İlk Derece Mahkemesi 2024/1026 E. 2025/1363 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/1026 Esas KARAR NO : 2025/1363

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 27/12/2024 KARAR TARİHİ : 15/12/2025 YAZIM TARİHİ : 05/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı Şirket ile davalı şirket ..... DIŞ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ' ne ait emtiaların Türkiye’den Çekya' ya taşınması için anlaşmıştır. Söz konusu hizmetlerin Müvekkil Şirket tarafından ifası için fiyat teklifleri e-mail yolu ile gönderilmiş ve yine davalı şirket yetkilileri tarafından ilgili teklifler kabul edilmekle taşıma sözleşmesi kurulmuştur. Söz konusu emtianın alıcısının yurtdışında bulunması nedeniyle ilgili taşımada tarafların hak ve yükümlülüklerini düzenleyen CMR Konvansiyonu uygulama alanı bulacaktır. Müvekkil Şirket ile davalı şirket, davalı şirkete ait emtiaların Türkiye'den Çekya' ya taşınması konusunda anlaşmışlardır. Müvekkil Şirket işbu dava konusu taşımada taşıma işleri organizatörlüğü görevini ifa etmiş olup taşımanın gerçekleştirilmesi için tüm çabayı sarf etmiştir. Müvekkil Şirketin organize etmiş olduğu taşıma gerçekleştirilmiş, emtia hasarsız ve tam bir şekilde davalı tarafından belirtilen adrese teslim edilmiştir. Akabinde Müvekkil Şirket tarafından davalı borçlu şirket aleyhine navlun alacağını içeren fatura düzenlenmiş ve işbu fatura davalı tarafça da ödenmiştir. Akabinde davalının alıcısı kaynaklı olarak bir takım gümrük işlemleri uzamış ve bekleme ücreti doğmuştur. İlgili bekleme ücreti de Müvekkil Şirket tarafından davalı şirket muhatap kılınmak suretiyle 16/02/2024 tarihli, ..... seri numaralı faturaya konu olarak tanzim edilmiştir. Müvekkil Şirket tüm sorumluluklarını anlaşmaya uygun olarak eksiksiz şekilde ifa etmiş, taşımayı organize etmiş, dava dışı alıcısına emtiayı eksiksiz ve hasarsız olarak teslim etmiştir. Müvekkil Şirketçe taşımaya ilişkin bekleme alacağını içeren “Bekleme Ücreti Yurtdışı” açıklamalı ..... numaralı fatura davalı şirkete gönderilmiş, davalı şirket tarafından faturaların içeriğine itiraz edilmemiş, Huzurdaki davaya konu navlun ücretinin Davalı Şirketçe ödenmemesi üzerine Müvekkil Şirket tarafından, Davalı Şirket aleyhine 09/09/2024 tarihinde Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü ..... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatılmıştır. Davalı Şirket, kendilerine tebliğ edilen ödeme emrine 17/09/2024 tarihinde haksız olarak itiraz etmiş ve bu itiraza istinaden Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü’nce takibin durdurulmasına karar verilmiştir. Belirtilen nedenlerle; Davalarının kabulüne, haksız ve yasal dayanaktan yoksun itirazın iptali ile Bakırköy .... İcra Müdürlüğü’nün ..... E. sayılı dosyası ile yapılan takibin kaldığı yerden devamına, Haksız ve yasal dayanaktan yoksun olarak takibe itiraz edilmesi nedeniyle, davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin Davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde;Taraflar arasında taşıma ilişkisi kurulmuştur. Müvekkilin ürettiği ve davalı tarafından taşınacak emtialar müvekkilin Çorlu' da bulunan fabrikasından davacı şirketin aracına yüklenmiş olup işbu emtialar Çek Cumhuriyeti ...... firmasına davacı tarafından teslim edilmiştir. Müvekkil şirketin buradaki sorumluluğu gümrük işlemlerini tamamlayarak yüklemeyi sağlamaktır. Yurtdışındaki gümrükleme işlemleri ile yurt dışında oluşan masraflar ise müvekkil şirketin sorumluluk ve yükümlülüğünde değildir. Keza buna dair taraflar arasında kararlaştırılan bir yükümlülük de bulunmamaktadır. Davaya konu yükleme yurt dışında gümrüğe gidildiğinde Çek Cumhuriyeti'nde bulunan alıcı şirkete geç haber verilip, evraklar zamanında tamamlanmadığı için bekleme söz konusu olmuştur. Müvekkil şirketin, alıcı şirketle yapmış olduğu görüşme neticesinde de davacı şirketin taraflarına geç haber verdiklerini, davacı şirketin taşımayı gerçekleştiren şoförünün gümrüğe belgeleri geç teslim ettiğini iletmiştir. Davacının yurt dışında oluşan davaya konu bekleme ücretini müvekkil şirketten talep etmesi ile yurt dışında oluşan masrafların müvekkil yükümlülüğünde olmadığını, keza sorunun kendilerinin eksik veya hatalı bir işleminden de kaynaklanmadığını bu nedenle şayet alıcı şirket tarafından gerçekleşen bir sorun var ise de oluşan masrafın ilgili şirkete fatura edilmesi gerektiği bilgisi taraflarına verilmiştir. Ancak davacı şirket, alıcı firma ile aralarında cari hesaplarının bulunmadığını bu nedenle tarafımıza fatura edileceği belirtilmiştir. Davacı tarafından 16.02.2024 tarih ve ..... nolu KDV dahil 200,00-EURO bedelli fatura müvekkil şirkete kesilmiştir. İşbu faturaya konu borcun mevcut olmaması sebebi ile faturaya itiraz edilmiş ve davacı şirkete fatura iade edilmiştir. Malların gümrük işlemleri sırasında alıcısına teslim edilebileceğine ilişkin nakliyeciden yazılı imzalı bir belge istenmektedir. Türkiye'de bu belgeye ordino denmektedir. Bu işlemler karşılığı yapılan gümrük işlemlerine karşılık işlem bedeli olarak ordino ücreti adı altında bir ücret tahsil edilmektedir. Davacı şirket tarafından yurt dışındaki alıcı şirkete ordino ücreti ve diğer masraflar yansıtılmış ve ödemelerini almışlardır. Bu masraflar alıcıdan tahsil edilirken şayet davacı şirketin kusur ve ihmalinden kaynaklanmadıysa bekleme ücreti de alıcı şirketten talep edilebilirdi. Belirtilen nedenlerle; müvekkil şirketin işbu davada kusur ve ihmali bulunmaması sebebiyle haksız ve mesnetsiz davanın reddini, davanın kabulüne karar verilecekse de dava açılmasına müvekkilimiz sebep olmadığından müvekkilimiz aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretimizin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. 03/10/2025 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda; a) Dava konusu uyuşmazlık kapsamında davacı şirket tarafından incelemeye ibraz olunan 2024 yılı ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun tutuldukları anlaşılmakta, Davacı şirkete ait 2024 yılı ticari defterlerinin lehine delil kabiliyetinin Sayın Mahkemeniz takdirinde bulunduğu, b) Davacının ticari Defterlerine göre; Takip tarihi 10.07.2024 tarihi itibariyle Davacının davalıdan 7.095,44 TL Borcu olduğu görülmüştür. c)Dava konusu uyuşmazlık kapsamında davalı şirket tarafından incelemeye ibraz olunan 2024 yılı ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun tutuldukları anlaşılmakta, Davalı şirkete ait 2024 yılı ticari defterlerinin lehine delil kabiliyetinin Sayın Mahkemeniz takdirinde bulunduğu, d) Davalının ticari Defterlerine göre; Takip tarihi 10.07.2024 tarihi itibariyle Davalının Davacıya 0,00 TL Borcu olmadığı, e) Dosya münderecatındaki evraklara göre davacı ve davalı arasındaki dava konusu ticari ilişkinin açık hesap ilişkisi olduğu, f) Davacı ve davalının dosya kapsamında incelenen 2024 yılı ticari defterlerine göre, Davacı şirket tarafından dava konusu davalının davacı adına 2024 yılında düzenlediği rapor içerisinde Tablo 1 de detayı sunulu 17.03.2024 tarih, ..... nolu 200,00 EURO faturadan kaynaklı 7.095,44 TL ( 200 EURO TL karşılığı) fark olduğu, davacının dava konusu faturayı 2024 yılı ticari defterlerine davalı adına kayıt ederken , davalının dava konusu faturayı 2024 yılı ticari defterlerine davacı adına kayıt almadığı, davalının ilgili faturayı yasal süresi içinde davacıya 23.02.2024 tarihinde PTT kanalıyla gönderdiği iadeli taahhütlü yazıyla iade ettiği görülmüştür. Neticeten, Davacı şirket tarafından dava konusu davalının davacı adına 2024 yılında düzenlediği rapor içerisinde Tablo 1 de detayı sunulu 17.03.2024 tarih, ..... nolu 200,00 EURO tutarlı faturadan kaynaklı, Davacı .... LOJİSTİK A.Ş.’ nin, Davalı UCM DIŞ TİC. A.Ş. Aleyhine Bakırköy ..... İcra Dairesi, .... Esas No ile 10.07.2024 tarih başlatılan icra takibi ile, 200,00 EURO Asıl Alacak Talebinin değerlendirmesinin dosya kapsamında yapılacak Sektörel değerlendirmenin sonucuna göre yapılabileceği, g) Davacı ve davalı taraf arasında Türkiye- Çekya arasındaki uluslararası karayolu ile eşya taşıma sürecine ilişkin taşıma sözleşmesi kurulduğu, bu taşıma işinin AKDİ TAŞIYICISI’ nın davacı yan olduğu, davalının GÖNDEREN-İHRACATÇI rolünde olduğu, bu konularda ihtilaf olmadığı, h) TTK Md.863/2-3 uyarınca kural olarak bekleme kaynaklı ücreti taşıyıcının talep edebilmesinin temel koşulunun taşıyıcı sorumluluk alanında gerçekleşmeyen bir sebepten kaynaklanması gerektiği, aksi durumda taşıyıcının bekleme ücreti talep edemeyeceği sonucuna varılması gerektiği, h) Dava konusu edilen 200 EURO bedelli faturanın konusunun BEKLEME ücretine dayandığı, ilgili beklemenin kaynağının dosyadaki delil olarak sunulan verilerde net olmadığı, ➢ Ancak davacı taraf beyanlarından alıcının varış ülkesindeki gümrük süreçlerindeki işlemleri geciktirmesi, aksatması sebebiyle oluştuğu yönünde beyanatı olduğu, bu doğrultuda görüşümüzce TTK Md.863/2-3 içeriği ve CFR teslim şekli genel kaideleri gözetildiğinde taşıyıcının kendi sorumluluk alanına girmeyen bir sebepten meydana gelen BEKLEME ücretine hak kazanacağı, ➢ CMR Senedi üzerinde alıcıya teslimin de sorunsuz gerçekleştiği gözetildiğinde; Alıcı sorumluluk alanındaki bir hatadan/yanlışlıktan kaynaklı aksama sonucu doğan bekleme ücretini kural olarak alıcıya yansıtması gerektiğinin değerlendirildiği; gönderen pozisyonundaki davalı yana yansıtılamayacağı sonucuna varıldığı, h) Tüm bunlar değerlendirildiğinde, Neticeten, Davacı şirket tarafından dava konusu davalının davacı adına 2024 yılında düzenlediği rapor içerisinde Tablo 1 de detayı sunulu 17.03.2024 tarih, ..... nolu 200,00 EURO tutarlı faturadan kaynaklı, Davacı ..... LOJİSTİK A.Ş.’ nin, Davalı .... DIŞ TİC. A.Ş. Aleyhine Bakırköy ... İcra Dairesi, ..... Esas No ile 10.07.2024 tarih başlatılan icra takibi, Mahkememiz Takdirinde, Takip tarihi 10.07.2024 tarihi itibariyle Davacının Davalıdan Alacağı olmadığı, Sonuç ve kanaatine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamından Türkiyeden Çekya 'ya taşınan emtiaların yurt dışı gümrüklere işlemleri sebebiyle davacının davalıya fatura ettiği bekleme ücretinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı taraf davalı aleyhine Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı icra takip dosyası ile toplam 200,00-EURO üzerinden takip başlattığı, davalının süresinde takibe itirazı üzerine işbu itirazın iptali davasının dava değeri 200,00-EURO karşılığı 7.136,40 TL üzerinden açıldığı anlaşılmakla ; Davacı tarafça, davalıya verilen taşıma hizmeti kapsamında hizmetin gereği gibi ifa edildiğini, davalının buna ilişkin navlun ücretini ödediğini ancak emtiaların yurt dışındaki alıcısına teslimi sırasında gümrük işlemlerinin uzaması sebebiyle oluşan bekleme ücretine ilişkin kesilen faturanın ise ödenmediğini, söz konusu fatura bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının itirazının haksız olduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise beklemenini kendilerinden kaynaklı olmadığını, yurt dışındaki gümrükleme işlemlerinden ve buna ilişkin oluşan masraflardan kendilerinin sorumluluklarının bulunmadığını, davacının belirttiği beklemenin sebebinin davacının yurt dışındaki alıcıya geç haber vermesinden ve şoförünün gümrüğe belgeleri geç teslim etmesinden kaynaklandığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması sağlanmış, her iki tarafın sunulan ticari defterlerinin usulüne uygun tutuldukları, davacının ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle davalıdan 7.095,44 TL alacaklı bulunduğu, davalının ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle davacıya borcunun bulunmadığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki ilişkinin taşıma hizmetine ilişkin olduğu, davacının bu hizmetin karşılığı düzenlediği faturalar kapsamında davalının ödemediği bekleme ücretine ilişkin fatura alacağını talep etmekte olduğu buna karşılık davalının ise, beklemeden kendilerinin sorumluluklarının bulunmadığı ve kendilerinden kaynaklanmadığı bu sebeple davacının talebinin haksız olduğu savunmasının bulunduğu anlaşılmış olup, tarafların beyanları, CMR senedi üzerindeki kayıtlar ile davacının kestiği fatura içeriği gözlendiğinde; satış faturası konusu olan 2 kap emtianın taşınması için davalının davacı taşıma işletmesi ile anlaştığı, davacı tarafın akdi taşıyıcı konumunda olduğu; dava dışı ..... Lojistik A.Ş.'nin taşıma sürecin alt/fiili taşıyıcısı konumunda olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu taşıma işi Türkiye-Çekya arasında olup, uluslararası karayolu eşya taşımacılığını ilişkin olup CMR Konvansiyonu kapsamındadır. CMR’de yükleme ve boşaltma ve bu süreçlerle bağlantılı olarak ele alınan bekleme ile ilgili özel bir düzenleme bulunmamakta olup, TTK'nun 863/3. Fıkrasında yer alan; “taşıyıcı sözleşme hükümlerine dayanarak veya kendi risk alanından kaynaklanmayan nedenlerle makul yükleme veya boşaltma süresinden daha fazla beklerse, bekleme ücreti olarak uygun bir ücrete hak kazanır.” hükmü kapsamında; Makul süreyi aşan yükleme, Makul süreyi aşan boşaltma olgularında, Sözleşme ile kararlaştırılmışsa ya da Sözleşme ile kararlaştırılmasa da taşıyıcının kendi risk alanından kaynaklanmayan sebeplerle bekleme halinde taşıyıcının bekleme için ücret isteyebileceğine dair düzenlemeye yer verilmiştir. Dosya kapsamında davacının talep ettiği bekleme ücretinin kaynağının ne olduğu tam ve kesin olarak ortaya konulmamış olup, davacının dava dilekçesinde “…davalının alıcısı kaynaklı olarak bir takım gümrük işlemleri uzamış ve bekleme ücreti doğmuştur..” ifadeleri kapsamında davacının kendi beyan ve kabulü ile alıcı sorumluluk alanındaki gümrükleme sürecinde yaşanan aksama kaynaklı bekleme ücreti oluştuğu hususu anlaşılabilmektedir. CFR Teslim şeklinin genel kaideleri doğrultusunda, varış limanı veya varış ülkesindeki gümrük işlemleri, vergi ve izinler kural olarak alıcı sorumluluk alanında kalmaktadır. Bu kapsamda davacı tarafın belirttiği varış noktasındaki gümrük süreçlerinin alıcı sebepli ve sorumluluk alanı kaynaklı olduğu açıktır. CMR Senedi üzerinde alıcının yükü teslim aldığına ilişkin onay da yer almakta olup; beyanlar da alıcının yükü sorunsuz teslim aldığı yönündedir. Bu doğrultuda alıcı kaynaklı bekleme ücreti, yükün alıcıya teslim edilmesi de gözetildiğinde alıcı taraftan talep edilmesi gerekeceğinden davalı gönderene yansıtılamayacak ve davalıdan talep edilemeyecektir. Açıklanan gerekçelerle davacının verdiği taşıma hizmeti kapsamında talep ettiği takibe konu bekleme ücretine ilişkin faturaya dayalı alacak talebini davalıdan talep edemeyeceği anlaşılığından davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE; 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar harcından daha önce Mahkememiz dosyasına yatırılan 427,60-TL peşin harcın indirilmesi ile eksik kalan bakiye 187,80-TL karar harcının davacıdan alınması ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan 7.367,76-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınması ile hazineye gelir kaydına, 6-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/12/2025

Katip ..... ☪ e-imzalıdır. ☪ Hakim..... ☪ e-imzalıdır. ☪