İlk Derece Mahkemesi 2023/562 E. 2025/1322 K.

T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : KARAR NO :

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

ASIL DOSYADA DAVACILAR : VEKİLLERİ : ASIL DOSYADA DAVALILAR : VEKİLİ :

VEKİLLERİ : BİRLEŞEN DOSYADA DAVACILAR : VEKİLLERİ : BİRLEŞEN DOSYADA DAVALILAR :

VEKİLİ : DAVALI :

VEKİLİ : İHBAR OLUNAN : VEKİLİ : İHBAR OLUNAN : VEKİLİ : İHBAR OLUNAN :

DAVA : Tazminat (Ölüm Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 05/06/2023 KARAR TARİHİ : 18/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (ölüm sebebiyle açılan tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: Müteveffa .....Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılan .....işi kapsamında taşeron firmalarda asgari ücret karşılığında çalıştığını, .....tarihinde Diyarbakır-Elazığ Karayolu üzerinde yol çalışması yapmak için araçtan indiği gibi sürücüsü ....., işleteni .....Ltd.Şti. olan .....plakalı aracın çarpması neticesinde hayatını kaybettiğini, kazanın oluşumunda .....plakalı araç şoförünün tamamen kusurlu olduğunu, meydana gelen kazadan dolayı araç şoförü .....hakkında Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının .....numaralı dosyasında soruşturma başlatıldığını, müteveffanın eşi ....., oğlu .....ve annesi .....müteveffanın desteğinden mahrum kaldıklarını, davalı sigorta şirketine .....tarihinde müvekkilleri ....., .....ve .....adına destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle .....numaralı başvuru yapıldığını, sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkillerin kazanın etkisinden kurtulamadığını, yaşadıkları travmanın halen de devam ettiğini beyanla; davacılar .....için 1.000,00.-TL, .....için 1.000,00.-TL, .....için 1.000,00.-TL destekten yoksun kalma tazminatının sigorta şirketi yönünden sigorta şirketine başvuru tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacılar .....için 250.000,00.-TL, .....için 250.000,00.-TL, .....için 200.000,00.-TL, .....için 200.000,00.-TL, manevi tazminatın davalılar .......Ltd. Şti. ve .....kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı .....Sigorta A.Ş. vekili asıl davaya cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan maddi tazminat taleplerine ilişkin sorumluluğunun, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, söz konusu sorumluluğun aynı zamanda davacının yoksun kaldıkları gerçek destek miktarı ile de sınırlı olduğunu, davacıların destek zararının ispatının gerektiğini, kazaya konu kusur oranının adli tıp kurumu tarafından tespitinin gerektiğini, şartların mevcut olması halinde müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .....İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili asıl davaya cevap dilekçesinde özetle: Meydana gelen trafik kazasında müvekkili firmanın sorumluluğunun olmadığını, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....soruşturma sayılı dosyasındaki kamera görüntüsüne bakıldığında; kazadan önce güzergahında ilerleyen Karayolları bünyesinde kullanılan .....plakalı aracın, hayvan barınağı yakınında emniyet şeridini ortalayarak yoğun trafiğe açık alanda durduğunu, mütevefa ile çalıştığı karayollarının gerekli dikkat, tedbir ve özeni göstermeden çalışma yapmakta iken kazanın meydana geldiğini, müteveffanın ağır kusurlu olduğunu beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .....vekili asıl davaya cevap dilekçesinde özetle: Meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....soruşturma sayılı dosyasındaki kamera görüntüsüne bakıldığında; kazadan önce güzergahında ilerleyen Karayolları bünyesinde kullanılan .....plakalı aracın, hayvan barınağı yakınında emniyet şeridini ortalayarak yoğun trafiğe açık alanda durduğunu, trafiği tehlikeye attığını, dosyadaki kaza tutanağı ve bilirkişi raporuna göre davacı mütevefanın asli kusurlu olduğu, müvekkili sürücünün tali kusurlu olduğunu beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. BİRLEŞEN DAVA :Davacılar vekili birleşen dava dilekçesinde özetle: Müteveffa .....Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılan 92. Şube Diyarbakır ve 93. Şube Mardin ve .....işi kapsamında ......Ltd. Şti & .....Ltd Şti & .......A.Ş. iş ortaklığında asgari ücret karşılığında çalıştığını, .....tarihinde Diyarbakır Elazığ Karayolu üzerinde yol çalışması yapmak için .....plakalı araçtan indiği gibi sürücüsü ....., işleteni ........Ltd. Şti. olan .....plakalı aracın çarpması neticesinde hayatını kaybettiğini, bu kaza neticesinde müvekkili .....eşi, .....babası, .....oğlu .....hayatını kaybettiğini, kazanın oluşumunda işverenler ve müvekkilinin de içinde bulunduğu .....plakalı araç şoförünün kusurlu olduğunu, kaza nedeni ile .....plakalı aracın şoförü, işleteni ve trafik sigortasını düzenleyen .....Sigorta A.Ş' ye karşı Mahkememizin .....Esas sayılı dosyasında maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, eldeki dosyanın Mahkememizin .....E sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ettiklerini, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin .....plakalı aracın .....nolu poliçe ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk trafik sigortası kapsamında sigortacısı olduğunu, davalı sigorta şirketinin poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olduğundan maddi tazminattan sorumlu olduğunu, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin .....numaralı işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi ile .....Ltd. Şti & ......Ltd Şti & ......A.Ş. İş Ortaklığının Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü bünyesinde meydana gelecek iş kazalarına karşı işverenlerin güvence altına alındığını, Bu kazadan dolayı araç şoförü .....hakkında Diyarbakır .....Ağır Ceza Mahkemesinin .....E numaralı dosyasında dava açıldığını, müteveffanın eşi ....., oğlu .....ve annesi .....müteveffanın desteğinden mahrum kaldığını, davalı .....Sigorta şirketine .....tarihinde müvekkilleri ....., ve .....adına destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle .....numaralı başvuru yapıldığını, sigorta şirketinin herhangi bir ödeme yapmadığını, davalı .....A.Ş' ye .....tarihinde müvekkilleri ....., .....ve .....adına destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle .....numaralı başvuru yapılmış ise de sigorta şirketinin herhangi bir ödeme yapmadığını beyanla; işbu kaza nedeniyle maddi tazminat talep ve dava etmiştir. Davalı .....Sigorta A.Ş. Vekili birleşen davada cevap dilekçesinde özetle: Müvekkil sigorta şirketi ile ......Ltd. Şti & ......Ltd Şti & .......A.Ş. İş Ortaklığı arasında .....- .....vadeli .....no’lu İşveren Mali Mesuliyet Sigorta Poliçeleri akdedildiğini, poliçede işveren mali mesuliyet teminatının şahıs başı 200.000,00.-TL ve kaza başı 400.000,00-TL olduğunu, işbu dava konusu olan kazanı poliçe kapsamı dışında yer aldığından müvekkili .....Sigorta A.Ş.'nin de herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .....Sigorta A.Ş. Vekili birleşen davada cevap dilekçesinde özetle: Davacı yanların, davalı müvekkili sigorta şirketine 2918 sayılı KTK. Madde 97 uyarınca .....tebliğ tarihli başvurusu üzerine müvekkil şirket nezdinde .....nolu hasar dosyası açıldığını, ifade tutanaklarına göre kazanın meydana gelmesinde sigortalı .....plakalı aracın ,başvuru evraklarında bulunan trafik kaza tespit tutanağının gerçeği yansıtmaması, kazanın meydana gelmesinde kusurunun çıkmama ihtimalinin bulunması ve trafik kaza tespit tutanağının gerçeği yansıtmaması, kusura ilişkin bir bilirkişi raporunun başvuru evraklarında bulunmaması ve 2918 sayılı KTK. Madde 97 uyarınca usulüne uygun bir başvuru olmaması nedeniyle davacı yanların davasının HMK. Madde 114 vd. Maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte; müteveffanın, ölümünde ya da kazanın meydana gelmesinde müterafik kusuru olduğunu, ceza dosyasındaki bağlayıcı maddi olgulara göre tespit edilecek müterafik kusur nedeniyle hükmedilecek tazminattan %20 müterafik kusur indiriminin yapılması gerektiğini beyanla; davanın reddini savunmuştur. DEĞERLENDİRME : Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir. Taraflar arasındaki ihtilafın; meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacılar ....., .....ve .....desteğini kaybetmesi nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan tahsili talebi ile tüm davacıların sigorta şirketi dışındaki davalılardan manevi tazminat taleplerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır. ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır. .....günü saat .....sıralarında müteveffa sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı kamyonet ile Elazığ istikametinden Diyarbakır istikametine doğru seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde, bir kısmı sağ şeride taşacak şekilde banket üzerinde durup asfalt yola yama yapmak için aracında bulunan diğer işçiler olan müteveffa ....., ....., .....ile birlikte araçtan inip aracın arkası ve sol yan kısımlarına geçerek yaya olarak bulundukları sırada kamyonetinin sol arka kısımlarına ve kaplama üzerindeki yayalara sol geriden gelerek, Diyarbakır yönüne seyir halinde olan davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı kamyonetin sağ yan ön kısımları ile çarpması neticesinde müteveffa yaya .....ölümü ile sonuçlanan dava konusu trafik kazası meydana gelmiştir. .....plakalı aracın davalı .....Sigorta Anonim Şirketi nezdinde .....poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile .....-.....tarihleri arasında, kaza tarihi olan .....tarihini kapsar şekilde sigortalı olduğu, poliçeden dolayı sakatlanma ve ölüm kişi başına azami sorumluluk limitinin kaza tarihinde 1.200.000,00.-TL olduğu, sigortalının davalı .....İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu görülmüştür. .....plakalı aracın davalı .....Sigorta Anonim Şirketi nezdinde .....poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile .....-.....tarihleri arasında, kaza tarihi olan .....tarihini kapsar şekilde sigortalı olduğu, poliçeden dolayı sakatlanma ve ölüm kişi başına azami sorumluluk limitinin kaza tarihinde 1.200.000,00.-TL olduğu, sigortalının ihbar olunan .....ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu görülmüştür. İhbar olunan Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü ile davalı .....Sigorta Anonim Şirketi arasında işveren mali mesuliyet sigortası poliçesi akdedildiği, sigorta ettirenin ......Ltd. Şti & .......Ltd Şti & .......A.Ş. İş Ortaklığı olduğu; .....nolu poliçe numarası ile, "Karayolları 9 Bölge Müdürlüğü 92 Şube Diyarbakır ve .....Şube Mardin Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım Yapım ve Onarımı İle Kar Ve Buzla Mücadele İşleri"nin Yapılması hususlarında .....- .....tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve sigorta şahıs başı teminatının 200.000,00.-TL olduğu, anlaşılmıştır. Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....Soruşturma sayılı dosyasında aldırılan .....tarihli bilirkişi raporuna göre sonuç olarak; "Kazanın oluşumunda; yolun yapımı, bakımı, işletilmesinden sorumlu olan kuruluş veya yüklenici firmanın asli kusurlu olduğu; .....plakalı .....marka kamyonet sürücüsü .....asli kusurlu olduğu; .....plakalı .....marka kamyonet sürücüsü .....asli kusurlu olduğu; yaya ....., .....ve .....ise eşit oranda asli kusurlu oldukları" şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Diyarbakır .....İş Mahkemesi'nin .....Esas sayılı dosyasında aldırılan .....tarihli bilirkişi raporuna göre sonuç olarak; .....plakalı araç sürücüsü .....asli kusurlu olduğu, yayalar ....., ....., ..........asli kusurlu olduğu, .....plakalı araç sürücüsü .....tali kusurlu olduğu" şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Mahkememizin .....tarihli celse 2 no'lu ara kararı gereğince; dosyanın kusur yönünden rapor düzenlenmek üzere İstanbul Adli Tıp Kurumu'na gönderilmesine karar verilmiştir. İstanbul Adli Tıp Kurumu'nun .....tarihli raporuna göre sonuç olarak; "davalı sürücü .....%60 oranında kusurlu olduğu, sürücü müteveffa .....%25 oranında kusurlu olduğu ve müteveffa yaya .....%15 oranında kusurlu olduğu" şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Alınan kusur raporunun dosya kapsamıyla uyumlu ve denetlenebilir olduğu kanaatine varılarak, tarafların itirazlarının ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Mahkememizin .....tarihli celse .....no'lu ara kararı gereğince; TRH 2010 Tablosu'na göre müteveffanın .....tarihinde vefat etmiş olduğu dikkate alınarak maaş bordroları ve SGK İl Müdürlüğü cevabi yazısı dikkate alınarak; %1,8 teknik faiz uygulanmadan tazminatın hesaplanması, bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması, bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp hangi tarihte bittiği açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek destekten yoksun kalma tazminat hesaplamasının yapılması için dosyanın aktüerya uzmanı bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiştir. Bilirkişi tarafından sunulan .....tarihli raporda sonuç olarak; "Davacı eş .....için toplam 3.557.446,81.-TL, davacı anne .....için toplam 772.604,06.-TL ve davacı çocuk .....için 443.170,80.-TL olmak üzere toplam 4.773.221,67.-TL tazminat hesaplandığı, .....plakalı aracın Kusuruna Göre Kişi Başı ve Toplam Tazminat'ın .....Sigorta A.Ş. Yönünden; 3.369.332,94.-TL olduğu, poliçe limitinin 1.200.000,00.-TL olduğu, davacı eş .....için toplam 894.351,13.-TL, davacı anne .....için toplam 194.234,61.-TL ve davacı çocuk .....için 111.414,26.-TL sorumluluğunun bulunduğu, .....plakalı aracın Kusuruna Göre Kişi Başı ve Toplam Tazminat'ın .....Sigorta A.Ş. Yönünden; 1.403.888,73.-TL olduğu, poliçe limitinin 1.200.000,00.-TL olduğu, davacı eş .....için toplam 894.351,13.-TL, davacı anne .....için toplam 194.234,61.-TL ve davacı çocuk .....için 111.414,26.-TL sorumluluğunun bulunduğu, .....plakalı aracın Kusuruna Göre Kişi Başı ve Toplam Tazminat'ın .....Sigorta A.Ş. Yönünden; 1.403.888,73.-TL olduğu, poliçe limitinin 200.000,00.-TL olduğu, davacı eş .....için toplam 149.058,52.-TL, davacı anne .....için toplam 32.372,44.-TL ve davacı çocuk .....için 18.569,04.-TL sorumluluğunun bulunduğu" şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Alınan aktüer bilirkişi raporunun dosya kapsamı ile uyumlu ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılarak taraf vekillerinin yeniden rapor alınmasına yönelik itirazlarının ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Davacılar vekili .....tarihli dava değeri artırım dilekçesi ile; müvekkili .....yönünden 100,00.-TL olan maddi tazminat talebini 3.557.346,81.-TL artırarak 3.557.446,81 TL'ye, .....yönünden 100,00.-TL olan maddi tazminat talebini 772.504,06.-TL artırarak 772.604,06.- TL'ye ve .....yönünden 100,00.-TL olan maddi tazminat talebini 443.070,80.-TL artırarak 443.170,80.-TL'ye yükselttiklerini, müvekkili .....yönünden 3.557.446,81.-TL'nin (davalı .....Sigorta yönünden 894.351,13.-TL ile sınırlı olmak üzere, davalı .....Sigorta yönünden 894.351,13.-TL ile sınırlı olmak üzere ve davalı .....Sigorta yönünden 149.058,52.-TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, müvekkili .....yönünden 772.604,06.-TL'nin ( davalı .....Sigorta yönünden 194.234,61.-TL ile sınırlı olmak üzere, davalı .....Sigorta yönünden 194.234,61.-TL ile sınırlı olmak üzere ve davalı .....Sigorta yönünden 32.372,44.-TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, müvekkili .....yönünden 443.170,80.-TL'nin ( davalı .....Sigorta yönünden 111.414,26 TL ile sınırlı olmak üzere, davalı .....Sigorta yönünden 111.414,26.-TL ile sınırlı olmak üzere, ve davalı .....Sigorta yönünden 18.569,04.-TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiği görülmüştür. Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, tarafların iddia ve savunmaları, gelen müzekkere cevapları, kaza tespit tutanağı, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....Soruşturma sayılı dosyası, Adli Tıp Raporu ve bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; .....günü saat .....:00 sıralarında müteveffa sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı kamyonet ile Elazığ istikametinden Diyarbakır istikametine doğru seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde, bir kısmı sağ şeride taşacak şekilde banket üzerinde durup asfalt yola yama yapmak için aracında bulunan diğer işçiler olan müteveffa ....., ....., .....ile birlikte araçtan inip aracın arkası ve sol yan kısımlarına geçerek yaya olarak bulundukları sırada kamyonetinin sol arka kısımlarına ve kaplama üzerindeki yayalara sol geriden gelerek, Diyarbakır yönüne seyir halinde olan davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı kamyonetin sağ yan ön kısımları ile çarpması neticesinde müteveffa yaya .....ölümüne ilişkin dava konusu trafik kazası meydana geldiği, kaza sonrası davacılar murisi .....vefat ettiği, meydana gelen olay sonucu davacılar ....., .....ve .....desteğini kaybetmeleri nedeni ile maddi zararının oluştuğu, Mahkememizce aldırılan İstanbul Adli Tıp Kurumu'nun .....tarihli raporuna göre davalı sürücü .....%60 oranında kusurlu olduğu, sürücü müteveffa .....%25 oranında kusurlu olduğu ve müteveffa yaya .....%15 oranında kusurlu olduğu, Mahkememizce alınan kusur raporunun olaya ve oluşa uygun olduğu, hüküm kurmak için elverişli ve yeterli olduğu, hükme esas alınması gerektiği, davacıların desteklerini kaybetmeleri nedeni ile maddi zararlarının oluştuğu, sigorta şirketleri dışındaki davalıların davacıların destekten yoksunluk zararlarının tamamından ve ZMSS poliçesini düzenleyen .....Anonim Türk Sigorta Şirketi ve .....Anonim Türk Sigorta Şirketi'nin poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, yine İşveren Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi kapsamında davalı .....Anonim Şirketi'nin meydana gelen zarardan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmakla; davacılar tarafından açılan maddi tazminat davalarının kabulüne, sigorta şirketlerinin poliçe limitlerine göre hak sahipleri için hesap edilen poliçe limiti ile sorumlu tutulmalarına karar vermek gerekmiştir. Davacıların destekten yoksun kalma zararı için maddi tazminat miktarları belirlenirken, bilirkişi raporu ile belirlenen gerçek zararları ve davalıların sorumlulukları esas alınmıştır. Hükmedilen tazminata, asıl dosyada davalılar .....Ticaret Limited Şirketi ve .....yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden, asıl dosyada davalı .....Sigorta Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren, birleşen dosyada davalılar .....Anonim Şirketi ve .....Sigorta Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir. Manevi tazminat taleplerinin değerlendirilmesi; Hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370) Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur durumları gözönünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK'nın 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Manevi tazminat ilkeleri kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda, davacılardan .....için 160.000,00.-TL, .....için 120.000,00.-TL, .....için 120.000,00.-TL ve .....için 100.000,00.-TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden harç hesaplamaları ayrı ayrı yapılmış, harçlardan sorumlu olan davalılar hükümde ayrı ayrı gösterilmiştir. Maddi ve manevi tazminat davaları yönünden ayrıca hükmetmek gerektiği için, açılan maddi ve manevi tazminat davaları bakımından, ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiştir. 6100 sayılı HMK 332/2 maddesinde ''Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır." hükmü gereğince yargılama giderlerinin, haklılık oranına göre taraflara yüklenmesi gerekmekte ise de; 14/03/2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan T.C. Anayasa Mahkemesi'nin 2024/29 E-2024/226 K sayılı ilamı ile HMK 332/2 maddesinin manevi tazminat davaları yönünden Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiğinden ve ilgili iptal kararı .....tarihinde yürürlüğe girdiğinden; manevi tazminat yönünden yargılama giderinin davalılara yükletilmesine ve davalılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir. 6325 sayılı Kanun 18/A-14. bendinin 2. yarı cümlesi ve ilgili yönetmeliğin 26/2. maddesi hükmü uyarınca; arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre hak sahibi çıkan taraftan tahsilinin gerekmesi, ileride arabuluculuk ücretinin hak sahibi tarafından tahsil edileceğinin kesin olması ve bu hususun kamu düzenine ilişkin bulunması nedeniyle; asıl dosyada 3.200,00.-TL arabuluculuk ücretinin, kendisine karşı açılan dava ticari dava olan davalı .....Sigorta Anonim Şirketi'nden; birleşen dosyada 3.200,00.-TL arabuluculuk ücretinin, kendilerine karşı açılan dava ticari dava olan davalılar .....Anonim Şirketi ve .....Anonim Şirketi'nden tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına karar verilmiştir. Açıklanan tüm nedenlerle, aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davacı .....tarafından asıl dosyada ve birleşen dosyada açılan destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminat davalarının ayrı ayrı KABULÜNE; 3.557.446,81.-TL maddi tazminatın asıl dosya ve birleşen dosya davalılarından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine; asıl dosyada davalı .....Anonim Şirketi'nin poliçe limitinden garameten paylaştırılan 894.351,13.-TL ile sorumlu tutulmasına, birleşen dosyada davalı davalı .....Anonim Şirketi'nin poliçe limitinden garameten paylaştırılan 894.351,13.-TL ile sorumlu tutulmasına, birleşen dosyada davalı .....Anonim Şirketi'nin poliçe limitinden garameten paylaştırılan 149.058,52.-TL ile sorumlu tutulmasına; hükmedilen tazminata asıl dosyada davalılar .....Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve .....yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden, asıl dosyada davalı .....Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren, birleşen dosyada davalılar .....Şirketi ve .....Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, 2-Davacı .....tarafından asıl dosyada ve birleşen dosyada açılan destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminat davalarının KABULÜNE; 443.170,80.-TL maddi tazminatın asıl dosya ve birleşen dosya davalılarından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine; asıl dosyada davalı .....Anonim Şirketi'nin poliçe limitinden garameten paylaştırılan 111.414,26.-TL ile sorumlu tutulmasına, birleşen dosyada davalı davalı .....Şirketi'nin poliçe limitinden garameten paylaştırılan 111.414,26.-TL ile sorumlu tutulmasına, birleşen dosyada davalı .....Anonim Şirketi'nin poliçe limitinden garameten paylaştırılan 18.569,04.-TL ile sorumlu tutulmasına; hükmedilen tazminata asıl dosyada davalılar .....Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve .....yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden, asıl dosyada davalı .....Sigorta Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren, birleşen dosyada davalılar .....Şirketi ve .....Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, 3-Davacı .....tarafından asıl dosyada ve birleşen dosyada açılan destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminat davalarının KABULÜNE; 772.604,06-TL maddi tazminatın asıl dosya ve birleşen dosya davalılarından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine; asıl dosyada davalı .....Anonim Şirketi'nin poliçe limitinden garameten paylaştırılan 194.234,61.-TL ile sorumlu tutulmasına, birleşen dosyada davalı davalı .....Şirketi'nin poliçe limitinden garameten paylaştırılan 194.234,61.-TL ile sorumlu tutulmasına, birleşen dosyada davalı .....Anonim Şirketi'nin poliçe limitinden garameten paylaştırılan 32.372,44.-TL ile sorumlu tutulmasına; hükmedilen tazminata asıl dosyada davalılar .....İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve .....yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden, asıl dosyada davalı .....Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren, birleşen dosyada davalılar .....Şirketi ve .....Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, 4-Asıl dosyada davacı .....tarafından açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE; 160.000,00.-TL manevi tazminatın asıl dosyada davalılar .....Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, hükmedilen tazminata kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 5-Asıl dosyada davacı .....tarafından açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE; 120.000,00.-TL manevi tazminatın asıl dosyada davalılar .....Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, hükmedilen tazminata kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 6-Asıl dosyada davacı .....tarafından açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE; 120.000,00.-TL manevi tazminatın asıl dosyada davalılar .....Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, hükmedilen tazminata kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 7-Asıl dosyada davacı .....tarafından açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE; 100.000,00.-TL manevi tazminatın asıl dosyada davalılar .....İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, hükmedilen tazminata kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 8-Maddi tazminat yönünden; a) Asıl ve birleşen dava yönünden; Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 326.058,77.-TL harçtan, başlangıçta yatan 449,75.-TL başvurma harcı, 3.354,05.-TL peşin harç ve 16,302,00.-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 305.952,97.-TL karar ve ilam harcının, (.....Anonim Şirketi'nin 76.917,18.-TL'den, .....Anonim Şirketi'nin 76.917,18.-TL'den ve .....Şirketi'nin 12.819,42.-TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına, b) Asıl ve birleşen dava yönünden; davacıların peşin yatırdığı 449,75.-TL başvurma harcı, 3.354,05.-TL peşin harç ile 16,302,00.-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 20.105,80.-TL harcın (.....Anonim Şirketi'nin 5.054,63.-TL'den, .....Anonim Şirketi'nin 5.054,63.-TL'den ve .....Anonim Şirketi'nin 842,43.-TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, 9-Manevi tazminat yönünden; Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 34.155,00.-TL harcın, .....Ticaret Limited Şirketi ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına, 10-Asıl dava yönünden; dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 3.200,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalı .....Anonim Şirketi'nden tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına, 11-Birleşen dava yönünden; dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 3.200,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalılar .....Anonim Şirketi ve .....Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına, 12-Asıl ve birleşen dava yönünden; yargılama sırasında davacılar tarafından yatırılan gider avansından harcanan 3.500,00.-TL bilirkişi ücreti, 4.075,00.-TL adli tıp fatura ücreti, 925,25.-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 8.500,25.-TL yargılama giderinin tüm giderler maddi tazminat için de yapılması gerektiğinden; (.....Anonim Şirketi'nin 2.136,97.-TL'den, .....Anonim Şirketi'nin 2.136,97.-TL'den ve .....Anonim Şirketi'nin 356,16.-TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, 13-Davalılar tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 14-Asıl ve birleşen dosyalarda açılan maddi tazminat davaları yönünden; a) Davacı - birleşen davacı .....kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1 maddesi gereğince hesaplanan 504.468,09.-TL vekalet ücretinin; davalı .....Şirketinin 186.000,00.-TL'lik kısmından, birleşen davalı .....Anonim Şirketinin 186.000,00.-TL'lik kısmından ve birleşen davalı .....Şirketi'nin 45.000,00.-TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, b) Davacı - birleşen davacı .....kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1 maddesi gereğince hesaplanan 70.907,33.-TL vekalet ücretinin; davalı .....Şirketinin 45.000,00.-TL'lik kısmından, birleşen davalı .....Anonim Şirketinin 45.000,00.-TL'lik kısmından ve birleşen davalı .....Şirketi'nin 18.569,04.-TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, c) Davacı - birleşen davacı .....kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1 maddesi gereğince hesaplanan 121.890,61.-TL vekalet ücretinin; davalı .....Anonim Şirketinin 45.000,00.-TL'lik kısmından, birleşen davalı .....Anonim Şirketinin 45.000,00.-TL'lik kısmından ve birleşen davalı .....Anonim Şirketi'nin 32.372,44.-TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, 15-Asıl dosyada açılan manevi tazminat davaları yönünden; a) Davacı .....kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 10/1 maddesi gereğince hesaplanan 45.000,00.-TL vekalet ücretinin davalılar .....Ticaret Limited Şirketi ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, b) Davacı .....kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 10/1 maddesi gereğince hesaplanan 45.000,00.-TL vekalet ücretinin davalılar .....Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, c) Davacı .....kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 10/1 maddesi gereğince hesaplanan 45.000,00.-TL vekalet ücretinin davalılar .....Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, d) Davacı .....kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 10/1 maddesi gereğince hesaplanan 45.000,00.-TL vekalet ücretinin davalılar .....Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine, e) Reddedilen manevi tazminat talepleri yönünden her ne kadar davalılar .....Ticaret Limited Şirketi ve .....kendilerini vekil ile temsil ettirmiş ise de; 14/03/2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan T.C. Anayasa Mahkemesi'nin 2024/29 E-2024/226 K sayılı ilamı gereğince davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 16-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair Asıl ve birleşen dosyada davacılar vekili ile asıl dosya davalılar vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben Mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip