İlk Derece Mahkemesi 2023/572 E. 2024/183 K.

T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/572 Esas - 2024/183 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/572 KARAR NO : 2024/183

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : ... DAVALI : ... DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 27/09/2023 KARAR TARİHİ : 29/02/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ... Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticari alacaklarına karşılık olarak almış olduğu bir adet çeki kaybettiğini, müvekkili şirket çalışanları tarafından kaybedilen çekin uzun aramalara rağmen bulunamadığını, alacaklısı müvekkili şirket olan ve kaybolan çeki ... Adana Barkal Şubesine ait ... çek numaralı olup ... Şirketi tarafından keşide edilmiş olup, 10/11/2023 vadeli 42.000,00 TL meblağlı olduğunu, dava konusu çekin müvekkilinin yerinde bulunduğu sırada kaybolduğunu, müvekkilinin mağduriyetine neden olabileceğini, ayrıca çekin şu an kötü niyetli olma ihtimali yüksek olan şahısların elinde olduğunu, bu nedenle çekin ödenmemesinin ibraz olunmaması ve tahsil edilmesi amacıyla icra takibine konulmamasını, bu çekle ilgili ihtiyati haciz alınmaması ve tatbik olunmaması için ihtiyati tedbir istemli, çek bedelinin talep edilmesi bakımından çekin iptaline karar verilmesi için çek iptal davasının açılması zorunluluğu doğduğundan bahisle müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önlenmesi bakımından elinden rızası hilafına çıkan bilgileri verilmiş olan bir adet çekin ödenmemesini, ibraz olunmaması ve tahsil edilmesi amacıyla icra takibine konulmaması, bu çeklerle ilgili ihtiyati haciz alınmaması ve tatbik olunmaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER; ... Bankası A.Ş den ... çek seri numaralı keşidecesi ... Tekstil Gıda Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi olan 42.000,00-TL bedelli çekin hesap bilgilerinin mahkememize gönderilmesi hususunda müzekkere yazıldığı, ... seri nolu çekin 08/02/2024 tarihi itibari ile ibraz edilmediğinin tespit edildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından çek bedelinin %15'i oranında teminatın mahkememize yatırdığı ve çek üzerine ödeme yasağı konulduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce dava konusu çekin zayine ilişkin 02/10/2023 tarihinde düzenlenen ilan ile çeki ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 ay içinde mahkememize ibraz etmeleri gerektiği, aksi halde çekin iptaline karar verileceği 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 778. maddesi yollamasıyla 757 vd. maddeleri uyarınca ihtar ve ilân edilerek, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğüne, ilanın 10'ar gün ara ile 3 kez ilan edilerek ilan edildiğine dair gazete nüshasının gönderilmesi hususunda müzekkere yazıldığı, gelen yazı cevabında Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilanların yapıldığı anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Davanın dayanağını 6102 Sayılı TTK'nın 818. maddesi atfı ile çek hakkında da cari olan 757 ve devamı maddeleri oluşturmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 757. Maddesi; "(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." şeklinde düzenlenmiştir. 760. Maddede ise; "(1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder." mahkemenin ihtar ve ilan düzenlemesi gerektiği belirtilmiştir. İptal kararını düzenleyen 764. Madde; "(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa iptaline karar verilir. (2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir." hükmünü haizdir. İptali istenilen çekle ilgili olarak, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış gelen yazı cevabı ekinde Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde 3 defa ilan yapıldığına dair gazetelerin nüshalarının dosyaya gönderildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Türkiye ... Bankası Adana Barkal Şubesinden alınan ... çek seri numaralı ... Tekstil Gıda Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi olan 42.000,00 TL bedelli çeki kaybettiğini, çekin zayi olduğunu, zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ettiği, davacı tarafından çek bedelinin %15'i oranında teminata ilişkin mahkememizce çek üzerine ödeme yasağı konulduğu, çekin zayine ilişkin 02/10/2023 tarihinde düzenlenen ilanın Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde 3 defa ilan yapıldığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun açılacak olan zayi nedeniyle çek iptali davalarında, rızası dışında çek elinden çıktığı iddiası ile çek iptali davası açma hakkının hamile tanınmış bir hak olduğu, somut davada da davacının çeki kendi elinde iken ve rızası dışında kaybettiği, mahkememizce dava konusu çek yönünden Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğüne yazı yazılarak ilanların yaptırıldığı ancak ilk ilan tarihinden itibaren 3 ay içinde çekin mahkememize ibraz edilmediği anlaşılmakla, davanın kabulü ile dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Davanın KABULÜ ile; ... Bankası A.Ş. Barkal Şubesine ait, keşidecisi ... Tektil Gıda Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti., lehtarı Tatlı Limon Sebze Meyve Gıda Hayvancılık Lojistik Ticaret A.Ş. olan, tarihli, ... çek seri nolu 42.000,00 TL bedelli çekin 6102 sayılı TTK'nun 757. vd. maddeleri gereğince ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, 2-)TTK 757. Maddeye göre konulan ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA, 3-)492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca karar tarihi itibari ile alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-)Davanın mahiyeti gereği yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA, 5-)6100 sayılı HMK'nın 333.maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi gereğince artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep aranmaksızın YATIRAN TARAFA İADESİNE, 6-)Karar kesinleştiğinde ve ödeme yasağı kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması halinde davacı tarafından mahkememize depo edilen teminatın HMK m.392/2 gereği davacı tarafa İADESİNE, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK.nun 341/1 ve 345 maddeleri gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/02/2024

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır