İlk Derece Mahkemesi 2024/229 E. 2025/94 K.

T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/229 Esas - 2025/94 T.C. ANKARA 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ KARAR TÜRK MİLLETİ ADINA Esas No : 2024/229 Karar No : 2025/94

.... Dava : Eser Vasfındaki Bilgisayar Programının İzinsiz ve Lisansız Biçimde Bilgisayarlara Kurulumunun Yapılarak Kullanılmasından Doğan Telif Tazminatının Tahsili Dava Tarihi : 15/05/2024 Karar Tarihi : 05/03/2025 Gerekçeli Kararın Yazıldığı Tarih : 05/03/2025 Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Eser Vasfındaki Bilgisayar Programının İzinsiz ve Lisansız Biçimde Bilgisayarlara Kurulumunun Yapılarak Kullanılmasından Doğan Telif Tazminatının Tahsili istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili dilekçelerinde özetle; müvekkili şirketin, ... yazılımının tüm .... de eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, .... dosyaya sunduğunu, tüm dünyada hukuki olarak ..... yazılımının eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, bu kapsamda da başta ... olmak üzere diğer tüm kanunlar çerçevesinde ürünün lisans hakkının korunması için dava, ihtiyati tedbir kararı alınması talebinde bulunma ve takip etme, tespit, baskın ve ürün toplaması yapma, şikayet ve her türlü yasal işlemi başlatmaya yetkili olduğunu, davalı şirkette müvekkiline ait ... yazılımının lisanssız olarak kullanıldığının Mahkeme kanalı ile tespit edildiğini, ..... İş sayılı dosyası marifetiyle 28/12/2022 tarihinde Davalı Şirketin belirtilen adresinde delil tespiti işlemi gerçekleştirildiğini, gerçekleştirilen delil tespiti nihayetinde davalı şirketin işyerinde bulunan bilgisayarlarda; müvekkili şirketin 5846 sayılı... anlamında mali hak sahibi olduğu yazılımların, haksız ve lisanssız olarak çoğaltıldığı ve kullanıldığının 30/12/2022 tarihli Bilirkişi Raporu marifetiyle sabit olduğunu, şirkette yapılan incelemelerde; davalı şirkette 1 adet ... yazılımı ve ek modüllerinin, yasadışı “crack” diye tabir edilen programlar vasıtası ile .... yazılımının güvenlik önlemleri etkisiz hale getirilmek suretiyle gerekçesi aşağıda açıklandığı üzere lisanssız olarak kurulu ve çalışır durumda tespit edildiğini, davalı şirkette tespit edilen ve .....İş dosyası kapsamında düzenlenen 30/12/2022 tarihli Bilirkişi raporu ile de davalıya ait bilgisayarda bulunan yazılımların lisanssız olduğunun sabit olduğunu, bilirkişi raporunun içeriğindeki ekran görüntüleri incelendiğinde, “.... lisanssız seri numaraları olduğunu, müvekkili şirket kayıtlarında bu seri numaralarına ilişkin kayıt bulunmadığını, bunların lisanslı bir yazılım olduğu iddiası sunulması ihtimalinde Davalı Şirket’in bu seri numaralarına (.....’ye) ilişkin lisans belgelerini ibraz etmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun içeriğindeki ekran görüntüleri incelendiğinde, “.... (lisans bilgisi) başlığı altında görülen .... yazılımının herhangi bir aktif server (sunucu)'ya bağlı bulunmadan .... olarak kurulu/çalışır vaziyette kullanıldığını gösterir nitelikte olduğunu; yine ekran görüntülerinden, yazılımların içerisinde yer alan ....” ekranında görülen ......” kısmında bulunan ve yazılımın hangi alanlarda çalışacağını düzenleyen ve her biri ayrı ayrı lisansa tabi olan....azılımına ilişkin mekanik dizayn modüllerini gösterir ekranda ..." modüllerinin aktif kullanımda olduğunun görüldüğünü, tespit edilen bu mekanik ek modüllerin her birinin ayrı ayrı lisans hakkına tabi olduğunu ve kullanılabilmeleri için müvekkilinden satın alma işleminin gerçekleştirilmesi gerektiğini, oysa davalının bu mekanik modüllerin tamamının lisanslarını satın aldığını gösterir bir fatura sunmadığını, davalı firma yetkilisinin... md.71 ve... md.22 hükümleri gereğince cezalandırılması için ayrıca suç duyurusunda bulunulduğunu, davalının... m.68 kapsamında tespiti gerçekleştirilen lisanssız yazılımların rayiç bedelinin 3 katının davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, davalı şirkette gerçekleştirilen delil tespitinde 1 adet bilgisayarda .... ile ek ürünleri tespit edilmiş olduğunu; davalının ..... yazılımının sadece birkaç özelliğine sahip modülünü değil, yazılımların en üst sürümünü ve bütün ek ürünlerini bilgisayarına lisanssız olarak yükleyerek kullandığını, bu durumda müvekkilinin, tazminata konu ... yazılımlarını lisanssız olarak çoğaltılan ve aktif hale getirilen ek modüllerini de içerir fiyatının 3 katı tutarını konu etmeye hak sahibi olduğunu, lisanssız yazılım kullanan davalı taraf lisanssız yazılımı crackli indirdiğinde, bu lisanssız yazılım içerisinde tüm modülleri barındırdığı gibi, ayrıca bedel ödenmesi gereken yıllık bakım güncellemelerine de hukuka aykırı şekilde sahip olduğunu; davaya delil olarak sunulan emsal nitelikteki faturalarda ve ek modüllere ilişkin fiyat tablosunda ... yazılımının farklı modül kombinasyonları ile satış bedelleri yer aldığını, bu faturalarda ve modül/ürün fiyat tablosunda yer alan "PLC" Lisans bedelini, "ALC" ise bu lisansa ilişkin yıllık bakım bedelini ifade ettiği; ... yazılımı ve ek modülleri de yıllık bakımları ile birlikte (ALC+PLC) satılmakta olduğundan, müvekkili lehine hükmedilecek tazminat hesaplaması yapılırken işbu hususların dikkate alınması gerektiğini, 1 adet ... yazılımı (AL1+AL2+AL3) ana yazılım, ek modülleri ve bakım anlaşmaları ile işbu dava dilekçesi ekinde sunulan emsal faturalar ve fiyat listesi uyarınca bedelinin 3.401.870,00-EURO olduğunu; 5846 sayılı... m.22 ve m.68’e dayandırdıkları taleplerinin Yargıtay içtihatları uyarınca da kabulü gerektiğini ifade ederek, müvekkilinin, dava sonunda herhangi bir hak kaybına uğramaması adına, davalı firmalarda lisanssız yazılım kullanıldığının tespit edildiğinin mahkeme kararı ile sabit olması nedeni ile davalı adına kayıtlı taşınmaz mal ve taşınır araçlara söz konusu dava değeri miktarında ön inceleme duruşması beklenmeksizin hüküm kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir konulmasına, FSEK m.22 ve m. 68 vd. uyarınca lisanssız çoğaltıldığı ve kullanıldığı tespit edilen tüm yazılımların... m.68 uyarınca toplam bedellerinin üç (3) katının tazminat tutarı olarak; bilirkişi incelemesi sonucunda hesaplanarak belirlenecek fazlaya ilişkin bedeli talep ve ıslah etme hakları saklı kalmak kaydıyla HMK m.109 uyarınca şimdilik 1.000 USD'nin (zararın meydana geldiği tarih olan delil tespitinin gerçekleştirildiği 28/12/2022 tarihinden itibaren devlet bankalarınca USD mevduatına uygulanan yıllık en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte) fiili ödeme tarihindeki .... efektif satış kuru karşılığı üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmesini, Arabuluculuk faaliyetinin anlaşmazlıkla sonuçlanması nedeniyle vekalet ücretinin karşı taraflara tahmiline karar verilmesini, delil tespiti dosyasının asıl davanın eki sayılması sebebiyle davadan önce yapılan delil tespiti masraflarının yargılama giderlerine dahil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı şirket vekili cevaplarında özetle; ..... İş sayılı dosyasıyla 28.12.2022 tarihinde müvekkili şirkette yapılan inceleme neticesinde tanzim edilen bilirkişi raporunda ... 5-6 sürümü 1 adet dizüstü bilgisayar sisteminde yüklü ve çalışır olarak tespit edildiğini, ancak lisans ekranın da takılı kaldığından dolayı çizim&tasarım yapılan ekranlara geçiş yapılamadığının tespit edildiğini, davacının iddiasının aksine müvekkili şirkette 2 ay önce çalışmaya başlayan işçinin şahsi bilgisayarında bulunan, bozuk olup çalışmayan bir yazılım sebebiyle huzurda görülmekte olan dava ikame edildiğini; yapılan bu inceleme neticesinde hazırlanan bilirkişi raporuna yasal süresi içesinde itiraz edildiği halde ek rapor alınmadığını; dolayısıyla anılan bilirkişi raporunun işbu davada delil olarak kullanılmasının yasal olarak mümkün olmadığını, delil tespitine ve huzurda görülmekte olan davaya konu bilgisayar ve yazılım ile ilgili olarak taraflarınca özel bir bilirkişi raporu alındığını; 30.12.2022 tarihinde TÜBİTAK UZMANI BİLİRKİŞİ.... ve SİSTEM ANALİST UZMANI ....’dan oluşan Bilirkişi Heyetince düzenlenen 06.01.2023 tarihli Özel Bilirkişi İncelemesinde “İnceleme konusu olan 0001959736 seri numaralı Casper Nirvana marka dizüstü bilgisayar üzerinde Solidworks ... yazılımı yüklüdür. Yükleme tarihi 22.07.2017’dir. Programa ait detaylar kayıt girdileri, olay günlükleri ve program files klasörü detaylı olarak incelenmiştir. ... programı çalıştırıldığında BİRDEN FAZLA HATA MESAJI ÜRETMİŞTİR. BU MESAJLAR AĞIRLIKLI OLARAK LİSANS VE LİSANS SUNUCUSUNA BAĞLANMA İLE İLGİLİ HATA MESAJLARIDIR. Hata mesajları geçildikten sonra program açılmış, ancak TAMAMEN BOŞ MENÜ GELMİŞ VE HİÇBİR İŞLEM YAPILMASINA İZİN VERMEMİŞTİR. SADECE EXİT BUTONU AKTİFTİR. Bu menüde programdan çıkış butonu dışında hiçbir buton aktif değildir. Günlük dosyalarındaki hata mesajları, veritabanı hata mesajları ve program çalıştırıldığında verilen hata mesajları sebebiyle sağlıklı ve verimli bir şekilde açılmadığı, TÜM DENEMELERE RAĞMEN ÇALIŞMADIĞI TESPİT EDİLMİŞTİR.” şeklinde olduğunu, dolayısıyla Mahkeme tarafından alınan Bilirkişi Raporunun eksik inceleme ile yazıldığını, müvekkili şirketin bilgisi dışında ve yaklaşık 2 ay önce deneme amaçlı işe başlayan çalışanın şahsi bilgisayarında tespit edilen bu yazılımın 2017 tarihinde, yani bu kişinin müvekkilinin şirkette çalışmaya başlamasından yaklaşık 6 yıl önce yüklendiğini; bu yazılımın çalışmadığını, netice itibariyle hizmet ifasında kullanılmasının da mümkün olmadığını, diğer taraftan bahse konu yazılımın müvekkili şirketin iştigal alanıyla hiçbir alakası olmadığını, müvekkili şirketin .... adresinde bulunan fabrikasının...... Yönetim Kurulu Başkanlığının 20.09.2023 tarihinde alınan .... sayı ile İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatı ile faaliyete başladığını, davaya konu olayın 28.12.2022 tarihinde yaşandığı göz önüne alındığında müvekkili şirketin çalışmaya başlamadığı bir tarihte ve deneme amaçlı işe başlatılan işçinin şahsi bilgisayarında tespit edilen ve çalışmayan yazılım sebebiyle müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğu bulunmayacağını ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılımı olan tarafların dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. GEREKÇE : Davacı ve davalı arasındaki uyuşmazlık konusu, davalı tarafından davacı yazılımının izinsiz kullanılıp kullanılmadığı, tazminat alacağı doğup doğmadığı, tazminat alacağı doğmuş ise tazminat miktarının ne olabileceği noktasında toplanmaktadır. Toplanan delillere, benimsenen bilirkişi ek/kök raporu ve tüm dosya kapsamına göre; .....İş Sayılı Dosyasında alınan 30.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ....isimli işyerinde, tespit kararı verildiğini, yapılan tespit sonucunda Bilirkişi .... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda; “İncelemeler neticesinde .... adresinde ... isimli yazılımın ... versiyon 5 sürümünün 1 bilgisayar sisteminde yüklü ve çalışır durumda tespit edildiği, Tespit konusu yazılım bilgisayar mühendisliği normları çerçevesinde yüklü ve çalışır durumda olduğu ancak lisans ekranında takılı kaldığından dolayı çizim & tasarım yapılan ekranlara geçiş yapılamadığı.” hususlarına yer verildiği, Davalı tarafından dosyaya sunulan ve..... Seri numaralı .... marka dizüstü bilgisayar üzerinde Solidworks ... yazılımı yüklüdür. Yüklenme tarihi 22.07.2017’dir. Programa ait detaylar registry (kayıt) girdileri, olay günlükleri ve Program Fileş klasörü detaylı olarak incelenmiştir. ... programı çalıştırıldığında, birden fazla hata mesajı üretmiş, bu mesajlar ağırlıklı olarak lisans ve lisans sunucusuna bağlanma ile ilgili hata mesajlarıdır. Hata mesajları geçildikten sonra program açılmış, ancak tamamen boş menü gelmiş ve hiçbir işlem yapılmasına izin vermemiştir. Sadece Exit (Çıkış) butonu aktiftir. Bu menü de programdan çıkış butonu dışında hiçbir buton aktif değildir. Günlük dosyalarındaki hata mesajları, veritabanı hata mesajları ve program çalıştırıldığında verilen hata mesajları sebebiyle ... programının sağlıklı ve verimli bir şekilde açılmadığı, tüm denemelere rağmen çalışmadığı tespit edilmiştir.” hususlarına yer verildiği anlaşılmıştır. Yazılımın ve Ekli Modüllerin Eser Niteliği 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun “Tanımlar” Kenar Başlığını taşıyan 1/B maddesinin a bendinde; fikri hukukun temel kavramlarından bir tanesi olan eser kavramının tanımı yapılmıştır. Bu maddeye göre eser, “Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini” ifade etmektedir. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki bu tanımdan da anlaşılacağı üzere, bir fikri emek ürününün; eser olarak addedilebilmesi için birtakım şartların kümülatif olarak bir arada bulunması gerekmektedir. Bu koşullardan bir kısmı “esasa” bir diğer kısmı da “şekle” ilişkindir: Esasa ilişkin şart: “Eserin, sahibinin özelliğini/hususiyetini taşıyor olması”dır. Sahibinin hususiyetini taşımaktan kasıt, herkes tarafından vücuda getirilememe, yani ‘”fikri bir çalışmada ortaya konulan bağımsız bir bilgi, hüner, beceri, yorum, düşünce, özel çaba ve emeğin bulunması ve eser sahibinin bilimsel erkini ortaya koyarak, ortalama nitelikteki bir insanın sergileyebileceğinden daha yaratıcı niteliğe sahip olması” demektir. Şekle ilişkin şart ise “Kanunda Belirtilen Eser Kategorilerinden Birine Dahil Olma” koşuludur. Sahibinin hususiyetini taşıyan, yani orijinallik niteliğini haiz bir fikri emek ürününün, eser olarak addedilebilmesi için; aynı zamanda 5846 Sayılı...’de dört ana kategori altında ifade edilen ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanat ve sinema eser çeşitlerinden birine dahil olması gerekmektedir. Bu bağlamda,.... maddesi, bilgisayar programları ve sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımları birer fikri eser olarak koruma altına alınmıştır. Yine... 1/B-g maddesinde bilgisayar programları; “bir bilgisayar sisteminin özel bir işlem veya görev yapmasını sağlayacak bir şekilde düzene konulmuş bilgisayar emir dizgesini ve bu emir dizgesinin oluşum ve gelişimini sağlayacak hazırlık çalışmaları" şeklinde tanımlanmıştır. Bir bilgisayar programı esas olarak dört bölümden oluşmakta olup, bunlar program akışı, algoritma, kodlar ve kullanıcı ara yüzler şeklindedir. Bilgisayar programı değişik aşamalardan geçerek oluşan bir mimari yapı gibi olup; ortaya çıkarılan bu yapıda programın esasını ve bunun temelinde yatan düşünceleri okumak mümkündür. Bu düşünce ve fikirler tek başlarına korunmasalar da programlara özgünlük veren ve korunmasını gerekli kılan bu fikir ve düşüncelerin “bilgisayar programı” olarak somutlaştıklarında, nesnel fikri ürünler olarak korunmaları mümkündür. Program akışı, sistem analizlerinin yapılıp, gereksinimlerinin belirlendiği ve işletim kavramının oluşturulduğu bir bölümdür. Bu bölümde programcı sistem mimarisini kurmakta, verilerin ve girdilerin değerlendirilmesini yapıp, somut problemin çözümü ile ilgili sistemin mimarisini mantıksal dizilimini yapmaktadır. Böyle bir sonucun ise bir fikri çaba gerektirip, elde edilen sonucun bir fikir ifadesi olduğu; şu halde yazılımın program akışı bölümü de koruma altındadır. Kod yazılımı teknik anlamda program yazılımının en önemli bölümlerinden biridir. Hazırlanan program ve hazırlık tasarımları gerek insan, gerekse donanım (hardware) tarafından okunup, girdi ve verilerin istenilen şekilde çıktılarının alınmasını sağlayan bölüm kodlama ile mümkündür. Bu nedenle programın kod bölümü de, kaynak (source) veya amaç (object)kod ayrımı yapılmadan koruma altındadır. Algoritma ve ara yüz veya kullanıcı ara yüzü diye bilinen son iki unsur ise koruma kapsamı dışındadır. Tüm bu hukuki ve teknik anlatımlar bağlamında ... ismi ile üretilip pazarlanan bilgisayar programının, sahibinin hususiyetini yansıtacak biçimde şekillenmiş bulunması,....’de öngörülen eser türlerinden birinin içine girmesi ve fikri bir çabanın ürünü olması nedeniyle... anlamında eser olduğu ve “ilim ve edebiyat eseri” vasfında olduğu kanaatine varılmıştır. Mali Haklarının veya Kullanılma Yetkisinin Davacıya Ait Olup Olmadığı .... eser sahipliğine ilişkin olarak benimsemiş olduğu temel ilke “yaratma ilkesi”dir. Gerek md.1-B/b ve gerekse md.8’de bir eserin sahibinin, onu yaratan kişi olacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, bu yaratma olgusuyla, herhangi bir tescil, kayıt veya benzeri bir prosedüre gere kalınmaksızın eser sahipliği adı verilen hukuki durum yaratılmış olmaktadır..... md. 11 hükmüne göre de yayımlanmış eser nüshalarında veya bir güzel sanat eserinin aslında, o eserin sahibi olarak adını veya bunun yerine tanınmış müstear adını kullanan kimse, aksi sabit oluncaya kadar o eserin sahibi sayılır. Yukarıda da ifade edildiği üzere, ancak gerçek kişiler, eser sahibi olarak addedilebilecektir..... açık bir biçimde ifade edildiği üzere, “aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça, memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki hakların bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılacaktır.” Bir diğer ifadeyle, tüzel kişiler, sipariş üzerine veya görevleri gereği yaratılan eserler üzerinde eser sahibi olmayıp; eser sahipliğinden doğan yetkileri kullanan kişiler olarak karşımıza çıkmaktadır. Dosya kapsamından, davacı şirketin davaya konu bilgisayar yazılımı üzerindeki mali hakların kullanımına ilişkin olarak herhangi bir nizanın bulunmadığı ve davacı şirketin, bu ürünü, kendi tescilli markası altında piyasaya sunduğu, davaya konu bilgisayar yazılımı üzerinde, davacı şirketin, mali hakları kullanma yetkisi bulunduğu anlaşılmıştır. Dosyada davacı tarafından sunulmuş olan tescil belgeleri ve... hükümleri de nazara alındığında, dava konusu bilgisayar programının, davalı tarafından kullanımının tespiti tarihinden de evvel, davacı tarafından hazırlatıldığı ve pazarlanmakta olduğu, eserle ilgili mali hakların tasarruf yetkisinin davacı şirkette olduğu;....ten doğan mali hakların davacı şirket eliyle kullanılacağı, davacı şirketin engelleme ve tazminat davası açma haklarının olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı İş Yerinde Yapılan Delil Tespiti Sonucu Tanzim Edilen Bilirkişi Raporu Gözetilerek Anılan Yazılımın ve Ekli Modüllerin Davalının Kaç Adet Bilgisayarına Yüklenmiş Olduğu Söz konusu programın 22.07.2017 tarihinde kurulduğu, bilgisayarın da 22.07.2017 tarihinde kurulduğu; ancak programın kullanılabilir durumda olmadığı anlaşılmıştır: Bilgisayarda CATI programı ile oluşturulan çizimlerin uzantısı *.catpart olduğu bilinmekte olup, catpart uzantılı dosyalar aratıldığında 8.023 adet dosya bulunmuş olup, bu dosyaların ... programının kurulumu ile gelen \..\...\B25\win_b64\... altındaki çizimler olduğu değerlendirilmiştir. Programın çalışmaması sebebiyle davalının işlerinde kullanılıp kullanılmadığının da anlaşılamadığı; davalının işlerinde kullanıldığına dair herhangi bir bulguya da ulaşılamadığı; Catpart uzantılı aramalar sonucunda da firma ile özgülenebilecek – ilişkilendirilebilecek bir çizime rastlanmadığı, Bu durumda, ... adlı yazılımın çalışır – kullanabilir durumda olmaması sebebiyle, davacının 5846 Sayılı yasa kapsamında haklarının ihlal edilmediği değerlendirilmiştir. Zira, davacının yazılımdan kaynaklanan haklarının ihlal edildiği sonucuna varılabilmesi için, ... adlı yazılımın davalı işyerinde kurulu ve çalışır durumda olması, yani kullanılabilir – faydalanılabilir olması; programın esasına uygun işlevi yerine getirebilmesi gerekmektedir. Davalı işyerinde kurulu olduğu belirtilen ... programının lisans ekranında kaldığı, çalışmadığı, kullanılabilir durumda olmadığı, neticede, davacının haklarının ihlal edilmediği değerlendirilmiştir. .... Mahiyetinde Olup Olmadığı Davalı işyerindeki ... programının çalışır durumda olmadığından dolayı demo olup olmadığının tespit edilemediği anlaşılmıştır. Yükleme Tarihinin Ne Olduğu Bilgisayara yükleme tarihinin 22.07.2017 olduğu anlaşılmıştır. Hangi Sürümünün Yüklendiği Bilgisayara ... sürümünün yüklendiği, ancak programının çalışmadığı (lisans ekranında kaldığı) anlaşılmıştır. Yazılım Üzerinde Davacının Hak Sahipliğine İlişkin Bir Veri Olup Olmadığı Programın hak sahibinin davacı ... olduğu, davacı firmanın konu ile ilgili olarak marka tescil belgesi sunduğu anlaşılmıştır. Mali Hak İhlali Bulunup Bulunmadığı Davalı işyerinde kurulu olduğu belirtilen ... programının çalışır durumda olmaması sebebiyle hak ihlalinin söz konusu olmadığı değerlendirilmiştir. Davacının Telif Tazminatı Hakkının Doğup Doğmadığı Davalı işyerinde kurulu olduğu belirtilen ... programının çalışır durumda olmaması, buna bağlı olarak mali hak ihlalinin söz konusu olmaması sebebiyle, davacının... kapsamında tazminat alacağının doğmadığı değerlendirilmiştir. Delil tespiti dosyasındaki görüntülerden de anlaşılacağı üzere programı çalıştırmak için gerekli olan geçerli bir lisansın bulunmamaktadır. ... Bilişim dünyasında lisanslı bir programın lisanslanmasında birkaç farklı metod kullanılmaktadır. Bazı programlar programın ilk yüklenmesinde bir seri numarası istemekte ve bu numarasının değişik algoritmalarla teyidi veya online olarak program sahibinin sunucu bilgisayarlarından teyidi alınarak program kurulumuna devam etmekte veya geçersiz bir seri numarası ile kuruluma izin vermemektedir. Bazı programlar ise programın kurulumunu tamamlayıp, program içindeki özelliklerin aktif olması için lisans şartını koşmaktadır. Nitekim birçok programda program demo olarak veya lisanslı olarak aynı kod ile yüklenmekte, lisansın durumuna göre demo özellikler, Premium özellikler veya kısıtlı özellikler alınan lisansa göre değişmektedir. Kötü niyetli kişiler lisansa tabi yazılımların kodlarını ele geçirerek ve kodlarına müdahale ederek, kodları değiştirerek lisanslı yazılımı geçerli lisans bilgisi olmadan çalışır hale gelmesini sağlamaktadır. Ancak buradaki önemli husus orijinal yazılımın kodlarına müdahale edildiği, değiştirildiği için programın sağlıklı şekilde çalışıp çalışmadığı, hangi özelliklerinin çalışacağı bilinmemekte ve garanti edilememektedir. Bu sebeple tespiti yapılan yazılımın çalışıp çalışmadığı, fonksiyonel olarak işini yapıp yapmadığı, programın yapılma amacına uygun olarak iş görür halde olup olmadığı, davaya konu yazılımda ekran ve menüler aracılığı ile programın ana amacı olan çizim ve veri giriş çıkışı yapılan ekranların açılıp açılmadığı, ekranların yüklenip yüklenmediği hususlarının tespiti gerekmektedir. Tespit olunan yazılımın tespit mahallindeki bilgisayarda, “... isimli yazılımın ... versiyon 5 sürümünün 1 bilgisayar sisteminde yükle ve çalışır durumda tespit edildiği”, “Tespit konusu yazılım bilgisayar mühendisliği normları çerçevesinde yüklü ve çalışır durumda olduğu ancak lisans ekranın da takılı kaldığından dolayı çizim & tasarım yapılan ekranlara geçiş yapılamadığı” tespitlerinin yapıldığı, Tespit Raporunda belirtildiği üzere; 1 bilgisayarda ... 5 yazılımının kurulu durumda olduğu, ancak programın fonksiyonlarını yerine getirmesi ve kullanılabilir halde olması için program üreticisi tarafından program içine yerleştirilen lisans kontrolü kısmında takılı kaldığı, lisans kontrolünü geçemediği, bu sebeplerden dolayı çalışabilir, kullanılabilir ve faydalanılabilir durumda olmadığı, söz konusu programın tespit olunan bilgisayara 22.07.2017 tarihinde kurulduğu, Programın yapılış amacına uygun olarak ekranları, menüleri ve özellikleri ile çalışabilir ve kullanılabilir durumda olmadığı anlaşılmıştır. Tespit yapılan bilgisayarda ... programı ile oluşturulan çizimlerin uzantısının *.catpart olduğu bilinmektedir. Dosya muhteviyatında bu uzantıda çalışılmış ve şirket işleri ile alakalı bir veri veya görüntüye rastlanmadığı, Programın çalışmaması sebebiyle davalının işlerinde kullanılıp kullanılmadığının da anlaşılamadığı, davalının işlerinde kullanıldığına dair herhangi bir veri, çizim görüntüsü veya bulguya da tespit dosyasındaki evrak ve rapordan ulaşılamadığı anlaşılmıştır. Kök raporda belirtildiği üzere ...uzantılı aramalar sonucunda da firma ile özgülenebilecek – ilişkilendirilebilecek bir çizim görüntüsünün rapor içinde olmadığı, tespit dosyası içinde olmadığı anlaşılmıştır. Davacı tarafın dilekçesinde belirtiği üzere Yargıtayca verilmiş bir kararda “Basiretli bir tacir gibi davranması gereken davalının, lisans almaksızın anılan programları yükleyip kullanması karşısında davacının "özel hukuk ceza tazminatı" niteliği taşıyan 3 kat tazminatı isteme hakkı bulunduğu...". .... ....tarafından verilen bir kararda ise "... işyeri sahibinin çalışanının mesai saatlerinde kullandığı programlardan sorumlu olması gerektiği...", şeklinde hükümlerde programların yüklenip kullanılması hususuna işaret edilmiştir. İşbu uyuşmazlık davasında, ... adlı yazılımın çalışır – kullanabilir durumda olmaması sebebiyle, davacının 5846 Sayılı yasa kapsamında haklarının ihlal edilmediği değerlendirilmiştir. Zira, davacının yazılımdan kaynaklanan haklarının ihlal edildiği sonucuna varılabilmesi için, ... adlı yazılımın davalı işyerinde kurulu ve çalışır durumda olması, yani kullanılabilir – faydalanılabilir olması; programın esasına uygun işlevi yerine getirebilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, davalı işyerinde kurulu olduğu belirtilen ... programının tespit raporundaki ifade ile lisans ekranında kaldığı, çalışmadığı, kullanılabilir durumda olmadığı anlaşıldığından davacının haklarının ihlal edilmediği, Neticede, davalı işyerinde kurulu olduğu belirtilen ... programının çalışır durumda olmaması sebebiyle hak ihlalinin söz konusu olmadığı; Tespit Raporunda görüntüleri olan ve geçerli bir lisansı olmayan kodlarına müdahale edilmiş olması muhtemel ... programının çalışır durumda olmaması, buna bağlı olarak mali hak ihlalinin söz konusu olmaması sebebiyle, davacının ... kapsamında tazminat alacağının doğmadığı kanaatine varılmıştır. Neticede, toplanan deliller, bilirkişi ek/kök raporu ve tüm dosya kapsamından; Davaya konu ... adlı bilgisayar programının 5846 Sayılı ... anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu; davacı ...’in söz konusu bilgisayar programı üzerinde mali hakları kullanma yetkisini haiz olduğu; davalının işyerindeki bir adet bilgisayarda ... programın kurulu olduğu, ancak yazılımın lisans ekranında takılı kalması ve akabinde hiçbir menünün aktif olmaması, menülerden çizim ekranı açılmadığı için kullanılabilir durumda olmadığı; bundan dolayı davacının...’den kaynaklanan haklarının ihlalinin söz konusu olmadığı; hak ihlali bulunmadığı için davacının tazminat hakkının doğmadığı anlaşıldığından, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Davanın Reddine, Alınması gereken 615,40.-TL harçtan, peşin alınan 552,22.-TL harcın mahsubuyla, eksik kalan 63,18.-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, Davalı şirket kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan takdiren 40.000,00.-TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Davalının yapmış olduğu bir gider olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına, Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde .... Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.05/03/2025

Kâtip Hâkim .... ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır