İlk Derece Mahkemesi 2023/831 E. 2025/908 K.

T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/831 Esas KARAR NO:2025/908

DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:26/12/2023 KARAR TARİHİ:18/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı müvekkili şirket restoran işletmesi olup davalı şirketten zaman zaman çeşitli gıda ve içecek ürünü tedarik ettiği, davalı şirketin, davacı şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasında 1.106.876,59 TL asıl alacak ve 26.049,50 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.132.926,09 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatılmış olup ödeme emrinin davacı şirkete 10.11.2023 tarihinde TK m. 35 kapsamında tebliğ edilmiş ve borca itiraz için İİK m. 62'de öngörülen yedi günlük sürenin kaçması nedeniyle icra takibi kesinleştiği, başlatılan icra takibi kesinleşmiş ise de, davalı şirket ilamsız icra takibi başlatırken takip talebi ekinde herhangi bir dayanak belge sunmadığı, taraflar arasında her ne kadar ürün tedariki çerçevesinde bir ticari ilişki olmuş ise de, davacı şirketin davalı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı, icra takibinin kesinleşmesi akabinde davalı şirket davacı şirketin üçüncü kişiler nezdindeki hak ve alacaklarının haczi için bankalara ve diğer kişilere İİK m. 89/1 uyarınca haciz ihbarnamesi gönderdiği, haciz baskısı altında kalan davacı şirketin, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasında ihtiyati tedbir talebinde bulunmuş olup mahkemece talebin kabulüne karar verildiği, sonrasında davacı şirketin, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasına 169.938,91 TL bedelli teminat miktarını karşılar mahiyette kesin ve süresiz bir teminat mektubu sunduğu ve icra dosyasına mahkemeye depo edilen edilen teminattan ayrı olarak, dosya borcunun tamamını karşılayan ve her an paraya çevrilebilir kesin ve süresiz banka teminat mektubu sunduğu, 04.12.2023 tarihinde arabuluculuk başvurusu yapıldığı ve mahkemeye bu hususta yazılı olarak bilgi verilmiş ise de arabuluculuk süreci 21.12.2023 tarihinde anlaşmama ile sonuçlandığı, bu nedenlerle, öncelikle İİK m. 72/3 uyarınca .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasında verilen 28.11.2023 tarihli ihtiyati tedbir kararı kapsamında depo edilen, icra takibi çıkış tutarı olan 1.132.926,09 TL'nin %15'ine tekabül eden 169.938,91 TL bedelli teminat mektubu nedeniyle icra dosyasına yatan paranın dava sonuçlanana kadar alacaklıya verilmemesine, yargılama neticesinde ise davamızın kabulü ile İİK m. 72 uyarınca davacı müvekkil şirketin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, Kötüniyetli davalı şirketin %20'den az olmamak üzere icra tazminatına mahkum edilmesine, Yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili şirket ile davacı şirket arasında bulunan ticari ilişki bulunmakta olup müvekkili şirket tarafından davacıya sağlanan mal ve hizmetin karşılığı davacı şirket tarafından ödenmediği, bu bağlamda müvekkili şirket tarafından cari hesap alacağımıza istinaden .... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı icra dosyası ile davacı şirket aleyhine icra takibi başlatıldığı, söz konusu haklı alacak kapsamında davacı şirkete ödeme emri gönderilmiş olup davacı şirket tarafından söz konusu ödeme emri usul ve yasaya uygun olarak tebliğ edildiği, davacı şirket tarafından işbu ödeme emrine itiraz edilmemiş olup söz konusu icra takibi kesinleştiği, davacı şirketin işbu huzurda görülmekte olan davayı ikame ettirmesinde hukuki yararı bulunmadığı, ihtiyati tedbir talepleri yaklaşık ispat ölçüsünde ispat edilemediğinden sayın mahkemenizce davacı şirketin haksız ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş dosyasında hükmedilen teminat bedeli dava değeri dikkate alındığından düşük olup müvekilin alacağını tahsil edememesi nedeniyle uğrayacağı muhtemel zararın söz konusu bedel ile karşılanmasının imkansız olduğu, bu bağlamda mahkemece ihtiyati tedbir kararının kaldırılmaması halinde söz konusu huzurda görülmekte olan davanın yargılama sürecinin uzun olacağı dikkate alınarak teminat bedelinin arttırılmasına karar verilmesi gerektiği, müvekkili şirket ile davacı şirket arasında bulunan ticari ilişki nedeniyle tarafımızca davacı şirket adına mal alım-satımına ilişkin olarak fatura tanzim edildiği, söz konusu fatura alacağı davacı şirket tarafından ödenmemiş olup davacı şirket aleyhine icra takibi başlatıldığı, müvekkili şirket tarafından kesilen faturalara davacı şirket tarafından itiraz edilmemiş olması söz konusu faturalara dayanak işlerin müvekkili şirket tarafından tam ve ayıpsız şekilde ikame edildiğini gösterdiği, dava dilekçesinde "Taraflar arasında her ne kadar ürün tedariki çerçevesinde bir ticari ilişki olmuş ise de, davacı müvekkil şirketin davalı şirkete herhangi bir borcu bulunmamaktadır. " şeklindeki beyanında davacı şirket tarafından açıkça taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğunun ikrar edildiği, somut olayda davacı şirket dava dilekçesinde taraflar arasında bulunan akdi ilişkiyi reddetmeyerek ödeme definde bulunmuş olup huzurda görülmekte olan davada ispat yükünün davacı borçluda olduğu, bu nedenlerle taraflar arasında bulunan ticari ilişkiyi kabul eden davacının işbu icra dosyasına konu borcu ödediğini yazılı ve kesin deliller ile ispat etmesi gerekmektedir. Ancak davacı şirket tarafından söz konusu dosyaya işbu borcun ödendiğine dair kesin delil niteliğine haiz belge sunulmadığı, davacı tarafından müvekkil şirket aleyhine kötü niyet tazminatı talebinde bulunulması açıkça hukuka ve hakkaniyete aykırı olup davacının söz konusu taleplerinin tarafımızca kabulü mümkün olmadığı, davacı tarafın, müvvekkilin alacağını sürüncemede bırakmak amacıyla haksız ve kötü niyetle işbu huzurda görülmekte olan davayı ikame ettirdiği açıkça ortada olduğundan mahkemece davacı şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği, bu nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla;

davacının haksız ve mesnetsiz iddiaları ile ikame ettiği söz konusunun davasının reddine, yargılama giderleri, %20 den aşağı olmamak kaydı ile tazminat ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası, arabuluculuk anlaşmama tutanağı, tarafların ticari defter ve kayıtları, bilirkişi incelemesi, keşif, tanık, isticvap, yemin ve sair ibrazı kabil tüm yasal delillere dayanmışlardır. .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Turizm İç Ve Dış Ticaret Sanayi Anonim Şirketi, borçlunun ... ... Anonim Şirketi olduğu, 1.106.876,59-TL asıl alacak, 26.049,50-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.132.926,09 -TL alacak için 20/10/2023 tarihinde takibe girişildiği görülmüştür. .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp ve tetkikinde; İhtiyati tedbir isteyen ... ... Anonim Şirketi, karşı tarafın ... Turizm İç Ve Dış Ticaret Sanayi Anonim Şirketi olduğu ve mahkemece verilen 28/11/2023 tarihli D. İş kararı ile ihtiyati tedbir talebinin %15 teminat karşılığında kabulüne karar verildiği görüldü. Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiden alınan 19/06/2025 tarihli raporunda: ''...Davacı yan ticari defterlerini ibraz etmekten imtina etmesi nedeni ile incelenememiştir. Davalın ticari defterler ve dayanağı belgeler yasal ve usulüne göre tutulup işlenmiştir. Davalı tarafından tanzim edilen tüm faturalar ticari defter ve kayıtlara işlenmiş olup bahse konu faturalar ve münderecatı ile ilgili olarak davca yanının her hangi bir itiraz ve iadesi bulunmamaktadır. Davacının davalı tarafından tahakkuk ettirilen ve ticari defterlere işlenmiş bulunan faturaların içeriğine yasal sürede itiraz ve iade edilmemiş olmakla faturalara artık karine halini almıştır. Taraflara arasında güvene dayalı cari hesap ilişkisi 2022 yılında başlayıp 2023 yılı 22.09.2023 tarihine kadar devam etmiştir. Davacının cari hesap harekeleri davalının nezdindeki ... Nolu müşteriler hesabında takip edilmektedir. Davacının davalı yana 22.09.203 tarihine kadar bakiye borcunun 1.096.655,90 TL olduğu iş bu borç miktarının takip tarihi itibari ile ödenmemiş halende devem etmektedir. Davacının takip tarihi itibari ile 1.106.876,59 TL asıl borç ve işlemiş faiz 26.049.50TL olmak üzere 1.132.926,09 TL tutarındaki alacak miktarı yönünde takibin başlatıldığı ancak 22.09.2023 tarihindeki cari hesaptan kaynaklanan alacak bakiyesi 1.096.655,90 TL olması nedeni ile 10.10.2023 takip tarihi itibari ile işlemiş faiz 26.114,18 TL olması gerektiği, Sayın mahkemenin davacının borç miktarı yönünde karar ittihazı halinde davalının 19.10.2023 takip tarihinden infaz tarihine kadar asıl alacak miktarı olan 1.096.655,90 TL üzerinden 3095 sayılı yasa uyarınca TCMB belirlenen değişen oranlardaki avans faiz oranlarından faiz talep edebileceği..." tespit ve rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibinin kesinleşmesinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı yan; davalı şirketten zaman zaman gıda ve içecek ürünleri tedarik ettiğini, taraflar arasında ticari ilişki bulunmakla birlikte davalı şirkete herhangi bir borcu olmadığını, .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine süresinde itiraz edilemediğini ileri sürerek İİK m. 72 uyarınca borçlu olmadığının tespitine ve davalının kötüniyetli icra takibi nedeniyle %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı yan ise; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, davacıya sağlanan mal ve hizmet karşılığının ödenmediğini, tanzim edilen faturalara süresinde itiraz edilmediğini, davacının borcun ödendiğini yazılı ve kesin delillerle ispat etmesi gerektiğini, ispat yükünün davacıda olduğunu, ticari defterlerin incelenmesi halinde alacağın varlığının ortaya çıkacağını savunarak davanın reddine ve davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Taraflar arasında 2022 yılında başlayan ve 22.09.2023 tarihine kadar devam eden, gıda ve içecek ürünleri tedarikine dayalı ticari ilişki bulunduğu çekişmesizdir. O halde somut olayda çekişme; taraflar arasındaki cari hesap ilişkisi nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı, borçlu ise borç miktarının ne olduğu ve tarafların tazminat talepleri noktalarında toplanmaktadır. İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi uyarınca, borçlu icra takibinden önce veya sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında borçlu, takip konusu borcun mevcut olmadığını ispat yükü altındadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 222. maddesi gereğince, ticari defterlerin delil niteliği taşıyabilmesi için kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerekmektedir. Ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılabileceği gibi sahibi aleyhine de delil teşkil eder. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 21/2. maddesi uyarınca, bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. Mahkememizce dosya kapsamı ve tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, davacı şirketin ticari defterlerini ibraz etmekten imtina ettiği, buna karşılık davalı şirketin 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerini ibraz ettiği, bilirkişi raporunda; davalı şirketin ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK'nın 64. maddesi ve 213 sayılı VUK'un ilgili hükümleri gereğince yasal ve usulüne uygun tutulup işlendiği, açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, muhasebe usul ve tebliğlerine uygun tutulduğu, kazıntı ve silintiye rastlanmadığı, defterlerin süresinde kapatıldığı ve dayanağı belgelerle birbirini teyit ettiğinden delil niteliği taşıdığı tespit edilmiştir. Yine bilirkişi raporunda; taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2022 yılında başlayıp 22.09.2023 tarihine kadar devam ettiği, taraflar arasında TTK 89. madde hükmü uyarınca akdi bir ilişki bulunmaksızın karşılıklı güvene dayalı cari hesap ilişkisinin sürdürüldüğü, davacının cari hesap hareketlerinin davalı nezdindeki ... numaralı müşteriler hesabında takip edildiği, davacının 22.09.2023 tarihi itibariyle bakiye borcunun 1.096.655,90 TL olduğu ve bu borcun takip tarihi itibariyle ödenmediği, bu itibarla; davalı tarafın yasal ve usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerinin incelenmesinde davacının 1.096.655,90 TL borçlu olduğunun tespit edildiği, ancak, icra takibine konu edilen asıl alacak miktarının 1.106.876,59 TL, bilirkişi raporuyla tespit edilen cari hesap bakiyesinin ise 1.096.655,90 TL olduğu, bu itibarla aradaki 10.220,69 TL'lik fark yönünden davacının davalıya borçlu olmadığı belinlenmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, hükme elverişli bulunan bilirkişi raporu ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre, yukarıda değinilen hukuksal durum ve somut olayın birlikte değerlendirilmesi sonucunda; Taraflar arasında cari bir ticari ilişki bulunduğu, davalı tarafın yasal ve usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerine göre davacının 1.096.655,90 TL borçlu olduğu, ancak, icra takibine konu edilen asıl alacak miktarının 1.106.876,59 TL, bilirkişi raporuyla tespit edilen cari hesap bakiyesinin ise 1.096.655,90 TL olduğu, aradaki 10.220,69 TL'lik fark yönünden davacının davalıya borçlu olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, davacı tarafın davalının kötüniyetli takip yaptığını ileri sürerek tazminat talebinde bulunduğu görülmekte ise de; davalının cari hesap ilişkisine dayalı meşru alacağının büyük bölümünün mevcut olduğunun anlaşılması karşısında, takibin haksız ve kötü niyetli olduğundan söz edilemeyeceğinden davacının tazminat talebinin yerinde olmadığı, buna karşılık, davacının menfi tespit davasında büyük oranda haksız çıktığı, davalının 1.096.655,90 TL asıl alacak ve 26.049,50 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.122.705,40 TL yönünden haklı olduğu anlaşıldığından, İİK 72/4. maddesi uyarınca reddedilen alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesi, bu durumda 1.122.705,40 TL'nin %20'si olan 224.541,08 TL icra inkar tazminatından, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyası kapsamında alınan 169.938,91 TL teminatın mahsubu sonucu kalan 54.602,17 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Ayrıca, menfi tespit davasının büyük oranda reddi ve İİK 72/4. maddesi gereğince koşulların değişmiş olması nedeniyle, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı, 28.11.2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanın tüm bu nedenlerle; davanın kısmen kabulü ile davacının 10.220,69 TL asıl alacak yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, İİK 72/5. maddesi uyarınca davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE, davacının .... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı icra dosyası kapsamında 10.220,69 TL tutarındaki asıl alacak yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, Fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Davalının haklı çıktığı 1.122.705,40 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan 224.541,08 TL icra inkar tazminatından, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyası ile alınan 169.938,91 TL teminatın mahsubu sonucu 54.602,17 TL’nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3-Koşulların değişmesi ve İİK 72/4 maddesi gereğince .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı, 28/11/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, 4-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 698,17-TL harçtan peşin alınan 19.347,55-TL, mahsubu ile bakiye 18.649,38 -TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, -6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin 28,14-TL'sinin davalıdan, 3.091,86-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan 698,17-TL harç, 269,85-TL başvurma harcı, 38,40-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.006,42-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 125,00 -TL davetiye gideri, 15.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 15.125,00-TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre 136,45-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2.md uyarınca 10.220,69-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 174.405,81-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 9-Karar kesinleştiğinde davacının gider avansından artan bakiyesinin talep halinde iadesine, Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/12/2025

Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır