İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2023/689 E. 2026/880 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2023/689
- Karar No
- 2026/880
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/689 Esas KARAR NO : 2026/880
DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 27/10/2023 KARAR TARİHİ : 22/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili olduğu Şirket, ... A.Ş. metal şekillendirme endüstrisinde faaliyet göstermekte ve savunma sanayi ürünleri imal ederek bu ürünlerin ihracatınıyaptığını, Müvekkili Şirket Kiev/Ukrayna'daki bir alıcının siparişi üzerine 155 adet 40 MM bomba atar ve 145 adet 40mm tamburlu bomba atardan oluşan malın nakliyesi için ... Lojistik ve Ticaret Ltd. Şti. ile anlaştığını, davalı taraf kapıdan kapıya her şey dahil navlun teklifi olarak Müvekkili Şirket'ten rayiç bedelin çok üzerinde olan 90.000 USD tutarında bir ücret talep ettiğini, Müvekkili Şirket siparişin aciliyeti nedeniyle teklifi kabul etmiş ve 26.05.2023 tarihli Taşıma Sözleşmesi akledildiğini, sözleşmedeki 15 günde teslim edilme taahhüdünün 09/06/2023 tarihi itibariyle yerine getirilmediğini, sözleşmenin 5.7. nci maddesi gereği hem gönderinin hem de alınan avansın derhal iadesinin istendiği, belirtilen taleplerin ivedilikle yerine getirilmemesi durumunda hukuki sürecin başlatılacağının belirtildiğini, malların müvekkili olduğu şirkete iadelerinin sağlandığını, avans bedelinin iadesi ise davalı tarafça karşılanmadığını, 16/06/2023 tarihinde davalı tarafından davacı şirket ve alıcının eksik belge temin ettiği gerekçesiyle sözleşmenin tek taraflı feshedildiği belirtildiğini, avansın iadesi için müvekkili şirket tarafından gönderilen iade faturasının, davalı tarafından iade edilmiş ve bunun üzerine müvekkili olduğu şirket tarafından 18/07/2023 tarihli 22398 yevmiye numaralı ihtarname ile avans bedeli ve cezai şart bedelinin talep edildiğini, bunlar üzerine ihtarnameden sonuç alınamadığını, ve arabuluculuğa başvurulduğunu, arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlandığını, taşımanın gerçekleştirilememesi, malların Müvekkili Şirket’e iade edilmesi, Malların teslimi yapılamadığı gibi gecikme yaşanması, müvekkili Şirket’in yapmaması gereken gümrük masrafları yapması, davalının basiretli tacir ve dürüstlük kuralına aykırı hareket etmesi sebepleriyle davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; Taraflar arasında Kiev/Ukrayna'daki alıcıya 155 adet 40 MM bomba atar ve 145 adet 40mm tamburlu bomba atardan oluşan malın İstanbul dan Ukrayna'ya nakliyesi için 26.05.2023 tarihli taşıma sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirket sözleşmeye uygun olarak 26.05.2023 tarihinde malları 2 adet tırına yüklemiş ve derhal yola çıktığını, davacı taraf, araçların yüklenmesinden, güzergahına kadar sürecin her aşamasında bilgilendirildiğini, mail yazışmalarıyla durumun ispat edileceğini, şirket araçları 27.05.2023 tarihinde Erenköy Gümrüğünden çıkmış ve 29.05.2023 tarihinde Bulgaristan Lesova Gümrüğü'ne ulaştığını, ancak Bulgaristan yetkilileri tırların Ukraynaya devam etmesine izin vermediklerini, zira davacı şirketin evraklarında büyük bir eksiklik ve hata sebebiyle tırlar sınırda günlerce tutulduğunu, işi başarılı bir şekilde tüm edimler süresinde yerine getirilerek sağlanmasına rağmen davalı şirketin tırları 16.06.2023 tarihinde Türk hudut kapılarından sınır dışı olduğunu, bulgaristan sınır kapısında araçlar 20 Gün transit geçiş izin belgesini beklediğini, sözleşmenin 5.6 Maddesindeki ''sevkiyata dahil tüm ihracat ve ithalat izinleri eksiksiz bir şekilde taşıyıcıya teslim edilmek zorundadır.göndericinin taşıyıcıya eksik belge temininden oluşacak zararlar gönderici tarafından tazmin edilir'' şeklindeki ibareden anlaşıldığı üzere ihracatın gerçekleşmemesinin sorumlusunun tamamen davacı olduğunu, bu nedenle gerek avans ödemesini gerekse sözleşmeden kaynaklı cezai şartı hiçbir şekilde talep edemez, tam tersi müvekkili şirketin sözleşmenin 5.8 maddesinde belirtilen bekleme sürelerinden kaynaklı davacı şirketten alacağı bulunduğunu, davacı şirket ihracat işlemlerindeki resmi belge hatalarını müvekkili şirkete yüklemeye çalışarak kötüniyetli hareket ettiğini, müvekkili şirket Ukrayna'ya silah taışma işine girerek büyük bir risk altına girdiğini, ayrıca tırları yaklaşık 20 gün boyunca Bulgaristan da işlevsiz olarak kaldığını, bu nedenle de davacı şirket tarafından zarara uğratıldığını, açılan davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de karşı taraf yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; taşıma sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir. Yanlar arasında Türkiye'den Ukrayna'ya silah taşınmasına ilişkin sözleşme imzalandığı, davacı-göndericinin davalı-taşıyıcıya 65.000,00 USD avans ödediği, malların Bulgaristan'dan Ukrayna'ya geçemediği ve davacıya iade edildiği çekişmesizdir. Uyuşmazlık, taşımanın teslimle tamamlanamamasında kusurun kime ait olduğu noktasındadır. Öncelikle belirtmek gerekir ki, olayda uluslararası kara taşımacılığı söz konusu olduğundan CMR hükümleri uygulama alanı bulacaktır. Yine belirtmek gerekir ki, her ne kadar fesih beyanı davalı tarafından gönderilmiş ise de, malların Ukrayna'ya ulaştırılamayacağının anlaşılması üzerine taraflar, malların davacıya iadesi konusunda mutabık kaldığından, yanların iradesi sözleşmeden dönme noktasında örtüşmüş olup, fesihten murat edilenin dönme olduğu kabul edilmiştir. Sözleşmeden dönme halinde ise tarafların, sözleşmeden önceki durumlarına dönmelerinin gerektiği, bu nedenle davacı tarafından avans olarak ödenen 65.000,00 USD'nin davalı tarafından davacıya iadesinin gerektiği açıktır. Kaldı ki sözleşmenin 5.7 maddesi de bu doğrultudadır. Davacı, aynı zamanda gümrükte yaptığı masrafları da talep etmektedir. Bu masrafların iadesi için ise taşıyıcının kusurunun kanıtlanması gerekir. Aralarındaki sözleşmeye göre (5.6 maddesi) davalı taşıyıcı, bütün bürokratik işlemlerden sorumludur. Ne var ki, Bulgaristan ülkesinden Ukrayna ülkesine geçiş sağlanamamıştır. İtiraza uğramayan e-posta yazışmalarında da davalının son ana kadar davacıdan herhangi bir belge eksikliğine dair talepte ya da itirazda bulunmadığı da göz önüne alındığında, taşımanın gerçekleştirilememesinde kusurun davalıya ait olduğu kanaatine varılarak, bilirkişi raporuyla belirlenen 193.450,35 TL tutarındaki gümrük masrafından davalının sorumlu olduğu tespit edilmiştir. Nitekim CMR Konvansiyonunun 11 ve 23.maddeleri de bu tür durumlarda gümrük masraflarının taşıyıcıdan tazminine imkan tanımaktadır. Son olarak, davacı tarafından sözleşmenin 5.15 maddesinde kararlaştırılan cezai şartın tazmini de talep edilmiş ise de, az yukarıda açıklandığı üzere tarafların sözleşmeden döndüğü, bu nedenle sözleşmenin hiç yapılmamış gibi kabul edilmesinin gerektiği, hal böyle olunca da cezai şartın akdi dayanağının ortadan kalktığı anlaşılmakla, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; Davanın KISMEN KABULÜ ile; 1-65.000,00 USD avans ödemesinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-193.450,35 TL gümrük masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine, 3-Cezai şart isteminin reddine, 4-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 138.510,29-TL harçtan peşin alınan 36.802,02-TL, mahsubu ile bakiye 101.708,27-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, -6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin 2.929,79-TL'sinin davalıdan, 190,20-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı, 36.802,02-TL peşin harç, 38,40-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 37.110,27-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 1.828,50-TL davetiye gideri 45.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 46.828,50-TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre 43.973,73-TL davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı tarafından yapılan 360,00-TL davetiye gideri 10.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.360,00-TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre 9.728,43-TL davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 301.874,13-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 9-Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 10-Karar kesinleştiğinde tarafların gider avansından artan bakiyesinin iadesine, Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/10/2026
Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ...51 ¸e-imzalıdır