İlk Derece Mahkemesi 2024/1 E. 2024/422 K.

T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/1 Esas - 2024/422 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/1 KARAR NO : 2024/422

DAVA : Marka (Marka ile ilgili Kurum kararlarının iptali) DAVA TARİHİ : 02/01/2024 KARAR TARİHİ : 07/11/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/12/2024

TALEP: Davacı vekili 02/01/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin ... tescil numaralı "... ... ..." ibareli markanın sahibi olduğunu, davalı şirketin bu marka ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "... ..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, ... kod numarası alan başvurunun, ..... ilanı üzerine müvekkili tarafından ..... itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu red kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak ... (...) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, müvekkilinin ... şarap üretim alanının asma yetiştiricileri, şarap üreticileri ve şişeleyicilerinden oluşan bir dernek olduğunu, ... şarap üretim alanının Verona eyaletinde yer almakta olup, 19 belediyeyi kapsadığını, müvekkilinin korumakla sorumlu olduğu ve ... bölgesine özgü olarak üretilen şaraplardan birinin de “... ... ...” şarabı olduğunu, anılan şarabın çok prestijli bir ürün olduğunu, müvekkilinin “...” şarabı için ... (.....) ... nezdinde coğrafi işaret başvurusunda bulunmuş olup, söz konusu coğrafi işaretin 12.12.2011 tarihinden bu yana ...-... numarası ile “Şarap” ürünleri bakımından menşe adı olarak tescilli olduğunu, dolayısıyla “...” ibaresinin İtalya’da ... bağlarında yetişen üzümden yine aynı bölgede üretilen şaraba verilen isim olduğunu, müvekkilinin aynı zamanda “...” ibaresini ... (..... ve ..... (.....) nezdinde marka olarak da tescil ettirdiğini, müvekkilinin bu markalarının 2004 yılından beri tescilli olduğunu, müvekkilinin üretim standartları açısından dünya çapındaki çalışmaları ve yaptığı yatırımlar neticesinde “...” şaraplarının bugün tüm tüketiciler nezdinde tanınır hale geldiğini, dava konusu markanın “...” ve “...” ibarelerinden oluştuğunu, “...” ibaresinin davalı yanın çatı markası olduğunu, ...” ibaresi aynı zamanda kelime anlamı itibarı ile “şarap” ürününün yapıldığı meyve olan üzüm ve üzüm asmasına atıf yapmakta olduğundan, dava konusu markanın kapsadığı 33. sınıfta yer alan mallar için ayırt ediciliği düşük bir ibare olduğunu, dolayısıyla dava konusu markanın asli unsurunun “...” olarak algılanması gerektiğini, dava konusu markada "..." ibaresinin doğrudan ürünün cinsine, özelliğine işaret ettiğini, bu nedenle SMK 5/1-c maddesi uyarınca başvurunun reddinin gerektiğini, Kurumun daha evvel de “...” ibaresi ile yapılan başvurularda 5/1-b,c ve f maddeleri kapsamında reddettiğini, Kurum’un “...” ibaresinin ve diğer şarap türlerinin coğrafi kaynak belirtmesi sebebiyle tanımlayıcı gördüğünü, “... ” marka başvurusu reddedilmişken, “... ...” marka başvurusunun değil re'sen, yapılan itirazlara rağmen tesciline karar verilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu markanın aynı zamanda 5/1-f maddesi kapsamında da reddi gerektiğini, tüketiciler nezdinde bu marka altında sunulan şarabın özel coğrafi bölgede, özel tekniklerle üretilmiş, ünlü bir İtalyan şarabı olduğu düşüncesi oluşacağını, “...” ibaresinin İtalya’da özel üretim tekniğine sahip ve sadece o bölgede üretilebilen bir şarabın adı olduğunu, ... şarabının belirli bölge dışında üretilmesinin mümkün olamayacağını, müvekkiline ait coğrafi işaretin de zarar göreceğini, müvekkilinin sahip olduğu coğrafi işaret hakkının SMK m. 6/6 kapsamında korunması gerektiğini, davalının, müvekkilinin koruması altında bir coğrafi işaret olan ... ibaresinden oluşan “... ...” markasını, hiçbir zaruret yokken seçip üstelik koruma altında olan coğrafi işarete konu ürünleri de kapsayacak şekilde 33. sınıfta tescil ettirmek istemesi, çok açık şekilde kötü niyetli olduğunu, tacir olan başvuru sahibinin, özellikle de aynı sektörde şaraplar üzerinde tescilli müvekkil markalarını ve ... nezdindeki tescilli coğrafi işareti biliyor olması veya bilmesi gerektiğini ileri sürerek, ... sayılı kararının iptaline ve dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu "... ..." ibareli başvurunun, 6769 saylı SMK'nın 5/1(f) maddesi anlamında yanıltıcı olmadığını, başvuruya konu markanın bütün itibarıyla bıraktığı izlenim yönünden davacıya ait coğrafi işaret ile ilişkilendirilemeyeceği gibi başvuruda, uyuşmazlık konusu ibareden başka farklı unsurların da yer almakta olduğunu, tüketicilerin davacıya ait coğrafi işaret ile karıştırma yoluna gidip yanılmaları mümkün olmadığını, başvuru kapsamında kalan mallar ya da benzerleri için ihtilafa konu markanın ya da benzer işbu başvuru tarihinden önce itiraz sahibi tarafından marka olarak ciddi de kullanılageldiğini gösterir nitelikte bilgi ve belgeye rastlanmadığından, 6769 sayılı SMK'nın 6/3 maddesi uyarınca yapılan itirazın reddi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi ve beyanlarında özetle: Müvekkili marka başvurusunun hiçbir şekilde davacı markaları ve coğrafi işareti ile benzer olmadığını, ülkesellik prensibi kapsamında davacı yanın ülkemizde tescilli olmayan haklarına dayanamayacağını, dava konusu markanın yanı sıra ... numaralı "... ..." markasının 33. sınıfta, ... numaralı "..." markasının ise 35, 39, 41 ve 43. sınıflarda zaten tescillerinin bulunduğunu, müvekkili başvurusunun özgün bir ibare olduğunu, "... ... ..." ibaresinde coğrafi kaynağa işaret eden esas unsur "..." olduğunu, “...” kelimesinden türetilen bu ibarenin İtalyanca “acı” anlamına geldiğini, bu nedenle davacının tek başına “...” ibaresi üzerinde tekel oluşturamayacağını, coğrafi işaretlerin sadece tescil edildikleri ülkelerde korunacaklarını, kaldı ki davacı yanın coğrafi işaret olan bir ibare üzerinde aynı zamanda marka hakkına zaten sahip olamayacağını, 5/1-c ve 5/1-f maddelerinin koşullarının somut olayda oluşmadığını, müvekkilinin kazanılmış hakkının kabul edilmesi gerektiğini, davacının nispi ret gerekçelerine dayanak teşkil edecek hiçbir hakkı olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ ... başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; dava konusu "... ..." ibaresinin 33. sınıf emtialarda tescili amacıyla ... sayısı ile marka başvurusuna konu edildiği, yapılan ilk incelemeler sonrasında başvurunun ...’nde yayımlanmasına karar verildiği görülmüştür. Anılan karara karşı davacı tarafça itiraz edildiği, ...’nın 06.10.2022 tarihli kararı ile davacı itirazlarının reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Söz konusu karara karşı davacı tarafça bir kez daha itiraz edilerek ... tarafından verilen kararın kaldırılması ve başvurunun reddine karar verilmesinin talep olunduğu, davacı itirazlarını inceleyen ...'in huzurda dava konusu edilen kararı ile reddedildiği görülmüştür.

... ...'in ... sayılı kararında: "...Yönetmeliği md. 8/1 "Kurul kararları Kurumun nihai kararı olup, bu kararlara karşı Kurum nezdinde tekrar itiraz edilemez. Ancak, Kurul kararının tarafı olan kişiler, gerekçelerini yazılı olarak belirtmek suretiyle karardaki maddi hataların düzeltilmesini isteyebilir. Kurul, herhangi bir talep olmaksızın maddi hata tespit etmesi halinde, maddi hataları resen düzeltir" hükmünü amirdir. ... başvuru numaralı "... ..." ibareli başvuruyla ilgili olarak 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 s. SMK) 19 uncu maddesi uyarınca verilen ilana itirazın reddi kararına karşı yapılan itiraza ilişkin verilen 21/02/2020 tarih ve ... sayılı Kurul kararında maddi hata bulunduğu tespit edildiğinden yeniden inceleme gereği doğmuştur. Yapılan incelemede, söz konusu itiraz gerekçeleri arasında 6769 s. SMK md. 5/1(c, f)'de yer almaktayken söz konusu gerekçelerin sehven dikkate alınmadan karar verildiği anlaşılmıştır. Bu nedenle zikredilen hükümler uyarınca ortaya konan iddialar da dikkate alınarak yeniden inceleme yapılmıştır. Bu çerçevede ... başvuru numaralı "... ..." ibareli başvuruyla ilgili olarak ilana itirazın reddi kararına karşı yapılan itiraza ilişkin değerlendirme ve karar şu şekildedir: ... başvuru numaralı "... ..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı başvurunun eskiye dayalı kullanım hakkı, tanınmışlık, diğer fikri haklar ve kötü niyet gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca ve markanın tanımlayıcı ve yanıltıcı olduğu iddiasıyla md. 5/1(c, f) uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. Bir işaretin 5/1(c) maddesi açısından değerlendirilmesinde ise işaretin marka olarak hitap edeceği orta düzeydeki tüketici kitlesi esas alınarak bu tüketicilerin tescili talep edilen işareti tescili talep edilen hizmetlerin menşeine/üreticisine işaret eden ayırt edici bir işaret olarak mı yoksa tescili talep edilen hizmetlerin karakteristik özelliklerini gösteren bir işaret olarak mı algılayacağı sorusunun cevaplandırılması gerekir. Tanımlayıcı işaretler, tescili talep edilen mal ya da hizmetleri doğrudan tanımlayan, mal ya da hizmetin cins, çeşit, vasıf gibi özelliklerine ya da kalitesine doğrudan atıfta bulunan işaretlerdir. Bir işaretin tanımlayıcı olarak kabul edilebilmesi için, işaret ile mal veya hizmet arasında doğrudan ve spesifik bir ilişkinin bulunması, işaretin mal veya hizmetin bir özelliğini veya kompozisyonunu doğrudan doğruya ve derhal düşündürmesi, bu ilişkinin tüketicinin algısında ilave bir irdeleme ya da analize gerek olmadan doğrudan kurulabilmesi gerekir. 6769 sayılı SMK?nın 5/1(f) bendi uyarınca, “Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak işaretler.” tescil edilemez. 5/1(f) maddesi, mal ve hizmetlerin niteliği, kalitesi, coğrafi kaynağı gibi durumlara ilişkin yanıltıcılığı kapsamaktadır. 5/1(f) hükmünün uygulamasında, ilgili işaret nedeniyle tüketicinin yanılma ihtimalinin gerçekten bulunup bulunmadığının tespiti gerekir. Bu çerçevede, mal ve hizmetin niteliği, satış noktası ve olası tüketici kesiminin özellikleri de dikkate alınır. Md. 5/1(c, f) gerçesiyle yapılan itirazın incelenmesi neticesinde, itiraza konu markanın bütün itibariyle doğrudan tanımlayıcı ve yanıltıcı olmadığı kanaatine varılmış ve söz konusu itiraz yerinde bulunmamıştır. Gerek Kurumumuz uygulamasında, gerekse yargı kararlarında 6/3 maddesi hükmünce itirazda bulunulabilmesi için, işaretin ticaret sahasında kullanılıyor olması şartından söz edilmektedir. 6769 s. SMK'nın 6/3 maddesinde tescilsiz bir marka ve ticaret sırasında kullanılan bir başka işaretten ayrı ayrı söz edilmesine dayanarak, hem marka hukukuna özgü kullanılan işaretlerin (tescilsiz marka) hem de ticaret hayatında herhangi bir şekilde (iş evrakında, tabela, ilan ve reklamlarda vb.) kullanılan işaretlerin 6/3 maddesine dayalı itiraz hakkına gerekçe olabileceğini belirtmek gerekir. Burada önemli olan husus iltibas ihtimalinin (karıştırılma ihtimali) ispatıdır. Marka hukukuna özgü kullanılan tescilsiz işaretlerin, bu kullanımın doğası gereği piyasada yaygın hale, dolayısıyla iltibasa açık hale gelmesi daha olasıdır. Bununla beraber örneğin sadece ticaret unvanı fonksiyonunu karşılamak üzere, iş evrakında, reklam ve tanıtım araçlarında kullanılan bir işaretle iltibas yaratılması ihtimali daha düşüktür. Yaygın ve yoğun kullanım/bilinirlikle bağlantılı olarak bu iltibas ihtimalinin arttığını söylemek mümkündür. Madde 6/3 çerçevesinde yapılan bir itirazın incelenmesinde, itiraza gerekçe olarak gösterilen tescilsiz marka veya ticarette kullanılan işaret ile inceleme konusu marka başvurusunun aynı ya da yüksek düzeyde benzer olması dikkate alınır. Markalar arasında yeterli derecede benzerlik yoksa itiraz gerekçesi marka ya da işaretin önceki kullanımlarının 6/3 maddesi açısından bir önemi yoktur. Ticaret sırasında kullanılan bir işarete dayalı itiraz, işaretin kullanımının ispatlandığı mal ve hizmetlerin aynı, aynı tür ya da benzer olanları açısından kabul edilebilir. Hükümde bu yönde bir düzenleme olmamasına karşılık, tescilli markaya dayalı itirazlar açısından kabul edilen bu ilkenin tescilsiz marka veya ticarette kullanılan işaretlere dayalı itirazlar açısından da kabulü uygundur. Burada iltibas ihtimali, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir, işaretlerin orijinalliği, mal ve hizmetlerin niteliği gibi hususlar dikkate alınarak iltibas ihtimalinin ortaya çıktığı mal ve hizmetler açısından başvuru reddedilebilir. Tescilsiz bir işaret üzerinde bir hakkın doğması ve korunması için, o işarete -kullanım yoluyla- hukuken korunması gereken bir ekonomik değer kazandırmak gerekir. Bu ise işaretin asgari bilinirlik düzeyine ulaşması ile mümkündür. Asgari bilinirlikten anlaşılması gereken, işaretin kullanım sonucunda belirli bir yer, bölge veya piyasada bilinir hale gelmesidir. Aksinin kabulü, piyasada işareti ilk kullanan kişiye koruma sağlanacağı anlamına gelir ki, bu Kanun hükümleri uyarınca sağlanan korumanın tescil ile elde edileceği ilkesini anlamsız hale getireceği gibi hakkaniyet ile de bağdaşmaz. Md. 6/3 gerekçeli itiraz sunulan bilgi ve belgeler çerçevesinde incelenmiş ve başvuru kapsamında kalan mallar ya da benzerleri için ihtilafa konu markanın ya da benzerinin işbu başvurunun tarihinden önce muteriz tarafından marka olarak ciddi biçimde kullanılageldiğini gösterir nitelikte bilgi ve belgeye rastlanmadığından yerinde bulunmamıştır. 6769 s. SMK'nın 6/4 maddesi "... Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir." hükmünü amirdir. 6769 s. SMK md. 6/5 "Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hallerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hali saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir." hükmünü amirdir. 6769 s. SMK'nın 6/5 maddesi gereğince bir başvurunun reddedilebilmesi için, itiraza mesnet markanın ülkemizde tanınmış bir marka haline geldiğinin kanıtlanması ve bu tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanması, markanın itibarına zarar verilmesi veya söz konusu markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi tehlikesinin doğabileceğinin ortaya konulması gerekmektedir. Dolayısıyla, bir markanın sektöründe belirli bir bilinirliğe sahip olması, aynı ya da benzer başka bir markanın farklı mallar üzerinde tesciline engel oluşturabilmesi için yeterli olmayıp, aynı zamanda yukarıda belirtilen şartların oluşması gerekmektedir. Önceki markanın sahibi fiili ve mevcut zararı göstermek zorunda olmasa da, markasının tanınmışlığından haksız yarar sağlanacağına ya da markasının itibarına zarar verileceğine ya da markasının ayırt edici karakterinin zedeleneceğine ilişkin olarak gelecekteki (markanın tescil edilmesi veya kullanılması halinde) riske dair farazi (varsayımsal) olmayan ve aksi ispat edilmedikçe iddiayı ispata yeterli ve geçerli olan deliller ileri sürmek zorundadır. Buradan hareketle, itiraz sahibi yukarıda sayılan durumların, olayların olağan akışı içinde öngörülebilir olması bakımından gerçekleşmesi muhtemel olduğunu ortaya koymak durumundadır. İtiraza mesnet markaların tanınmış markalardan olduklarını ve md. 6/5 bakımından maddede sayılan koşulların mevcut olduğunu gösterir nitelikte bilgi ve belge bulunmadığı değerlendirildiğinden, md. 6/4 ve md. 6/5 gereğince yapılan itiraz da yerinde bulunmamıştır. 6769 s. SMK md. 6/6 "Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi halinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir." hükmünü amirdir. Md. 6/6 uyarınca yapılan itiraza ilişkin incelemede neticesinde, muterizin ...'de tescilli "... " isimli coğrafi işarete dayandırdığı md. 6/6 gerekçeli itirazı, söz konusu tescil işbu başvurunun tescilini engeller nitelikte olmadığından yerinde görülmemiştir. Kötü niyet kavramı, "bilerek ve haksız bir avantaj kazanmak veya başkalarına zarar vermek amacıyla genel olarak kabul edilmiş ahlaki davranışların ve dürüst ticaret ilkelerinin dışında davranan kişinin durumu" olarak tanımlanabilir. Marka hukukunda genel olarak kabul gören anlayışa göre, tescil yoluyla sağlanan marka korumasının amacına aykırı şekilde kötüye kullanılması yoluyla başkasının markasından haksız yarar elde etmek, markayı gerçekte kullanmayıp yedeklemek, marka ticareti yapmak, gerçek hak sahibinin piyasaya girişini engellemek, gerçek hak sahibine maddi veya manevi zarar vermek vb. amaçları yönelik başvuru ve tesciller kötü niyetli olarak kabul edilmektedir. Gerçek hak sahibi ile arasında sözleşme yahut ön sözleşme bulunan başvuru sahibinin, tescil yolu ile ve dürüstlük ilkelerine aykırı biçimde marka üzerinde hak temin etme girişimi de kötü niyet olarak kabul edilir. ..... . paragrafında, inceleme konusu işaretlerin aynı olması, kötü niyete ilişkin diğer faktörlerin hiçbirisi mevcut değilken, tek başına kötü niyetin varlığını ortaya çıkarmaz tespiti yapılmıştır. Bir diğer deyişle, kötü niyetle başvurusunun yapıldığı iddia edilen işaretle buna karşı öne sürülen itiraz gerekçesi markaların aynı (veya benzer) olması veya markaların benzer olduğu yönündeki iddia, tek başına başvurunun kötü niyetle yapıldığını ispatlamayacaktır. Kurul belirtilen tespiti paylaşmaktadır ve başvuruyu oluşturan işaretle itiraz gerekçesi markaların benzer olduğu iddiasını, tek başına, başvurunun kötü niyetle yapıldığını ispatlayan bir husus olarak kabul etmemektedir. Başvurunun kötü niyetle yapıldığı yönündeki iddia somut delillerle ispatlanamadığından ve diğer başkaca koşulların varlığı bulunmaksızın, bir başvurunun sadece önceki tarihli bir sınai mülkiyet hakkıyla benzer olduğu, tanımlayıcı ya da yanıltıcı olduğu iddiası, o başvurunun kötü niyetle yapılmış bir başvuru addedilmesini gerektirecek bir husus olmadığından, kötü niyet iddiasına dayalı itiraz kabul edilmemiştir. Belirtilen gerekçeler ile itirazın reddi gerekmiştir KARAR 1-12/10/2023 tarih ve ... sayılı Kurul kararının alınmamış sayılmasına; 2-İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 16/09/2024 havale tarihli raporda özetle; "Dava konusu marka başvurusunun 6769 s. Kanun 5/1-c maddesi kapsamında kalan işaretlerden olmadığı, Dava konusu marka başvurusunun 6769 s. Kanun 5/1-f maddesi kapsamındaki “Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, alkol içeren kokteyller.” Emtiaları yönünden reddi gerektiği, Davacı yanın SMK m. 6/3, 6/5 ve 6/6 düzenlemeleri uyarınca üstün bir hakkı olmadığı, Kötü niyet iddialarının takdirinin mahkemeye ait olduğu" ifade edilmiştir.

Davalı vekilinin, ek rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

DEĞERLENDİRME: SMK 5/1-c maddesi Bakımından Değerlendirme Mevzuatımızda yer alan bir mutlak ret nedeni olan 5/1-c maddesi uyarınca “Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler” in marka olarak tescili mümkün değildir. Bir işaretin bu kapsamda değerlendirilebilmesi için, mal veya hizmetin karakteristik bir özelliğini, vasfını, amacını hiçbir özel zihni çabaya mahal bırakmadan, mal veya hizmet ile olan sıkı ilişkisi sebebiyle derhal düşündürmesi ve akla getirmesi gerekmektedir. Bu bağlamda bir işaret, marka olarak kullanılacağı kavramın adına veya tanımına yakın olduğu oranda ayırt etmeyi sağlamaktan uzaklaşır. Kavramdan veya kavramın tanımından uzaklaştığı oranda ayırt edici nitelik kazanır. Nitekim doktrinde de kabul gördüğü üzere "Mal ile sadece uzaktan ilişkisi olan basit hatırlatmalar ve telmihler markaya tasviri bir karakter vermez. Eğer marka bir şeyin adını ihtiva ediyorsa, onun herkes tarafından kullanılabileceğinin kabulü için mal ile öyle bir fikri yakınlığı olmalıdır ki markanın tasviri karakteri özel bir zihni çaba harcanmaksızın anlaşılabilsin." (.....) Bu genel tespitler çerçevesinde dava konusu başvuru incelendiğinde; dava konusu başvuru incelendiğinde şeklindeki bütünde, “...” ibaresinin markanın ön sesi, davalı yanın ticaret unvanının kılavuz unsuru ve ayrıca çatı markası olduğu anlaşılmakla birlikte, anılan ibarenin “asma” kelime kökünden türetilmiş olmasının ibareye tanımlayıcı bir anlam katmadığı, “...” kelimesinin münhasıran ayırt ediciliği bulunan bir sözcük olduğu, dolayısıyla başvurudaki “...” kelimesinin kavramsal karşılığından bağımsız olarak dava konusu markanın salt bu nedenle dahi 6769 s. Kanun 5/1-c maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün işaretler arasında yer almadığı görüş ve kanaatlerine varılmıştır.

2. SMK 5/1-f maddesi Yönünden Değerlendirme Bir işaretin 6769 s. SMK 5/1-f bendi kapsamında değerlendirilebilmesi için, mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı vb. hususlarda mal veya hizmet ile ilgili halkı yanıltıcı nitelikte olması gerekmektedir. Uyuşmazlığın temelini oluşturan ibare dava konusu markada kullanılan “...” kelimesinin, yine dava konusu marka başvurusunda yer alan 33. sınıftaki alkollü içeceklerde ve özelinde “şarap” ürünlerinde tüketiciyi ürünün kalitesi, üretim yeri ve coğrafi kaynağı noktasında yanılgıya düşürebilecek bir kelime olduğudur. Öncelikle dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda; “... ... ...” şarap ürünleri için ..... (...) olarak tanınmakta olup, tarım ürünleri piyasalarının ortak organizasyonuna ilişkin 17 Aralık 2013 tarihli ve ..... sayılı ..... ve ..... (.....) 107. maddesi ile ... numarasıyla koruma altına alındığı; sunulan kayda bakıldığında anılan ibarenin 12.12.2011 tarihinden bu yana coğrafi işaret koruması altında olduğu, korunan işaretin bütün olarak “... ” şeklinde koruma altına alındığının görülmekte olduğu tespiti yapılmıştır. Yine anılan ismin İtalyan şarap etiketi sınıflandırmaları arasında yer aldığı anlaşılan “.....(...).” etiket sınıflandırmasına tabi olduğu, bu etiket sınıflandırmasının tüketicilerin satın aldıkları şarabın kalitesini ve nereden geldiğini anlamalarına yardımcı olduğunun görüldüğü de bilirkişi raporu kapsamında belirtilmiştir. “...” şaraplarına bahşedilen bu korumalar, ...'nin belirli bir bölgede, bölgenin üzümleri ile ve belirli yöntemlerle üretilmesi gerektiğini, "..." adını kullanmak isteyen bir üreticinin ... bölgesinde yer aldığını garanti eder bir koruma olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle ilgili pazarda kısaca ... olarak bilindiği anlaşılan bu ibarenin, esasen şarap ürünleri açısından doğrudan garanti fonksiyonunu doğrular ve kullanımı belli kriterlere bağlı bir işaret olup, kullanımının bir kimsenin tekelinde olmadığı anlaşılmıştır. Başka bir ifadeyle ilgili pazarda “...” ibaresinin, farklı markalar altında satışa sunulmakta olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla “... ... ...” ibaresi veyahut kısaca “...” ibaresinin, İtalya'nın ... bölgesinde üretilen bir kırmızı şarap türü olarak tüm dünyada bilindiği ve bu ibarenin, spesifik olarak bu bölgeden gelen ve belirli kurallar çerçevesinde üretilen şaraplar için kullanıldığı görülmüştür. Bu bağlamda "..." nin esasen tek bir üreticinin markası olmadığı ve çeşitli şarap üreticilerinin bu ismi kullanarak ... şarapları ürettiği ancak bu ismin kullanımının "..." bölgesinde ... (.....) kuralları çerçevesinde sınırlandırıldığı gibi, yine ... nezdinde coğrafi işaret korumasına sahip bir ürün adı olması nedeniyle de sınırlandırıldığı, bunun yanı sıra bahsi geçen sınırlandırmaların ötesinde, “...” şaraplarının dünya çapında bilinen ve tanınan (bu noktada davacı yanca sunulan delillerin yanı sıra özellikle sektör yayınlarında, haberlerinde, blog ve paylaşımlarında yapılan araştırmalarda bu durum rahatlıkla tespit edilebilmektedir.), görece pahalı, kalite algısı yüksek olan bir şarap türü olduğu görülmüştür. Dünya genelinde “şarap” ürünleri özelinde böylesi bir algıya sahip olan bir kavramın, 33.sınıftaki emtialarda tescil edilmek istenilen dava konusu markada da kullanılması halinde, anılan marka altında sunulacak olan şarap ürünlerinin İtalyan menşeli, "..." yetiştirilen özel türlerdeki üzüm grupları ile ve dünya genelinde “...” şaraplarının sahip olduğu üretim yeterlilikleri kriterleri çerçevesinde üretildiği yönünde bir algının ortaya çıkma ihtimali kuvvetle muhtemeldir. Burada davacı yanın Türkiye’de tescilli bir coğrafi işaret hakkına sahip olmaması veyahut ... (.....) kurallarının İtalya şarap üreticilerine özgü kurallar olması, “...” şaraplarının, “bordo şarabı”, “iskoç viskisi”, “porto şarabı” gibi dünya genelinde bilinen ve tercih edilen türden bir şarap çeşidi olduğu tespiti karşısında, ibarenin 5/1-f maddesi kapsamındaki uygulanabilirliğini ortadan kaldırmamaktadır. Her ne kadar şarap ürünü tüketicilerinin tamamının “...” markası açısından böyle bir bilgi birikimine sahip olabileceği yönünde bir yorum yapılması mümkün değil ise de makul oranda kabul edilebilecek bir grup tüketicinin özel ilgisi veyahut araştırmaları sonucunda “...” şarapları ile ilgili bilgi edinmesi halinde, ürünü İtalyan menşeli bir şarap olarak tercih edip satın alacağı ve dolayısıyla “...” ibaresinin ülkemiz tüketicisi açısından da aslen bir kalite / coğrafi kaynak algısı yaratan bir sonuç doğuracağı değerlendirilmiştir. Dolayısıyla söz konusu ibare, “şarap” ürünleri açısından, tüketicinin alım tercihlerin ve ürünün kalite algısını doğrudan etkileyecek boyuttadır. Dosya kapsamında davalı tarafın dava konusu markayı taşıyacak şekilde şarap ürünlerinin İtalya’da ve ilgili düzenlemeler kapsamında üretileceğini garanti eder herhangi bir delil sunulmamıştır. Sonuç olarak; davalı tarafça gerçekleştirilen başvuruda yer alan “...” ibaresinin, başvuru kapsamındaki “şarap” emtiaları üzerindeki kullanımının tüketicilere ürünün belirli kalite standartlarını karşıladığını ve İtalya’da üretildiğini düşündürecek olması, başvuru sahibi lehine, İtalya menşeli şarap üreticileri ve bu konuda yetkilendirilmiş kurumlarca/markalarca oluşturulmuş uluslararası kalite standartlarına tabi üretim sonucu kullanılabildiği görülen ibarenin, tüketicide yaratacağı güven ve itibardan haksız yararlanması sonucunu doğuracak olması, başka bir deyişle ilgili ürünlerin tüketici tarafından tercih edilmesindeki temel gerekçesi yönünden haksız yarar sağlama sonucunu doğuracağını, ürünün gerçekten İtalya’da üretilmemiş olması halinde, tüketicilerin yanlış bilgiye dayalı olarak ürün satın almasına neden olacak oluşundan kaynaklı 5/1-f maddesi uyarınca “şarap” emtiaları yönünden doğrudan, “Alkollü içecekler (biralar hariç), alkol içeren kokteyller.” ” emtiaları yönünden ise içerisinde “... şarabı” içerebilecek alkollü içecekler olarak algı yaratma ihtimali bulunması nedeniyle yanıltıcı olacağı görüş ve kanaatlerine varılmıştır.

3. Davalının Önceki Kullanıma Bağlı Gerçek Hak Sahipliği İddialarının Değerlendirilmesi SMK m. 6/3 ile “Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir” hükmü düzenlenmiştir. Burada söz konusu olan; tescil edilmeden kullanılan bir marka veya ticarette kullanılan ayırt edici nitelikteki herhangi bir işarettir. Dolayısıyla bu kullanıma dayalı üstün bir hakkın varlığı, işaretin ticaret sırasında kullanılmış olmasına bağlıdır. Ticaret sırasında kullanma, marka hukukuna özgü kullanma suretiyle gerçekleşir. Somut uyuşmazlıkta, davacı yanca işlem dosyasına sunduğu 179 sayfalık itiraz dilekçesi ve ekleri ile dava dosyasına sunduğu deliller, “...” şarapları ile ilgili genel bilgileri, uluslararası coğrafi işaret ve marka tescil evrakları, ... platformundan alınan ekran görüntüleri, “...” şarapları ile ilgili internet üzerinden yapılan paylaşım, tanıtım ve haberlere ilişkin bazı Türkçe içerikli yazılar, yabancı dillerdeki yazılar, ... tarafından verilmiş kararlar gibi deliller olup bu deliller “...” markasının ticari etki doğurur nitelikte, ülkemizdeki kullanımlarını gösterir yeterli düzeyde deliller olarak değerlendirilmemiş olup, davacı yanın SMK m. 6/3 kapsamında da üstün bir hakkının bulunmadığı değerlendirilmiştir.

4. SMK 6/5 maddesi Bakımından Değerlendirme 6769 s. SMK 6/5 maddesine bakıldığında “Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.” düzenlemesine yer verildiği görülmektedir. Söz konusu düzenleme ile birlikte önceki markanın tanınmış olması halinde aynı veya benzer mal ve hizmet gruplarının yanı sıra farklı mal ve hizmetlerde de korunabileceği hüküm altına alınmıştır. Somut uyuşmazlıkta davacı yanın ülkemizde tescil edilmiş veya tescil başvurusuna konu edilmiş bir markasının mevcut olmadığı görüldüğünden, SMK m. 6/5 korumasından yararlanması mümkün olmamıştır.

5. SMK 6/6 maddesi Bakımından Değerlendirme 6769 s. SMK’nin 6/6 maddesi “Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir” şeklindedir. Buna göre başkasına ait ticaret unvanı, işletme adı, internet alan adı, endüstriyel tasarım tescili gibi sınaî hak sahiplerinin ve telif hakkı gibi fikri hak sahiplerinin, bu hak konularının bir başkası tarafından izinsiz olarak tescili taleplerine itirazda bulunarak tescili engellemeleri veya tescil gerçekleşmiş ise hükümsüzlüğünü talep etmeleri mümkündür. Bu halde, davalı marka tescillerinin davacıya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi halinde, başvurunun önceki hak kapsamında kalıp kalmadığı incelenmelidir. SMK 6/6 hükmü ile korunan hakların ortak özelliği, 6. maddenin 3. fıkrasındaki işaretlerden farklı olarak tescil edilmiş olmalıdır. Şu kadar ki, bunların kullanım sonucu ayırt edici hale gelmeleri gerekmez. Davacı yan bu kapsamda ... nezdinde tescilli coğrafi işaret hakkının varlığına dayalı olarak, dava konusu marka başvurusundaki kullanımın, müvekkilinin coğrafi işaretine konu ibareyi taşıdığı, bu durumun da kendisine ait bir fikri mülkiyet hakkını içeren bir başvuru olarak görülmesi gerektiğini iddia etmiştir. Davacı yanın Türkiye‘de tescilli bir coğrafi işareti bulunmamakta olup davacı yanın uluslararası tescilinden kaynaklı koruma elde ettiği (uluslararası anlaşmalardan ötürü) ülkeler arasında Türkiye yer almamaktadır. Davacı yanın ülkemizde de geçerli bir coğrafi işaret tescili bulunmakta olsaydı, coğrafi işaretler ile ilgili düzenlemelerin yanı sıra SMK m. 6/6 korumasından yararlanması mümkün olabilecekken, mevcut durumda 6/6 himayesinin davacı lehine oluşmayacağı değerlendirilmiştir.

6. Kötü Niyet Hususunda (SMK 6/9) Yapılan Değerlendirme Mevzuatımızda 6769 sayılı SMK 6/9'da nispi ret sebebi olarak, “Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Mevzuatımızda kötü niyetli marka başvurusu durumunda kötü niyetin tanımının yapılmamış olması ile beraber bu durumu; kişiyi, hukuk düzeninin tescil ile elde edilecek hakları kullanma amacı taşımaksızın, hukuka ve ahlaka aykırı olarak, bu hakların hukuk düzenince tasvip edilemeyecek şekilde başka amaçlarla kullanması ya da bu gayede olması biçiminde tanımlanabilir. Hangi hallerde kötü niyetli olarak marka başvurusunda bulunulmuş sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, genel olarak markayı kullanmaktan ziyade şantaj veya başkasından haksız para elde etmek veya başkalarının ticaretine engel olmak, başkalarının markasının şöhretinden yararlanmak gibi amaçlarla yapılan marka başvuruları kötü niyetle yapılmış başvuru olarak kabul edilmektedir. Bunun yanında, kanunun ayrıca müeyyideye bağladığı hususlar tek başına kötü niyet emaresi olarak kabul edilemez. Zira kanun tarafından zaten müeyyidesi gösterilmiş marka başvuruları için ayrıca kötü niyeti de sebep göstermek doğru görülmemektedir (.....). ..... (.....), "....." (..... kararında; marka tescil başvuru sahibinin adil rekabete girme amacı taşımaksızın, dürüst ticari uygulamalarla aykırılık oluşturacak şekilde başkalarının menfaatlerini baltalama ya da belirli bir başkasını hedef almaksızın markanın köken göstermeye ilişkin temel fonksiyonundan ziyade, başka amaçlar için marka tescilinin sağladığı tekelci yetkileri elde etme amacı taşımasının ilgili ve tutarlı göstergelerden bariz bir şekilde anlaşılması halinde, markanın kötü niyet gerekçesi ile hükümsüz kılınabileceğini belirtmiştir. Mahkeme, marka tescil başvurusu yapan kimsenin niyetinin sübjektif bir olgu olduğunu, ancak buna rağmen, bu olgunun yetkili idari makamlar veya yargı mercilerince nesnel bir şekilde belirlenmesi gerektiğini kabul etmektedir. Dolayısıyla, herhangi bir kötü niyet iddiası, somut olaydaki tüm ilgili nesnel olguların dikkate alınması suretiyle genel bir değerlendirme yapılmasını gerektirir. Somut uyuşmazlıkta davacı yanın kötü niyet iddialarının temelini “...” ibaresinin dünya çapında bilinen bir şarap çeşidi olduğu, bu ibarenin kullanımının belli kriterlere tabi olduğu, davalı yanın bu ibare ve benzeri şekillerdeki “şarap” isimlerini “...” markası ile birlikte tescil ettirmeye çalışarak,“...” ibaresinin sahip olduğu imajdan ve kaliteden yararlanmaya çalıştığı iddialarına dayandırmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin iddiaların ispatlanamadığı, markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, SMK 6/9 şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.

7. Hükümsüzlük Talebi Bakımından Yapılan Değerlendirme

Yukarıda açıklanan gerekçelerle SMK 25 yollaması ile SMK 5/1-(f) madde-bendi kapsamında hükümsüzlük koşullarının da oluştuğu anlaşılmış, dava konusu edilen ... sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu ... kararının yerinde olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu kanaatine varılmış, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜNE; 2-... ...'nun ... sayılı kararının iptaline, 3-... sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 4-Alınması gereken 427,60TL harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü gösterilen 8.576,00TL yargılama giderlerinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 7-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde ... aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ..... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/11/2024

Davacı Masraf Dökümü: İlk Masraf 916,00.-TL Posta Masrafı 160,00.-TL Bilirkişi Ücreti 7.500,00-TL Toplam 8.576,00.-TL

Katip ..... ¸e-imzalıdır

Hakim ..... ¸e-imzalıdır