İlk Derece Mahkemesi 2024/243 E. 2025/799 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2024/243 Esas KARAR NO : 2025/799

DAVA : İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 24/05/2024 KARAR TARİHİ : 23/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetleMüvekkilinin Türkiye'de sigortacılık hizmeti veren piyasada itibar ve öneme sahip bir şirket olduğunu, ... numaralı 19.01.2023 tarihli Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalısı bulunan ... Elektronik Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait 17 adet Nem Alma Kabini emtiasının .... şirketine satıldığını emtianın İzmit'ten Huston/ABD'ye deniz yolu ile taşınması davalılar sorumluluğunda 29.01.2023 tarihli ... numaralı konşimento tahtında "... ..." gemisi ile gerçekleştiğini, sigortalının konu taşıma işi için ... ... Anonim Şirketi ile anlaştığını, 30.01.2023 tarihinde 051 nolu navlun faturası düzenlendiğini, davalı ... taşıma işinin yapılması için fiili taşıyan ... Inc. ile anlaştığını, taşımaya ilişkin olarak davalı ...'nin Türkiye acentesi olan ... ... Lojistik Limited Şirketi tarafından sunulan konşimento düzenlenerek imzalandığını, söz konusu geminin 17.05.2023 tarihinde ABD/Huston Limanı'na vardığını, aynı gün tahliye işlemine başlandığını, 17.05.2023 tarihinde alıcı ... şirketine ulaşan toplam 17 adet nem alma kabininden 3 adedinde hasar olduğunun tespit edildiğini, ilgili hasar kapsamında eksper raporları ve gözetim raporu düzenlenmiş olup ilgili raporlarda da tespit edildiği üzere emtianın deniz taşıması sırasında hasarlandığının sabit olduğunu, söz konusu hasarın sigortalı tarafından müvekkiline bildirildiğini ve müvekkili şirket tarafından sigortalısına mal bedeli olan 816,29 Amerikan Doları tazminat bedeli ödenerek müvekkili sigortalısının haklarına TTK'nın 1472. Maddesi gereği halef olduğunu, hasar sebebiyle sigortalıya ödenen tazminat tutarının müvekkili tarafından davalılardan talep edilmişse de davalıların müvekkile veya sigortalısına ödeme yapılmadığını, bu sebeple .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası tahtında ilamsız icra takibi başlatıldığını, icra takibine davalılar tarafından haksız bir şekilde itiraz edildiğini belirterek icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin üstlenmiş olduğu hizmeti kusursuz şekilde gerçekleştirdiğini, söz konusu yük adresin teslim olduğunu, konteynerin mühürlü bir şekilde teslim alınıp varışa kadar devam ettiğini, varış limanda mühürü kırılıp gümrük işlemleri yapıldığını, limanda gümrük kırılıp açıldığında herhangi bir hasar tespit tutanağı tutulmadığını, hasarın fabrika adresine gelince bildirildiğini, ürünlerin tam olarak nerede hasara uğradığının bilinemediğini, mühür kırıldıktan sonra yükte meydana gelen bir hasar tespit edilirse bu hasarın hangi aşamada ve hangi ilgilinin kontrolündeyken meydana geldiğinin tespiti gerektiğini, davacı sigortanın bu hususları irdelemeksizin sigorta bedelini ödeyip tarafımıza rücu etmesinin hatalı olduğunu, yükün varış limanına hasarsız geldiğini ve aksi ispat edilene kadar hasarın dava dışı alıcı firmanın kontrolündeyken meydana geldiğini kabul edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir Davalı ... ... ... Lojistik Limited Şirketi cevap dilekçesinde özetle; davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, belirtilen zararın ancak dava dışı sigortalının ticari defterlerinin incelenmesi ile mümkün olduğundan, dava dışı sigortalının ticari defterlerinin incelenerek işbu hasarlanma sebebiyle zarara uğradığının bilirkişi incelemesiyle tespit ve tasdik edilmesi gerektiğini, bu sebeple masrafı davacı üzerine bırakılması kaydıyla dava dışı sigortalı şirkete ait ticari defterlerin mali müşavir bilirkişi incelemesine tabii tutulmasına dair karar oluşturulmasını dava dışı sigortalının iddia olunan hasar sebebiyle zarara uğradığının kanıtlanması gerektiğini, dava konusu taşımaya konu emtiaya ilişkin dava dışı ... Elektronik Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ABD'de bulunan dava dışı alıcıya düzenlenmiş olduğunu, dosyadaki mübrez satış faturası ile diğer deliller göz önünde bulundurulduğunda toplam mal bedelinin 168.371,48 USD olduğunu,, zarara uğrayan değerin ise 816,29 USD olduğu görüldüğünü, bu bağlamda, dava dışı ... Elektronik Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'nin iddia olunan tam tahsil etmiş ise, hasara eşdeğer 816,29 USD 'ye ilişkin bedeli alıcıya iade ettiğini, davacı vekili tarafından kanıtlanarak zarar mevcudiyetinin somut olarak ispatı gerektiğini, bu sebeple masrafı davacı üzerine bırakılması kaydıyla, Ankara'da mukim dava dışı ... Elektronik Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait ticari defterlerinin Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerine yazılacak talimat ile mali müşavir bilirkişi incelemesine tabii tutulmasına dair karar oluşturulması gerektiğini, işbu somut uyuşmazlıktaki taşıma işi fiili olarak ... Anonim Şirketi tarafından gerçekleştirilmiş olup, müvekkili şirketin sıfatı ve pozisyonunun taşıma işini organize eden akdi taşıyıcı olduğunu, müvekkili şirketin akdi taşıyıcı olarak tüm yükümlülüklerini dikkat ve özenle yerine getirdiğini, davaya konu taşıma işleminin ... Anonim Şirketi tarafından ifa edildiğini bu doğrultuda söz konusu taşıma işlemi sırasında meydana gelen zarardan nakliye hizmetini fiilen gerçekleştiren ... Anonim Şirketİ'nin sorumlu olduğu izahtan vareste olup, bu noktada müvekkilinin dava konusu taşımada herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, işbu davada müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunduğunda karar verilse dahi, fiili taşımanın müvekkili şirketce yapılmadığından dolayı ifa sorumluluğunun ve her halükarda rücu işlemleri için yapılacak hukuki işlemlerinin usul ekonomisi açısından kısaltılması amacıyla ... Gemi Acenteliği Anonim Şirketi'ne yükletilmesini talep ettiğini, dava konusu taşımaya ait yüklemede ambalaj ve istiflemenin doğru yapılıp yapılmadığının uzman bilirkişilerce araştırılması gerektiğini, müvekkili şirketin dava konusu yüklerin sadece taşıma işleminin gerçekleştirilmesinden sorumlu olup, yüke ilişkin yükleme, boşaltma, istifleme, sayma sabitleme gibi diğer hususlar göndericinin sorumluluğunda olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin 17/12/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın muhasip bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, muhasıp bilirkişiden aldırılan raporda özetle; Davadışı Şirket ... Elektronık Muhendıslık San. Tıc Ltd Stı.'nin ticari defterlerinden 2023 yılına ait Açılış - Kapanış Tasdiki zorunlu olan Yevmiye ve Defter-i Kebir Defterlerini e-defter olarak tuttuğu ve Envanter Defterlerinin Açılış Noter Tasdiklerini zamanında yapıldığı ve eksiksiz olduğu görülmüş olup tüm defterlerin kendi içlerinde birbirini teyit ettiği, genel kabul görmüş muhasebe esas ve tekniğine uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu görülmüş olup defterlerin davadışı şirketin defterlerin, davacı lehine delil teşkil etmesi kararının Mahkemeye ait olduğu, davacı vekilinin 24/05/2024 tarihli dava dilekçesinde belirttiği, davacı şirketin dava dışı şirkete yaptığı ödeme dekontu göre davacı şirketin dava dışı şirkete 11/07/2023 tarihinde 817,00 USD ödendiğinin anlaşıldığı, davadışı şirket ... Elektronık Muhendıslık San. Tıc Ltd Stı.'nin incelemeye sunulan ticari defter ve kayıtlarında davacı şirketin dava dışı şirkete yaptığı ödeme 21.437,10 TL. olarak kayıtlarına aldığı ve "Diğer Olağan Dışı Gelir / Sigorta Gelirleri Hesabında" muhasebeleştirdiğinin görüldüğü, davacı şirketin, 20/03/2024 tarihinde .... İcra Dairesi ... E. Sayı ile davalılar aleyhine İlamsız takip ödeme emri 816,29 USD üzerinden takibe geçtiğinin görüldüğü, davacı şirketin dava dışı şirkete 11/07/2023 tarihinde 817,00 USD'nin takip tarihine kadar olan hesaplanan faiz tutarı 61.79 USD olduğunun hesaplandığı belirtilmiştir. Mahkememizin 17/12/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; Emtianın yükleten ... tarafından istif edildiği konteyner içerisine uygunsuz istif edilmesinden dolayı hasarlandığı, emtianın gemide hasarlandığına ilişkin herhangi bir somut delilin dosyaya sunulmadığı, konteynıra ait herhangi bir hasar kaydının olmayışından dolayı davacı tarafından emtianın taşıyan sorumluluğu altındaki denizyolu taşıması sırasında hasarlandığının somut olarak ispat edilemediği, yapılan incelemeler sonucu hasar bedelinin 816,29 USD olarak uygun olduğu değerlendirmesi yapıldığı, hasarlanan emtiaların Türkiye'den Amerika'ya deniz yolu ile taşınmasına ilişkin olarak akdedilen navlun sözleşmesinde, davalı ... International ve ... Global şirketlerinin akdi taşıyan; dava dışı sigortalı satıcı ... Elektronik Mühendislik şirketinin taşıtan ve yükleten; dava dışı alıcı ... şirketinin ise gönderilen sıfatına sahip olduğu, ... akdi taşıyanların TTK m. 1178 vd. hükümleri uyarınca dava konusu hasardan sorumlu olmadıkları ve dolayısıyla işbu davada pasif husumet ehliyetine sahip olmadıkları, S TTK m. 1185/1 hükmü uyarınca, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir hasar ihbarının yapılmış olduğu, dava konusu uyuşmazlıkta, meydana gelen hasardan ve hasara bağlı zararlardan sorumlu bir 3. Kişinin mevcut olmaması nedeniyle davacı sigorta şirketinin TTK m. 1472 hükmü kapsamında kanuni halef sıfatına ve dolayısıyla aktif husumet ehliyetine sahip olmadığı, davacı sigorta şirketinin TBK m. 183 vd. hükümleri uyarınca akdi halef sıfatına ve dolayısıyla bu kapsamda aktif husumet ehliyetine sahip olmadığı, davalı akdi taşıyanların dava konusu hasardan sorumlu tutulmaları ihtimalinde, TTK m. 1186 hükmü kapsamında sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanabilecekleri belirtilmiştir. Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili isteğine ilişkindir. Dava dışı sigortalı tarafından satılan nem alma kabini emtiasının İzmit Limanından Houston Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varış yerinde emtianın hasarlı olduğunun tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin davalı akdi taşıyandan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Taşımaya konu ... sayılı konişmentonun davalı ... tarafından düzenlendiği, sigortalının yükleten olarak gösterildiği, navlun faturasının ise davalı ... Taşımacılık tarafından sigortalı adına düzenlendiği görülmüştür. Buna göre navlun sözleşmesinin dava dışı sigortalı davalı ... arasında kurulduğu, davalıların taşıyan konumunda olup pasif husumet ehliyetini haiz oldukları görülmüştür. Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabi olup anılan maddede "(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." Düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda hak düşürücü sürenin TTK 1188/1 kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Ekspertiz raporuna göre emtianın 17/05/2023 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, davacının 19/03/2024 tarihinde davalı aleyhinde icra takibi başlattığı görülmekle davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir. Dosyaya sunulan ekspertiz raporunun incelenmesinde sigortalının hasar ihbarı üzerine belgeler üzerinden hasar tespitinin yapıldığı, hasarın ilk olarak nerede ve ne şekilde tespit edildiğine dair bilginin yer almadığı görülmektedir. Bilirkişi raporunda emtiayı taşıyan konteynerde herhangi bir hasara ilişkin kaydın bulunmadığı, bu nedenle hasarın taşıyanın sorumluluğunda meydana geldiğinin ispatlanmadığı, hasarın yükleteninin uygunsuz istifinden kaynaklandığı taşıyanın sorumlu olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Taşımaya konu konişmentolarda FCL/FCL (full container load) ve“ shippers load stow and count" (yükleme, istif ve sayım yükleten tarafından gerçekleştirilir) kaydına yer verilmiştir. Bu durumda konteyner içi istifi yükleten tarafından yapılır ve taşıyana kapalı bir şekilde teslim edilir. Yükün konteyner özelliklerine ve yapacağı yolculuğun şartlarına uygun olan bir konteynere, uygun şartlarda istiflemek ve paketlemek yükletenin sorumluluğunda olup taşıyanın sorumluluğu bulunmamaktadır. Konteyner taşımacılığında tüm konteynerlerın yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra hem liman, acente ve gümrük görevlileri hem de gemide güverte zabitleri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen hasarlar tespit edilip "Container Interchange Receipt And Damage Report" olarak tanımlanan "Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağına" işlenmektedir. Bu tutanak tutulurken, yükleme ya da boşaltmada, taşıyan temsilcisi ... zabiti (kaptan adına) ile acente, yükleten veya gönderilen tarafın temsilcileri birlikte hareket etmesi ve tutanağı beraber kayıt altına alması gerekmektedir. Dava konusu konteynere ilişkin bu yönde bir hasar tutanağının bulunmadığı gibi hasarın ilk olarak hangi aşamada tespit edildiği de belirli değildir. Buna göre hasarın davalının sorumluluğunda meydana geldiği uygun delilerle ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar harcı olan 615,40 TL'den peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davalılar vekillerin için takdir edilen 26.325,35 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine, 4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.800,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, davacı ve davalı ... vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23/12/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır