İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2024/343 E. 2025/349 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2024/343
Karar No
2025/349
Karar Tarihi

T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/343 Esas - 2025/349 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/343 KARAR NO : 2025/349

DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü. DAVA TARİHİ : 16/08/2024 KARAR TARİHİ : 07/10/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/11/2025

TALEP: Davacı vekili 16/08/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin 2011/36868, 2011/36869, 2013/106321, 2013/61946 sayılı "... ...", "... ...", "...", "... ..." ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "açbi" ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TÜRKPATENT’e başvuruda bulunduğunu, 2022/164521 kod numarası alan başvurunun, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığına itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu red kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira; müvekkillerinin “...” ibareli markaları altında tüketicilere sunduğu ürünleri, piyasada haklı bir şöhrete kavuşmuş ve her yerde aranılır hale geldiğini, “...” markasının tanınmış marka olduğunu, müvekkili markalarının yoğun kullanım ile ayırt edici hale geldiğinin sabit olduğunu, dava konusu markanın 5/1-ç düzenlemesi uyarınca reddi gerektiğini, markanın müvekkili markaları ile aynı veya ayırt edilemeyecek düzeyde benzer olduğunu, dava konusu başvurunun kötü niyetli bir başvuru olarak görülmesi gerektiğini, müvekkillerin aynı zamanda SMK m. 6/3 ve 6/6 uyarınca sahip olduğu hak sahiplikleri nedeniyle de başvurunun reddi gerektiğini, ayrıca SMK m. 6/7 ve 6/8 uyarınca başvurunun reddi gerektiğini ileri sürerek, ... sayılı kararının iptaline ve dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle: YİDK tarafından verilen kararın usule ve yasaya uygun olduğunu, taraf markalarının benzerlik unsuru bulunmadığını, ilgili tüketiciler tarafından karıştırılmayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir. Dava dilekçesi davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı şirket davaya cevap vermemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/3, 6/5, 6/6, 6/7, 6/8, 6/9'a dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan 2022/164521 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak TÜRKPATENT YİDK tarafından alınan ... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler TÜRKPATENT'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin 2022/164521 başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/3 maddesine göre eskiye dayalı kullanım iddiasının, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının, SMK 6/6 maddesine göre ticaret unvanına dayalı hak iddiasının, SMK 6/7 maddesine göre garanti markası iddiasının ve SMK 6/8 maddesine göre yenilenmeme sebebine dayalı başvuru iddiasının, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının alınan YİDK kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, TÜRKPATENT'in ... sayılı YİDK kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen YİDK kararının davacıya 20/06/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 16/08/2024 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ 2022/164521 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; dava konusu "açbi" ibaresinin 29, 30 ve 35. mal ve hizmet sınıflarını kapsar şekilde 01.11.2022 başvuru tarihi ve 2022/164521 sayısı ile marka başvurusuna konu edildiği, yapılan ilk incelemeler sonrasında başvurunun dava dışı 3. kişi adına tescilli önceki tarihli marka nedeniyle 6769 s. Kanun 5/1-ç düzenlemesi uyarınca 29.sınıf: “Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri.” ve 35. sınıf “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” mal ve hizmetleri yönünden kısmen reddedildiği kalan mal ve hizmetler bakımından ise 14.11.2022 tarih ve 408 sayılı Resmi Marka Bülteni’nde ilan edildiği görülmüştür. Anılan ilana karşı her iki davacı tarafça ayrı ayrı itiraz edildiği, Markalar Dairesi Başkanlığı’nın 08.06.2023 tarihli kararı neticesinde davacılar itirazlarının ayrı ayrı haklı görülmeyerek reddedildiği anlaşılmıştır. Söz konusu karara karşı davacı taraflarca yeniden itiraz edilerek MDB tarafından verilen kararın kaldırılması ve başvurunun reddine karar verilmesi talebinde bulunulduğu, davacı itirazlarını inceleyen YİDK'in huzurda dava konusu edilen kararı ile nihai olarak reddedildiği anlaşılmıştır.

TÜRKPATENT YİDK'in ... sayılı kararında; "2022/164521 başvuru numaralı ve "açbi" ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvurunun 2011 36868, 2011 36869, 2013 106321, 2013 61946 sayılı ve "... ...", "... ...", "...", "... ..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali ve sair gerekçelerle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle ... SÜT MAMÜLLERİ SANAYİİ ANONİM ŞİRKETİ ve ... ENTEGRE ET VE UN SANAYİİ ANONİM ŞİRKETİ adına yapılan itirazlar incelenmiştir. ... Bu çerçevede yapılan değerlendirme sonucunda, işbu başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen 2011 36868, 2011 36869, 2013 61946 sayılı ve "... ...", "... ...", "... ..." ibareli markalar bütünüyle bıraktıkları izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimali dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzer bulunmamıştır. Bu nedenle, sayılan markalar arasında ilişkilendirilme/karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır. Öte yandan yine işbu başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen 2013 106321 sayılı ve "..." ibareli markanın ise benzer olmalarına karşın farklı malları/hizmetleri kapsadıkları tespit edilmiş olup, malların/hizmetlerin benzerliği, karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkabilmesi için varlığı zorunlu koşullardan birisi olduğundan (conditio sine qua non) ve somut olayda, uyuşmazlığa konu işaretlerin mal/hizmetleri arasında bir benzerlik bulunmadığı tespit edilmiş olduğundan, çekişme konusu markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığı sonucuna ulaşılmış ve 6769 s. SMK 6/1 maddesi çerçevesinde yapılan itiraz haklı bulunmamıştır. 6769 Sayılı SMK'nın 6/III maddesi, tescili talep edilen bir marka başvurusunun, tescilsiz bir markanın veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaretin sahibinin itirazı üzerine: markanın tescili için yapılan başvuru tarihinden önce veya markanın tescili için yapılan başvuruda belirtilen rüçhan tarihinden önce bu işaret için hak elde edilmiş olması halinde tescil edilemeyeceğini hükme bağlamaktadır. Bu çerçevede yapılan değerlendirme neticesinde başvuruya konu "açbi" markasının başvurunun eşya listesinde yer alan mallar ve hizmetler açısından 6769 s. SMK'nın 6/III maddesinde tanımlanan ve reddini gerektirecek düzeyde itiraz sahibi lehine hak sahipliği doğuracak nitelikte tescil başvurusundan önce Türkiye’de markasal olarak aktif ve yoğun kullanımının ispatlanamadığı kanaatine varılmış olduğundan bu yöndeki iddiaların da reddi gerekmiştir. Öte yandan, 6769 Sayılı SMK'nın 6/IV maddesi "Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir." hükmüne amir iken aynı Kanun'un 6/V maddesi "Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hallerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hali saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir." hükmüne amirdir. Somut olay açısından, itiraza konu başvurunun tescilinin 6769 Sayılı SMK'nın 6/IV ve 6/V maddeleri hükmünde belirtilen koşulların oluşmasına yol açacağı yönünde de bir kanaat oluşmadığından, tanınmışlık gerekçesine dayalı itirazlar da haklı görülmemiştir. Diğer taraftan yine 6769 s. SMK 6/VI maddesi "Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi halinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir. " hükmüne amir olup, itiraz dilekçesinde sunulan bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde bu yöndeki iddia da yerinde görülmemiştir. Kötü niyet kavramı, ... Kurul belirtilen tespiti paylaşmaktadır ve incelenen başvuruyu oluşturan işaretle itiraz gerekçesi markaların benzer olduğu iddiasını, tek başına, başvurunun kötü niyetle yapıldığı ispatlayan bir husus olarak kabul etmemektedir. İtiraz sahibinin, markaların benzer olduğu iddiasının ötesinde, kötü niyet hususunu ispatlar nitelikte herhangi bir kanıt sunmaması dikkate alındığında ve Kurul'da başvurunun kötü niyetle yapıldığı yönünde kanaat oluşmadığından kötü niyet gerekçeli itirazlar haklı bulunmamıştır. Son olarak, her marka özgünlük derecesi, tasarımı, tescile konu mallar/hizmetlerin ve bu mal ve hizmetlerin tüketici grubunun özellikleri, markanın tescil kapsamındaki mal/hizmetler üzerindeki ayırt edici niteliği gibi unsurlar açısından kendine özgü özellikler taşıdığından ve ancak tüm bu unsurların birlikte değerlendirilmesi sonunda tescil başvurusuna ilişkin karar oluşturulabildiğinden dilekçelerde başka marka başvurularına ilişkin verilen kararların işbu itirazların değerlendirilmesinde dayanak gösterilmesi de haklı bulunmamıştır. Sayılan nedenlerle, her iki itirazın da reddi gerekmiştir. KARAR 1-... SÜT MAMÜLLERİ SANAYİİ ANONİM ŞİRKETİ adına yapılan itirazın reddedilmesine, 2-... ENTEGRE ET VE UN SANAYİİ ANONİM ŞİRKETİ adına yapılan itirazın reddedilmesine oy birliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Başvuru Markası "açbi" (2022/164521) 29 / 30 / 35. sınıflar.

Davacı Markaları "... ...", "... ...", "...", "... ..." (2011/36868, 2011/36869, 2013/106321, 2013/61946) 29. sınıf.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 11/07/2025 havale tarihli raporda özetle; "- Dava konusu edilen 29. Sınıf malların tamamı ile 30. Sınıf: “puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, , mısır cipsleri, Pekmez” ve 35. Sınıf: “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri., puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül.. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, mısır cipsleri, Pekmez mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetlerin tamamının, davacı yanın önceki tarihli markaları kapsamındaki mal ve hizmetler ile aynı, benzer ya da dolaylı benzer olduğu, - Başvuruda yer alan sair emtialar açısından ise taraf markalarının kapsamlarının aynı ya da benzer olmadığı, - Ayrıntıları rapor kapsamında açıklanan nedenlerle dava konusu marka ile davacılara ait önceki tarihli markalar arasında SMK m. 6/1 kapsamında değerlendirilebilecek bir benzerlik taşımadıkları, bu nedenle SMK m. 6/1 koşullarının ortaya çıkmayacağı, heyet değerlendirmelerinin bu anlamda YİDK kararı ile aynı doğrultuda olduğu, - SMK m. 5/1-ç koşullarının somut olayda oluşmadığı, - Davacı yanın, dava konusu marka başvurusu üzerinde SMK m. 6/3 ve 6/6 kapsamında üstün bir hakkının mevcut olmadığı, - SMK m. 6/5 koşullarının somut olayda ortaya çıkmadığı, - SMK m. 6/7 ve 6/8 koşullarının somut olayda oluşmadığı, - Kötü niyet iddialarının takdirinin Mahkemeye ait olduğu" ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "açbi" ibareli ve 2022/164521 başvuru numaralı davalı başvurusunun 29, 30, 35'inci sınıflardaki kapsamı aşağıdaki gibidir: "29: Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. "30: Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar,puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez "35: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak olan 2011/36868, 2011/36869, 2013/106321, 2013/61946 sayılı davacı markalarının kapsamında ise 29. sınıftaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir. Bu kapsamda davacılara ait önceki tarihli ve koruma süresi devam eden markalar, spesifik olarak 29. sınıf gıda ürünlerini kapsarken ... Entegre Et ve Un San. A. Ş.’nin markaları spesifik olarak et ürünleri üzerine emtialarda tescilliyken, ... Süt Mamülleri San. A.Ş.’nin dayanak ve dikkate alınabilir tek markası ise 29. sınıfta ve et ürünleri dışında kalan emtiaları kapsamaktadır. Dolayısıyla bu ürün grupları doğrudan aynı, aynı tür ya da doğrudan benzer olmayıp aralarında düşük düzeyli bir ilişki kurulması mümkün görülmekte ise de bu ilişki ancak ve ancak karşılaştırılan işaretlerin güçlü düzeydeki benzerliğine bağlı bir ilişki olacaktır. Zira işaretler arasındaki benzerlik derecesi yüksek olduğunda, mal ve hizmet arasındaki düşük/orta düzeyli benzerliğin işaret benzerliğine rağmen iltibas ihtimali yine ortaya çıkabilecektir. Dolayısıyla işaretlerin benzerliği ile belirtilen mal veya hizmetlerin benzerliği arasındaki karşılıklı bağımlılık gözetilerek somut olayın koşulları kapsamında ilgili tüm faktörler dikkate alınarak bir değerlendirme yapılmasında fayda olup düşük düzeyli mal ve hizmetler arasında bir ilişki kurulabilmesi için işaretler arasındaki benzerlik düzeyinin de daha yüksek olması gerekmektedir. Bunun yanı sıra dava konusu markada 30. Sınıfta yer alan “şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Dondurmalar.” Emtiaları süt ve süt ürünleri kategorisi kapsamındaki ürünler ile benzer nitelikteki gıda ürünleri iken “Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, mısır cipsleri,“ emtiaları davacı markalarındaki “patates cipsleri”, dava konusu markadaki “Bal arı, sütü propolis” emtiaları davacı ... Süt Mamülleri’nin 2011 36868 sayılı markasında tescilli olup “polen, proteinler, karbonhidratlar dahil” emtiası ile benzer, dava konusu markadaki “baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar.” yine davacı markasında yer alan “Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler ile benzerdir.Keza yine “Pekmez” emtiası kullanım alışkanlığı ve üretici ve satıcılarının çoğu zaman aynı iktisadi işletmeler olması nedeniyle “Tahin” emtiası ile benzer olarak görülmüştür. Benzerliği tespit olunan tüm bu emtiaların, aynı zamanda 35.05 alt grubundaki satış hizmetlerinde de açıkça sayılmış olması nedeniyle yine davacılar markaları kapsamındaki emtialar ile benzerlik düzeyinde bir ilişkisi vardır. Zira uygulamada mal üreten işletmenin karineten üreteceği malı da ticari mevkie çıkartmak suretiyle fiziki olarak veyahut e-ticaret siteleri üzerinden/online satış yöntemi ile satış işlemine konu edeceği kabul edilmektedir. Bununla birlikte dava konusu markada 30. Sınıfta yer alan sair gıda ürünleri açısından ise taraf markalarının aynı ya da benzer emtiaları kapsamadıkları, bu ürünlerin salt gıda ürünleri kategorisinde değerlendirilebilir olmaları emtialar arasında benzerliğin kabulü için yeterli görülemeyeceği değerlendirilmiştir.

Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, dava konusu marka kapsamında yer alan mal ve hizmetlerin tamamı, tüketicilerin günlük tüketim rutininde rutin olarak satın aldığı gıda sektörüne yönelik mal ve hizmetler olup ilgili tüketicilerinin de toplumun genel kesimindeki herhangi bir kişi, bu bağlamda ortalama dikkat ve algı düzeyine sahip tüketicilerin iltibas değerlendirmesine esas alınabileceği değerlendirilmiştir.

B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Dava konusu başvuru "AÇBİ" şeklinde dört harf ve tek kelimeden oluşan, doğrudan bir anlama sahip olmayan bununla birlikte “açmak” fiilinin mastar eki almamış hali “-aç” ön sesi ve “teklik” bildirir kullanımı bulunan “-bi” sesinden oluştuğu, markanın bütün olarak bir algı yaratacağı değerlendirilmiştir. “açbi” kelimesi bu haliyle bütün olarak günlük dilde geçen emir kipindeki ifadelerle doğrudan konuşma diline ait bir çağrışım yaratmakta ve “Açsana”, “Aç şunu”, “bir kere aç” gibi ifadelerin kısaltılmış ve samimi bir versiyonu gibi algılanacaktır. Davacılara ait markalar ise "... ...", "... ...", "...", "... ..." şeklindeki "..." markalar ise ya münhasıran stilize bir yazım biçimine haiz olacak şekilde ibaresinden, ya bu ibarenin “...” çatı/lider markası ile kullanımından ya da düz yazım biçimindeki "... ..." ve "... kokteyl" şeklindeki markalardan oluşmakta olup davacı yanın gerek düz yazım biçimindeki gerekse de stilize yazımın biçimindeki markalarındaki “...” ibaresi kalıpsal kullanıma konu edilmiş bir ibaredir. “...” ibaresi, davacı yanın da dava dilekçesindeki anlatımlarından anlaşılabileceği üzere tüketiciye bütün olarak pratik kullanım ve hızlı tüketime yönelik, düşük gramajlı veya porsiyonluk gıda ürünleri için yaratılmış slogan vari bir işarettir. Dava konusu "AÇBİ" markası bütün olarak davacılara ait "..." görseline haiz markalar başta olmak üzere görsel anlamda davacılar markalarını çağrıştıran yapıda bir kelime değildir. Zira davacılar markalarında ister stilize yazılmış isterse de düz yazıma konu markalarda “...” kalıbı bütün olarak yer almaktayken dava konusu markada ise böyle bir kullanım yer almamaktadır. Bu nedenle markalarda “...” harfleri aynı iseler de bu harflerin kullanım biçimleri ve ortaya çıkan nihai sözcükler birbirlerinden somut olarak farklılaşmaktadır. Bu durum görsel açıdan da markaları farklılaştırmaktadır. İşitsel olarak da dava konusu marka “aç-bi” şeklinde iki hecede telaffuz edilmekte ve “- bi” sesiyle sonlanmaktayken, davacı markaları “aç-bi-tir” şeklinde üç hecede telaffuz edilmekte ve “-tir” sesiyle sonlanmaktadır. Her ne kadar markaların başlangıç sesleri işitsel olarak benzerlik taşımakta iseler de bu durumun doğrudan iltibas riskine yol açacak sonuçlar doğurup doğurmayacağının nihai algı üzerinden değerlendirilmesi daha isabetli olacaktır. Bununla birlikte “AÇBİ” kelimesi, “...” kelimesinin kısaltılmış versiyonu algısı da yaratmamaktadır. Anılan ibare yukarıda da ifade edildiği üzere doğrudan “Aç bi paket”, “Aç bi kutu”, “Aç bi ayran” gibi örneklenebilecek kullanımlardaki algı ile aynı algıyı tüketiciye veren, “bir” kelimesinin “-r” sesinin eksiltilmesi ile oluşturulmuş, “hadi aç” veyahut benzer şekilde yukarıda örneklenen anlamlarda kullanımı mümkün konuşma diline ait bir emir kipi gibidir. Oysaki “...” ibaresi “açmak” ve “bitirmek” fiillerinin mastarsız halleri ile oluşturulmuş yapıda olup yine emir içerkli bir algı yaratmakla birlikte nihai olarak kavramsal açıdan farklıdır. Gıda sektörüne yönelik ürünlerde, ... .... .... .... .... .... .... .... ” gibi ikilemelerle oluşturulmuş çok sayıda slogan vardır. Bu sloganlar basit ve akılda kalıcı sözcüklerle oluşturulan ve genelde de ürünün özelliğine de işaret eden türden sloganlardır. Somut olayda da davacı yanın “...” markaları da yaradılış itibariyle esasen bu mahiyette bir algı yaratırken, dava konusu “açbi” ibaresi ise ilk algıda daha farklı bir marka imajı çizmektedir. Her iki ibare de normal şartlarda ayrı ayrı ayırt edici vasfı yüksek olmayan kelime kombinasyonları/ifadeleri içermektedir. Bu şekilde hem kavramsal olarak tüketicide yarattığı algı itibariyle özgünlüğü güçlü olmayan hem de ticaret hayatında benzer yapıda çok sayıda kullanıma konu edilen ibareler, ayırt edici özellikleri özgün ya da orijinal nitelikte ibarelerden oluşan markalar kadar da geniş bir korumadan yararlanamaz. Dolayısıyla bu tür markalar açısından ilgili tüketici, işaretlerin bütününe hâkim unsurlar yönünden algılarını yönlendireceklerdir. Somut olayda da davacı yanın “...” şeklinde iki somut ayrı kelimeden oluşan marka ile “açbi” şeklindeki markanın, genel yapılarının zayıf unsurlarla oluşturulduğu gözetildiğinde, tüketicilerin, markaların bütünsel algılarına odaklanacakları dava konusu markayı, davacılar markaları ile aynı iktisadi kaynakça yaratılmış, bu markaların devamı ya da serisi olarak da algılamayacakları değerlendirilmiştir. Nihayetinde her ne kadar dava konusu marka başvurusu kapsamında yer alan bir kısım emtia yönünden taraf markalarının kapsamları benzer nitelikte ise de taraf markalarını oluşturan işaretlerin bütünsel algıları itibariyle, ortalama zekadaki herhangi bir tüketici tarafından birbiri ile karıştırılmalarının mümkün olmadığı, böyle bir ilişki kurulması için dava konusu markanın da davacı markalarının bir kısmında yer alan yazım biçimini ihtiva etmesi gibi ek etkenlerin varlığının gerektiği, tek başına “...” ve “açbi” kelimelerinin böyle bir algı yaratmayacakları, nihai anlamda işaretler arasında iltibas riskinin ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır. Taraf markaları arasında SMK m. 6/1 düzenlemesi kapsamında bir benzerlik ilişkisi kurulmadığı bir değerlendirmede, daha dar bir yorumlamayı gerektiren 6769 s. Kanun 5/1-ç düzenlemesi koşullarının zaten oluşma ihtimalinin mevcut olmadığı kanaatine varılmıştır.

2. SMK 6/3 ve 6/6 MADDELERİ UYARINCA YAPILAN DEĞERLENDİRME SMK m. 6/3 ile “Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir” hükmü düzenlenmiştir. 6769 s. SMK’nin 6/6 maddesi “Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir” şeklindedir. Bu genel ilkeler çerçevesinde uyuşmazlık ele alındığında, davacı yanın önceye dayalı hak sahipliği iddiasına konu markasal kullanımlarının tamamının tescilli markalarının genelinde yer alan gıda sektörüne yönelik ürün ve ilgili ürünlerin satışına ilişkin olduğu görülmüştür. Dolayısıyla davacı yanın, dava konusu markayı oluşturan ibare üzerinde doğrudan bir kullanımı bulunmadığı, bu hususta bir iddiasının da mevcut olmadığı, mezkur kullanımlarının tescilli markalarına dayalı olduğu ve bu markalar ile de dava konusu markanın benzer olarak görülmediği, SMK m. 6/6 kapsamında ise davacı yanın yine dava konusu ibare üzerinde bir üstün hakkı bulunduğunu gösterir herhangi bir belgenin zaten mevcut olmadığı, bu nedenlerle davacı yanın dava konusu ibare üzerinde 6/3 ve 6/6 maddeleri uyarınca hiçbir bir üstün hakkının bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

3. SMK 6/5 UYARINCA TANINMIŞLIK HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME 6769 s. SMK 6/5 maddesinin uygulanabilmesi için bir markanın tanınmışlığının tek başına yeterli olmadığı, dava konusu edilen markanın ayırt edicilik karakterini zedelemesi, tanınmış markanın itibarına zarar vermesi veya tanınmışlığından haksız yarar sağlanması ihtimallerinden birinin gerçekleşmesi gereklidir. Somut uyuşmazlıkta ise davacı taraflarca işlem dosyasına sunulan deliler ve dava dosyasına bir CD içerisinde sunulan deliller, “... ...” markalarının kullanımı ile ilgili çok sayıda delil ihtiva etmekte olup fatura, reklam ve pazarlama dokümanları, markalara ait ürünlere yönelik dokümanlar, arama motoru sonuçları, ambalaj görselleri, emsal kurum ve yargı kararları mahiyetinde olup sunulan delillerin bir kısmının dava konusu markalara ilişkin değil yalnızca “...” markası ve bu marka altında sunulan sair ürünlere yönelik olduğu, davacı yanın uzun yıllardır “... ...” markasını, hususiyetle "... ..." şeklindeki görsele haiz marka örneği altında kullandığı, bu kullanım ile özellikle peynir, salam vb. şarküteri ürünlerinde nispeten belli bir ayırt edicilik elde ettiği yorumunun yapılmasının mümkün olduğu, bununla birlikte dava konusu markanın davacı markalarını çağrıştırır ya da davacı markalarının kurumsal imajına yakınlaşır bir benzerlik içerisinde olmadığı gibi davacı markalarının kullanım ile elde ettiği bilinirliği tehdit eder, bu bilinirlikten haksız menfaat sağlar veyahut davacı markasının ayırt ediciliğini sulandırır bir sonuca neden olacağı yönünde herhangi bir kanaate varılması mümkün olmamıştır. Dava konusu markanın, davacı yanın yukarıdaki görsel ile bilinir kurumsal imajına yanaşan hiçbir ek unsur mevcut olmadığından, somut uyuşmazlık konusu hizmetler yönünden SMK m. 6/5 koşullarının meydana gelmeyeceği kanaatine varılmıştır.

4. SMK 6/7 MADDESİ KAPSAMINDAKİ DAVACI İTİRAZLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Mevzuatımızda yer alan düzenlemeye göre “Ortak markanın veya garanti markasının yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl içinde yapılan, ortak marka veya garanti markasıyla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir.” denilmektedir. Somut olayda “...” ibaresinin ortak veya garanti markası niteliğine haiz olduğuna yönelik herhangi bir kayıt bulunmadığından bu madde kapsamında bir değerlendirme yapılması mümkün olmamıştır.

5. SMK 6/8 MADDESİ KAPSAMINDAKİ DAVACI İTİRAZLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Mevzuatımızda yer alan düzenleme uyarınca “Tescilli markanın yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde yapılan, bu markayla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki marka sahibinin itirazı üzerine bu iki yıllık süre içinde markanın kullanılmış olması şartıyla reddedilir. Somut olayda davacı yanın hali hazırda “...” tesciline haiz çok sayıda markası olduğu, tescil koruması sona eden markalarının ise ilgili düzenleme kapsamında değerlendirilebilecek kriterleri karşılamadığı, müddet konumuna düşmüş markalardan daha sonraki bir tarihte dava konusu marka başvurusunun yapıldığı, dolayısıyla ilgili düzenlemede aranılan kriteri karşılamadığı, davacı yanın da bu husustaki iddialarını somutlaştırmadığı, dolayısıyla davacı yanın anılan nispi ret nedenine dayalı bir haktan yararlanması mümkün görülmemiştir.

6. KÖTÜ NİYET HUSUSUNDA (SMK 6/9) YAPILAN DEĞERLENDİRME Somut olayda, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakta ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, SMK 6/9 şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.

7. HÜKÜMSÜZLÜK TALEBİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME Taraf markalarının benzer olmaması ve 6769 sayılı SMK’nın dayanılan diğer bent koşullarının mevcut olmaması nedeniyle hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu ve hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye karar harcın davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davalı Kurum kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı Kurum'a verilmesine, 4-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, davacı vekili ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/10/2025

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2024/343, K. 2025/349, T. 07.10.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2024-343-e-2025-349-k-671d25311572