İlk Derece Mahkemesi 2023/620 E. 2024/710 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/620 KARAR NO : 2024/710

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 18/09/2023 KARAR TARİHİ : 12/11/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ; DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... plakalı aracı ile ... plakalı araçların çarpışması üzerine ... plakalı aracın müvekkiline ait olan park halindeki ... sayılı aracına çarpması neticesine trafik kazasının meydana geldiğini, kazada ... plakalı aracın %100 oranında kusurlu olduğunu ve davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığını, kaza neticesinde müvekkiline ait araçta değer kaybının meydana geldiğini, değer kaybının ödenmesi için sigorta şirketine ... tarihinde başvuru yaptıklarını, sigorta şirketinin herhangi bir ödeme yapmadığını, yapılan arabuluculuk görüşmesinde de anlaşmanın sağlanamadığını belirterek, şimdilik ... TL değer kaybı alacağının taraflarına ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararının bulunmadığını, davacının usulüne uygun başvuru yapmadığını ve dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddedilmesi gerektiğini, davacının alacaklarının zamanaşımına uğradığını, sigorta şirketi tarafından davacıya değer kaybı bedeli olarak ... TL ödendiğini, bu ödemeyle sigorta şirketinin bir sorumluluğu kalmadığını, sigortalı araç sürücüsünün meydana gelene kazada bir kusurunun bulunmadığını, kaza ile hasar arasında illiyet bağının bulunmadığını, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar ekinde yer alan formüle göre yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin faizden sorumluluğu sınırlı olduğunu belirterek haksız açılan davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, haksız fiile dayalı ZMMS'na karşı açılan maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle değer kaybı istemine ilişkindir. Davanın TTK'nun 4/1-a maddesi ile 1401 vd. Maddeleri gereği mahkememizin görevi dahilinde olduğu anlaşılmıştır. Davanın niteliği gereği Tramer'e müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Davalı ... şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının belirlemesi için dosyamız sigorta eksperi ve trafik bilirkişisine tevdi edilmiş, trafik bilirkişisi ... tarihli raporunda sonuç olarak; "davalı ... şirketi tarafından sigortalı olarak bulunan dava dışı ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nun 57/1-2-4 (bölünmüş yola çıkan sürücüler bu yoldan geçen araçlara geçiş hakkını vermek zorundadırlar) kuralını ihlal ettiği, davacının ise meydana gelen kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığı" şeklinde görüş bildirdiği, Eksper bilirkişisinin ise ... tarihli raporunda sonuç olarak; "davacıya ait aracın kazadan önceki rayiç değerinin ... TL olduğu olduğu ve serbest piyasada oluşan değer azalması yöntemine göre yapılan hesaplamada dava konusu araçta ... TL değer kaybının oluştuğu" şeklinde görüş bildirdiği anlaşılmıştır. Mahkememizce TTK'nın 1409 ve 1473 devamı maddeleri dikkate alınarak dosyanın Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesine karar verilmiş, ATK ... tarih ... sayılı raporu ile "sigortalı araç sürücüsünün %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu, dava dışı ... plakalı araç sürücüsünün ise %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu, davacıya ait park halindeki ... plakalı aracın ise bir kusurunun olmadığı" hususlarında görüş bildirdiği anlaşılmıştır. Uyuşmazlık; ... tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle tarafların kusur durumlarının belirlenmesi ile birlikte davacıya ait ... plakalı araçta değer kaybının bulunup bulunmadığı ve varsa değer kaybı bedelinin tespitine ilişkindir. Trafik Sigortasının zamanaşımı süresi Karayolları Trafik Kanunu 109. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre “Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.’’ Türk Borçlar Kanunu 72. Maddesi Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır.” Hükmünü içermektedir. TBK 154/1'e göre borçlunun borcunu kabul ettiğini gösteren, borcun kısmen ödenmesi, güvence verilmesi gibi fiiller bizzat borçlu tarafından veya onun onayı ile üçüncü şahıs tarafından yapıldığı takdirde zamanaşımı kesilir. Başvuruya konu kazanın ... tarihinde meydana geldiği, başvuran tarafından ... Tarihli dilekçe ile mahkememize dava açtığı ve kaza tarihi ile dava tarihi arasında 2 yıllık zaman aşımı süresinin henüz dolmadığı anlaşılmaktadır. Açıklanan gerekçelerle sigorta şirketinin davacının alacaklarının zamanaşımına uğradığı hususlarına değinen itirazları yerinde görülmemiştir. Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir. Trafik kazalarından kaynaklı tazminat davalarında araç sürücüsü hakkında 6098 sayılı TBK'nın 49 vd maddeleri, araç işleteni hakkında ise aynı Yasa ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, kişilerin sorumluluk şartlarının ve tazminatın muhtevasını belirlemek amacıyla uygulanmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiştir. Yukarda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla; kaza tespit tutanağı, mahkememizce alınan kusur ve değer kaybına ilişkin bilirkişi raporu ile tüm deliler hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde; maddi hasarlı trafik kazasının, dava dışı sigortalı araç sürüsünün %80, ... plakalı araç sürücüsünün ise %20 kusurlu olduğu ve meydana gelen kazada davacının kusurunun bulunmadığı benimsenen kusur raporunun dosya kapsamına, dosyadaki mevcut delillere, kazanın gerçekleşme biçimine ve oluşa uygun olduğu kanaatine varılarak hükme esas alınmıştır. Davacı dava değerini arttırarak, ... tarihinde tamamlama harcını yatırmış, kaza tarihi itibariye ZMMS poliçe limitinin ... TL olduğu ve poliçe limitinin dolmadığı anlaşılmıştır. Değer kaybı yönünden; Yargıtay Kapatılan 17 Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatlarına göre, davacının aracında oluşan değer kaybının, aracın marka ve modeli, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususları gözetip, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki hasarsız 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark şeklinde hesaplanması gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin16/11/2020 tarih, 2019/5555 Esas ve 2020/7040 Karar; 29/09/2021 tarih 2021/16438 Esas, 2021/5771 Karar; Yargıtay 17. HD. 16/11/2020 2019/5555 Esas, 2020/7040 Karar) Hükme esas alınan ... tarihli bilirkişi raporunda değer kaybı ...-TL olarak belirlenmiş olmakla sigorta şirketi tarafından, dava açılmadan önce ... tarihinde davacı vekili hesabına ... TL ödeme yapıldığı anlaşıldığından davacının değer arttırım talebi ile bağlı kalınarak bakiye ...-TL üzerinden değer kaybı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. Faiz başlangıcına yönelik Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. YARGITAY 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/14729 Esas, 2019/6898 Karar sayılı ilamında ".... ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir. Somut olayda; davalı ... şirketi tarafından davacı tarafa ... tarihinde ödeme yapıldığı anlaşılmakla, sigorta şirketine başvuru tarihi belirlenememesine göre, davalının ödeme tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerekir...." şeklinde karar verilmiştir. Somut olayda davalı sigorta şirketine başlangıçta ... tarihinde başvuru yapıldığı ve sigorta şirketinin ... tarihinde temerrüte düştüğünün kabulü gerekmiştir. Davalı taraf aracı hususu otomobil olup ticari nitelikte kamyon, otobüs gibi araçlardan olmadığından hükmolunan tazminatın yasal faizi ile tahsiline karar verilmesi gerekmiş, açıklanan gerekçe ile davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ İLE, değer kaybı olarak ... TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 2-Alınması gereken ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL (tamamlama harcı ile birlikte) harcın mahsubu ile bakiye ...-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti, posta ve müzekkere ücretinden ibaret ...-TL yargılama gideri, ...-TL ilk dava gideri ve ...-TL ıslah + peşin harç olmak üzere toplam ...-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ...-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara İADESİNE, Dair, davacı vekili ...'in yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar miktar itibariyle KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.12/11/2024

Katip ... e-imza

Hakim ... e-imza