleşme ve şartnamelere bağlı kalmak şartıyla imzalanmıştır. " İtirazı ile imzalandığı, işin kesin kabulünün 19/04/2013 tarihinde yapıldığı, 09/05/2017 tarihinde onaylandığı anlaşılmıştır. Mahkememizce kaldırma kararı sonrasında kaldırma kararı doğrultusunda alınan bilirkişi raporunda özetle; Davalı idare yapılacak boru hatlarının uzunluğunu sözleşmede yaklaşık olarak toplam 261.683,00 metre diyerek, boru hatları toplamının 261.683,00 mt’yi aşmayacağını ifade ettiği, işin miktarının 261.683,00 mt.’yi aşma durumu var ise bu durumda en az 261.683,00 mt denmesi gerektiği , Kesin hakediş öncesi yapılan hakedişler de ise, ödenen çelik boru hatları uzunluğu 261.683,00 mt. olarak alınmış olduğu, sözleşmede verilen boru hatları toplam uzunluğuna göre, işin sonunda boru hatlarında toplamda 4.026,88 mt. fazla boru hattı döşendiği, fazladan yapılmış olan boru hatlarının tamamen Yapı İşleri Genel Şartnamesinin 22. Maddesinin a bendi çerçevesinde sözleşmeye esas proje içinde fazladan yapılan bir iş olduğu, fazla döşenen bu boru hatlarının 843,18 mt. uzunlukta olanı 12 inç anma çapında iken, (3.049,41mt + 134,29mt )=3.189,70 mt. uzunluktaki boru hattı ise 10 inç anma çapında olduğu, fazladan yapılan bu işlerin fiyatlarının da davacı firmanın teklif birim fiyatlarıyla yapılan işler olduğu ve fazladan yapılan iş toplam tutarının, KDV hariç 610.715,74 TL olduğu, fazladan yapılan işin sözleşmeye göre artış oranın ise 610.715,20TL / 10.462.278,00 TL (Sözleşme bedeli) : 0,058373= % 5,8373 olduğu , sözleşmesi gereği %10 artış oranın altında kaldığı, tarafların karşılıklı imzalanan kesin hak edişte fazladan yapılan işlerin bedeli yer almış olmasına rağmen, davalı idare tarafından fazladan yapılan işlerin bedeli üzeri kırmızı kalemle çizilerek kesin hak edişte idare incelemesi sonucunda ödemediği, davacı yüklenici firmanın ara hak edişlere Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39 maddesi gereği hiç itiraz etmemesi olduğunu belirtmesinin hatalı olduğu, zira ara hak edişler döneminde yapılan ödemelerin kesin ödemeler olmadığı için, ara hak edişler de iş miktarlarına itirazın gerekmediği, kesin hak edişin davacı tarafça kesintiler yapılmamış haliyle itirazsız imzalanmış olduğu, Ancak Kesin hak ediş aşamasının son aşaması olan, işin kesin kabul onay tarihi olan 09.05.2017 tarihli kesin kabul onay tarihinden sonra, kesin hak edişin idare tarafından incelenmesi sırasında kırmızı kalemlerle fazladan yapılan işler ve başkaca diğer kesintilerin yapılmış olduğu, davacı firmanın bu kesintilere karşı yapmış olduğu bir itirazının ise dava dosyasında görülmediği, Davalı idarenin, davacı yükleniciden ara hak edişler döneminde kesmiş olduğu KDV hariç: 588.743,47 TL emanet gecikme cezası kesintisinin; mahkeme, davacı firmanın fazladan iş yaptığı yönündeki itirazlarını, bilirkişi kurulumuzca yapılan iş artışı hesapları üzerinden uygun görürse, bu durumda iş artışı nedeniyle bu gecikme cezalarında azalma olması gerektiği ortaya çıktığından, bu durumsa davalı idarenin işteki gecikme nedeniyle davacı yükleniciden kesmesi gereken gecikme cezası tutarının yukarıda hesaplarda verildiği gibi, KDV hariç 232.384,86 TL olması gerektiği, davalı idarenin , kesin hakedişin başlangıcında KDV hariç 11.249.505,95TL olarak hesap ettiği ve davacı tarafın itirazsız imzalamış olduğu kesin hakedişte; davacı firmanın fazladan yapılan işlerin bedelini idarenin son aşama incelemesi sonucunda kırmızı kalemlerle düşürmesi nedeniyle ,fazladan imalat bedelinin davacı tarafa ödememiş olduğu, bu durumda davacı firmanın yapmış olduğu işlerin toplam tutarının KDV hariç 10.223.810,67 TL olduğu, Kesin hakediş bazında davacı firmanın alacağının olmadığı ve davacı yüklenicinin KDV hariç: 96.477,80 TL borçlu olduğu görülmüş olduğu bildirilmiştir. Ayni bilirkişiler tarafından düzenlenen 24/02/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; Davacı yüklenici firma yönünden kök raporda bildirilen görüş ve kanaatlerin ek raporda da aynen korunduğu, davacı firma tarafından bu ek rapor aşamasında dosya ya davacı firma tarafından kazandırılan belgeler sonunda; takdiri Sayın mahkemeye ait olmak üzere gecikme cezası kesintisinden dolayı davalı idareden 588.743,47TL-232.384,86 TL = 356.358,61 TL, hak edişlerdeki eksik ödemeler bazında ise gene davalı idareden Kdv hariç 610.715,20TL - 96.477,08TL =514.238,12 TL , toplamda davalı idareden Kdv hariç: 356.358,61 TL+514.238,12 TL= 870.596,73TL olduğu, davalı idarenin kök raporumuza yönelik itirazları yönünden kök rapordaki görüşlerin ek rapor aşamasında da aynen korunduğu bildirilmiştir. Ayni bilirkişiler tarafından düzenlenen 20/05/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda da özetle; ana raporda ve 1. Ek raporda bildirilen görüşlerde bir değişiklik olmadığı , taktirin mahkemede olduğu bildirilmiştir. Dosyada mevcut davacı firma tarafından düzenlenen hak ediş icmalinde iş artış bedelinin 787.227,95TL olarak iş artış yüzdesinin %7,52 olarak ve iş artış bedeli eklenmek suretiyle ( 10.462.278 + 787.227,95= 11.249.505,95) toplam hak ediş bedelinin 11.249.505,95TL olarak belirlenerek ve davacı şirket yetkilisi tarafından imzalanarak davalı şirkete teslim edildiği, teslim edilen hak ediş icmalinin .... tarafından mali kontrollerinin yapıldığı ve iş artış oranı ile iş artış bedelinin ve hak ediş toplamlarına ilişkin kısımlarda kırmızı kalemle çizilmek suretiyle düzeltme yapıldığı, icmalin ilk sayfası dışında diğer sayfalarının davalı firma adına Yapı Denetim Görevlisi..... ... tarafından da imzalandığı, son 3 sayfasında " sözleşme Madde 6 gereği anahtar teslim götürü bedel sözleşme olup %100 'ü aşan ilerleme üzerinden ödeme yapılamaz " notu eklendiği, sayfalarda kırmızı kalemle çizilen kısımların yanına " * %100 - 10/05/2017 " yazıldığı görülmüş olup kesin kabulün 09/05/2017 tarihinde onaylandığı anlaşılmıştır. Davacı vekili de dava dilekçesinde boru hattı uzunluğunun ihale dökümlerinde 261.683 m olarak gözüktüğünü ancak 265.890,74m boru hattı yapılarak işin tamamlandığını bildirmiş, davacı tarafından hazırlanarak idareye sunulan hak ediş icmalinde de iş artış oranı %7,52 olarak yazılmıştır. Bilirkişi rapor ve ek raporunda fazla döşenen boru hattının 4.026,88 m ve iş artış yüzdesini % 5,8373 bildirilmiş olup davacı vekilinin beyanları, hak ediş icmali ile bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde her halükarda iş artışının Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21/b maddesi kapsamında %10 aşmadığı anlaşılmaktadır. Dosyaya ibraz edilen kesin hak ediş üzerinde davacı temsilcisinin imzasının bulunduğu ancak itirazı kayıt bulunmadığı, davacı vekilinin dosyaya ibraz ettiği 13.02.2025 tarihli beyan dilekçesinin ekindeki belgelerin kesin hak edişin onaylandığı 10/05/2017 tarihinden önceye ait olduğu ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39. Maddesinde belirtildiği şekilde kesin hak edişe itiraz niteliği taşımadığı anlaşıldığından davacının fazla yapılan iş bedeline ilişkin talebinin reddine , Fazladan kesilen cezai şart yönünden: taraflar arasında imzalanan sözleşmenin götürü bedel sözleşme olduğu ancak sözleşmenin 3. Maddesinde işin " ........ olmak üzere yaklaşık olarak toplam 261.683 metre uzunluğunda yüksek basınçlı doğal gaz çelik boru hattı ve istasyonları işlerinden" oluşan bütün bir projenin eksik işlerinin tamamlatılması işi olarak tanımlandığı, sözleşme anahtar teslimi götürü bedelli sözleşme olmasına rağmen davalı şirket tarafından sözleşmede yapılacak iş miktarının ( döşenecek boru hattı miktarı) belirlendiği, davalı yüklenici tarafından belirlenen işin üzerinde toplamda 4.026,88 m fazla boru hattı döşendiği, ancak fazla yapılan iç için süre uzatma verilmediği, cezai şart yönünden davanın hak edişlere itirazının bulunduğu , fazla döşenen boru hattının yapım sürelerinde eklendiğinde davacıdan 356.358,61TL fazla gecikme cezası kesildiği anlaşıldığından ve buna ilişkin talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davanın Kısmen KABULÜ ile 356.358,61TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine , fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Alınması gereken 24.342,85TL harçtan yatırılan 5.977,13TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 9.232,05TL harcın mahsubu ile eksik yatırıldığı anlaşılan 9.133,67TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin 903,49TL'sinin davacıdan; 456,51TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 38.000,00TL bilirkişi ücreti, 1 dosya kapak ücreti 26,50TL , 21 e tebliğat gideri 165,00TL, 15 normal tebliğat ücreti 1.593,00TL , 7 posta ücreti 131,00TL toplamı 39.915,50TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 13.796,60TL yargılama gideri ile 5.977,13TL peşin harç, 44,40TL başvurma harcı, 9.232,05TL ıslah harcı olmak üzere toplam 29.050,18TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalının yargılama sırasında yapmış olduğu 6.210,00TL'nin kabul ve red oranına göre 3.668,00TL'sinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 57.017,38TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 7-Davalı kendisini vekille temsil ettiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 81.135,72TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, 8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren .... Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/09/2025

....