İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2024/193 E. 2025/404 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2024/193
- Karar No
- 2025/404
- Karar Tarihi
T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/193 Esas - 2025/404 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/193 KARAR NO : 2025/404
DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü. DAVA TARİHİ : 26/04/2024 KARAR TARİHİ : 23/10/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/11/2025
TALEP: Davacı vekili 26/04/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin 2020/06007, 2020/37246 sayılı "... production", "... production" ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şahsın bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "sterope" ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, 2022/098433 kod numarası alan başvurunun, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığı'na (MDB) itirazda bulunulduğunu, itirazın kısmen yerinde görülmeyerek kısmen reddedildiğini, red kararı yönünden yeniden incelenme talebinin de nihai olarak Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira; müvekkiline ait markanın tanınmış olduğunu, davalının kötü niyetli olduğunu, müvekkiline ait markada yer alan 20. sınıf ürünler ile dava konusu başvuruda yer alan 24. sınıftaki sınıftaki ürünlerin benzer olduğunu ileri sürerek, ... sayılı kararının iptaline ve dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: YİDK tarafından verilen kararın usule ve yasaya uygun olduğunu, taraf markaları arasında benzerlik unsuru bulunmadığını, ilgili tüketiciler tarafından karıştırılmayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir. Dava dilekçesi davalı şahsa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı şahıs davaya cevap vermemiştir.
MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/5, 6/6, 6/9'a dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan 2022/098433 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... YİDK tarafından alınan ... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şahsın 2022/098433 başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının, SMK 6/6 maddesine göre ticaret unvanına dayalı hak iddiasının, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının alınan YİDK kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, ...'in ... sayılı YİDK kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen YİDK kararının davacıya 26/02/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 26/04/2024 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.
İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ 2022/098433 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; dava konusu 2022/098433 sayılı marka başvurusunun Resmi Marka Bülteni’nde yayımlanmasına karar verildiği, davacı tarafından marka yayınına süresi içinde SMK 6/1, 6/5 ve 6/9 maddeleri uyarınca itiraz edildiği, MDB tarafından verilen kararla 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 19 inci maddesine dayanılarak yapılan itirazın incelenmesi sonucunda, itirazın kısmen reddine karar verildiği, Markalar Dairesi Başkanlığı’nın kararına karşı davacı tarafından itiraz edildiği, bu itirazın da ...’in Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun huzurda dava konusu edilen 22/02/2024 tarihli ... sayılı kararı ile nihai olarak reddedildiği anlaşılmıştır.
... YİDK'in ... sayılı kararında; "2022/098433 başvuru numaralı "sterope" ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın kısmen reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, yayına itiraz sahibi firma tarafından, başvurunun 2020 06007, 2020 37246 sayılı "... production", "... production" ibareli markalarla karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca tümden reddi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. Yayına itiraz hakkındaki Markalar Dairesi kararı neticesinde halen başvurunun kapsamında kalan ve Kurul'un önündeki işbu itirazın konusunu oluşturan mal ve hizmetler şunlardır: SINIF 24: Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. SINIF 35: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) SINIF 40: Çömlekçilik hizmetleri. SINIF 42: Bu sınıfa dahil olup mühendislik, mimarlık, bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri; grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam amaçlı tasarım ve peyzaj tasarımı hariç). 6769 sayılı SMK'nın "Marka tescilinde nispi ret nedenleri" kenar başlıklı 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrası; "Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir." hükmünü ihtiva etmektedir. ... Markaların benzerliği hususu itiraza konu Markalar Dairesi Başkanlığı kararında da kabul edilmiş olup Kurul da markaların görsel ve işitsel yönden iltibasa yol açabilecek düzeyde benzer oldukları görüşündedir. Mal/hizmetlerin benzerliği açısından yapılan incelemede, itiraz konusu mal/hizmetler ile itiraz gerekçesi markaların tescil kapsamındaki mal/hizmetlerin aynı veya benzer olmadıkları görüşüne varılmıştır. Karıştırılma ihtimalinin varlığından söz edilebilemesi için varlığı zorunlu koşullardan olan malların/hizmetlerin aynılığı veya benzerliği koşulu somut olayda gerçekleşmemiş olduğundan, markalar arasında SMK m. 6(1) anlamında karıştırılma ihtimali bulunmadığı sonucuna ulaşılmış ve açıklanan nedenlerle fazlaya dair itirazın reddi gerekmiştir. KARAR İtirazın reddine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.
Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Başvuru Markası "sterope" (2022/098433) 24 / 35 / 40 / 42. sınıflar (başvuru kapsamında kalan ve dava konusu edilen).
Davacı Mesnet Markaları "... production", "... production" (2020/06007, 2020/37246) 03 / 04 / 09 / 20 / 29 / 30 / 32 / 35 / 38 / 41. sınıflar.
Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 21/04/2025 havale tarihli raporda özetle; "1. Davaya konu markalar arasında markalar arasında 6769 sayılı SMK’nın 6/1. maddesi bağlamında: 24: Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. 35: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) mal ve hizmetleri bakımından iltibas ihtimali bulunduğu, 2. SMK’nın 6/5. Maddesinin uygulama şartlarının oluşmadığı, 3. SMK’nın 6/6. Maddesinin uygulama şartlarının oluşmadığı, 4. SMK’nın 6/9. Maddesi uyarınca tescil engeli bulunup bulunmadığı konusunda takdir hakkının sayın Mahkemede olduğu," ifade edilmiştir.
Davacı vekilinin, ek rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.
TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "sterope" ibareli ve 2022/098433 başvuru numaralı davalı başvurusunun 24 / 35 / 40 / 42'inci sınıflardaki dava konusu kapsamı aşağıdaki gibidir: "24: Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. 35: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular. Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) 40: Çömlekçilik hizmetleri. 42: Bu sınıfa dahil olup mühendislik, mimarlık, bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri; grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam amaçlı tasarım ve peyzaj tasarımı hariç)." İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak olan, 2020/06007, 2020/37246 sayılı davacı markalarının kapsamında ise 03 / 04 / 09 / 20 / 29 / 30 / 32 / 35 / 38 / 41. sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir. Bu kapsamda; dava konusu markanın kapsamında kalmış olan 24. Sınıftaki malların tamamı ile 35. sınıf hizmetler bakımından, mal ve hizmetlerin aynı/aynı tür/benzer/ilişkili olma şartının sağlandığı görülmüştür.
B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Davaya konu marka başvurusu, beyaz zemin üzerine herhangi bir renk yahut şekil unsuru içermeyen "STEROPE" ibaresinden oluşmaktadır. Bu doğrultuda markanın esaslı unsurunun bir bütün olarak bu ibare olduğu anlaşılmıştır. Davada dayanak davacı markalarının ise beyaz zemin üzerine "..." ibaresinden oluştuğu, markada yer alan "E" harfinin "elektrik/yıldırım" simgesine benzer bir şekil unsuru ile stilize edildiği görülmüştür. Belirtilen şeklin markaya radikal bir farklılık katmaması karşısında, markanın esaslı unsurunun"..." ibaresi olduğu kanaatine varılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; taraf markaları esaslı unsurlarının "STEROPE" ve "..." olması, davalı başvurusunun davacı markasını aynen içermesi karşısında, markaların görsel olarak benzer olduğu kanaatine varılmıştır. Markaların "STEROPE/..." ibaresini içermeleri, davaya konu davalı başvurusu her ne kadar sonda "E" harfi içerse de bu harfin telaffuzda herhangi bir farklılık yaratmaması, markaların aynı seslerle başlaması karşısında markaların sesçil olarak benzer olduğu kanaatine varılmıştır. Mahkememizce yapılan araştırmada davaya konu markaların doğrudan bir kelime anlamının bulunmadığı tespit edilmiş olmakla, markaların kavramsal olarak benzer olmadığı kanaatine varılmıştır. Tüm bu açıklamalar kapsamında markalar arasında yüksek derecede görsel ve isitsel benzerlik bulunması sebebiyle, yukarıda benzer olarak addedilen mal/hizmetler bakımından, 6769 sayılı SMK'nın 6/1. maddesi bağlamında iltibas ihtimali bulunduğu kanaatine varılmıştır.
2. SMK 6/5 UYARINCA TANINMIŞLIK HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME 6769 s. SMK 6/5 maddesinin uygulanabilmesi için bir markanın tanınmışlığının tek başına yeterli olmadığı, dava konusu edilen markanın ayırt edicilik karakterini zedelemesi, tanınmış markanın itibarına zarar vermesi veya tanınmışlığından haksız yarar sağlanması ihtimallerinden birinin gerçekleşmesi gereklidir. Davacı "STEROPE" markasının tanınmış marka olduğunu beyan etmiştir. Dosya kapsamında vapılan incelemede davacı markalarının tanınmışlık statüsüne eriştiğine dair bir bilgi/belge ve rastlanmamıştır. Kaldı ki çekişme konusu mal ve hizmetler bakımından bu yönde bir tespitin yapılabilmesi mümkün görülmemiş; çekişme konusu mal ve hizmetlerin geniş çerçevede "09. Sınıftaki program" ve "38. Sınıftaki program yapımcılığı" hizmetlerinden uzak olması bu doğrultuda davacı markalarının ayırt ediciliğinin düşebileceği, marka itibarından haksız şekilde yararlanılabileceğine ilişkin bir kanaat oluşmamış olup SMK 6/5. madde uygulama şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
3. SMK 6/6 KAPSAMINDA YAPILAN DEĞERLENDİRME 6769 s. SMK’nin 6/6 maddesi “Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir” şeklindedir. Somut uyuşmazlıkta, davacının ticaret unvanının çekirdek/esaslı unsuru "..." ibaresi iken davalının davaya konu başvurusu "..." biçimindedir. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerde, davacının çekişme konusu mal ve hizmetlerde herhangi bir kullanımına rastlanmaması karşısında SMK'nın 6/6. maddesinin uygulama şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
4. KÖTÜ NİYET HUSUSUNDA (SMK 6/9) YAPILAN DEĞERLENDİRME Somut olayda, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakta ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, SMK 6/9 şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.
5. HÜKÜMSÜZLÜK TALEBİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME
Yukarıda açıklanan gerekçelerle SMK 25 yollaması ile SMK 6/1 maddesi kapsamında hükümsüzlük koşullarının da oluştuğu anlaşılmış, dava konusu edilen 2022/098433 sayılı markanın 24. ve 35. Sınıflar bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.
Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının kısmen yerinde olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının kısmen oluştuğu kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 2-TÜRK PATENT YİDK'nun ... sayılı kararının 24 ve 35. sınıflar bakımından iptaline, 3-Dava konusu edilen 2022/098433 sayılı markanın 24 ve 35. sınıflar bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 4-Fazlaya dair istemlerin reddine, 5-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye karar harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 6-Kabul edilen kısım yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 7-Reddedilen kısım yönünden davalı Kurum kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kurum'a verilmesine, 8-Kabul ret oranının takdiren davacı lehine 1/2 olarak belirlenmesine, davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 10.676,00 TL yargılama giderinden payına düşen 5.338,00 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, davacı vekili ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/10/2025
Davacı Masraf Dökümü: İlk Masraf 916,00.-TL Posta Masrafı 1.260,00.-TL Bilirkişi Ücreti 8.500,00.-TL Toplam 10.676,00.-TL